Сіңіру қабілетінің түрлері: механикалық, биологиялық, физикалық, химиялық, физика-химиялық

Топырақтың қопсыған кеуекті дене болғандықтан, оның түйірлерінен арасында әр уақытта бос кеңістіктер болады. Топырақтың сіңіру қасиеттерінің қалыптасуына шешуші рөл атұаратын топырақ қурамындағы ең майда ұнтақталған, көлемі 0,0001 мм-ден төмен колоидтты бөлшектер. Бұл бөлшектер топырақтың әр түрлі органикалык және минералдық қосылыстарынан тұрады.
Топырақтың сіңіру қасиеті деп, оның топырақ ішіндегі ерітінділерінің кейбір қосылыстарды, майда ұнтақталған минералды және органикалық қосылыстарды, микроорганизмдерді және ұнтақталмаған ірі заттарды өзіне сіңіріп ұстап қалуын айтады.
Топырақтың сіңіру құбылысы жалпы топырақтың дамуымен және топырақта өсетін өсімдіктерге күлді элементтердің ( азот т.б. көректік заттардың ) жиналуымен қатар жүреді. әсіресе өсімдіктердің коректік элементтер жиналуы топырақтың сіңіру қасиетімен тығыз байланысты. Осы қасиет арқылы топырақта өсімдіктерге керекті элементтер жиналады. Бұл салада көп еңбек еткен орыстың ірі ғылымдары К.К. Гедройц, Д.И. Прянишников, А.И. Соколовский, И.Н. Антипов-Каратаев, В.А.Чернов, И.И.Горбунов т.б.
Әр түрлі топырақтардың сіңіру қасиеттері әр деңгейде болады. Ол көбінесе топырақтағы өте жоғары бөлшектерге, түйірлерге, кодоидтты бөлшектердің мқлшеріне байланысты. Топырақ неғұрлым қарашіріндегі бай және механикалық құрамы ауырлау балшақты болса. Соғүрлым оның сіңіру қасиеті де мол, ал топырақта қара шірінді аз, құрамы жеңіл құм немесе құмдақ болса, оның сіңіру мүмкіндігі де шамалы болады.
Топырақ коллоидтарының диаметрлері шамамен микронмен есептелетін әр текті заттардың бөлшектердің құрайды: 1 мкр – 0,01 мм тең, оны миллимикрон дейді. Коллоидты бөлшектердің ірілігі 0,1 мкр-1 ммкр.
В.Оствальдің түжырымы бойынша коллоидтердің пайда болуының екі жолы бар:
1) бөліну арқылы, яғни топырақтың бөлініп жатқан бөлшектерінің шығуы;
2) конденсация арқылы яғни заттардың бірнеше молекулаларынан
Қолданған әдебиет:

Е.Жамалбеков, Р.Білдебаева «Топырақтану және топырақ географиясы мен экологиясы».

И.Сейітов, Т.Саудабаев, Ш.Әбдірашев «Агрономия негіздері». Алматы, «Ана тілі» 1991.
        
        Сіңіру қабілетінің түрлері: механикалық, биологиялық, физикалық, химиялық,
физика-химиялық
Топырақтың қопсыған кеуекті дене болғандықтан, оның ... әр ... бос ... ... ... сіңіру
қасиеттерінің қалыптасуына шешуші рөл атұаратын ... ... ... ... ... 0,0001 ... төмен колоидтты бөлшектер. Бұл
бөлшектер топырақтың әр түрлі органикалык және минералдық қосылыстарынан
тұрады.
Топырақтың сіңіру ... деп, оның ... ... ... ... ... ұнтақталған минералды және
органикалық қосылыстарды, микроорганизмдерді және ұнтақталмаған ... ... ... ұстап қалуын айтады.
Топырақтың сіңіру құбылысы жалпы топырақтың дамуымен және
топырақта өсетін өсімдіктерге ... ... ( азот т.б. ... ) ... ... жүреді. әсіресе өсімдіктердің коректік
элементтер жиналуы топырақтың сіңіру қасиетімен тығыз байланысты. ... ... ... ... ... элементтер жиналады. Бұл
салада көп ... ... ... ірі ... К.К. ... ... А.И. Соколовский, И.Н. Антипов-Каратаев, В.А.Чернов,
И.И.Горбунов т.б.
Әр түрлі топырақтардың сіңіру ... әр ... ... ... ... өте жоғары бөлшектерге, түйірлерге, кодоидтты
бөлшектердің мқлшеріне байланысты. ... ... ... ... ... ... ... балшақты болса. Соғүрлым оның сіңіру
қасиеті де мол, ал ... қара ... аз, ... ... құм ... ... оның ... мүмкіндігі де шамалы болады.
Топырақ коллоидтарының диаметрлері шамамен микронмен есептелетін әр
текті заттардың бөлшектердің құрайды: 1 мкр – 0,01 мм тең, ... ... ... ... ірілігі 0,1 мкр-1 ммкр.
В.Оствальдің түжырымы бойынша коллоидтердің пайда болуының екі жолы
бар:
1) бөліну арқылы, яғни топырақтың ... ... ... шығуы;
2) конденсация арқылы яғни заттардың бірнеше молекулаларынан қосылып
үлкейіп шығуы.
Сонымен топырақ коллоидтарының бір ... ... ... ... ... қалдықтардан өзгеріп, химиялық угілу
нәтижесінде түзіледі. Топырақта ... екі ... золь ... және гель ( ... ... – тұнба ) күйлерінде кездеседі.
Коллоидтар бір күйден екінші күйге көше ... ... ... ... ... ... ... ерітіндегі көшуін
пептизация (бытырау) дейді. Коллоидтардың бір күйден ... ... ... ... болады. Топырақтың қалыптасуына
коллоидтар коагуляциясының маңызы үлкен. өйткені коллоидтар топырақта тек
золь күйінде жылжып, жиыла да, гель ... ... ... ... ... ... ... да, топырақтың температурасы жоғары
немесе төмен болса да, қызғанына немесе ... ... ... ... ... ... электролиттердің де
(тұздар, қышқылдар, негіздер) әсері көп. Электролит дегеніміз заттар суға
ерігенде оң ... ... ... ... ... ... ең аз «коагуляция босағасы» деп аталатын қоюлануында
өтеді. Топырақтағы ... ... ... зарядты. Коагуляция
процессі негізінен коллоидтардың зарядтардың жоғалтуына ... ... ... коллоилтар оң зарядты катиондармен, ал темір мен ... ... ... ... ... ... ... катиондардың валенттігіне, оның атомдық салмағына
байланысты. Белсенді коагулянттарға үш валентті темір мен алюминий, содан
кейін екі валентті кальций мен ... ... ... Ал бір ... калий, аммоний, натрий, аз коагуляцияланады, кейде керісінше,
коллоидтарды ... Тек ... ... коагуляциялау қабілеті
жағынан екі ... ... ... Коллоидтар коагуляциясында
топыраұта кең тараған кальций катионының рөлі өте өлкен. Ол коллоидтарды
қайталанбайтындай етіп берік ... ... ... ... және ... заттардан шығатын болғандықтан, олардың
құрамында органикалық және минералдық ... бар. ... ... шіріндісінің құрамында, ал минералды заттар балшық құрамында
болады. Топырақта ... және ... ... ... коллоидтар көбінесе тұрақты тұнба – гель күйінде кездеседі. Ал
коллоидтардың золь күйінде болуы ... ... ... ... ... ... ... оларды байланыстырып тұрған катиондарды
басқа катиондармен ығыстыру ... ... К.К. ... ... ... ығыстыру үшін ас тұзын қолдануды үсынған.
Сіңірілген катиондарды ... ... ... ... ... ... айналады. Жоғары айтылғандай,
коллоидтарға өте ... ... ... ... ... ... ... болшектің немесе мицелланың құрылысы күрделі ол төрт
құрамды қабаттан:
1) коллоидті күйдегі заттың ішкі ядросынан;
2) ішкі ... ... ... ... сол ... бөлшектің зарядын
анықтайтын ионды немесе ішкі қос электр қабатшадан;
3) сыртқы қарама қарсы зарядты иондар қабатшасынан;
4) ... ... ... ... коллоидтар заряды деген түсінік түгел мицеллаға жатпайды. Мысалы,
кремний қышқылының ... ... SiO3 ... ... ... анықтайтын иондардан SiO3 тұрады. Коллоидті бөлшектің заряды
теріс, оның сыртында оң зарядты теңгеру Н ... ... ... ... ... Н иондары бар коллоидтарды ацидоидтер дейді.
Гумин қышқылы – СОО-, ... ... SiO2. оң ... ... ОН иондары бар коллоидтарды базоидтер дейді (А1 және ... Al (ОН)3, Fe ... К.К. ... ... ... ... деп оның топырақ ішіндегі ерітінділерінің кейбір қосылыстарын,
майда ... ... және ... ... және ... ірі заттары өзіне сіңіріп, ұстап
қалу мүмкіншілігін ... ... оның ... ... бірнеше түрге:
механикалық, физикалық, физика-химиялық, химиялық және биологиялық
сіңірулерге ... ... ... ... деп, оның ... ... ... келген әр түрлі заттардың топырақ кеүектерінде ұсталынуын
айтады (топырақ кеуектері арасында топырақ арқылы өткен сулардан ... әр ... ... ... ... деп, ... бөлшектерінің беткі
қабатының топырақ ауасы мен ерітіндісінен кейбір молекулаларды ... ... ... ... ... деп, ... жуысқан
ерітінділерден топырақтың кейбір иондары сіңіру арқылы суға ... өте аз ... ... құру процесін айтады. Мәселен, карбонаттар
мен гипстердің ... ... ... деп, ... тірі ... мен өсімдік тамырлары) ... әр ... ... ... ... көп ... ... шешуші әсерін
тигізетіндердің бірі – топырақтың физика-химиялық немесе аймасу сіңіруі.
Сондықтан бұл процесті зерттеуге ... К.К. ... баса ... болатын. Оның зерттеуі бойынша алмасу реакцияларына қатысы ... ... ... комплексі деп атайды. Топырақтың сіңіру
комплексіндегі катиондар әр уақытта өзіне тең ... ... ... ... сіңіру мүмкіндігі әр түрлі топырақтарда түрліше. Топырақ
неғұрлым қара шірікке бай және ... ... ... (балшықтау)
болса, соғұрлым оның сіңіру мүмкіндігі шамалы болады.
Топырақтың ... ... оның ... өсері өте зор.
Топырақ әр түрлі заттарды өзіне сіңіріп, ұстап қалу ... ... ... керекті заттарды ұстап қалу ... ... ... Осы сіңірілген заттардың ішінде өсімдіктерге ... ... ... ... ... ... ... аз да
болса көптеген микроэлементтер кездеседі. ... да ... ... ... топырақтың алмасу реакциясына мұмкіндігі бар,
сіңірілген катиондарға байланысты топырақтың физикалық қасиеттері де ... ... ... ... ... катионы бар топырақтардың
физикалық қасиеттері жақсы, ал құрамында натрий катионы мол топырақтардың
физикалық қасиеттері өте ... ... ... ... ... топырақ құрамында СО3, Cl, SO4 ... мол ... ... ... үшін улы, онда ... ... Олар сорланған, сор,
тұзы мол топырақтарға жатады. Бұл топырақтарды егістікке пайдалану үшін
оның тұзын шайып мелиорациялау ... ... ... «Топырақтану және топырақ географиясы мен
экологиясы».
И.Сейітов, Т.Саудабаев, Ш.Әбдірашев «Агрономия негіздері». Алматы, «Ана
тілі» 1991.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұн өндірісі14 бет
Антисептика7 бет
Топырақтың фазалық құрамы10 бет
XVII ғасырдағы ғылыми революцияның механикалық дүние көрінісінің дамуы. И.Ньютон6 бет
«Трансформатор» АҚ-ның жаңартылған механикалық цехын электр энергиясымен қамтамасыз ету: есептік зерттеу33 бет
Алюминий өндірісі. алюминийдің физикалық, химиялық, механикалық қасиеттері4 бет
Арысқұм кен орнының м-іі кешенін механикалық әдіспен игеру және жабдықтарды таңдау82 бет
Ашық механикалық жарақаттың анықтамасы және түрлері8 бет
Биологиялық ұлпалардың механикалық қасиеттері7 бет
Кентау экскаватор зауытының модернизациядан өткен механикалық цехті электр энергиясымен жабдықтау36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь