Жылқылар мен түйелердің гигиенасы қойлар мен ешкілердің гигиенасы жайлы

І.Кіріспе
ІІ.Негізгі бөлім:
2.1.Түйе гигиенасы
2.2.Жылқыларды жұмысқа пайдаланудың гигиенасы
2.3.Қой, ешкі малдарының гигиенасы

ІІІ.Қорытынды
ІV.Пайдаланылған әдебиеттер
Түйе өсіріп, одан өнім өндіру – еліміздегі мал шаруашы¬лы¬ғының дәстүрлі салаларының бірі.Қазақстанда бұл саланың тарихи дамуына жайылымдық жерлердің жартысынан астамын шөл және шөлейт алқаптардың алып жатуы себеп болған секілді. Өйткені, түйе – шөлге өте шыдамды түлік түрі. Қазақ халқы еті мен сүті әрі тағам, әрі шипалы дәру, жүні киім, өзі сенімді көлік болған қасиетті жануарды төрт түліктің төресі санаған.
Түйе түлігі негізінен жайылымда бағылып, күтімді, құнарлы азық пен жылы қора-жайды аса қажет етпейтіндіктен, басқа малдарға қа¬рағанда тиімді түлік түрі болып табылады. Түйе шаруашылығына орынды жұмсалған қаржы 5-6 есе¬ге дейін табыс әкелетіндігі ғылы¬ми-өндірістік тәжірибелерде дәлелденген.
Түйе өсіріп, одан өнім өндіру – еліміздегі мал шаруашы¬лы¬ғының дәстүрлі салаларының бірі.Қазақстанда бұл саланың тарихи дамуына жайылымдық жерлердің жартысынан астамын шөл және шөлейт алқаптардың алып жатуы себеп болған секілді. Өйткені, түйе – шөлге өте шыдамды түлік түрі. Қазақ халқы еті мен сүті әрі тағам, әрі шипалы дәру, жүні киім, өзі сенімді көлік болған қасиетті жануарды төрт түліктің төресі санаған.
Түйе түлігі негізінен жайылымда бағылып, күтімді, құнарлы азық пен жылы қора-жайды аса қажет етпейтіндіктен, басқа малдарға қа¬рағанда тиімді түлік түрі болып табылады. Түйе шаруашылығына орынды жұмсалған қаржы 5-6 есе¬ге дейін табыс әкелетіндігі ғылы¬ми-өндірістік тәжірибелерде дәлелденген.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
БӨЖ
Тақырыбы:
Орындаған : Тәтіғали А.
Тексерген :Садуакасов М.С.
2015ж
Жоспар:
І.Кіріспе
ІІ.Негізгі ... ... ... ... ... ешкі ... ... әдебиеттер
Түйе гигиенасы
Түйе өсіріп, одан өнім өндіру - еліміздегі мал шаруашы - лы - ... ... ... ... бұл ... ... ... жайылымдық жерлердің жартысынан астамын шөл және шөлейт алқаптардың алып жатуы себеп болған секілді. Өйткені, түйе - ... өте ... ... ... ... халқы еті мен сүті әрі тағам, әрі шипалы дәру, жүні киім, өзі ... ... ... ... ... төрт түліктің төресі санаған.
Түйе түлігі негізінен жайылымда бағылып, күтімді, құнарлы азық пен жылы қора-жайды аса қажет етпейтіндіктен, басқа малдарға қа - ... ... ... түрі ... табылады. Түйе шаруашылығына орынды жұмсалған қаржы 5-6 есе - ге дейін табыс әкелетіндігі ғылы - ... ... ... өсіріп, одан өнім өндіру - еліміздегі мал шаруашы - лы - ғының дәстүрлі ... ... бұл ... ... дамуына жайылымдық жерлердің жартысынан астамын шөл және шөлейт алқаптардың алып жатуы себеп болған секілді. Өйткені, түйе - ... өте ... ... ... ... ... еті мен сүті әрі тағам, әрі шипалы дәру, жүні киім, өзі сенімді көлік болған қасиетті жануарды төрт ... ... ... ... негізінен жайылымда бағылып, күтімді, құнарлы азық пен жылы қора-жайды аса қажет ... ... ... қа - ... ... түлік түрі болып табылады. Түйе шаруашылығына орынды жұмсалған қаржы 5-6 есе - ге дейін табыс әкелетіндігі ғылы - ... ... ... сүтінен дайындалатын шұбаттың дәмдік, сусындық, шипалық қасиеттері ертеден-ақ белгілі. Әрі сиыр сүтіне қарағанда бактерицидтік қасиеті жоғары болғандықтан, ұзақ мерзімге ... (30С ... 24 ... ... ... Дәрігерлердің бақылауы шұбатты тұрақты пайдаланатын адамдардың туберкулезбен мүлдем ... ... ... бірге, асқазан ауруларын да шұбатпен емдеудің жақсы нәтиже беретіндігі белгілі. Қос өркешті інгеннен тәулігіне майлы - лығы 5,5-7,0 ... ... 4-6 ... ал бір ... 1200 литр сүт ... Дара ... таза ... аруана маясы - нан бір тәулікте майлылығы 3,5-4,2 пайыз болатын 12-15 литр, ал бір маусымда 3500 литр сүт ... ... ... ... ет өнді - ... ... қасиеті және құнар - лылығы бойынша түйе еті сиыр ... ... ... құны ... түйе етін ... бас - ты жолы ... ... екен - дігі ғылыми-өндірістік тәжі - ри - белердің нәтижесінде дәлелденді.
Түйені өсіру. Түйе - сүтқоректі жануар. Қазақстанда ... ... ... ... ... ... қосөркеш түйесі бактриан немесе қолға үйренген жануар ретінде белгілі бірөркешті дромадер (аруана) кең тараған. Түйе ... өре, ... қора ... ең кең ... өмір ... Ең бас - тысы қолданылатын орын таза, түйелер ылғалға өте сезімтал болғандықтан сыз өтпейтін болуы керек. Сауу, су ... түйе ... ... ... ... одан әрі түйе асырау айтарлықтай жеңілдей түседі.
Түйелер 20 жылға дейін өмір сүреді. Қалың терісі ... қа - пы - ... және ... ... қор - ғануға арналған. Әрбір түрі даму мен дене бітімінің өзіндік ерек - шеліктеріне ие. ... ... таза - ... орта ... 600-630 кг. тартады, бір түйеден орта есеп - пен 5 кг. жүн қырқылады.
Түйелер көктемгі және күзгі жайылымдарда тез қоңданады. Етті ... түйе ... ең ... шұбат өндіру ісімен ұштастырған жөн. Міне, осы ет бағытында қазақтың қос өркешті ... ... ... ... ... және ... түйе бурасымен шағылыстыру арқылы алынған будандарды барынша көптеп өсіру тиімді болып табылады. Будан буыршындар салмағы жергілікті түйе ... 80-120 ... ... ... Жайылымда семіртілген құнанша, дөненше буыршындардың сойыс шығымдылығы 51,7-52,5 пайызға, ірі сақа түйелерде бұл көрсеткіш 55-58 пайызға ... ... жыл ... ... ... ... көктемде жайып семіртілген сақа буралар мен інгендерді маусым-шілде, ал жас буыршындарды ... ... етке ... орынды.
Түйе азығы. Жыл бойы түйелер өрісте, жердегі шөппен азықтанады, түйе тікенектер мен жантақтардан басқа да түрлі өсімдіктерді жей - ді, ал ... ... ... ... - ... Қатты жемді қорыту түйе үшін сөз емес. Түйені қыста тәу - лігіне бір рет, ... екі рет ... Олар 10 ... ... 13 ... су ... ... - мал шаруашылығында экономикалық ең тиімді сала. Түйелерде екі ... бір рет бір бота ... ... ... ... ал боталарды сүтпен емізу ұзақтығы 6 ай, көбею кезеңінің ... 3-5 жас. Бір ... ... буаздық уақыты 12-14 айды құрайды, ботасын емізу ұзақтығы - 5-6 ай, ... ... ... - 4-6 жас, ... - 3 ... 100 аналығынан орта есеппен 34-37 бас төл алуға бо - лады. Түйе ... 7 ... тоқ - тата - ды. ... ... боталар - ды аналықтарынан бөлек жылы қораларда ұстайды және ... үшін ... ... 6-7 рет ... ... пайдаланудың гигиенасыЖылқыларды негізгі үш түрлі шаруашылық жұмыстарына пайдаланады: міну, жеңіл-орташа және ауыр ... жегу және ... ... ... ... ... жайғанда, бір жерден бір жерге айдағанда (көшкенде, етке айдағанда), ауыл аралық қатынастарда және спортойындарында (бәйге, ... ... ... т.б.) пайдаланады. Жеңіл жұмыстарға жегіп пайдалану кезінде жылқыға өз салмағының 10 % ауыр жүк тартпауы керек және жұмыс уақыты 4 ... ... ... ... ... ... 15 км ... болмауы керек. Мұндай жеңіл жегу жұмыстарына жас тай, құнандарды, кәрі (14 ... ... ... ... ... ... екі ай қалғанға дейін буаз биелерді пайдаланады. Құлындағаннан кейін екі айдан соңғы биелерді, орташа жеңіл жұмыстарға (тасымалдау, ... ... шөп шабу т.б.) ... ... өз ... 13-15 % ... жүктерді 25 шақырым жол жүргізіп, жалпы жұмыс күннің ұзақтығын 6 сағаттан асырамай пайдаланады. Ауыр жұмыстарға аттарды, айғырларды, қысыр биелерді ... ... 9 ... 35 шақырым жол қашықтығы, жүгінің ауырлығы өз салмағының 20 % ... ... ... тең ... ... ... жол ... нашар жерлерде кездеседі. Жылқы үстіне теңделген жүктің ең жоғарғы салмағы өз массасының үштен бір бөлігінен артпауға тиіс. Тиелген ... ... 75 % ... ... ... ал 25 % ... ... керек. Тиелген жүк ілгері-кейін жылжып және бір жағына қарай ауып кетпейтіндей етіп, мықты бекітілген болуы қажет. Әсіресе тау ... ... ... ... ... ... ... жүк қозғалса, жылқының арқасын жарақаттап, жауыр жасап, мазасын кетіріп, төзімділігін төмендетеді. Жылқыға жүк дұрыс тиелген болса, сағатына 2-5 км, ... 16-36 км ... жол ... ... ... күші және төзімділігіне, оның денсаулығы, жасы, салмағы, жұмыс режимі, күндік реті, азықтандыру жағдайы, қолданылған жабдықтар, хамыт-саймандардың ... т.б. ... әсер ... ... тиісті функционалды дайындығы жеткіліксіз болса, олар ауыр жұмыстардың кезінде тез ... ... ... ... ... ... ... мүшелерде терімен бірге тұз шығып, демігіп, жүрек соғысы, қан айналысы бұзылады.
Жас жылқыларды ... ... ... ... мен ауырлығын біртіндеп асыра отырып үйреткен жөн. Жылқыны мініспен жегінге үйретудің негізі организмнің физиологиялық мүмкіншіліктерін ... ... ... ... қан айналысы, тыныс алу, қозғалыс рефлекстерін ретке келтіре отырып, жұмысқа деген күшін жоғарғы шамада пайдалану болып саналады. Жылқыларды үйрету жыл ... ... ... ... ... ... ... тұқымын, жасын, жынысын, физиологиялық жағдайын салыстыра отырып, белгілі бір ... ... ... ... пайдалану кездерінде оның физиологиялық шамасынан артық жүк ... ұзақ жол ... ... ауа райының қолайсыз өте суық немесе ыстық мезгілдерінде, қинауға болмайды.
Жылқылардың денсаулығының қалыпты жағдайда екендігін көрсететін белгісі - дене ... ... ... ... ... ... дене температурасы 37,5-38,5ºС болса, жұмыс кездерінде 39ºС дейін жоғарлайды, ал ауыр салмақ түскенде одан жоғары көтеріледі. ... ... дене ... 40 ºС дейін көтерілсе, жылқылардың денсаулығының бұзылып, нормадан ауытқығандығын көрсетеді де, ондай жағдайда жұмыстан босатып, ... шара ... ... ... шаршаған жылқылардың белгісі болып, олардың айдауға, бұрылуға, айғай-шуға жауабының (реакциясының) төмендеп, селқос жағдайда болып, терлеп, тыныс алуы ... қан ... ... ... дене ... ... жүрісі шатқаяқтап, аяқ, иық бұлшық еттері дірілдеп, азықтан бас тартып т.б. саналады.Жылқылардың жоғарғы ... ... ... ... ... ... дұрыс таңдалып, белгілуіне байланысты болады. Бекітілген хамыт-саймандар жұмыс ... ... ... ... ... ... денесіне жарақат түсіріп, тынысын тарылтып, жұмысқа қабілетін төмендетіп, кейде ауруға шалдығуының себебі болады. Қой, ешкі ... ... төрт ... ... ... ... жайып-тұрғызып, жайып және жыл бойына тұрғызып қолда ұстайды. Тұрғызып-жайып ұстау. Мұндай жүйеде қойларды жылдың ұзақ уақытын ... ... ал ... ... ... ... ... тұрғызып көбінесе қойларды қыс айларында азықтандырып, серуендететін алаңы қаралған қораларда ұстайды. Ашық алаңдардың (база) ішінде азық науаларын орнатып, су ... ... тұз ... ... ... Ауа райының қолайлы кездерінде базаға шығарып азықтандырып, түнгі жатар кезде қораға ... Ал ... ... ... жайып-бағады.
Жайып-тұрғызып ұстау тәсілін - табиғи жайылымдары бар аймақтарда қолданады. ... ... ... жерлерінде мал жаятын, әсіресе ұсақ малдар жайылатын жайылымдар ... ... де ... қыс ... қар көп ... Мұндай аймақтарда ауа райының қолайсыз кездерінде пайдалану үшін жеңіл, үш қабырғалы, төбесі жабылған қоралар немесе буылған қамыс, талдардан ... ... ... үйше тоқылған-катондар тұрғызылады. Үш қабырғалы қораларда да, сол сияқты катондарда да қалың, құрғақ төсеніштермен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ауру малдарды көректендіру үшін азық қорын дайындайды. Қысқы немесе ерте көктемгі мал төлдету ... ... ... мен ... айда ... ... табындағы малдың 30-35 % шамалап жылыланған қора соғылады.
Жайып ұстау тәсілі - жайылым ... бай ... ... малды жыл бойына жайып тек қыстың суығында, ерте көктемде қоздаған малдарға қатаң және құрама азықтар дайындайды. Мұндай жыл бойы қойларды жаю мен ... ... жылы ... ... болады.
Тұрғызып қолда ұстау тәсілі - егін шаруашылығымен шұғылданып, мал жаятын жерлері жоқ аймақтарда қолданылады. Мұндай жағдайда ... ... ... ал ... ... жасанды, екпелі шөптерден дайындайды. Жайылымға малдары тек серуендеу үшін ғана бостады. Жазда оларды қоршалған алаңдарда азықтандырып, ал қыста ... ... ... ... ... суық ... және төл алатын кездерде пайдаланады. Қойларды жылы, ылғалды және тығыз қораларда ұстауға ... ... ... ... ... ... ... өсуі бөгеліп, тұяқ аурулары пайда болып, резистентілігі төмендеп ауруға жиі шалдыққыш келеді.
Бағыты бойынша қой ... ... ... ... - ... яғни ... бұрынғы тұқымын жақсартумен қоса жас тұқымды тоқтыларды өсіріп, жаңа тұқымды малдарды еңгізу, екінші - өнім алуға (жүн, ет, ... т.б.) ... ... ... ... байланысты қойларды биязы, жартылай биязы, қылшық жүнді ет-жүн-сүт ... ... ... және ... ... ... ... арналғандар болып бөлінеді.
Қой қораларының және технологиялық бөлшектерінің өлшемдері.
Ірілендірілген қой шаруашылықтарында бірнеше ... ... ... - ... ... ... және ерте көктемде қоздайтын аналықтарға арналған жылыланған төл үйшігі бар қоралар: негізгі қошарларды (тұқымды) ұстайтын, әртүрлі жастағы және жынысты қойларға ... ... ... шаруашылықтарында төл үйшік және мал сою пункті қаралады. Қой қораларымен біріктіріліп немесе жеке ... ... қой ... ... қаралады. Қой фермаларының территориясында ветеринариялық және мал өлшенетін орындар, су, жылу көздерінің ғимараттары, азық ... ... ... ... ашық ... т.б. болады.
Қой қоралар табиғи жасанды жайылымдардың маңайында ... ... Қой ... ... 1500 ... ... ... арналады. Кең тараған қой қоралардың сиымдылығы 600-800 басқа болады. Қой қораларды сол түстік және орталық аймақтарда көбінесе ... ал ... ... ... Бұл ... сыртқы бұрышы жел өтін азайтып және қора ішінің суып кетпеуін ... ету ... ... ... ... ... ... орналастырады. Ал ық жағынан биіктігі 1,5 м ... ... ... малдардың серуендеп азықтанатын алаңын қалдырады. Олардың ішіне қатаң азықтарға және жемге арналған науалар қойылады.
Қорытынды:
Төрт түліктің ... ... зор: ... ... ... май, ... сүзбе, бал қаймақ осы сиыр сүтінен жасалып, бізге дастарханымызға дәм болып келеді: Емдік қасиетке ие: жылқы сүті-қымыз, түйе сүті-шұбатденсаулыққа өте ... Төрт ... мал ... ... ... қадірлеп қастерлеп бағып қағуымыз керек.Түйе түлігі негізінен жайылымда бағылып, күтімді, құнарлы азық пен құрылысы күрделі, жылы қора-жайды аса қажет етпейтіндіктен, ... ауыл ... ... ... ... сала ... табылады. Түйе түлігі күй таңдамайды, басқа мал ... ... ... ... ... ... Түйе күндіз жайылып, түнде жатып, күйіс қайырады. Бірнеше тәулік су ішпеуге шыдайды. Бұл ... ... ... бөлінген суды пайдаланады.Қой мен ешкі шаруашылығы - мал шаруашылығының бір саласы. Малды қыста қорада, қалған уақытта жайылым ... ... ... ... дақылдармен қоректендіреді, мезгілімен дәрігерлік көмек көрсетіледі.Жылқыбіздің ұлттық мәдениетіміз, тарихымыз. ... ... ... ... жадында сақтап келеді.Осы қағиданы берік ұстаған бабаларымыз жылқы өсіруге ерекше ден қойған. Жылқы еркіндіктің, тұрақтылықтың белгісі.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Қ.Бозымов > ... ... ... ... шаруашылығы Омарқожаұлы, Н., Әкiмбеков, Б.Р. Астана: Фолиант. 2008
4.Садықұлов, Т.С., Бексейiтов, Т.К. Мал өсiру және селекция Павлодар:ЭКО. 2009

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жылқылар мен түйелердің гигиенасы қойлар мен ешкілердің гигиенасы15 бет
Жылқылар мен түйелердің гигиенасы. қойлар мен ешкілердің гигиенасы14 бет
Жылқылар мен түйелердің гигиенасы жайлы ақпарат11 бет
Жылқы мен түйелердің гигиенасы,қойлар мен ешкілердің гигиенасы10 бет
Ауылдың өрлеуі – елдің өрлеуінің ең маңызды құрамдас бөлігі14 бет
Түйе бонитировкасы4 бет
Түйелердің сапасын бағалау жүйесі4 бет
Түйенің жүн өнімділігі. Жүнді өндіру технологиясы3 бет
Түйенің экстерьері және денесінің анатомиялық ерекшелігі8 бет
"Ірі қара малының гигиенасы."7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь