Макроэкономика үлгілердің экономикалық мәні

Жалпы, экономикалық ғылымы екі басты бөлімнен тұрады: микроэкономика және макроэкономика. Микроэкономика – фирмалар, үй шаруашылықтары, үкіметтік агенттіктер сияқты шағын бірліктер жасайтын таңдауларды зерттейтін экономиканың бөлімі. Макроэкономика – экономиканың инфляция, жұмыссыздық, экономикалық өсу секілді тірі масштабты экономикалық құбылыстарын зерттейтін бөлігі. Макроэкономика экономиканы бір үлкен бүтін құбылыс ретінде қарастыратын ғылым. Ол экономикадағы іс-әрекеттерді біріктіріп жалпылай қарастырады. Белгілі бір уақыт аралығында кейбір фирмалар өндірген өнімдеріне бағаны өсіреді, кейде төмендетеді. Бағаның жиынтық өзгерісін талдау кезінде зерттеушілер көптеген баға өзгерістерінің ішінен орташасын алады. Бағаның экономикадағы жиынтық динамикасын өлшеу үшін баға индексі қолданылады.Макроэкономиканың негізгі мақсаты жеке фирмалар мен жұмысшылардың дамуын қарастыру емес, экономиканың жиынтық беталысын талдаудан тұрады. Макроэкономикадағы жалпы ұлттық өнім, қор жинағының нормасы, тұтыну баға индексі, инфляция деңгейі, жұмыссыздық деңгейі және өндіріс көлемінің өзгеру қарқындылығы секілді көрсеткіштерді экономиканың бір бөлек элементін ғана қарастырмайды, олар экономиканың дамуының беталысын зерттеуге мүмкіндік береді. Макроэкономика экономикалық жағдайды, толығымен елдің «денсаулығын » зерттейді. Макроэкономикада өндірістің ұлттық көлемі, жалпы ұлттық өнім, жиынтық сұраныс, жиынтық ұсыныс, жұмыспен қамту және жұмыссыздық нормасы, инфляция деңгейі және т.б. сияқты барлық шамалар агрегатталған, жиынтық түрде қарастырылады. Макроэкономика жиынтық сұраныс және жиынтық ұсыныстың өзара байланысы, олардың ұлттық өндіріс көлеміне ықпалын, тауарлар, ақша , ресурстар нарығындағы жалпы тепе-теңдікті бекіту мәселелерін, экономикаға мемлекеттің араласуы және экономикалық саясатты жүргізуді зерттеумен шұғылданады. Макроэкономикалық үлгі - әртүрлі экономикалық құбылыстар мен үрдіс арасында пайда болатын функционалдық байланыстарды айқындау мақсатында құрылған жүйеленген сипаттама. Кез келген үлгі күнделікті өмірдің оңайлатылған бейнесін көрсетеді. Себебі макроэкономикалық зерттеу жүргізуде нақты өмірдің барлық жақтарын бір уақытта қарастыру мүмкін емес. Сондықтан да бірде-бір үлгі макроэкономикалық үлгі нақты, толыққанды болмайды. Ол нақты уақыт кезеңіндегі белгілі бір бағыттағы тек жалғыз ғана жауапты бермейді. Бірақ осындай жалпылама үлгілердің арқасында экономикаға әсер ететін ішкі (эндогенді) және сыртқы (экзогенді) экономикалық айнымалылардың көлемі анықталады.
        
        Қазақстан  Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Макроэкономика үлгілердің экономикалық мәні
Орындаған:Акатаева.М.А
Тобы:ГУ-409
Тексерген:Қуантқан.Б.Қ
СЕМЕЙ 2015ж
Жалпы, экономикалық ... екі ... ... тұрады: микроэкономика және макроэкономика. Микроэкономика - фирмалар, үй шаруашылықтары, үкіметтік агенттіктер сияқты шағын бірліктер жасайтын таңдауларды ... ... ... ... - ... инфляция, жұмыссыздық, экономикалық өсу секілді тірі масштабты экономикалық құбылыстарын ... ... ... экономиканы бір үлкен бүтін құбылыс ретінде қарастыратын ғылым. Ол экономикадағы іс-әрекеттерді біріктіріп ... ... ... бір ... ... ... ... өндірген өнімдеріне бағаны өсіреді, кейде төмендетеді. Бағаның жиынтық өзгерісін талдау кезінде зерттеушілер көптеген баға ... ... ... ... ... ... ... динамикасын өлшеу үшін баға индексі қолданылады.Макроэкономиканың негізгі мақсаты жеке фирмалар мен жұмысшылардың дамуын қарастыру емес, экономиканың ... ... ... ... ... ... ... өнім, қор жинағының нормасы, тұтыну баға индексі, инфляция деңгейі, жұмыссыздық деңгейі және өндіріс көлемінің өзгеру қарқындылығы секілді көрсеткіштерді экономиканың бір ... ... ғана ... олар ... ... ... зерттеуге мүмкіндік береді. Макроэкономика экономикалық жағдайды, толығымен елдің зерттейді. Макроэкономикада өндірістің ... ... ... ... ... ... сұраныс, жиынтық ұсыныс, жұмыспен қамту және жұмыссыздық нормасы, инфляция деңгейі және т.б. ... ... ... ... жиынтық түрде қарастырылады. Макроэкономика жиынтық сұраныс және жиынтық ұсыныстың өзара байланысы, олардың ұлттық өндіріс көлеміне ықпалын, тауарлар, ақша , ... ... ... ... ... ... экономикаға мемлекеттің араласуы және экономикалық саясатты жүргізуді зерттеумен шұғылданады. Макроэкономикалық үлгі - әртүрлі ... ... мен ... ... ... ... функционалдық байланыстарды айқындау мақсатында құрылған жүйеленген сипаттама. Кез келген үлгі күнделікті өмірдің оңайлатылған бейнесін көрсетеді. ... ... ... ... ... ... барлық жақтарын бір уақытта қарастыру мүмкін емес. Сондықтан да бірде-бір үлгі ... үлгі ... ... ... Ол нақты уақыт кезеңіндегі белгілі бір бағыттағы тек жалғыз ғана жауапты бермейді. Бірақ осындай жалпылама үлгілердің ... ... әсер ... ішкі ... және ... ... экономикалық айнымалылардың көлемі анықталады.
Макроэкономикалық талдауды үш кезеңге бөлеміз:
1-кезеңде фирмалар мен үй ... ... ... ... теория деңгейінде қарастырады. Содан соң микроэкономикалық құралдарды пайдаланып, фирмаларды әртүрлі экономикалық жағдайларға байланысты қарастырады;
2-кезеңде ... мен үй ... ... ... қарастыра отырып, жалпы экономикалық беталыстар талдауға түседі. Бұл кезеңде агрегатталған, іріленген шамалар ... ... бір ғана ... ... ана емес, ЖҰӨ; жеке банктің пайыз мөлшерлемесі емес, нарықтық пайыз мөлшерлемесі;
3-кезеңде макроэкономикалық ... ... және ... арқылы теорияның нақты мағынасы қарастырылады. Макроэкономика - ... ... мен ... ақпараттардың ортасындағы байланысты нысандық тәсілмен зерттеуді қарастыратын ерекше ғылым.
4. Макроэкономикалық зерттеуде негізгі үш әдіс ... ... 1) ... 2) ... 3) тепе - ... принципі
Жалпы ұлттық өнім - бір жыл ішінде ... ... ... мен ... көрсетулердің нарықтық бағасы. Қайта, екі рет есепті болдырмау үшін оған аралық өнімді кіргізбейді. Оларға қайта өңдеуге ... ... ... ары ... сату үшін арналған өнімдер жатады. ЖҰӨ -ді есептеу кезінде негізгі екі әдісті қолданады. Ол ... ... ... барлық шығындарды қосу арқылы және арқылы өлшенеді.
Шығындарға тұтынушылық шығындар , мемлекеттік сатып алулар, жалпы ... және таза ... ... ... (С) үй шаруашылықтарының әр түрлі тауар және қызмет көрсетулерге (нан, қант, аяқ киім, телевизорлар, ... ... ... ... ... (І) - бұл ... тауарларға шығындар, оларға құрал жабдық, станоктар, өндірістік ғимараттар, материалды-техникалық қорлар, тұрғын үй құрылысы жатады. Жалпы және таза инвестицияны ажыратады. Жалпы ... ... ... ... ... шығатын құрал жабдықтың орнын толтыруға жұмсалатын инвестициялар да ... Жаңа ... ... ... ... ... инвестициялар таза инвестиция деп аталады.
:: Мемлекеттік шығындар (G) - тауар және қызмет көрсетулердің (электроэнергия, мектептер, емханалар, ... ... және т.б.) ... тікелей жүретін шығындар.
:: Таза экспорт (Хп) - бұл импортты шегергеннен қалған барлық импорт.
Сонымен, шығындар бойынша ЖҰӨ - бұл ... ... төрт ... ... = C+ G+ I+ Xn ... ұлттық көлемін анықтау үшін елдегі барлық табыстардың қосындысын алады. Факторлық табыстардың төрт компанентін ажыратады: жалақы, рента, ... және ... - ... мен ... ... ... Бұған ведомость бойынша алынатын жалақы сомасы, әлеуметтік қамсыздандыру бойынша қосымша төлемдер және т.б. жатады.
:: Рента жерді, ғимаратты, тұрғын үйді арендаға беру ... үй ... ... ... ... білдіреді.
:: Пайыз бұл ақша капиталы үшін төлем, ол банкке салым бойынша , несиелер ... ... жеке ... ... ... иелері алатын пайда.
Тауарлар және игіліктер нарығындағы тепе-теңдік жағдайын сипаттаудың екі түрлі әдісі бар. ... - ... ол ... ... көзқарас деп аталады - баға нарықты тепе-теңдік жағдайға ... ... деп ... ... деп ... мен ... деңгейлерінің ақшалай бірлікте көрсетілуі ғана емес, сонымен қатар пайыздық мөлшерлеме, нақты еңбек ақы қарастырылады. Осындай жағдайда нақты және ақша секторлары ... ... ... ... - ... бір ... аралығында кейбір бағалар өзгеруге бейім емес, мұндай жағдайда тепе-теңдік жұмысбастылық көлемі есебінен және жалпы ішкі өнім ... ... ... Бұл осы көзқарасты сынаған Дж.Кейнс атымен кейнстік көзқарас деп ... ... ... ... ... басқа жолын ұсынады. Оларда кейбір баға аз өзгермелі (белгілі бір уақыт аралығында) дегенге жол ... Бұл ... ... ... ... - ... мен қызмет көрсету (ЖҰӨ) және жұмысбастылық көлемі есебінен орнайды. Бұл көзқарастар түбегейлі әртүрлі қорытындыларға әкелуіне қарамастан, олар бір негізін ... ... ... Соңғысын талдаудың екі графикалық құралдарымен синтездеуге болады: тауар нарығы мен ақша ... ... ... ... IS-LM ... ... ... және тауарлар мен қызмет көрсетуді өндіретін және оларды тауар нарығында сататын фирма іс-әрекетін сипаттайтын ... - ... ... кең ... ... ... қарастырайық, яғни, тауарларды ғана емес, сонымен қатар қызмет көрсетуді де қамтитын нарықты қарастырайық. Талдаудың бастапқы нүктесі - ... және ... ... ... ... үй ... Бұл ... басты назар қысқа мерзімді кезеңге аударылады.
Ақша дегеніміз - тауардың жалпы эквивалентінің тиянақталған түрі, құнның эквиваленттік ... мен ... құны біте ... ерекше тауар. Яғни ақша - тауар өндіру мен оны айырбастау үрдісінде басқа тауарлардан ... ... ... ... оның ... ... - ... тауарларға ортақ балама (эквивалент) ролін атқару. Осыдан келіп ақшаның жаппай күші болады. Ақшаның ... ... ... ... адам өзінің қоғамдық билігін де, қоғаммен байланысын да өзінің қалтасына салып жүреді" деген афоризммен ... Ол ... ... ...
Біріншіден, тек ақшаға айырбастау арқылы ғана тауарлар қоғамдық еңбектің нәтижесі екенін анықтауға болады.
Екіншіден, әр ... ... яғни ... өндірістегі үлесін де ақша арқылы анықтауға болады.
Үшіншіден, айырбас үрдісінде ақшаның делдалдық етуімен тауардың ішкі ... да ... ... ... ... ... ... негізгі фактор пайыз мөлшерлемесі емес, үй шаруашылықтарының қолда бар ... ... ... және қор ... динамикасын анықтайтын басты фактор болып табылады. Сонымен ... ... ... шығындарын жасағаннан кейін қалған табыс бөлігі сақталып, жиналады. Пайыз мөлшерлемесінің екінші әсері табыстың тұтынуға және қор жинауға әсеріне ... ... ... рол ... Солай бола тұра, инвестициялар динамикасы ең алдымен пайыз мөлшерлемелерінің динамикасымен анықталады. Бұл тұтыну, қор жинағы және инвестициялар функцияларында бейнеленеді
Бюджет ... ... ... ... қаржыландыру тәсілдеріне байланысты. Мемлекеттік бюджеттің тапшылығын қаржыландыру тәсілдері:
1) ақша-несие эмиссиясы ... ...
2) займ ... ... ... ... ... көбейту.
Тапшылықты жою үшін тиын шығару жағдайында сеньораж пайда болады. ... -- ақша ... ... ... ... пайдасы.
Нақты ЖҰӨ өсуінің қарқынынан ақша жиынының өсу қарқыны артық болған ... ... ... болады, бұл құбылыс орташа баға деңгейін өсіреді. Барлық экономикалық агенттер инфляциялық салық төлейді және олардың табыстарының бір бөлігі ... ... ... ... ... отырады.Инфляция деңгейінің жоғарылауы жагдайында Оливер-Танзи әсері пайда болады.
Өсіп келе ... ... ... салдарынан экономикалық ынта пайда болады, ол салықты уақтылы төлемеу, өйткені өткен уақытта ақша құнсызданады, бұдан салық төлеушілер ұтады. Мұның ... ... ... және ... ... жалпы тұрақсыздығы өседі.
Мемлекеттік тапшылықты жою үшін ақша шығару ... бар ... ... бірдей жүрмеуі мүмкін, ол басқа түрде жүзеге асырылады. Мысалы, Орталық банктің мемлекеттік кәсіпорындарға жеңілдетілген пайыз мөлшерімен ... ... ... ... ... ... ... созу арқылы жүзеге асырылады.
Ашық экономика проблемаларын талдау сыртқы сауданы қарастырудан басталады, өйткені халықаралық экономикалық қатынастардың ... ... ... құрайды. Бұл жерде сыртқы сауданың өнім деңгейіне, жұмысбастылыққа, баға және ... ... ... макроэкономика тұрғысынан және халықаралық саудада үлесі бар жеке тауарлардың, экономикалық агенттердің пайдасы мен шығынын бағалау тұрғысынан микроталдаулар бір-бірімен ... ... ... ... барысында ашық экономика проблемаларының кейбіреуін қарастырдық. Өйткені экспорт пен импорттың көлемі ЖҰӨ деңгейіне, жұмысбастылыққа ... әсер ... Бұл ... жалпы макроэкономикалық тепе-теңдікке әсерін тигізеді.
Экспорттық салалардағы өндірістің өсуі шет мемлекеттерде қарастырылып отырған мемлекеттің тауарларына сұраныстың өсуін ... бұл ... ... ... ЖҰӨ көлемін өсіреді. Керісінше, импорттың өсуі шет мемлекеттердің тауарына сұранысты өсіреді, бұл жағдай ЖҰӨ көлемін кемітеді. Кейнс үлгісіне сәйкес таза ... ... ... табысқа әсері мультипликатор әсері арқылы өлшенеді.
Мемлекеттер неге сауда жасайды ... ... ... ... ... ... ... ресурстар (табиги, еңбек, капитал) әр мемлекеттерде әр ... Бір ел ... ... екішпі ел еңбексыйымды болады.
2. Әр түрлі тауарды тиімді өндіру әр түрлі технология мен ... ... ... ... деп бір ... ... екінші елдің валютасына айырбастағандағы валюталардың қатынасын атаймыз.
Мысалы: 153 тг = 1$, 70 тг = 1DM, 4тг= ... ... ... ... белгілеуде бір-біріне қарама-қарсы екі әдіс бар:
1) валютаның еркін айналымдағы бағамы;
2) тағайындалатын ... ... ... ... ... ... ... кезінде бағам ұсыныс пен сұраныстың әсерінен қалыптасады.Валютаның еркін айналымдағы бағамына көптеген факторлар әсер етеді. ... ... ... өзгеруі. Басқа елдің тауарына деген тұтынушының талғамы, көзқарасы ол ... ... ... әсер ... ... ... машиналардың беделі артса, онда тұтынушылар оны алуға тырысып, долларға ... ... ... ... ... ... демалушылар көп келсе, онда рубль ұсынысы көбейіп, арзандайды.
:: Табыстың салыстырмалы азаюы. Бір елдің ... ... ... ... ... табысына қарағанда өсімі салыстырмалы жоғары болған жағдайда, ол елдің валюта бағамы төмендейді. ... ... ... оның ... ... ... болады.
:: Бағаның салыстырмалы өзгеруі. Егер Қазақстанда баға өссе, ал Ресейде қалыпты болса, онда қазақстандықтар ресейліктердің салыстырмалы арзан тауарын тұтынуға тырысып, ... ... ... ... Ал ... ... біздің тауарды тұтынуға деген ынтасы азайып, рубль ұсынысын кемітеді. Бұл екі жағдай бірігіп теңгені құнсыздандырады.
:: Салыстырмалы нақты пайыздық ... ... ... ... ... Қазақстанда инфляцияны тежеу мақсатында саясаты жүргізілді. Нәтижесінде ... ... ... ... нақты пайыздық мөлшерлеме мөлшері басқа елдерге қарағанда жоғары болды. Соның ... ... ... өте тиімді елге айналды, ал ол инвесторларды (елдің экономикасы ... ... ... ... ... ... Алыпсатарлық. Қазақстан экономикасында: а) Ресей экономикасына қарағанда ... өсу ... ... ... жорамал бар; ә) басқа елдерге қарағанда инфляция жоғары болады деген қауіп бар; б) төмен мөлшерлеменің ... ... ... ... жағдайда теңгесі бар тұлғалар қолындағы теңгені
басқа, қалыпты валютаға айырбастауға ұмтылады. Ал ол сол ... ... ... оны ... қарағанда қымбаттатады
Экономиканың өсуі кеңінен тараған құбылыс болып отыр. Экономикада болып отыратын ... ... те, ұзақ ... ... өсуі ... ... ... экономиканың тұрақты өсуі, адам басына шақкандағы табыстың өсуі - бұл ... жаңа ... Бұл ... ... жүзінің көп мемлекеттерінде соңғы екі жүз жылдықта байқалып отыр.Экономиканың өсуін өлшеудің екі жолы бар.
1) Макроэкономикалық көрсеткіштердіц ... өсуі (ЖҰӨ, ЖІӨ, ТҰӨ, ҰТ ... адам ... шаққандағы тұтынудың өсуі).
2) Әлеуметтік институттар үрдісінің өзгерісі (Жеке меншік құқығы құрылымының өзгеруі, ... ... және бөлу ... ... және т.б.). Бұл ... экономикалық өсудіц бір деңгейден екінші деңгейге ауысуына ... ... ... ... байланысты өсу теориясында үш бағытты атап отуге болады.
- ... ... ... ... өсу қажетті экономикалық мақсат ретінде қарастырылады? Жан басына шаққандағы жалпы өнімнің өсуі халық жағдайының көтерілуіне әкеледі. ... ... ... ... ... және ... ... құралуы мүмкін. Өсіп келе жатқан экономика жаңа түтынуларды қанағаттандыра алады және әлеуметтік-экономикалық ... шеше ... ... өсу ресурс шектелуінің, ахуалын шешуді жеңілдетеді.
Экономиканың өсуінің қайнар көзі неде? Кез ... ... өсуі ... алты ... ... ... ... ресурстардың сапасы мен көлемі
2) Еңбек ресурстарының сапасы мен саны
3) Негізгі капитал қорының көлемі
4) Технология
Экономиканың өсуіне әсер ететін осы төрт ... ... ... деп айтуға болады. Дәл осылар өндірістің өсуіне ... ... ... ... және ... әлует бірігіп нақты өнім көлемін өндіруді ұлғайтады. Экономиканың өсуіне әсер ететін соңғы екі ... ... ... ... ... ... ... факторы
Өндіріс әлуетін дұрыс пайдалану үшін, өндірумен қатар өндірген өнімді дер кезінде сатуда маңызды. Экопомикамың өсуіне әсер ... ... және ... ... ... ... байланысты.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Макроэкономикалық үлгілердің экономикалық мәні5 бет
Макроэкономикалық үлгілерің экономикалық мәні7 бет
Тауар нарығындағы макроэкономикалық тепе-теңдік. Кейнс үлгісіндегі табыстар және шығындар теориясы31 бет
Тауарлар мен ақша нарығындағы макроэкономикалық тепе-теңдік. «IS-LM»үлгісі (Дәріс материалы)15 бет
AD – AS үлгісі4 бет
Макроэкономика45 бет
Макроэкономика пәнінің негізгі проблемалары10 бет
Макроэкономика теориясының негізгі мәселелері7 бет
Макроэкономикалық тұрақсыздық. Инфляция және жұмыссыздық6 бет
Негізгі макроэкономикалық тепе-теңдіктер10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь