SQL құрылымдық сұранымдар тілі

Мазмұны.

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 тарау. SQLқұрылымдық сұранымдар тілі
1.1 SQL мүмкіндіктері мен артықшылықтары ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 SQL даму тарихынан ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.3 SQL көмегімен мәліметтер қоры басқару ... ... ... ... ... ... ... ..
1.4 Оқу мәліметтер қорының сипаьамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2тарау. SQL командаларының типтері.
2.1.SQL мәліметтерінің типтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2. Сандық типтер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.3. Дата мен уақытты беру үшін арналған типтер ... ... ... ... ... ..
2.4. Мәліметтер қорының объектілерін басқару ... ... ... ... ... ... ..
2.5. Индестарды құру және жою ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.6. Ұсыныстармен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.7. Сақталатын процедуралар, оларды құру,
орындау және жою ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.8. Триггерлер, құру және жою операторлары ... ... ... ... ... ... ...
2.9.Мәліметтерді басқару,кестедегі
берілгендерді өңдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.10. Мәліметтер қорының қауіпсіздігін басқару ... ... ... ... ... ...
2.11. Мәліметтер қорына кіру рұқсатын басқару ... ... ... ... ... ...
Кіріспе.
Бүгінгі таңда коммуникация және мәліметтерді сақтау облысындағы компьютерлік жүйелер басқаларына қарағанда жылдамырақ дамып келе жатыр, өйткені оларға жаңа технологиялармен бірге және әлемдегі әлеуметтік өзгерістермен бірге жүруге тура келеді. Сақталуға арналған ақпараттың көлемінің жоғары ырғақпен ұлғаюына байланысты, программалық жабдықтаушыларға мәліметтердің үлкен көлемін басқарудың жаңа жолдарын өңдеуге тура келеді.
Мәліметтер қоры ақпараттық технологиялар облысында алдағы орындарды алатындықтан, олар адам өмірінің бір бөлігіне айналды. Осы процестерді, басқару жүйелерінің дамуы интеграция жолымен тұтас бүтінге келе жатыр, осыған үлкен қадам мәліметтерді өңдеу стандартын SQL құрылымдық сұранымдар тілі көмегімен пайдалану болып табылады. SQL-ді пайдаланып жұмыс істейтін программалық жабдықтар, қолданушыға білінбей қызмет етеді, және ақпаратты басқаратын қажетті негізді береді. Қазіргі кезде клиент/сервер архитектурасына негізделген желілік ақпараттық технологияны пайдалануға көп көңіл бөлініп отыр.
Осы күндері адам өмірі әртүрлі типті ақпараттармен қаныққан, ал оларды басқару үшін әртүрлі қызметті мәліметтер қоры мен банктерін құру қажет. Кез-келген есеп мәліметтерді және ақпараттарды басқарумен байланысты. Осы себепті соңғы жылдары осы мақсатқа арналған көптеген компьютерлік жүйелер-мәліметтер қорын басқару жүйелері пайда болды.
Мәліметтердің санының өсуі, оларды сақтау және өңдеу қажеттілігінен, әртүрлі компьютерлік жүйелерде қызмет ететін МҚ-ң стандартты тілін құру сұранысы туындады. Шынында да, мұндай стандартты тіл қолданушыға мәліметтерді дербес компьютерден, желілік жұмыс станциясынан немесе әмбебап ЭЕМ-да жұмыс істей отырып басқару мүмкіндігін береді.
SQL (Structured Query Language)-бұл құрылымдық мұранымдар тілінің қысқартылған атауы, реляциялық МҚ-да мәліметтерді құру және өңдеу құралдарын береді. Компьютерлік технологиялардан ерекшелігінен тәуелсіздігі, және SQL-ді реляциялық мәліметтер қорының технологиясы облысындағы өндіріс жетекшілерімен қолдауы оны МҚ стандартты тіліне айландырды.
Реляциялық МҚ пайда болғанға дейін, көптеген МҚБЖ үшін құрылған барлық мәліметтерді басқару тілдері, файлдардың логикалық жазулары түрінде берілген мәліметтермен жүргізілетін операцияларға бағытталған. Әрине, бұл қолданушыдан мәліметтердің сақталуын, қандай мәліметтер қажеттігін, олардың қайда орналасқанын және қалай алу жолдарын білу талапді етеді.
Қарастырылып отырған SQL тілі логикалық байланысқан кесте-қатынастар жиынтығы түрінде берілген мәліметтермен операциялар жүргізуге бағытталған. Осы тілдің құрылымының ерекшелігі өңдеу процедурасына емес, мәліметтерді өңдеудің соңғы нәтижесіне бағытталуында. SQL мәліметтердің, индекстердің қайда орналасқанын, және нәтиже алу үшін қандай операциялар тізбегін пайдалану керектігін өзі анықтайды, сондықтан бұларды МҚ-на сұранымдарда көрсетудің қажеті жоқ.
Реляциялы МҚ теориясының пайда болуы екі кластарға бөлуге болатын, сұранымдар тілінің қатарын өндіруге түрткі болды:
 Қатынастарға қолданылатын, сұранымдарды арнайы операторлармен бейнелеуге мүмкіндік беретін алгебралық тілдер;
 Предикаттарды санау тілдері, берілген қатынастар жиынтығынан жаңа қатынасты анықтайтын, ережелер жиынтығы. Яғни, МҚ-ғы сұранымға жауап ретінде алынатын қатынастарды анықтау әдісі.
        
        Мазмұны.
Кіріспе.....................................................................
...................................3
1 тарау. SQLқұрылымдық сұранымдар тілі
1.1 SQL ... ... SQL ... SQL көмегімен мәліметтер қоры
басқару..............................
1.4 Оқу мәліметтер қорының
сипаьамасы....................................
2тарау. SQL командаларының типтері.
2.1.SQL ... ... Дата мен ... беру үшін арналған типтер......................
2.4. Мәліметтер қорының объектілерін басқару..........................
2.5. ... құру ... ... ... процедуралар, оларды құру,
орындау ... ... құру және жою ... ... ... қорының қауіпсіздігін басқару........................
2.11. Мәліметтер қорына кіру рұқсатын басқару........................
Кіріспе.
Бүгінгі таңда коммуникация және ... ... ... ... ... ... жылдамырақ дамып келе жатыр,
өйткені оларға жаңа технологиялармен бірге және ... ... ... ... тура ... Сақталуға арналған ақпараттың
көлемінің жоғары ырғақпен ұлғаюына ... ... ... ... көлемін басқарудың жаңа ... тура ... қоры ... ... ... ... ... олар адам өмірінің бір бөлігіне ... Осы ... ... ... ... ... ... бүтінге келе жатыр,
осыған үлкен қадам мәліметтерді өңдеу стандартын SQL құрылымдық сұранымдар
тілі көмегімен пайдалану болып табылады. SQL-ді ... ... ... ... қолданушыға білінбей қызмет етеді, және ақпаратты
басқаратын ... ... ... Қазіргі кезде клиент/сервер
архитектурасына негізделген желілік ақпараттық технологияны пайдалануға ... ... ... ... адам өмірі әртүрлі типті ақпараттармен қаныққан, ал ... үшін ... ... ... қоры мен ... құру ... Кез-
келген есеп мәліметтерді және ақпараттарды басқарумен байланысты. Осы
себепті соңғы жылдары осы ... ... ... ... ... қорын басқару жүйелері пайда болды.
Мәліметтердің санының өсуі, оларды сақтау және өңдеу қажеттілігінен,
әртүрлі компьютерлік жүйелерде қызмет ететін МҚ-ң ... ... ... ... ... да, мұндай стандартты тіл ... ... ... ... ... ... ... әмбебап
ЭЕМ-да жұмыс істей отырып басқару мүмкіндігін ... ... Query ... ... ... ... атауы, реляциялық МҚ-да ... құру және ... ... Компьютерлік технологиялардан ... және SQL-ді ... ... ... ... өндіріс жетекшілерімен қолдауы оны МҚ ... ... МҚ ... ... дейін, көптеген МҚБЖ үшін ... ... ... ... ... логикалық жазулары түрінде
берілген мәліметтермен жүргізілетін операцияларға бағытталған. Әрине, бұл
қолданушыдан мәліметтердің сақталуын, қандай ... ... ... ... және ... алу жолдарын білу талапді етеді.
Қарастырылып отырған SQL тілі логикалық байланысқан кесте-қатынастар
жиынтығы түрінде берілген мәліметтермен операциялар жүргізуге ... ... ... ... ... ... емес, мәліметтерді
өңдеудің соңғы нәтижесіне бағытталуында. SQL ... ... ... және ... алу үшін ... ... ... керектігін өзі анықтайды, сондықтан бұларды МҚ-на сұранымдарда
көрсетудің қажеті жоқ.
Реляциялы МҚ ... ... ... екі ... ... болатын,
сұранымдар тілінің қатарын өндіруге түрткі болды:
▪ Қатынастарға ... ... ... операторлармен
бейнелеуге мүмкіндік беретін алгебралық тілдер;
▪ Предикаттарды санау тілдері, ... ... ... ... ... ережелер жиынтығы. Яғни, МҚ-ғы
сұранымға жауап ретінде алынатын қатынастарды анықтау әдісі.
І тарау.SQL құрылымдық сұранымдар тілі
SQL ... мен ... жылы SQL ... ... МҚБЖ үшін стандартты тіл болып
барлық кең таралған жүйелерге ене ... Ол ... ... Тез ... өсуі, және энергияны тұтынудың,компьютер
өлшемдері мен бағаларының ... ... ... ... және ... мен ... кеңеюіне әкеліп соқты. Сондай-ақ,
әртүрлі программалық жабдықтауларға да сұраныс ... ... ... ... программалық жабдықтаушылар нарыққа интеллектуалды, әрі
көлемді ... ... ... ... Олар ... ала отырып,
көптеген ұжымдар мен жеке қолданушылар ол программаларды өз компьютерлеріне
орната алмадй. Ақпаратпен алмасу және ... ... үшін ЭЕМ ... онда ... мен ... арнайы файлдық сервер лерге
орналастырды.
Файлдық серверлермен ... ... ... бір-бірінен алыс ара-
қашықтықта орналасқан ... ЭЕМ ... бір МҚ кіру ... ... ... ұжымдарды, оқу кешендерін, ақпараттық және ... ... ... ... ... ... оңайлатылады.
Бірақ бұл кезде қарапайым сұраным құру үшін де файлдық серверден немесе
серверге файлдарды жазу ... ... ал ол ... ситуайияларды
туғызуы мүмкін. Мұндай ... ... үшін ... ұсынылған боатын, бірақ ол үшін сервермен хабарласу тілі қажет-
мұндай тіл ретінде SQL таңдалды.
SQL концепцияларында операциялардың ... ... ... ... аз ... жинақы тілді құруға мүмкіндік берді. SQL
сұранымдарды орындау үшін, және де қолданбалы программаларды құру үшін де
пайдаланылуы ... Онда ... ... бар:
▪ Мәліметтерді анықтау тілі-МҚ анықтау, және де ... ... ... және жою;
▪ Мәліметтерді таңдау сұранымы-SELECT сөйлемі;
▪ Мәліметтерді түрлендіру сөйлемі-мәліметтер қосу, жою және өзгерту;
▪ Мәліметтерді басқару сөйлемі-мәліметтерге кіру ... ... ... ... ... және т.б.
Сондай-ақ SQL бұл сөйлемдерде келесі ... ... ... ... ... ... ... және
арифметикалық өрнектер мен текстерді салыстыру ... ... ... экран дисплейіне немесе баспаға шығарар ... мен ... ... Қолданушыларғы МҚ-да мәліметтердің көлемін ... ... ... ... ... ... ... шығарылатын бір немесе бірнеше кестелер және
ұсыныстар мазмұнын ... ... ... ... ... және осы ... арифметикалық орта,
сумма, максимум, минимум операцияларын қолдану;
SQL тілі көптеген МҚБЖ-ң ... ... ... ... ол
мәліметтердің физикалық құрылымдануына және дискіге жазылуына ... ... ... ... ... ... және ... басқа
компоненттерінен және қолданушы қосымшаларынан ... ... ... ... SQL ... ... ... ақпараттарына кіруді қамтамасыз ететін мықты құрал.
SQL даму тарихынан
Реляцияла МҚ басқару жүйелері 80 жылдардың аяғында кеңінен т анымал
болды. ... ... ... ... ... кестеде
сақталатындықтан, мәліметтерді ... ... ... ... көп. SQL ... МҚ тілі ... оның ... да
мәліметтерді осы тәсілмен берудің дамуымен тығыз байланысты.
Жоғарыда ... ... МҚ ... 70 жылдардың басында IBM
компаниясының ғылыми қызметкері Э.Ф.Кодпен енгізілді.Осыдан ... ... қоры ... IBM ... System/R деп аталған
жобасымен бірге зерттеулер жүргізіле бастады, мұнда ... ... ... ... ... және ... ... МҚБЖ-ін өңдеуден
басқа жоба көлемінде МҚ-на сұранымдар тілін құру ... ... ... SEQUEL (Structured English Query Language-ағылшын құрылымдық
сұранымдар ... ... ж ... System/R ... ... ... жүзеге асырылды,
нәтижесінде жүйе ІВМ компаниясының ... ... ... Ол System/R ... және оның МҚ тілімен
жұмыста алғашқы нақты тәжірибеге әкелді, ал оның аты SQL деп ... ІВМ ... ... МҚ ... ... ... және
программалық өнімдер құрудың негізі болып қызмет ете алады ... ... ... және оның ... құрылған МҚ-мен жұмыс істейтін
тіл, дүние жүзінің ... ... ... ... 1977 ж ... ... МҚБЖ-ін құру үшін Relational Software Inc(қазір
Oracle Corporation) компаниясы ұйымдастырылды. Oracle деп аталған бұл ... ... 1979 ж ... ... қаласының университетінде (Калифорния штаты) ІВМ компаниясының
зерттеушілер тобыреляциялық МҚБЖ-нің протатибін ... QUEL ... ... өз ... Ingres деп ... 1980 ж ... ... тастап, Ingres жүйесінің коммерциялық жүйесін құру үшін ... Inc ... ... ... оны ... шығару 1981 ж
басталды. 1989 ж аты Ingres Corporation болып ауысқан Relational Technology
компаниясы ... ... ... ... реляциялық МҚБЖ жетекші
таратушысы болып ... ... 1986 ж ... QUEL ... ... SQL болып ауыстырылды.
1981 ж ІВМ фримасы System/R негізінде, SQL/DataSystem(SQL/DS) деген
атпен ... өнім ... ал 1983 ж тағы бір ... ... DB2 ІВМ ... ... ... МҚБЖ болды, және осы
жүйенің SQL тілі МҚ үшін стандарты болды. DB2-де іске асырылған технология,
кейін ІВМ ... ... ... ... ... ... бастап, желілік серверлерге және ... ... ... ... жартысында реляциялық МҚ таратушылар өз
өнімдерін ... үшін ... ... ... ... МҚ
архитектурасымен салыстырғанда, реляицлық программалық өнімдердің ... ... ... ... ... ... ... реляциялық сұранымлар тілі МҚ-на сұранымлы жазбай орындау және
нәтижені бірден жазу ... ... ... ... ... МҚ ... ... санала бастады, алдыңғы версияларына қарағанда өнімділіг 2-3 ... ... ... жаңа ... Ingres және Oracle ... ... ... ANSI/ISO-мен қабылданған SQL стандартын ... SQL-ға ... ... түрде жариялады. Сондай-ақ , бұл статус компьютерлік жүйелер
үшін UNIX ОЖ-сі негізінде анықталды.
Компьютердің ... ... мен ... ... ... ... компьютерлер үшін күрделі МҚБЖ қажеттігі туды. Мұндай
МҚБЖ-нің таратушылары жаңа жүйелерді құруды оларға SQL-ды ... етіп ... ... ... ... ... ... желісінің
нарығына шықты. 90ж басында SQL ... ... және ... пайда болуы бұл тілді транзакцияны өңдеу қосымшаларында
қолдануға мүмкіндік ... Енді SQL ... ... салыстырмалы аз шығымен
жүзеге асатын жүйеге желілік сервер ен дербес компьютерді байланыстыратын
клиент/сервер архитектурасыныңкілттік бөлігі болды. Осы себепті ... ... ... ... ... SQL-ді мойындаудың маңызды қадамы бұл
тілге стандарттардың пайда болуы. SQL сьандартын ескертуде дәстүр бойынша
ANSI/ISO –мен тағайындалған ... ... ... сөз болады. Бірақ басқа
да маңызды SQL стандарттары бар, соның ішінде ІВМ компаниясының DB2 жүйесі,
және UNIX ... SQL үшін ... 1982 ж ... ... ... ... ANSI-дің жұмысы басталды, және комитет өз
таңдауын SQL-ға ... ... ... ретінде DB/2 жүйесінің SQL алынды
1989 ж ... SQL-89 ... SQL1 деп ... ... ... ANSI ... жаңа жоба ... құрды, ал одан кейінгі стандарт SQL3 ... ... ... SQL2 ... ... ... және ... ж қазанда қабылданды.
SQL көмегімен мәліметтер қоры басқару
Реляциялық МҚ –ол ... мен ... ... екі ... ... байланысқан ақпарат. МҚБЖ терминінде жазу деп аталатын әрбір жол
мәліметтердің ... да бір ... ... ... Өріс деп ... ... ... мәліметтердің әрбір типінің ... ... ... реляциялық МҚ негізі ақпараты бар екі өлшемді кесте болып ... МҚ бір ... ... реляциялық МҚ сирек кездеседі.
Мәліметтермен күрделі және ... ... ... үшін ... ... ... арасындағы байланысқа байланысты.
Жүйенің максималды иілгіштігін қолдау үшін ... ... ... ... ... ... МҚ жүйелерінде ақпаратты ... ... ... айырмашылығы, кестенің өрістері реттеледі және оларға ат
беріледі. Яғни, кестенің әрбір бағанының ... ... ... SQL ... көп ... бар ... жүйелерде жұмыс
істейді, сәйкесінше оларды өзара ажырату қажеттілігі туады. Әдетте мұнда
жүйеде әрбір ... ... ... коды ... ... ... қолданушы жүйеге өзінің арнайы ID(идентификатор) айтып кіреді.
Кірудің ID-ін пайдаланатын ... ... ... жеке ... ... SQL орталарындағы әрекеттер арнайы идентификатор- лармен
сәйкес рұқмат етілген. Кесте ... ... ... ... билігі бар
қолданушыға тәуелді. Және де қолданушыда объектілермен әрекеттер жүргізу
артықшылығ бар. ... ... ... ... ... жасауға артықшылығы бар деп санаймыз.
Оқу мәліметтер қорының сипатамасы
Осыдан былай мысал ... ... МҚ ... Онда 4 ... ... ... студенттер туралы ақпараттың 5 өрісінен тұрады:
▪ SNUM-студенттік билет ... ... ... ... аты;
▪ SOTCH-студенттің әкесінің аты;
▪ STIP-студент алатын стипендия көлемі;
PREDMET кестесі оқу пәндері туралы ақпараттан тұрады:
▪ PNUM-пән номері;
▪ PNAME-пән атауы;
▪ TNUM-
... ... ... кестесі оқытушылар туралы ақпараттан тұрады:
▪ TNUM-
▪ TFAM-оқытушы фасмилиясы;
▪ TIMA- оқытушы аты;
▪ TOTCH- оқытушының әкесінің аты;
▪ TDATE-
USP кестесі студенттердің үлгірімі туралы ... ... ... OCENKA-
▪ UDATE-
▪ SNUM-
▪ PNUM-
ІІ тарау.SQL -командаларының типтері
Әдетте SQL ... ... ... ... ... ... ... келесідей:
□ DDL(Data Definition Language )- мәліметтердің анықталу тілі. Бұл
топтың командалары мәліметтер қорының объектілерінің құрылымын құру және
өзгерту(мысалы, кестелерді құру және жою ... үшін ... DML(Data ... ... ... ... (манипуляция)
тілі. DMLкомандалары мәліметтер қоры объектілеріндегі ақпараттарды
басқару үшін ... DCL (Data Control ... ... тілі. Сәйкес
командалар мәліметтер қорында сақталған ақпаратқа кіруді басқаруға
арналған.
□ DQL (Data Query Language)-тілі. Бұл жиі ... ... ... ... ... арналған.(Сұраным дегеніміз сәйкес
ақпаратты алу мақсатында мәліметтер қорына хабарласу.
□ Мәліметтер қорын администрациялау командалары әрекеттердің орындалуына
бақылауды жүзеге ... және ... ... ... ... типі.
Стандартты SQL- де пайдаланылатын мәліметтер типтерін келесі топтарға
бөлуге болады:
□ Жолдық типтер;
□ Сандық типтер;
□ Дата мен уақытты көрсетуге ... ... ... нақтырақ сипаттамасы.
Жолдық типтер.
SQL-де екі жолдық типтер анықталған:
□ Белгіленген ұзындықты символдық жолдар;
□ Айнымалы ұзындықты символдық жолдар.
Белгіленген ұзындықты ... ... ... ... жолдар түрінде сақталған мәліметтер,
өріске енгізілгенжолдың нақты өлшемінен тәуелсіз, жадының бір ғана көлемін
алады. ANSI-SQL-92-ге сәйкес белгіленген ұзындықты символдық жолдарды
хабарлау түрі ... n бұл ... ... болатын өріс өлшемін анықтайтын жол
ұзындығы.
Белгіленген ұзындықты жолдарды пайдаланғанда , әдетте, бос жолдар
пробелдармен толтырылады. Мысалы, егер өлшемі 10 тең өріс ... ... 3 ... тұратын жол енгізілсе, онда 7 символ пробелдармен
толтырылады.
Айнымалы ұзындықты символдық жолдар.
Айнымалы ұзындықты жолдың ... ... ... үшін ... ол ... қорының кестесі өрісінде сақталған жолдың нақты
өлшеміне тәуелді. Айнымалы ұзындықты ... ... ... ... болады:
Varchar(n)
n-максималды мүмкіндікті жолды анықтайтын сан.
Character типінен айырмашылығы Varchar пайдалану дискідегі кеңістікті
үнемді шығындауды қамтамасыз етеді. Хабарландыруда көрсетілген жол өлшеміне
қарамастан, өріс, енгізілген ... ... ... орын қажет болса,
сонша алады. Мысалы, егер Varchar(10) өрісі хабарланып және оған 3
символдан ... жол ... онда бұл ... ... үшін белгіленген
ұзындықты жол жағдайындағы сияқты 10 емес, 3 байт қана пайдаланылады.
Сандық типтер.
Сандық типтер былай бөлінеді:
□ Бүтін санды ... ... ... ... ... ... нүктелі заттық типтер;
□ Белгіленген және айнымалы ұзындықты екілік жолдар;
Бүтін санды типтер.
ANSI SQL стандартымен екі бүтін ... ... ... ... ... пайдаланатын таңбалы бүтін сан. 2147483648-ден
2147483647-ге дейінгі диапазондағы сандарды бере алады;
□ SMALLINT–2 ... ... ... ... ... сан. ... 32647-
ге дейінгі диапазондағы бүтін сандарды бере алады.
Белгіленген нүктелі заттық типтер.
Белгіленген нүктелі заттық типтер бөлшек сандарды нақты беру ... Көп ... бұл ... ... жіберілмейтін екілік формада
жүзгімелі нүктелі заттық сандарды беруде пайдаланылады. (Мысалы, ... ... ... ... ... ... ... шын
мәнісінде ондық нүкте түрінде бейнеленетін бүтін санды типтер болып
табылады.
Белгіленген үтірлі ... ... ... ... ... ... ... -ол сандық мәннің жалпы ұзындығы, масштаб-ол ондық нүктеден оң
жақта орналасқан белгілер саны.
Жүзгімелі нүктелі заттық типтер.
Жүзгімелі нүктелі типтер әдетте ... және ... ... Бұл ... ... ... да бір ... жүзгімелі
нүктелі екілік формаға өзгерту кезінде мәліметтер қорына енгізуде үнемі
қандай да бір ... ... Бұл ... өте аз ... да, ... ... және ... қателік әкелуі мүмкін, мысалы, үлкен
санды мәндерді сомалауда. Сондықтан, жүзгімелі нүктелі типтер ақшалай
шамалы мәндерді ... ... ... екі ... ... заттық типтер пайдаланылады:
□ FLOAT-бірлік дәлділікті сандар;
□ DOUBLE-екілік дәлділікті сандар.
Екілік жолдар.
Екілік жолдар салыстырмалы сирек ... ... ... ... ... ... ... маскалар ретінде қолданылады.
Символдық жолдар сияқты, екілік жолдар белгіленген және айнымалы ұзындықты
болады. Белгіленген ... ... ... ... ... ... (n)-
Мұндағы n-байтпен берілген жол ұзындығы.
Айнымалы ұзындықты жолды хабарлау түрі мынадай:
BIT VARYING (n)
Мұндағы n- байтпен берілген жолдың максималды ... мен ... ... ... ... ... бұл типтер дата мен уақытқа қатысты ақпараттарды
сақтау үшін пайдаланылады.
SQL-стандартында дата мен ... ... ... сақтауға арналған келесі
мәліметтер типтері анықталған:
□ DATE-датаны сақтау үшін ... ... ... үшін ... TIME ... мен уақытты сақтайды;
□ INTERVAL-екі дата мен уақыт моментіндегі уақыт аралығын сақтайды.
Мәліметтер қорының объектілерін басқару.
Мәліметтер қорының объектісі дегеніміз мәліметтер қорында анықталған ... ... ... ... хабарласуда пайдаланылатын кез-келген
объект. Мәліметтер қорының объектісінің мысалдары ретінде кестелер,
ұсыныстар мен индекстер қызмет етеді.
Мәліметтер ... ... ... үшін SQLтілінің DDL командаларының
жиындары пайдаланылады.
Кестелерді құру, түрлендіру және жою.
Кесте, ақпаратты реляционды мәліметтер ... ... ... ... ... ... құруда міндетті түрде кестедегі өріс аты,
және өрістерге сәйкес мәліметтер типі көрсетіледі. Сондай-ақ, кестені құру
кезінде өрістер үшін ... ... ... ... мен мәндер
ескертілуі мүмкін.
Шектік шарттар- мәліметтер қорының кестесінің өрісінде шама мәнін шектейтін
ереже.
Үндемей қабылданатын мәндер- жаңа жазу қосқанда, егер пайдаланушы осы
өрістің ... ... ... ... ... өрісіне автоматты
түрде енгізілетін шама.
CREATE TABLE операторы.
Кестені құру үшін CREATE TABLE операторы пайдаланылады. Бұл
оператордың синтаксисі келесі түрде болады:
CREATE TABLE ... ... ... ... тип_данных)
Мысал, ФИЗИЧЕСКИЕ ЛИЦА кестесін құру операторы мына түрде болады:
CREATE TABLE STUDENTS
SNUM INTEGER.
SIMA CHAR (25).
SFAM CHAR (25).
SOTCH CHAR (25).
SROZH DATE.
SADR CHAR ... VARCHAR ... TRABLE ... кестені ALTER TABLE операторын пайдаланып түрлендірге болады.
Осы оператор көмегімен кестеге жаңа ... ... және ... өрістер
мәліметтерінің типін өзгертуге, шектеулерді қосып немесе жоюға болады.
Жалпы түрде ALTER TABLE ... ... ... ... TABLE имя_таблицы [MODIFY][имя_поля тип_данных]
[ADD][имя_поля тип_данных]
[DROP][имя_поля тип_данных]
ALTER TABLE операторымен орындалатын әрекет кесте атынан кейін көрсетіоіп
негізгі сөзбен анықталады:
□ MODIFY- өріс анықтамасын береді;
□ ADD- ... жаңа өріс ... ... ... ... ... ... өзгерту үшін ALTER TABLE операторының келесі
синтаксисі пайдаланылады:
ALTER TABLE имя_таблицы ADD ... ... ... электронды почтасынан тұратын
өрісті қосу үшін келесі операторды пайдаланған жөн:
ALTER TABLE STUDENTS ADD (E-mail CHARACTER (25))
Егер бар өрістің ... ... ... ... болса, ALTER TABLE
операторымен бірге MODIFY негізгі сөзін пайдаланған жөн:
ALTER TABLE имя_таблицы MODIFY(имя_поля тип_данных)
Мысалы, STUDENTS ... E-mail ... ... кейін CHARACTER
типінің пайдаланылуының тиімсіздігі анықталады-студенттердің көбінде
электронды почта жоқ, сондықтан дискілік кеңістіктің бөлігі пайдаланылмай,
бос қалады. Бұл өріс үшін VARCHAR мәліметтер ... ... ... типін өзгерту үшін ALTER TABLE операторын пайдаланамыз:
ALTER TABLE STUDENTS ... ... ... ... үшін ALTER TABLE ... DROP ... сөзбен бірге
шақыруды орындаумен жүзеге асырылады:
ALTER TABLE имя_таблицы DROP (имя_поля)
DROP TABLE операторы.
Кестелерді жою үшін DROP TABLE операторы ... Бұл ... мына ... ... TABLE ... [RESTRICT |CASCADE]
Егер DROP TABLE операторын шақыру кезінде RESTRICT негізгі сөзі
пайдаланылып, және жойылатын кестеге қандай да бір ұсыныс ... ... онда ... жою ... ... кезінде қате туралы
хабарлама шығарылады (генерацияланады). Егер де CASCADE негізгі сөзін
пайдаланса, онда ... жою ... және ... ... оған
сілтелінетін ұсыныстар мен шектеулер де жойылады.
Шектеулерді беру.
Шектеулер мәліметтер қорындағы ақпараттың сенімдігі мен ... ету үшін ... ... ... ... көп саны ... тек негізгілерін ғана қарастырамыз:
□ NOT NULL шектеуі;
□ Бірінші кілт шектеуі;
□ UNOQUE шектеуі;
□ Сыртқы кілт шектеуі;
□ CHECK шектеуі.
NOT NULL шектеуі.
NOT NULL ... ... ... ... өрісі үшін орнатылуы
мүмкін. Осы шектеу болса шектеу орнатылған өріске NULL мәнін енгізуге
болады.
NOT NULL ... CREATE TABLE ... ... ... құру
кезінде орнатылады. Қандай да бір өріс үшін NOT NULL шектеуін беру үшін ... өріс ... ... ... ... ... TABLE имя_таблицы (
Имя_поля_1 тип_данных NOT NULL.
Имя_поля_2 тип данных NULL.
-
имя_поля_N тип_данных NOT NULL)
Егер өрістің мәліметтерінің типін ... ... ... ... бұл өріс бос ... ... Бірақ NULL атрибуты әдетте үндемей
қабылданады, сондықтан оны анық көрсетудің қажеттілігі жоқ.
NOT NULL ... ... ... ... ... түрде ақпарат
енгізуі тиіс өрістер үшін орнатылады. Мысалы,факультет студенттерінің ... ... ... ... аты мен ... тұратын
өріс үшін NOT NULL шектеуін беруге болады.
Сондықтан STUDENTS кестесін құру операторын келесідей өзгерткен жөн:
CREATE TABLE STUDENTS (
SNUM INTEGER
SIMA Varchar (25) NOT ... Varchar (25) NOT ... Varchar ... ... Varchar (50).
STEL Varchar (25)).
Бірінші кілт шектеуі.
Алғашқы кілттер кестені құру кезінде орнатылады. Бірінші кілт құрамына
кіретін өрістер NULL ... ... ... NOT NULL ... ... ... ... Алғашқы кілт шектеуі екі жолмен берілуі
мүмкін:
□ Алғашқы кілт бір ғана ... ... онда ол CREATE TABLE ... ... көрсетілген PRIMARY KEY негізгі сөз көмегімен берілуі
мүмкін:
CREATE TABLE ... ... ... NOT NULL PRIMARY ... ... тип_данных NOT NULL).
□ Алғашқы кілт барлық өрістер анықталған соң кестені ... ... ... Ол үшін PRIMARY KEY ... ... ... одан
кейін домалақ жақшалардың ішінде алғашқы кілт құрамына кіретін өріс аты
көрсетіледі:
CREATE TABLE имя_таблицы (
Имя_поля_1 тип_данных NOT ... ... ... NOT NULL.
PRIMARY KEY(имя_поля_1))
Екінші тәсіл құрамдас алғашқы кілтті беру үшін ерекше ыңғайлы. Бұл
жағдайда жақшада үтір арқылы алғашқы кілт ... ... ... атын ... ... TABLE ... (
Имя_поля_1 тип_ данных NOT NULL.
Имя_поля_2 тип_данных.
Имя_поля_3 тип_данных NOT NULL.
-
имя_поля_N тип ... NOT ... KEY ... ... шектеуі.
UNIQUE шектеуі алғашқы кілт шектеуіне ұқсас. Бірақ алғашқы кілттен
айырмашылығы UNIQUE шектеуі өрісnің бос ... ... ... ... егер де осы өріс үшін NOT NULL ... орнатылмаса).
UNIQUE шектеуі кестені құру кезінде өрісті сипаттау ... UNIQUE ... ... ... ... TABLE имя_таблицы (
Имя_поля_1 тип_данных NOT NULL PRIMARY KEY.
Имя_поля_2 тип_данных UNIQUE.
Имя_поля_3 тип_данных NOT NULL.
-
имя_поля_N тип_данных NOT NULL ... UNIQUE ... бір өріс үшін ... ... тобы үшін ... болады. Басқаларға ұқсамайтын өрістер тобын хабарлау ұқсас емес жеке
өрістерді хабарлаудан өзгешеленеді,өйткені жеке мәндер емес, мәндер
комбинациясы ... ... емес ... ... Яғни ... ... ... мәні керемет болуы міндетті емес, ал өрістердің мәндерінің
комбинациясы үнемі ... ... ... тобы үшін UNIQUE ... ... кілттің құрамдасы сияқты
кестенің барлық өрістері сиппатталған соң беріледі:
CREATE TABLE имя_таблицы (
Имя_поля_1 тип_данных NOT NULL PRIMARY KEY.
Имя_поля_2 тип_данных.
Имя_поля_3 тип_данных NOT NULL.
-
имя_поля_N ... NOT NULL ... кілт ... кілт шектеуі мәліметтер қорының сілтемелік тұтастығын қолдаудың
негізгі механизмі болып табылады. Сыртқы кілт болып анықталған ... ... ... сілтеме ретінде пайдаланылады, әдетте ол ата-аналық кілт
деп аталады, ал сыртқы кілт сілтелетін ... ... ... деп ... жағдайда ата-аналық кілт ата-аналық кілті болып табылады).
Сыртқы және ата-аналық кілттің өрістерінің ... ... ... ... мүмкін. Бірақ шатыс болмас үшін сыртқы және ата-аналық кілттер
өрістерінің атын да бірдей берген жөн.
Сыртқы кілт бір ... ... ... ... Алғашқы кілт сияқты
сыртқы кілт те бір объект ... ... ... ... ... ... Құрамдас сыртқы кілт сілтелетін ата-аналық кілт өрістері
сыртқы кілттегі сияқты ретпен тізбектелуі керек.
Кесте өрісі сыртқы кілт болған ... ол ... да бір ... осы кілт
сілтелетін кестемен байланыста болады. Ол дегеніміз сыртқы кілттің әрбір
мәні ата-аналық кілттегі ... ... ... кілт шектеуін пайдалану иллюстрациясы ретінде қандай да бір ұжым
қызметкерлерін есептеу ... ... ... ... (5.1 ... ... қоры үш ... тұрады:
□ ФАКУЛЬТЕТ -қызметкерлердің мамандықтық мәліметтері туралы ақпараттан
тұрады;
□ СТУДЕНТЫ-студенттердің жеке мәліметтері туралы ақпараттан ... ... ... ақпараттан тұрады.
Бұл мәліметтер қорының негізгі кестесі екі басқа кестелерге сілтелетін
және сәйкесінше екі ... ... бар ... ... ... ... кестелерінде ата-аналық кілттер ретінде алғашқы кілттер
пайдаланылады:
2.1 сурет. Факультет студенттерінің мәліметтер қоры
Сыртқы кілт шектеуі (FOREIGN KEY) не CREATE TABLE ... ... TABLE ... көмегімен берілуі мүмкін. FOREIGN KEY шектеуінің
синтаксисі келесі түрде болады:
FOREIGN KEYимя_внешнего_ключа (список ... ... ... ... ... полей родительского ключа)
Өрістердің бірінші тізімі- үтірмен бөлінген, кестенің бін немесе бірнеше
өрістеріндегі ... ... ... тізімі- ата-аналық кілтті құрайтын
өрістер тізімі. Сыртқы және ата-аналық кілттер ретінде көрсетілген өрістері
тізімі сәйкес болуы керек:
❑ Екеуінде бірдей өріс саны ... ... ... ... ... реті сәйкес болуы керек, және де
сәйкестік әртүрлі болатын өрістердің аттарымен емес, мәліметтер типімен
және ... ... ... кестелі мәліметтер қорын құру мысалын қарастырамыз:
CREATE TABLE СТУДЕНТЫ (
Номер_зач_книжки INTEGER NOT NULL PRIMARY ... VARCHAR (25) NOT ... VARCHAR ... VARCHAR (25)
Дата_рождения DATE.
Адрес VARCHAR (50).
Телефон VARCHAR(25))
CREATE TABLE Специальность (
Шифр_специальности INTEGER NOT NULL PRIMARY ... ... NOT NULL ... INTEGER NOT ... ... NULL ... TABLE ... (
Код_сотрудника INTEGER NOT NULL PRIMARE KEY.
Код_должности INTEGER.
Код_физического_лица INTEGER NOT NULL.
Рейтинг DECIMAL(4.2).
Дата_приема DATE NOT NULL.
Дата_увольнения DATE.
FOREIGN KEY ... ... ... ... KEY Долж_ВК (Код_должности)
REFERENCES Должности (Код_должности)
Сыртқы кілт кесте құрылғаннан кейін де қосылуы мүмкін-ALTER TABLE
операторының көмегімен (әрине, егер SQL жүзеге асыруы осы ... ... ... ... ... ALTER TABLE ... келесі түрде болады:
ALTER TABLE имя_таблицы
ADD CONSTRAINT имя_внешнего_ключа FOREIGN KEY (список полей внешнего ключа)
REFERENCE имя_родительской_таблицы ... ... ... кілт ... ... болатын мәндерді шектейді. Сыртқы кілтті
құрайтын өрістерге қандай да мәндерді ... ... бұл ... ... ... ... ... Мысалы, СОТРУДНИКИ кестесіне оның жеке
мәліметтері туралы жазу ... ... ... "Код_физического_лица"
міндетті өрісін толтыру мүмкін емес болады.
Сыртқы кілт үшін NOT NULL шектеуі берілуі мүмкін, бірақ ол міндетті емес,
тіпті кей ... ... ... ... ... жұмысқа жаңа қызметкер
қабылданады, бірақ әлі оның қызметі анықталмаған деп болжайық. Бұл жағдайда
ол туралы барлық қажетті мәліметтерді ФИЗИЧЕСКИЕ ЛИЦА және ... ... ... ... ... ештеңе көрсетпей.
Сыртқы кілт шектеуі де ата-аналық кестенің жазуларын жойып және
түрлендіруге әсер етеді. Сыртқы кілт сілтелетін ата-аналық кілттің ... ... ... ... Ол ... ... ФИЗИЧЕСКИЕ ЛИЦА
кестесінен қызметкерлер туралы жазуды өшіруге болмайды, егер ол ... ... ... ... Ол түсінікті-егер СОТРУДНИКИ
кестесінде фирма қызметкерлері туралы жазу бар, ал ФИЗИЧЕСКИЕ ЛИЦА
кестесінен ол ... ... жазу ... онда оның жеке ... ... ... ... Егер қызметкер жұмыстан шығып кетсе және ол
туралы жазу СОТРУДНИКИ кестесінен өшірілсе, онда оның жеке ... ... ... ... жоқ және ... ЛИЦА ... жазу да ... мүмкін.
Дәл сол сияқты қандай да бір сыртқы кілт сілтелетін ата-аналық ... де ... ... -ол ... жоғалуы мен мәліметтер
қорының сілтемелік тұтастығының бұзылуына әкеледі.
Каскадтық жаңарту мен жолдың синтаксистік варианттарының бірі ... ... OF ... ... OF ... CASCADES
UPDATE OF және DELETE OF кілттік фразалары CREATE TABLE операторында
көрсетіледі. CASCADES кілттік фразасының орнына ... ... ... ... осы ... ... кілт сілтелетін ата-аналық кілттің
мәндерін өзгертіп және жоюға шек қойылады:
CREATE TABLE СОТРУДНИКИ (
Код_сотрудника INTEGER NOT NULL PTIMARY KEY.
Код_должности INTEGER.
Код_физического_лица INTEGER NOT ... ... DATE NOT ... ... KEY ... ... Физические_лица (код_физического_лица)
FOREIGN KEY Долж_ВК (Код_должности)
REFERENCES Должности (Код_должности)
UPDATE OF ... ... OF ... ... ... ... ... өрісіне енгізілетін мәліметтердің рұқсат етілуін
тексеру үшін пайдаланылады.
CHECK шектеуі ... өріс ... ... ... бірге
жүретін CHECK кілттік сөзінен түрады, Предикатты дұрыс емес ететін өріс
мәнін түрлендіруге ... ... ... ... ... шектеуін беру кестені құру кезінде орындалады. Ол үшін ... ... соң ... ... ... имя_ограничения CHECK (ограничения)
Біз қарастырып отырған факультет студенттерінің мәліметтер қорында
шектеу СПЕЦИАЛЬНОСТЬ кестесінің "курс" өрісі үшін ... ... ... 20 ... ... Енді осы шектеу берілген ДОЛЖНОСТЬ кестесін құру
операторы мына түрде болуы ... TABLE ... ... INTEGER NOT NULL UNIQUE.
Разряд INTEGER NOY NULL.
Зарплата DECIMAL (7.2) NOT NULL.
CONSTRAINT CHK_RATW CHECK (разряд

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
SQL серверін қолданып қосымшалар жүйесін жетілдіру80 бет
"Қабылдау бөлімі" бағдарламасы63 бет
MS Access программасының программалық құралдарын қолдана отырып тауарлардың қоймалық есебін автоматтандыру есебін шешу52 бет
Sql13 бет
SQL негіздері78 бет
SQL тілінде деректерді өңдеудің негізгі операторлары. Деректер базасын құру13 бет
SQL-дің жүйелік құрылым және мәліметтер базасында қолданылуы20 бет
БҚЖБ программалық жүйелері52 бет
Дерекқор жүйелерiн жобалау23 бет
Мәліметтер базасын құру және омен жұмыс жасау13 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь