Диеталық тамақтану

1.Мазмұны
2. Диеталық тамақтану
3.Емдік диета
4. Кейбір ауруларға берілетін емдік диеталар
5.Пайдаланған әдебиеттер
Диета немесе Емдәм (гр. δίαιτα — тұрмыс салты) - тамақтың құрамы, өңделуі, дайындау тәсілдері, тамақ ішу мезгілдері және уақытына қарай тамақ қабылдау әдісі. Диета түрлері:
• Нольдік диета — адам организміндегі қоректік қорын зат алмасу процесіне қатыстыру үшін қолданылатын толық ашықтыру курсы. Бұл диетаны ұстаған адамдар күніне үш литр сұйықтықтан басқа еш нәрсе қабылдамауы қажет. Дәрігерлердің қадағалауымен жүргізілетін диета.
• Аткинс диетасы — XX ғасырдың 60-жылдары дәрігер Роберт Аткинс жасаған жоғары ақуызды, төмен көмірсулы диета.
• Вегетариандьіқ диета — ет, балық, құс еттерін жемейтін диета. Вегетариан диетасының бірнеше деңгейі бар:
o вегетариандық — балық пен еттен басқаның барлығын жейтіндер;
o веганизм — мал өнімдерінің ешқайсысын дажемейді;
o шикілей жейтіндер: тағамдағы барлық энзимдер 46°С-та жойылатын бол- ғандықтан, тағамдарды жылытпай жейді;
o жеміс және жаңғақтар: экологиялық таза жемістерді жейтіндер;
o фрукториандықтар: тек жемістер ғана жейтіндер. 
Емдік диета— тағамдық өнімдер мен қоректік заттектердің мөлшерлік және сапалық ара қатынасын, аспаздық өңдеу тәсілдерін, тамақтану тәртібін ескере отырып құрастырылған мерзімдік тамақ мөлшері мен құрамы. Тағам құрамындағы қоректік заттектер организмге жеткілікті мөлшерде түсіп тұрмаса, адамның қуат-қарымы кеміп, дертке шалдығады. Науқасты емдеу барысында қолданылатын шипалы әсері мол заттектердің басым көпшілігі тағам құрамына кіреді. Аурудың ағымына, ауырлығына, т.б. белгілеріне сәйкес арнайы құрастырылған емдік диета түрлері бар:

құрамындағы қоректік заттектердің басымдығына байланысты:
o ақуызды;
o майлы немесе көмірсулы;
o тұзсыз т.б.;
1.Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: К54 Қоғамдық тамақтандыру.— Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 232 бет.ISBN 9965-36-414-1
2.Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9
3. Қазақ тілі терминдер сөздігі I том
4.Шарманов Т., Ахмет-Төре М., Емдәмтану терминдерінің орысша-қазақша сөздігі, А., 1998;
5.Лечебное питание (учебно-методическое пособие под ред. Шарманова Т.), А., 1999.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті.
СӨЖ
Тақырыбы: Диеталық тамақтану
Орындаған: Текишева У.С.
Тексерген: Қасымов С.К.
Семей 2015ж
1.Мазмұны
2. Диеталық тамақтану
3.Емдік диета
4. ... ... ... емдік диеталар
5.Пайдаланған әдебиеттер
Диеталық тамақтану.
Диета немесе Емдәм (гр. δίαιτα -- ... ... - ... ... ... ... ... тамақ ішу мезгілдері және уақытына қарай тамақ қабылдау ... ... ... Нольдік диета -- адам организміндегі қоректік қорын зат алмасу процесіне қатыстыру үшін қолданылатын толық ашықтыру ... Бұл ... ... ... ... үш литр ... ... еш нәрсе қабылдамауы қажет. Дәрігерлердің қадағалауымен жүргізілетін диета.
* Аткинс диетасы -- XX ... ... ... ... ... жасаған жоғары ақуызды, төмен көмірсулы диета.
* Вегетариандьіқ диета -- ет, балық, құс еттерін жемейтін ... ... ... ... ... бар:
+ ... -- балық пен еттен басқаның барлығын жейтіндер;
+ веганизм -- мал өнімдерінің ... ... ... ... тағамдағы барлық энзимдер 46°С-та жойылатын бол- ғандықтан, тағамдарды жылытпай жейді;
+ жеміс және ... ... таза ... жейтіндер;
+ фрукториандықтар: тек жемістер ғана жейтіндер.
Емдік диета -- ... ... мен ... ... мөлшерлік және сапалық ара қатынасын, аспаздық өңдеу тәсілдерін, тамақтану тәртібін ескере отырып құрастырылған ... ... ... мен ... ... ... ... заттектер организмге жеткілікті мөлшерде түсіп тұрмаса, адамның қуат-қарымы кеміп, дертке шалдығады. Науқасты емдеу барысында қолданылатын ... ... мол ... ... көпшілігі тағам құрамына кіреді. Аурудың ағымына, ауырлығына, т.б. белгілеріне сәйкес арнайы ... ... ... ... ... ... заттектердің басымдығына байланысты:
+ ақуызды;
+ майлы немесе көмірсулы;
+ тұзсыз т.б.;
химиялық құрамына ...
+ ... ... элиминациялық;
Емдік диетаның мақсаты -- қоректік заттектердің мөлшерлік қатынасын өзгерте отырып, организмдегі зат алмасуды ретке ... ... ... ... функциясы әлсіреген органға жеңілдік туғызу үшін белгілі мерзімге аялауыш емдік диета беріледі, кейде арнайы емдік диета орган функциясын ... үшін де ... ... ... ... әр ... нұсқалары болады. Оларды аурудың ауырлық деңгейінің өзгеруіне байланысты сәйкестіре отырып тағайындайды
Емдік ... - ... ... да ... ... ... бірге белгіленетін тағам. Гастрит, ішкі жара аурулары, тоқ ішектің ... ... ... үшін ... ... әдісі болып табылады. Станционарлық немесе емхана жағдайында қолданылады. Емдік тамақтануды дәрігер ... ... және оның ... ... өз ... ... ... диета денсаулық үшін қолайсыз жағдайларға ұшыратуы мүмкін.
Емдік тағам белгілеудің негізгі принциптері
* Тағам үлесін ... ... ішу ... және оны ... ... әр ... жеке белгілеу;
* Тағамдық рационның патологиялық процесс сипатына және сырқаттың жағдайы мен оның ... ... ... (рационды азайту және көбейту) және сапалық (организмнің жекелеген азық-түлік пен тағамдық заттарды қабылдауын тоқтату немесе шектету) жағынан ... ... ... ... ... тағамдық заттардың неғұрлым үйлесімді арақатынасы) және физиологиялық жағынан құнды рациондар жасау болып табылады.
Емдік ... ... және ... ... ... ... ... ас қорыту мүшесін механикалық және химиялық бұзылудан сақтауға, ауру мүшеге қолайсыз әсер ететін заттың түсуін шектеуге немесе сырқат ... өте ... және оның ... ... әсер ... ... ... келуіне жәрдемдесетін химиялық заттарды толықтыруға болады. Емдік тағамдар диеталық талаптарға сай, әр сырқаттың талғамын қанағаттандыратындай әр ... ... ... Егер ... ... ... сырқат организмі оны жеңіл көтеретін болуын қарастырған жөн.Емдік тағам дайындау барысындағы кулинариялық өңдеудің ерекшеліктері.Емдік тағам дайындау ... ... ... ... ерекшеліктері бар:
* жүрек, бауыр, бүйрек ауруларына тұзсыз диета белгілеу;
+ ... ... ... ... ... ... үшін тамаққа қант, бал, лимон қышқылын, әр түрлі жеміс-жидек қосып, оған ... не ... ... ... ... ... ... сонан соң қуырылған пияз қосу.
* үгілген тағамдарды пайдалану (пісірлген көкеністерді үккіштен немесе елеуіштен өткізу, жармаларды ұнтақтап алу);
* ... буға ... ... және ішек аурулары, жұқпалы аурулар және т.б.).
* тағам температурасы;
+ ыстық тағамдар үшін ең қолайлы температура ... ... ... үшін - 10°С.
Кейбір ауруларға берілетін емдік диеталар
* №1 ... (1а, 1б) - ... ... ... ... ... ... сөлінің жоғары және қалыпты қышқылды гастритімен ауырғанда белгіленеді:
+ ... су не буда ... де, ... ... ... беріледі;
+ дайын тамақ температурасы - 60°С;
+ тамақ ішу жиілігі күніне 5-6 рет;
+ күндізгі ас үлесі: белок - 100 г., май - 100 г., ... - 400-450 г., ас тұзы - 10-12 ... ... ... ... ... сүрленген, маринадталған, ащы және қышқыл тамақтар, шикі көкөністер мен жемістер, ірі тартылған ұннан пісірілген нан, ашыған қамыр, құймақ, татымдылықтар, ет, ... және ... ... мен ... ... ақ қауданды мыңжапырақ, табиғи жидек пен жеміс шырындары, консервілер, оның ішінде үй жағдайында дайындалып консервіленген компоттар.
* №2 ... - ... - ... сөлінің қышқылы төмен болған жағдайда тоқ ішектің талаурауы, бас сақинасы (бұл арурулар тек асқынбаған ... ... ...
+ тамақ көбінесе суға немесе буға пісіріледі (кейде кейбір тамақтарды қуыруға болады), үстелге жақсы ұсақталған күйінде қояды;
+ тамақты күніне төрт ... аз ... ... ... ас ... құрамы: белок - 100 г., май - 100 г., ... - 400-450 г., ас тұзы - 12-15 ... ... ... пияз (шикі), сарымсақ, қымыздық, саумалдық, шалқан, тұрып, сірке суы, қыша, ұнтақталған бұрыш, ақжелкен, ысталған, тұздалған, маринадталған тағамдар.
* №3 ... - ... іш қату ... ... белгіленеді:
+ ас дайындау кезінде (басқа ауруы болмаған жағдайда) өсімдік, сондай-ақ мал майына ұзағырақ қуырылады;
+ құрғақтау ботқа ұсынылады;
+ ... ... ... - күніне 4-5 рет;
+ күндік ас үлесінің құрамы: белок - 85-100 г., май - 100-120 г., ... - 400-500 ... ... етілмейтіндер: кисель, ащы шай, какао, көкжидек, екі-үш күн тұрып ашыған сүт тағамдары, кептірілген нан, сұйық ботқа, картоп пюресі, жұмыртқа ... және шала ... ақ нан, ... және ... ... ұннан пісірілген кондитер өнімдері.
* №4 диета (4а, 4б, 4в) - бұл ... әр ... ... ас ... ... қоса ... келетін қатты және созылмалы ішек аурулары (колит) жағдайында белгіленеді. Жазыла бастағанда 4В диетасын ұстанған дұрыс:
+ ... суға не буға ... ... ... ... майдаланабаған күйінде қойылады;
+ тамақты аз мөлшерде күніне 4-5 рет ішу ... ... ас ... құрамы: белок - 100 г., май - 70 г-ға ... ... - 250 г., ас тұзы - 8-10 ... ... ... таза ... жеміс-жидек шырындары, қаймағы алынбаған сүт, бұрыш, қыша, сірке суы, ақжелкен, қуырылған, ащы және қышқыл, ... ... ... №5 ... (№5а) - ... және өт ... ... адамдарға белгіленеді:
+ тамақ суға не буға пісіріледі және көбінде ұнтақталмаған күйінде беріледі;
+ ... ... ... - ... 4-5 ... күндізгі ас үлесі: белок - 100 г., май - 100 г. (оның ... бір ... ... ... ... - 400-450 г., ас тұзы - 10-12 ... рұқсат етілмейтіндер: қуырылған, майлы, ащы және қышқыл, сүрленген, тұздалған және маринадталған тамақтар, ет, ... және ... ... қой, шошқа, қаз, үйрек етінен жасалған тағамдар, ми, пияз, сарымсақ, шалқан, тұрып, саумалдық, ақжелкен, ... ... ... суы, ет және ... консервілері, тұздығы және майлы тұздығы бар тамақтар; өт жолына тас байланған жағдайда бұларға қосымша қант қайнатпа, бал және кондитер өнімдерін ... ... №6 ... - құяң және ... ... ... ауырғанда белгіленеді:
+ құрамында пуринасы аз тамақтар -көкөністер мен жемістер, сүт, ... ... ... ... ішуді көбейту, әсіресе табиғи шырындар;
+ тамақ ішу ... ... 4 ... ... ... құрамы: белок - 80-90 г., май - 80-90 г., углевод - 400 г;
+ ... ... ет, ... және саңырауқұлақ сорпалары, консервілер, қақталған еттер, тұздықтар, спиртті ішімдіктер, тұзды ірімшіктер, тұздалған және ... ... ... ... №7 ... (№7а, №7б) - бүйрек қабыну ауруына шалдыққандарға белгіленеді.
* №8 диета - ... ... ... ...
+ тамақ рационында углевод, май, тәбет ашатын заттарды шектеп, калориялылығы аз тағамдарды пайдаланады;
+ тамақ кез келген кулинариялық ... ... ... ... ішу ... күніне 4-5 рет, кейде көбірек ішу ұсынылады;
+ күндік рацион құрамы: белок -90-130 г., май - 60-90 г., ... - 100-200 г., ас тұзы - 3-5 г ... асты ... үшін).
+ дәрігердің белгілеуі бойынша диетаны жартылай ашығу күндерімен кезектестірген дұрыс.
* №9 диета - қант диабеті кезінде белгіленеді:
+ ... ... ... пен май мөлшері шектеледі;
+ күндік рационның химиялық ... ... ... ... арнайы таблица арқылы мөлшерленеді;
+ тағамды әр түрлі әдіспен дайындауға болады;
+ тамақ ішу жиілігі күніне 4 реттен аз болмауы керек;
+ ... ... ... сорбит ұсынылады;
+ кебек қосылған арнай нандар;
+ көкөністерді 8-12 сағат суда ұстап крахмалын азайту керек;
+ ... ... бал, ... ... інжір және қарбызды пайдалануға болмайды.
* №10 диета - бүйректің, жүрек - қан тамыр жүйесінің ... ... ... ...
+ ... ас тұзы мен ... ішу ... тамақ суға не буға пісіріледі;
+ қуырлған тамақ жеуге тыйым салынады;
+ тұзсыз тағамдардың дәмін келтіру үшін сүт, ... ... және ... ... ... ... пайдалану ұсынылады;
+ тамаққа қант, бал, лимон, лимон шырыны мен қышқылын, қою томат шырынын, ванилин, дәмқабық, қалампыр қосуға болады;
+ ... ас ... ... белок - 80 г., май - 7 г., углевод - 350-400 г., ас тұзы - 3 г, ... ... 0,8 ... ... ... №11 ... - туберкулез және өкпенің іріңді аурулары кезінде, ұзаққа созылған ауыр науқастан ... ... ...
+ ... май, ... ... және ... тұздарының құрамы арттырылады;
+ көбінесе сүттен жасалған тамақтарды пайдалану арқылы рациондағы мал ... ... ... ... ... С дәрумені бар (көкөніс, жеміс-жидек, итмұрын, қайнатылған ... В ... тобы ... ... ... ... ... ішу жиілігі - 4 рет;
+ күндік рацион құрамы: белок -120 г., май - 120 грамға дейін, ... - 500 г., ... - 1,6 - 2 г., ... - 1,6 ... ... тілі ... салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: К54 Қоғамдық тамақтандыру. -- Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. -- 232 ... ... ... : ... энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9
3. Қазақ тілі терминдер сөздігі I том
4.Шарманов Т., ... М., ... ... ... сөздігі, А., 1998;
5.Лечебное питание (учебно-методическое пособие под ред. ... Т.), А., 1999.

Пән: Ет, сүт, шарап өнімдері
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Диеталық тамақтану.18 бет
Георгиннен фруктоза алудың тиімді жағдайын анықтау4 бет
Диеталар сипаттамасы19 бет
Туберкулезді емдеу шаралары10 бет
Қоғамдық тамақтану өнеркәсіптерінде сервисті ұйымдастыру6 бет
Балалардың ем – дәмдік тамақтануы15 бет
Дұрыс тамақтану – денсаулықтың басты кепілі20 бет
Ем-дәмдік тамақтану12 бет
Орманды өсімдіктер6 бет
Сырқаттарды тамақтандыру6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь