Қазіргі қазақ прозасындағы тақырыптық, жанрлық ізденістер. (эссе) көркем шығармадағы психологизм.(реферат) тарихи тақырыптағы қазақ романдары

Қазіргі қазақ прозасының жай-күйі, шама-шарқы, бағыт-бағдары туралы пікір айту, болжам жасау аса қиын. Біз ғасырлар тоғысқан, жаңа мыңжылдықтар орын алмастырған, заманалар ауысқан кезеңге дөп келдік. Ауылдан көшіп – қалаға, қағаз бен қаламнан көшіп – компьютерге етене ене бастаған жұрт әлі де табалдырығын аттаған жаңа әлемге бой үйрете алмауда. Бұған, әдебиет пен әдебиетшіге, жазушы мен кейіпкерге көңіл бөлгісі келмейтін, шығармашылық адамдардың жай-күйін жасауға құлықсыздық танытып отырған нарықтық заманды қосыңыз. Постиндустриялық қоғамның қозғалыс атты дүлей желі кітап жазғызбақ түгілі, жазылған кітапты оқуға деген уақытты аяусыз жұтып жатыр. Кейде сол дауылды желмен ығып, әлдеқайда сабылып бара жатқан жоқпыз ба деп те ойға қалам. Қала деген толассыз қозғалыс өзенінің арындаған ақпарат ағынына қарсы тұрар күш жоқ. Қазіргі қазақ прозасының жаңа қатарға қосылып келе жатқан өкілдері, алдымен осы заңдылықты қабылдауы керек деп ойлаймын. Біз іргетасы енді қаланып, әр жерден бой көрсетіп келе жатқан «қалалық» прозаға қолдау көрсетуі¬міз керек. «Қалалық проза деген – жұтаң, тамырынан ажыраған, одан қалса, топыраққа табаны тимеген проза, әдеби ағымдардың швед үстелінен шыққан постмодернизм табағы» сынды жаңсақ пікірлерге ұрынбау керек. Қалалық проза – кезекті баспалдақ қана, келесі кезеңнің табалдырығы, проза сарайындағы ашылуға тиісті есіктердің бірі. Оның да өзіндік құнарлы тілі, қанық бояуы, аңқыған жұпары, шалқыған әуені, тамылжыған мезгілі бар. Ең бастысы, ол – біздің дәл қазіргі уақытымыздың сипаты. Жазушының басты мақсаты – өз ғасырын, өз заманын жырлау емес пе, өз мыңжылдығының жаңғырығы болу емес пе?! Сол үшін де жас қаламгерлер туған ауылын қалай сүйсе, соншалықты мейіріммен қаланы да сүюі қажет, қабылдауы керек. Жүрегіне жазиралы жазықтық пен кеңдікті, көзіне көкжиекті ұялатқан, қаны мен сүйегіне ұлтының құндылықтарын сіңірген талапкерлер қаланы да тақырып қып алу керек. Сан қырынан суреттеу керек. Бүге-шігесін ашу керек. Тіпті, қаламмен емес, ноутбукпен жазса да. Қаланы жан-жүрегімен қабылдаған жазушы ғана оның әдемілігін байқайды.
Қазіргі қазақ прозасы экспериментке зәру. Эксперимент дегеніміздің өзі – жаңашылдыққа құштарлық емес пе?! Бүгін жасалған эксперимент нәтижесіз аяқталуы мүмкін. Тіпті, жылт етіп жанып, қайта сөнген жарықтай-ақ болсын. Оның нәтижесі, ертеңгі күні, не ғасыр соңында, не қайсыбір замандарда ұлы жаңалыққа айналмасына кім кепіл?! Бізге 1927 жылы «Огонек» журналының Бас редакторы Кольцовтың идеясымен, Александр Грин, Исаак Бабель, Леонид Леонов сынды беделі бел қайыстырар 25 жазушының бірін-бірі жалғап жазып шыққан «Большие пожары» атты ұжымдық романы, Серб жазушысы Милорад Павичтің ілгеріден кейін оқығанда басқа оқиға, соңынан алдына қарай оқығанда, тіпті басқа оқиға желісі шығатын, оқырманға романның жүзге тарта шешімін қатар ұсынып, қалағанын таңдауға мүмкіндік беретін роман-сканворды сынды, сонымен қатар, әлем әдебиетіндегі ребус-кітап, гипертекст, пошымы мен мазмұны, құрылымы жағынан түрлі экспериментке түсетін әдеби пазлдар, мозайкалар сияқты туындылар керек.
1. Пірәлиева Г. Қазіргі қазақ прозасындағы психологизм мәселелері.
Автореферат.-Алматы, 2004,13-6
2. Литературная энциклопедия терминов и понятий. Главный редактор
и состовитель А.Н.Николюкин. Москва, 2003, с.834
3. Майтанов Б. Қаьарманның рухани әлемі. Зерттеулер.-Алматы;
Жазушы, 1987, 86-6
4. Достоевский Ф.М. 0 Русской литературе. Москва, 1987,-с.88
5. Байтұрсынов А. Әдебиет танытқыш. Алматы, 2002, 36-6
6. Майтанов Б. Қазақ романы және психологиялық талдау.
Алматы:Санат, 1996.,3-6
7. Әбдікова Қ. Ж.Аймауытов романдарындағы тұлға концепциясы.
Алматы.1997
8. Иезуитов А. Проблемы психологии в эстетике и литературе//
Проблема психологии в советской литературе Л.: Наука, 1970,с.52
9. Дәдебаев Ж. Өмір шындығы және көркемдік шешім. Алматы,
Ғылым.1991, 155-6
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ СЕМЕЙ ҚАЛАСЫ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ ФИЛОЛОГИЯ ФАКУЛЬТЕТІ
СӨЖ
Тақырыбы: ... ... ... ... ... ... (Эссе) Көркем шығармадағы психологизм.(Реферат) Тарихи тақырыптағы қазақ романдары.(конспект)
Орындаған: Әубәкірова Л.К.
Топ: Қ-211
Тексерген: Құрмамбаева Қ.С.
Семей, 2015жылы
Қазіргі қазақ ... ... ... ... қазақ прозасының жай-күйі, шама-шарқы, бағыт-бағдары туралы пікір айту, болжам жасау аса қиын. Біз ғасырлар тоғысқан, жаңа ... орын ... ... ... ... дөп ... ... көшіп - қалаға, қағаз бен қаламнан көшіп - компьютерге етене ене ... жұрт әлі де ... ... жаңа ... бой ... алмауда. Бұған, әдебиет пен әдебиетшіге, жазушы мен кейіпкерге көңіл бөлгісі келмейтін, шығармашылық адамдардың жай-күйін жасауға құлықсыздық танытып отырған нарықтық заманды ... ... ... қозғалыс атты дүлей желі кітап жазғызбақ түгілі, жазылған кітапты оқуға ... ... ... жұтып жатыр. Кейде сол дауылды желмен ығып, әлдеқайда сабылып бара жатқан ... ба деп те ойға ... Қала ... толассыз қозғалыс өзенінің арындаған ақпарат ағынына қарсы ... күш жоқ. ... ... ... жаңа қатарға қосылып келе жатқан өкілдері, алдымен осы ... ... ... деп ойлаймын. Біз іргетасы енді қаланып, әр жерден бой ... келе ... ... ... ... - міз керек. сынды жаңсақ пікірлерге ұрынбау ... ... ... - ... ... ... ... кезеңнің табалдырығы, проза сарайындағы ашылуға тиісті есіктердің бірі. Оның да өзіндік ... ... ... бояуы, аңқыған жұпары, шалқыған әуені, тамылжыған мезгілі бар. Ең бастысы, ол - біздің дәл ... ... ... ... басты мақсаты - өз ғасырын, өз заманын жырлау емес пе, өз ... ... болу емес пе?! Сол үшін де жас ... ... ... қалай сүйсе, соншалықты мейіріммен қаланы да сүюі қажет, қабылдауы керек. ... ... ... пен ... ... ... ... қаны мен сүйегіне ұлтының құндылықтарын сіңірген талапкерлер қаланы да тақырып қып алу керек. Сан ... ... ... ... ашу ... ... ... емес, ноутбукпен жазса да. Қаланы жан-жүрегімен қабылдаған жазушы ғана оның әдемілігін ... ... ... экспериментке зәру. Эксперимент дегеніміздің өзі - жаңашылдыққа құштарлық емес пе?! Бүгін жасалған эксперимент нәтижесіз ... ... ... жылт етіп ... ... ... ... болсын. Оның нәтижесі, ертеңгі күні, не ғасыр соңында, не ... ... ұлы ... ... кім ... ... 1927 жылы ... Бас редакторы Кольцовтың идеясымен, Александр Грин, Исаак ... ... ... ... ... бел қайыстырар 25 жазушының бірін-бірі жалғап жазып шыққан атты ұжымдық романы, Серб жазушысы Милорад Павичтің ілгеріден кейін оқығанда басқа ... ... ... қарай оқығанда, тіпті басқа оқиға желісі шығатын, оқырманға романның жүзге тарта шешімін қатар ұсынып, қалағанын ... ... ... роман-сканворды сынды, сонымен қатар, әлем әдебиетіндегі ребус-кітап, ... ... мен ... ... ... түрлі экспериментке түсетін әдеби пазлдар, мозайкалар сияқты туындылар керек.Әдеби процесс үздіксіз жүре береді. Сондықтан да ... ... ... де түбегейлі жою керекпіз. Қазіргі қазақ прозасы қарыштап, ғарыштап кеткен поэзияға қарағанда оқ бойы алда тұр. Оқырман талғамы жетпей жатыр деп ... ... ... ... оқитын адам таба алмай қалдық. Тіпті, зиялы қауымның өзі бірін-бірі оқымайды. Проза жарнаманы ұнатпайтын жанр, оны көпшіліктің алдына ... ... да ... ... - өте ... ... бағасыз. Сон - дықтан да әлем әдебиетінің теңдесіз бөлшегі, бір қабыр - ғасы, биік ... жас та ... ... ... ... бо - лып ... Бізде тек аударма жоқ, оның да өзіндік себеп - тері бар: ... ... ... ... ешқай тілдің тісі батпайды. Бізді әлем халықтары танымай отырғаны сондықтан. Бұл ... ... ... ... ... де ... бар, ... де Хемингуэйлеріміз бар. Аудармамен айналысу керек. Орыс, ... ... қы - тай, ... ... ... ... сөйлеуіміз қа - жет.Және тағы бір айта кететін жағдай, интеллектуалды әде - ... ... ... ... ... аса қажет. Жасөспірімдерге арналған мультфильмдердің, комикстер - дің, фэнтези жанрындағы ... ... қоры ... ... жариялау керек.Ал енді қаламақы мәселесін қоя тұрып романға тоқталсақ. Роман - күрделі де қиын жанр. Бұл ... ... ... ... көрген жазушыларымыз. Соның бірі кешегі Қабдеш Жұмаділовтың романы. Тақырыптық жағынан бұл таза ... ... ... ... ... ... ... кәдімгі сабырлы ақыл иесі ретінде суреттейді. Қабанбайдың білек күшінен гөрі ақыл қайраты басым. Қалың қауымның мұндай әдеби әдісті ... ... ... Өйткені, оқырмандарымыздың талғамын атыс-шабысқа әбден кәніктіріп алған жайымыз бар. ... одан бас ... Ол ... ... ... ... бейнелеген. Шындығында да, қанша ержүрек болса да, . Ал ... - ... ... ... атқа қонып, елу жыл бойы ақ туын көтеріп жүріп, қазақты қара қонысына ... ... ... ... жастанған ел тұтқасы. Ресей мен Қытай империясының әскеріне тосқауыл қою ... ең ... ... керек. Абылайдың бас қолбасшысының парасаты да ханға лайық болғаны лазым. Ал ретті тұсында жайрататын жауды аямай-ақ жайратып береді. Батырдың ойлы ... ... ... ... ... ... көмескі жайлардың көлеңкелеріне ой сәулесін жіберіп, соны толғана отырып, санадан өткізуді, шындықты бүркемелемей бүгінге жеткізуді мақсат еткен. Бұл - ... ... ... рухани тұлғаға айналған Қабдеш Жұмаділовтің туған ұлты туралы толғанысы. Ойлы, ... ... ... еске түсіріп отыратын байсалды шығарма. Өткен ғасырдың 60-80 ... ... ... ... ... прозасына зер салып қарап отырсақ өнер адамының тұлғасын. Оның ішінде әсіресе ақындар тағдырын арқау еткен көркем шығармалар біршама. Осы ... ... ... ... ... ... тілі және жазылу стилі әркелкі бола тұра, барлығына ортақ бір ... ... ... ... ... мүмкін емес. Ол - осынау туындылардың жақсы ма, жаман ба, әйтеуір түптеп келгенде ... ... ... ... бір ... еңбегі сіңген, жалпы қазақ руханиятының ұлы тарихында үлкенді, кішілі өз орындарын ... ... әр ... әр түрлі тағдыр кешіп, сонысымен ел жадында қалған қайталанбас тұлғалардың туған әдебиетімізден орын ... төл ... ... дер едік.
Әдебиетімізде бейнеленген осынау тұлғалардың арасында, әрине қазақ поэзиясының Абайға дейінгі асқар шыңы, ең бастысы, ұлт азаттығын ту етіп ... ... ... ақын ... ... ... ... әрі әр қырынан көрінуі кездейсоқтық емес. Қазақ қаламгерлері неге Махамбет образына көбірек орын ... Не үшін оның ... ... ... ... отырған? Осының сыры неде? Осыған жауап іздесек, алдымен тарлан қаламгерлер ... ... ... ... Әнуар Әлімжановтың атты романы, кейінірек дүниеге келген Берқайыр Аманшиннің , Нәбиден Әбуталиевтің , Марат Мәжитовтың , тағы ... да ... ... ойға ... Бұл ... ... ... несімен қадірлі. Авторлары қандай көркемдік ізденістерге қол жеткізе алды. Махамбеттің күрделі тұлғасын көркемдік тұрғыдан жинақтауда, сол ... ... пен ... ... ... ... шындығын шынайы жеткізуге қай қаламгер қандай суреткерлік әдіс-тәсілдерге қол артқан екен. Соған бір сәт назар тоқтатсақ, ... ... ... мен заманы туралы көркем шығармалардың ішінде Т.Әлімқұловтың әңгімесі айрықша дара тұрады. Қараой жер атауы. Қаралы ... да осы ... ... Әңгімеде Махамбет өмірінің соңғы сәттері сөз болады. Ең ... ... ... ақынның ешкімге бас имеген асыл рухы асқақ көрінеді. Ешқашан, керек болса хан, ... ... да ... ... ар ... ... түскен көп тобырдың қолы жетпес биікте қалады.
Уақыт өтсе де, қоғам ... ... ... жатса да, ескермейтін тақырыптар болады. Ол прозадағы адам, қоғам, ... ... ... ... ... ... ... қоса, 1970-80 жылдар әдебиетіндегі прозамыздың, оның ішінде роман жанрының үлкен роль атқарып, салмақты жүк көтергені белгілі. 60-шы ... ... ... М.Әуезов дүниеден өткен соң, көш бастар дара тұлға табылмай, рухани дүниеміз бір мезет ... ... ... ... ... ... миссиясын атқару үшін әдебиетке жаңа бір толқын келді. І.Есенберлинді алға салған бұл топтың ішінде ... ... ... Р.Тоқтаров, Қ.Ысқақов т.б өздерінің соны ізденістерімен, әдебиетке әкелген жаңалық, еңбектерімен ерекшеленді. Осы орайда - ... ... ... ... ... [3]. Аталған кезеңдегі қазақ романдары адам мен адам болып жаратылғаннан бергі мәңгілік сұрақтарға ... ... сол ... да ... ... мәселелерін ала келуімен ерекшеленеді. Қаламгерлер Адамды зерттей отырып, сол ... ... ... ... ... ... ... Соның нәтижесінде қоғамның бет-бейнесіне, қыр-сырына үңілуге күш салды.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Майтанов Б. Көркемдік нәрі. -- Алматы: Жазушы, 1983. -184 ... ... Б. ... романы және психологиялық талдау. -- Алматы: , 1996. -336 ... ... Б. ... ... - суреткер. - Алматы: Әл-Фараби, 1996. - 124 ... ... Б. ... Жұмабаевтың поэтикасы. -- Алматы: Қазақ университеті, 2001. -52 бет.
5. Пірәлиева Г. ... ... ... ... ... (Түс көру,
бейвербалды ишараттар, заттық әлем). Монография. Алматы: Алаш, 2003.
Тарихи ... ... ... һәм шындық дүние арақатысы - көркем шығарма өткен дәуірден сыр ... ма, жаңа ... ... ме, - ... ... ... мен сын саласының күн тәртібінен түсіп көрмеген мәселе. Актуальділігі, ... ... ... және ... ... ... ... отыр.
Тарихи шындықты көркем жинақтаудың биік үлгісі - ... ... ... ... ... ... дана ... бейнелеген туындыда қазақ халқы ұлттық бет-әлпеті ерек, жан жүрегі жарқын поэзияға ... ... ... ... де ... ... суреттелді. Социалистік реализмнің таптық принципімен санасуға мәжбүр болып, ... ... ... ... ... ... ... қаталдығын айыптағанымен, ұлы жазушы бұл кейіпкерінің асқақ, айбарлы, ауқымды характерін көкейден ... етіп ... ... ... ... ... қалай өрнектелгені жөнінде

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абай публицистикасындағы философиялық сарындар106 бет
Н. Келімбетовтің көркем әдеби мұрасы65 бет
Бейіндік оқытудың инновациялық әдістері11 бет
Естелік жайлы шығармалардың табиғаты мен ерекшеліктері28 бет
М.Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясы34 бет
М.Әуезовтің «Абай жолы» эпопеясының ономастикалық кеңістігінің лингвомәдени сипаты24 бет
Реферат жазу және өңдеу әдістері5 бет
Ғимараттарды техникалық жағдайларды бақылауда инженерлік-геологиялық факторларын қарастыру5 бет
Ғылыми зерттеу құжаттары, олардың жіктелуі5 бет
Қадыр Мырза Әлі104 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь