1.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері. 2.Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. 3.Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату

I.Кіріспе
ІI. ХХ ғасыр басындағы тарихи.әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері.
1.1 Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында.
ІІI. Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату.
ІV .Қорытынды
V.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
ХХ ғасырдың басындағы қазақ халқының тарихы өзінің аса күрделі әлеуметтік және қоғамдық – саяси қайшылықтарымен ерекшеленеді. Сонымен қатар рухани азаттық пен демократиялық – ағартушылық идеяларға толы бұл кезеңде, ұлт зиялыларын ойландырған мәселелер, елдің елдігін, ұлттың бірлігін, жердің тұтастығын сақтау, қазақ халқын өркениетті елдердің қатарына қосу, ол үшін қазақ елін қалың ұйқыдан оятып, оқу, өнер – білім, іскерлік жолына салу, ең бастысы дербес мемлекет құру еді. Олай болса ғасыр басындағы дағдарыстан шығудың жолын қарастырған алаш көсемдерінің теориялық ізденістері, практикалық қызметі бүгін де өз маңызын жойған жоқ.Еліміз егемендік алып, тәуелсіз мемлекет құрғанымызда ел қамын ойлап, сол жолда өздерінің саналы ғұмырын сарп еткен азаматтардың ұлт –азаттық қозғалысының тарихын қайта парақтап, шынайы түрде «ақтандақтарының» бетін ашып жаңа заман талабына сай зерделеудің маңызы зор. «Қазақстан Республикасындағы тарихи сананың қалыптасуы тұжырымдамасында» Қазақстан тарихы ғылымы алдында тарихи iлiм-бiлiмнiң үзiктiлiгi мен бiржақтылығынан мүмкiндiгiнше арыла отырып, өткен тарихымыздың шынайы бейнесiн жасау қажеттiгi айтылған еді. Міне осы міндеттерді шешу үрдісінде бітім бейнесі замана талабына сай келетін жаңа зерттеулердің қатары көбейуде. Елбасы Н.Ә.Назарбаев «Тарих толқынында» атты еңбегінде ХХ ғасыр зиялылары тағдыры турасында: «Ғасыр басында мемлекет мүддесін ойлаған ұлы қазақтардың жеке басының тағдыры да қасіретті болды. Алайда ұлттық жігер мен толысқан зерде сабағы ұмыт болған жоқ»,- деп жазған болатын. Сонымен қатар, аталмыш еңбекте былай деп жазылған: «қазақ халқының кейбір данышпан перзенттері мен көсемдері тарихтың қарғыс атқан тұзағында тұншықты, ұлттық амандығы үшін олар тарихтың тәлкегіне көнуге мәжбүр болды».ХХ ғасырдың 20-30 жылдары қазақ халқының тарихында аса құндылығымен, маңыздылығымен және қасіретімен де мәңгі қалатыны даусыз. Өйткені, Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарында қазақ даласы жаңа тұрпатты мемлекет құруға қадам жасады. Ал оның жемісті дамуына барынша ат салысып, ана тілінде тұңғыш оқулықтар жазып, қазақ ғылымының қалыптасып дамуына, отандық мәдениетіміздің ілгерілеуіне барынша ат салысқан бір топ қазақ зиялылары сталиндік тоталитарлық режимнің қысымына ілінді.
1.Б.Кенжебаев, Ө. Есназаров XX ғасыр басындағы қазақ әдебиеті «Мектеп» баспасы Алматы-1966ж
2. Б. Кенжебаев. XX ғасыр басындағы әдебиет. Жетінші кітап, жоғарғы оқу орындарына арналған оқулық: Алматы, білім, 1993-248 бет
3. 20 ғасыр басындағы әдебиет Алматы «Білім» 1993ж
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласы Шәкәрім ... ... ... 1.ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның ... ... ... әсері. 2.Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. 3.Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату.
Орындаған: Алтынбекова А.С
Тексерген: Пазылова А.М
Жоспар:
I.Кіріспе
ІI. ХХ ... ... ... ... және оның ... ... тигізген әсері. 1.1 Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында.
ІІI. Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ... ... ...
ІV .Қорытынды
V.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
ХХ ғасырдың басындағы қазақ халқының тарихы өзінің аса ... ... және ... - ... ... ерекшеленеді. Сонымен қатар рухани азаттық пен демократиялық - ағартушылық идеяларға толы бұл кезеңде, ұлт зиялыларын ... ... ... ... ... ... жердің тұтастығын сақтау, қазақ халқын өркениетті елдердің қатарына қосу, ол үшін қазақ елін қалың ұйқыдан оятып, оқу, өнер - ... ... ... ... ең ... дербес мемлекет құру еді. Олай болса ғасыр басындағы дағдарыстан шығудың жолын қарастырған алаш ... ... ... ... ... ... де өз ... жойған жоқ.Еліміз егемендік алып, тәуелсіз мемлекет құрғанымызда ел қамын ойлап, сол жолда өздерінің саналы ғұмырын сарп ... ... ұлт - ... ... ... ... ... шынайы түрде бетін ашып жаңа заман талабына сай зерделеудің маңызы зор. ... ... ... ... тарихи iлiм-бiлiмнiң үзiктiлiгi мен бiржақтылығынан мүмкiндiгiнше арыла отырып, өткен тарихымыздың шынайы бейнесiн жасау қажеттiгi айтылған еді. Міне осы ... шешу ... ... ... ... ... сай келетін жаңа зерттеулердің қатары көбейуде. Елбасы Н.Ә.Назарбаев атты еңбегінде ХХ ... ... ... ... ,- деп жазған болатын. Сонымен қатар, аталмыш еңбекте былай деп жазылған: .ХХ ғасырдың 20-30 ... ... ... ... аса құндылығымен, маңыздылығымен және қасіретімен де мәңгі қалатыны даусыз. Өйткені, Кеңес өкіметінің алғашқы жылдарында қазақ даласы жаңа тұрпатты ... ... ... ... Ал оның ... ... барынша ат салысып, ана тілінде тұңғыш оқулықтар жазып, қазақ ғылымының қалыптасып дамуына, отандық мәдениетіміздің ілгерілеуіне барынша ат ... бір топ ... ... ... тоталитарлық режимнің қысымына ілінді.
1.1 Қазақ зиялылары ұлт қамы ... ... бас ... ... ... ... қайнап жатқан саяси оқиғалар қазақ даласына да жетіп, ұлт-азаттық қозғалыс өріс алды; ... ... ... ... ұлт ... өмір ... ... болатын рухани таяныштар ізделіне бастады. Рухсыз ұлттың басқа халықтармен терезесі тең өмір сүре алуы - неғайбыл. (М. ... , 1915, №155). ... да ... ... ... ... мамандықтары басқа болғандықтарына қарамастан, халықтың ұлттық сана-сезімін ояту, қалыптастыру ... ... ... ... ... мәдениетін зерттеуді өз қолдарына алды. Осы кездерде Ә. ... А. ... М. ... Х. ... С. ... М. Жұмабаевтың, Ж. Аймауытовтың, С. Сәдуақасовтың, М. ... Р. ... Қ. ... Ы. ... С. ... С. ... т. б. , , , секілді басылымдарда жарияланған материалдарында қазақ ... ... ... ... ... алғы ... ... Бұларды болашақта жасалар әдебиет тарихының дайындық материалдары, яғни ... ... деп ... жоғары баға береді.Жалпы Алаш арыстарының бір-біріне айтқан сөздерінен олардың араз болмағанын аңғарамыз. Тіпті араз болған күннің өзінде ... келе ... ... ... ... ... досы Абдолла Асылбеков өзінің 1937 жылы 31 шілде күні тергеушіге берген жауабында: а тұжырым жасалады. Кісілердің мінезі, өмір ағысы, таг- дыр ... ... ... ... көптеген жайттарды, осіресе патша отаршыларының зорлык-зомбылығы, жуан- дардың, байлардың тепкісі, елдің азып-тозуына байланысты сарындарды -- ... ... ... ... ... ... ... дәл айтылатын ойлары да бар: Қаскыр зорлык болады еткен ісі, Ойлаймын -- оны мақтар ... ... ... ... адам ... жеп жүр, ... артьщ дейміз онын несі?! Алуан-алуан ойға жетелейтін "Қайырымды түлкі", "Ала қойлар", "Қартайған арыстан", "Өгіз бен бака", "Кайыршы мен ... "Ат пен ... ... ... дык ... ... оқиғалар, адамдар психология- сымен сарындас өуездер, тагылымды, ғибратты тұжырымдар мол орын алған. Аудармашы негізгі түпнұсқа ... ... ... ойға ой, ... сурет косып, пікірді үштап, жаңа сарын-әуез қосып отырады. ... ... ... Бақ ... ... алаш ... да, Келе ... жаман батып маңайыңа. Басыңнан бакыт күсы ұшкан күні, Құл-күтан басынады, малайың да, -- ... ... ... ... ... кісі тіл таба алмай, берекесі кетіп, өртке шалдығып, үлестен кұр калғанын ақын "Үлес" өлеңінін түйінінде ашык көрсетіл: ... ... емес ... Ел қайда өзін жаудан корғайтұғын? Ңазіргі пайдасына бөрі жетік, Адам аз алдын карап болзкайтұіын. Аңдыған ... ... ... ... ел ... оңбайтұғын. Бұл белгі табылып жүр біздің жүрттан, Таласып бір-бірінің жүзін ... ... ... ... ... ... жок келер сырттан, -- деп, терең маңызы бар әлеуметтік ой ... ... ... ... ... ... ... берілген ойлар "Маса" (Орынбор, 1911) кітабында ашық, анык, дөл, пакты ... ... ... өз ... кешкен киын- кыстау күндер, ауыр жолдар, қуғын-сүргін, жетімдік-жоқтык бірталай өлендерге арқау болады. Ел ... ... ... ... арманы -- басты сарын. Ок тиіп, он үшімде ой түсіріп, Бітпейтін ... бар бір ... ... ... оны ұмытсам, Болғандай жегенімнің бәрі һарам, -- деген ... ... ... ... -- өкесі Байтұрсынның 15 жылға Сібірге айдалып қуғын ... -- бала ... ... Ал ... ... Қазағым, елім, Қайкайып белің, Сынуға тұр таянып. Талауда малың, Қамауда жанын, Аш көзіңді оянып, -- деген сөздерді патша ... ... ... ... Акын ашынып сөйлейді, тартыстар мен кайшылыктарды көрсетеді: Бұл бір сөз ... ... ... жазған, Ңалмаған түк касиет қазақ азған. Байға мал, ... шен ... боп, ... ... камын адам азған. Күрес идеясы, келешек қамы үтдін арпалысу, ел болу максаты бар тілектен жоғары койылады: Мен ... -- ... Сен ... -- ... Кім ... ... Ауызбен айтып, Істерде кайтып, Жоламасак не міндет? Түрік акыны Назым Хикметтің ... әлем ... ... сөз ... боп ... Мен ... ... Сен жанбасаң лапылдап, Біз жанбасақ лапылдап, Аспан ... ... -- ... ... Ахмет Байтұрсынов өлеңімен әуендестігі таңғалдырады. "Маса" кітабына енген ... ... ... ... ... емес, негізінен, әлеуметтік, коғамдык ойлар, азаматтық идеялар айтылады. Өзін-өзі күйттеген, байлык үшін, мансап үттіін ар-абыройын сатқан, ... лығы өз ... ... "бос белбеу", "босаң туған бозбала", "бір тойғанын ар ... ... ... кеще ... ... "мәз болып, күр түймеге жарқылдаган окығандар" сыналады. "Туысыма", "Досыма хат", ... ... ... ... "Көк ... ... ... каласына" атты өлеңдерінде ұлы Абай сатирасын еске түсіретін сарындар, ойлар, образдар бар. "Анама хат", "Жауға түскен жан ... -- ... ... ... ... ... ... көнген кайратты ерлер тұлғасын мүсіндеген жырлар. "Масада" ... ... ... ... мәжілісті, жан дейсің", "Ат", "Данышпан Аликтің атасы", "Балыкшы мен бальщ", "Алтын әтеш", И. ... ... ... ... мүжык", "Қаздар" шығармалары да берілген. Қинамайды абактыға жапканы, Қиын емес -- ... ... ... ... ауыр ... ... -- Өз ... иттері үріп, капканы, -- деген жолдарда өз уакытының сыры айтылады. "Маса" ... ... ... ... ... есебінде дөуірлік кұбылыстарға оң көзімен қарап, барлау жасай алады. Бұл акынның "Қазақ салты", "Қазаң ... ... ... ... ... Бұларда Ахмет, ең алдымен, өз заманының тың сөзін айткан, замандастарының жаңа ... ... ... акын боп ... Каз едік катар үшып қаңқылдаған, Сахара көлге конып салкындаған. Бір өртке каудан шыккан душар болып, Не калды төнімізде шарпылмаған? ("Казак ... ... ... мініп, еспесі жоқ, Тенізде жүрмін қалкып, кешпесі жок. Жел сокса, кұйын ... ... ... ... ... тіреу еш нөрсе жок. ("Казак калпы") Сахараның көлге конып салкындап, еркін үшкан казы ортке душар болып, төнінде шарпылмаған жер калмаған. Бүл -- ... ... ... отаршылықтың өрті, Осы ортті сөндірер күш, жеңер айла казакта бар ма? Ақынды 23. ... ... - . ... тілі мен идеялық рухы.Міржақыптың тұнғыш жинағы-Оян қазақ 1909жылы Уфа қаласында жарық көрді.Жинаққа ақының 1905-1908ж ... ... ... ... ... Міржақыптың ақындық қалыптасуы мен халыққа танылуында айрықша рөлі бар.Жас ақының кімге арналғаны,не айтпақ болғаны,көңілі толқытқан қандай жайлар екені кета ... - ақ мен ... ... тұр. ... ... беташар шумағында осылай үн қатады.Мағына мәні де ап айқын;жоғалтқаның көп,ұйқыңды жайбасарлығынды қалтын кезің келді,оян ... ... ... - ... ... ... оның халіне күйген азамат елін азапқа түсіріп,жерін тозаққа айналдырған отаршылдық езгіге қарсы батыл үн көтеріп,ұлтын еркіндік санаға шақырған ... өр ... ... ... ... игеруге надандық- мешеуліктен құтылып,мәдениетті,өресі биік ел болуға ... ... ... ... ой реалистік сипатымен,заманының толғақты жайларын ашық өткір,көтеруімен,халықтың ұлттық намыс еркіншіл сана сезімін оятуымен құнды мұра. 24. . - ... ... ... ... Халық тағдыры М. Дулатовтың прозалық шығармаларына да арқау болды. 1910 жылы оның "Бақытсыз Жамал" атты романы жарық көрді. Бұл ... ... ... ... ірі табыс қана емес, бүкіл қазақ әдебиетіндегі елеулі көркем туынды болды. ... ... ... ... ... прозалық үлгіде жазылған тұңғыш роман еді. "Бақытсыз Жамал" ... ... ... ... ... де осы, ескі ... ғұрыптың қыспағына түскен қазақ қызының тағдыры. Сүйгеніне ... ... өмір ... армандаған бойжеткеннің трагедиялық жолы. Шығарма сол кезеңдегі ... ... ... ... ... ... басталады. Ауыл адамдарының өзара әңгімелерінен, ауылнай бастаған белсенділердің іс-әрекет, мінез-құлықтарынан жазушы мол сыр ... ... ... сәтте ауыл қазағы Сәрсенбайдын әйелі босанып, дүниеге қыз бала келгені туралы ... ... ... Дүниеге келген бұл сәби романның бас кейіпкері Жамал болатын. ... ... ... ... молдадан ескіше, жаңаша оқып, хат таниды. Түрлі хисса-дастандарды көп оқиды. Бірқатарын жатқа да айтатын ... ... ... ... ... қыз ... деушілердің назарына ілігеді. Жамал он бес жасқа келді. Сұлулық, ... ... ... ... ... келіп, Жамал сол елдің қызының алды болды. Бұл айтылмыш артықшылығының үстіне сөзге бек ұста болып, өз ойынан шығарып өлең де ... ... ... қалжыңмен сөйлескен бозбаланы сөйлетпейтін еді. Ел ішінде ... ... көзі түсе ... шет ... де ... бек ... бір ақын қыз бар" деген лақап жайыла бастады. Көркіне ақылы сай болып бойжеткен Жамалды Байжан деген бай баласы ... ... Қыз ... ... ... ... болашақ құдасының байлығына қызығып, құдалыққа келіседі. Бірақ бай баласы топас, ... ... ... оны ... Сөйтіп жүргенде бір тойда оқыған, мәдениетті, жаңаша киінген, сыпайы, әдепті Ғали деген жігітпен танысын, көңілдері жарасады. Арада біраз уақыт өтіп, ... ... ... шағы ... ... Ғалимен қол ұстасып қашып кетеді. Жастарды қудалау басталады. Сөйтіп жүргенде аяқ астынан Ғали ауырып қайтыс ... ... ... ... көп ... ... ұзатылады. Көрмеген қорлықты көреді. Ақыр аяғында бір ... күні ... ... ... ... жылап жатып қайтыс болады. 25. Сәбит Дөнентаев (1894 -- 1933) -- қазақ ақыны. Оның поэзиясы терең ... ойлы ... ... ... қырларымен, өзіндік өзгешеліктерімен де ерекшеленеді. Ең алдымен ... ... ... ... ... басым. Оның поэзиясының тілі таза, қарапайым және сонымен бірге бейнелі де көркем. Сәбит поэзиясында сырттай жарқылдақтық, асқақ лептілік жоқ. Ол өмір ... ... ... ... ... ... Ақынойға жомарт, сөзге сараң болуға кеп көңіл бөледі... 1894 жылы Семей облысының ... ... Ақсу ... ... ... ... ... еді. Руы Арғын ішінде Бәсентиін.Қасымқажы Ертісбаевтың медресесін бітірген соң өлең жазу бастады. Сәбит Дөнентаевтың шығармашылығына Абайдың, Крыловтың, Тоқайдың ... ... әсер ... жылы ... ... Дөнентаевтың өлеңi шығады. Бұл журналда кезіндеСұлтанмахмұт Торайғыров және тағы басқа қазақ ақындарының өлеңдерi ... жылы Yфi (Уфа) ... ... Дөнентаевтың деген өлеңдер жинағы шығады. Ақын өз ... ... ... оның ... ... ... тұрмысы туралы өлеңдер жазған, сатира ақыны болып, елін зорлайтын байлар мен патша өкіметіне күледі, әділет туралы ойлайды.Ақынның , , , ... бар. Бұл ... ... ... ... әсер ... ... , әділет туралы ойлайтын-толғайтын азаматының мұңдары. -- жастарға ... ... ... ... ... әбит ... ... көп үйренген ақындардың бірі. деген өлеңінде былай деп жазады: ... ... бұл ... ... Абай ... ... бағытын, әлеуметтік сырын дұрыс бағдарлағанын кереміз. XX ғасырдың бас кезі қазақ әдебиеті тарихындағы ерекше кезең болды. ... ... ... ... ... негізі қаланып, жаңа стильдік формалар пайда болды, қазақ жазушылары жаңа жанрларды меңгере бастады.
Пайдаланған ... ... Ө. ... XX ... ... қазақ әдебиеті баспасы Алматы-1966ж
2. Б. Кенжебаев. XX ғасыр басындағы әдебиет. Жетінші кітап, жоғарғы оқу ... ... ... ... білім, 1993-248 бет
3. 20 ғасыр басындағы әдебиет Алматы 1993ж

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері. Қазақ зиялылары ұлт қамы жолында. Әдеби бағыттардың ерекшеліктері мен ортақ бірлігін ажырату13 бет
ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және әдебиеттің дамуына тигізген әсері18 бет
ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай мен оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері19 бет
ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиеті14 бет
Тағамдық құндылығы жоғары нанбөлке өнімдерін өндіру технологиясы64 бет
Әлеуметтік-экономикалық құбылыстар4 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
19 - 20 ғ. басындағы Қазақстан мәдениеті8 бет
19-20 басындағы қарақалпақтардың отбасылық некелік қарым-қатынастарына байланысты әдет-ғұрыптары мен салт дәстүрлері жүйесі44 бет
1905-1907 жылдардағы революцияның Қазақстанға саяси дамуына әсері.9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь