Темперамент пен мінез-құлықты психогенетикалық зерттеу туралы

Адамның даралығын көрсететін (қабілет, мінез, темперамент, қызығу) кейбір анатомиялық-физиологиялық тума қасиеттерімен де орайлас көрініп отырады. Әр адамның жеке басына тән дара өзгешеліктің бірі ретінде темперамент саналады. Темперамент – организмнің физиологиялық өзгешеліктерімен, әсіресе жоғары нерв қызметінің тума қасиеттерімен шарттас психикалық құбылыс. Темперамент адамның жалпы қозғалысынан да, психиканың күші мен тереңдігінен де, адамның көңіл-күй ерекшелігінен де, эмоция сезімдерінен де жақсы байқалып отырады.
1.Байшукуров А.К. Психогенетика; Учебное пособие.- Алтаты: Қазақ университеті, 2008.
2.Байшукуров А.К. «Психогенетика»2008.ж
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ... ... ... ... ... Г.К 
Семей 2015 жыл
Адамның даралығын көрсететін (қабілет, мінез, темперамент, қызығу) кейбір анатомиялық-физиологиялық тума ... де ... ... ... Әр ... жеке ... тән дара өзгешеліктің бірі ретінде темперамент саналады. Темперамент - ... ... ... ... ... нерв ... тума қасиеттерімен шарттас психикалық құбылыс. Темперамент адамның жалпы қозғалысынан да, ... күші мен ... де, ... ... ... де, ... сезімдерінен де жақсы байқалып отырады.
.
Темперамент - жеке адамның әлеуметтік тұлға ретінде қалыптасуының биологиялық, яғни ... ірге ... ... ... ... ... негізінде белгілі бір құрылымды түзеді. Темперамент көбіне адамға тума берілген әрекет-қылығының ұдайы қозғалыстағы сипатын бейнелейді. ... туа ... ... ... ... ... ... көптеген өзгерімтерге ұшырайды. Біз бір темперамент типін жақсы, ал басқасын-жаман деп айыра алмаймыз, ... ... ... ... зор. Әр адам өз ... жақсы жақтарын айырып, жаманынан айырылуға күш салуы керек. Өз темпераментін білуі керек, себебі ол басқалармен қарым-қатынаста, іскерлік барысында орасан зор ... ... ... ... ... ... мінез, темперамент, қызығу) кейбір анатомиялық-физиологиялық тума қасиеттерімен де орайлас көрініп отырады. Әр адамның жеке басына тән дара ... бірі ... ... ... ... - ... ... өзгешеліктерімен, әсіресе жоғары нерв қызметінің тума қасиеттерімен шарттас психикалық құбылыс. Темперамент адамның жалпы қозғалысынан да, ... күші мен ... де, ... ... ... де, ... ... де жақсы байқалып отырады.
Индивидке тән динамикалық қасиеттер бір-бірімен байланысып өзіндік бір құрылымды түзеді. Психиканың өзіндік индивидуалдық және табиғи шартталған ... ... ... ... деп атайды. Темперамент қасиеттерін адамның тұлғалық қасиеттер қатарына шартты түрде ғана кіргізуге болады, көбінесе олар биологиялық шартталған және туа ... ... оның ... ... ... Ол ... тұлға және танымдық процестер арасындағы ретінде жұмыс атқарады.
Неміс ... Э. ... ... ... ... оның дене құрылымына сәйкес деген. Бұл конституциялық типология теориясының мәні: әр адам өз дене құрылымына орай ... ... ... ие. ... дене ... (қол, аяқ, бас, ... т.б.) ... өлшемдеріне байланысты 4 конституционалды психикалық тип белгіленген:
Көне грек медигі Гиппократ (б.з.д. V ғ.) ілімі бойынша, ағза күйі негізінен оның ішіндегі ... ... ... ... ... (қан, лимфа, өт). Бұл сұйықтықтарды араластырғандағы шығатын пропорциялар грекше деп аталады. Бірнеше ғасырлар өткен соң римдік емшілер бұл түсінікті ... ... деді (), ... сөзі ... ... ... ... адамның психикалық ерекшелігі осы красис немесе темпераменттен, яғни пропорциялардан тәуелді екендігі мойындалды. Римдік ... және ... ... ... ... II ғ.) ... алғаш кеңейтілген классификациясын 13 типке бөліп берді. Кейін 4 типке дейін қысқартылды.
Ерте кездегі ... ... ... ... ... қазір тек тарихи қызығушылықты тудырады. Алайда индивидуалдық құрылымы әр түрлілігімен сипатталатын психиканың динамикалық құбылыстарында типтік варианттарды байқауға болады.
Көп ... бойы ... ... ... ... ... ... түсінгісі келген көптеген гипотезалар шықты. Гуморальдық жүйелерге назар аударылды. Неміс философы И. Кант (18 ғ. ... ... ... ... ... ... ... ерекшелігі саналады деген. Бұған жақын орыс педагогы, анатом және дәрігері П. Ф. Лесгафт ... ... қан ... ... мен кеңдігіне байланысты деп тұжырымдады. Бұл теорияға сәйкес қан айналымның жылдамдығы мен күші әр түрлі стимулдарға жауап ретінде ағзаның ... қозу және ... ... ... ... психиатры Э. Кречмер индивидтің психикалық құрылысы оның дене құрылымына сәйкес деген. Бұл конституциялық типология теориясының мәні: әр адам өз дене ... орай ... ... ерекшелікке ие. Осыдан, дене мүшелерінің (қол, аяқ, бас, ... т.б.) ... ... ... 4 конституционалды психикалық тип белгіленген:
Лептосоматик - бойшаң, нәзік денелі, ... тұсы ... тар ... қол-аяғы ұзын, сидыйған.
Пикник - мығым, семізшең, кіші немесе орта бойлы, қарны қампиған, ... бас, ... ... - ... ... ... дамыған, денесі мығым, берік; ұзынша не орта бойлы, кең иықты, жамбас сүйектері тартылған.
Диспластик - дене ... ... Бұл ... - ... ... ... ... (сырықтай ұзын, қауға бас, тума аяқ-қолы кемістер).
Аталған дене құрылымы типтеріне үш темперамент типі сай: шизотомик, иксотомик, ... ... - дене ... ... әлсіз дамыған, тұйық, эмоциялары ауыспалы, тұрақсыз, талаптар мен көзқарастар өзгеріміне ере бермейді, осыдан ... ... ... ... ... - ... ... мінезі байсалды, сезімталдығы кем, ым-ишараға жоқ, ойлау қабілеті шабан, көбінесе майдашыл. ... - ... ... ... ... ... мен қуаныштың арасында бірдей, тіл табысқыш, көзқарастары шындықтан ауытқымайды. Дене құрылымының типі мен кейбір психикалық қасиеттерді химиялық құрамымен, ішкі ... ... ... ... ... ... Американдық ғалым У.Шелдон да индивидуалдық психологиялық ерекшелігі мен гормондар жүйесімен реттелінетін дене ерекшелігі (эмбриологиялық белгілер) арасындағы тікелей байланысты ... ... ... ... ми ... қозу мен ... процестерінің үш негізгі белгісінің (күші, тепе-теңдігі, қозғалғыштығы) жиынтығынан құрастырылады. Мысалы, күшті темпераменттің бірі - ұстамсыз тип - ... ... ... ... қозу - ... ... ... сәйкес келмейтін ерекше қозғалыстағы тип. Екіншісі - ... ... - қозу мен ... ... тең ... тез алмасып отырады. Үшіншісі - қозу мен тежелу бір-біріне тең, бірақ ... ... ... ... жүйке жүйесінің негізгі типтері темпераменттің физиологиялық негіздерін жақсы түсіндіреді. Темперамент (Genotype) - бұл хромосомалардың локализацияланған ... ... ... жүйке жүйесіндегі психодинамикалық қасиеттердің типологиялық айырмашылықтарының психофизиологиялық ... -- ... ... психикалық ерекшеліктерінің жиынтығы. Мінез-құлық тірі организмнің барлығына ортақ қасиет. Оның басты белгісі - тіршілік иесінің қимыл-қозғалысының ... ... ... Адам ... ... бастапқы көрінісі - қылық. Мұнда әр адамның өмірлік бет алысы, бағыт-бағдары, талғам-сенімі, көзқарасы, мақсат-мұраты ... ... Адам ... ... ... ... ... мінін түзеуге, жағымсыз әрекет пен қылықтардан өзін тыйып ұстауға мүмкіндік алады.
Мінез-құлық. адамның өзіне, ... ... ... ... ... істі қалай орындайтынынан көрінеді. Бұл оның бүкіл тыныс-тіршілігіне әсер етіп, сыртқы ортамен байланыс жасауын қамтамасыз ... ... ... қанағаттандыруда түзілген психикалық және физиологиялық үдерістер жиынтығын мінез-құлық деп атаймыз. Адамның мінез-құлығын және жануарлардың мінез-қылығын зерттейтін ... ... ... деген - адамның іс-әрекетінде және мінез-құлқында тұрақты көрініс беретін жеке ерекшеліктерінің жиынтығы. Мінез адамның барлық тіршілігіне әсерін тигізіп тұратын ... ... ... ... мінез сипатынан бастаған.Адамға мінездеме бергенде оның не істегенін ғана айтып қоймай жұмысының ... ... ... ... ... ... (қалай орындағаны үлкен роль атқарады). Біреулер жалқау, ұяң, ... ... ... ... ... ... Ал біреулер іскер, қатал, тілектестік білдіреді, бірақ жұмысты сапалы орындауды талап етеді. Үшіншілер аз нәрсені шала ... оны ... ... ... шығады, басқалардың табысын көре алмайды, ашушаң, ызақор, сыйымсыз болады.Басқа ... ... ... ... ... ... айтады, ал біреулері кеңес беріп, тез үйренуге жәрдемін тигізеді. Адамның жекелік қасиеттерінің барлығына мінез үлкен әсерін тигізіп, оның жалпы адамгершілігін, ... ... ... ... анықтап отырады. Мінез адамның барлық психикалық қасиеттерімен тығыз байланысты, сондықтан оның ... ... ... ... көрінісі бойынша сипаттауға болады.Егер адамды танитын, білетін болсаңыз ол өмірдің әр түрлі жағдайында қандай мінез көрсететінін болжамдап айтуға болады. ... ... оны ... ... ... етіп, дұрыс жол көрсетіп отыруға болады. Сондықтан мінез тәрбиеленетін қасиеттерге жатады. Адамдардың мінез-құлқы тарихи-әлеуметтік жағдайға байланысты көрініс береді. Мысалы: өзінің ... ... ... ... үшін ... ... ... тиген адамға қастандық, қатыгездік көрсетіп, оны атып тастаған. Вендетто - қанға-қан, жанға-жан деген кек алу дәстүрі ... ... ... ... орын ... ... кезде цивилизацияның дамуымен байланысты ең үлкен құндылық адам өмірі болып саналады. Сондықтан адам өміріне қауіп туғызу немесе өлтіру ең үлкен ... ... ... ... өрескіл мінез көрсеткендерге дәл сондай дөрекілік көрсетіп, балағаттап ... ... ... ... ... ... орын ... Оның барлығы мінездің теріс көрсеткіштері, сыйысымсыздық, арамзалық деп бағаланады.
Мінез детеминиз ұстанымына сай барлық психикалық ... ... ... ... ... тигізетін әсері өте үлкен. Холериктің жеңілтектігі мен қызбалығы, сангвиниктің сөзшеңдігі, флегматиктің байсалдылығы, меланхоликтің тұйықтығы мен ұстамадылығы мінезге ... ... ... ... бен ... өте тығыз байланыстылығы психиканың динамикалық ерекшеліктерімен анықталады. Дегенмен темпераментті өзгертуге ... ал ... ... ... пен ... ... шығармашылық қасиетті қалыптастыру оңай, ал флегматик ерінбестен оның бәрін меңгеруге шамасы ... ... ... болу өте ... Осы ... ескерсе отырғанда тәрбие нәтижелі болады. Мінез - тәрбие және өзін-өзі тәрбиелеу нәтижесі.Мінез өзі өте ... ... ... Ол ... көрсеткіштермен сипатталады. Сондықтан жеке тұлғаға мінездеме бергенде оның ерекшеліктерін басқалармен салыстыра отырып қарама-қарсы ... ... ... - іші тар; ... - ... адал - ... сыйысымды - сыйысымсыз; қорқақ - батыл, сезімтал - қатыгез т.с.с. Бұл жеке көрсеткіштер мінездің ... ... оның ... ... ... Осы көрсеткіштердің ішінде біреу жетекші, доминанта болады. Адамды бағалағанда сол доминантасы бойынша мінездеме береді.Мінездің барлық көрсеткіштері ... ... ... ... егер адам қорқақ болса ол көп жерде белсенділік көрсетіп ... өте ... ... ... ... ерекше ізет көрсетіп, иланушылық (ұйып сенуі), тілалғыштықпен көзге ... ... ... Олар өте ... ... ... ... үшін басқаларды сатып кетуі,сөзінен айнып кетуі жиі кездесіп тұрады.Сондай ақ, батыл, шешім қабылдағыш, адам ... ... ... ... ол ... көрсете алады, басқалардың пікірін сыйлайды, бірақ кейде тік мінездік көрсетіп, керек емес жерде тәуекелшіл болып, өз өміріне қауіп ... ... ... бір-бірімен тәуелді байланыстағы көрсеткіштерінің ішінде біреуі доминанта болып, барлық басқа көрсеткіштеріне әсерін тигізіп тұрады. Доминантасының ерекшелігі: мінездің құрамды ... ... ... ... және ... ... ... тұратын болады, ал қалғандары қосалқы болып негізгінің көрінісін тереңдетіп, құлпыртып тұрады.
Қорытынды:
Мінез-құлық тірі организмнің барлығына ортақ ... Оның ... ... - тіршілік иесінің қимыл-қозғалысының түрлі деңгейдегі көріністері. Адам ... ... ... ... - ... ... әр ... өмірлік бет алысы, бағыт-бағдары, талғам-сенімі, көзқарасы, мақсат-мұраты көрініс береді. Адам өзін-өзі ... ... ... мінезіндегі мінін түзеуге, жағымсыз әрекет пен қылықтардан өзін тыйып ұстауға мүмкіндік алады. Мінез-құлық. адамның өзіне, айналасындағы басқа адамдарға ... ... істі ... орындайтынынан көрінеді. Бұл оның бүкіл тыныс-тіршілігіне әсер етіп, сыртқы ортамен байланыс жасауын қамтамасыз етеді.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.Байшукуров А.К. Психогенетика; Учебное пособие.- Алтаты: ... ... 2008. ... А.К. 2008.ж

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Темперамент пен мінез-құлықты психогенетикалық зерттеу10 бет
Темперамент пен мінез-құлықты психогенетикалық зерттеу жайлы8 бет
Психогенетиканың генетикалық негіздері туралы мәлімет11 бет
Темперамент -психикалық іс-әрекет пен мінез-құлықтың формальды динамикалық қасиеттері3 бет
Темперамент пен мінез-құлық7 бет
Темперамент – психикалық іс-әрекет пен мінез-құлықтың формальды – динамикалық қасиеттері9 бет
Гендер21 бет
Тұлға-қоғам мүшесі46 бет
Құқықтық білім беруде адам құқығын оқыту мәселесі9 бет
"Әлеуметтік дезадаптацияның себептері."3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь