Стилистика және оның проблемасы

Қазақ тілінің функционалды стильдерінің бір-бірінен өзгешелік белгілері осы уақытқа дейін айтылып келеді. Осы басты белгілер отандық тіл ғылымы мен орыс тіл ғылымының ортақ танымдық деңгейінің көрінісінің нәтижесінде қаралып келеді. Ол тек стилистика ғылымына ғана қатысты емес, тіл ғылымының басқа салаларына да қатысты деп айтуға болады. Бұның басты себептері - тіл-тілдегі функционалды стильдердің анықтамасы, зерттеу бағыттары, түрлері, стильдердіңтабиғаты, лингвистикалық тілдік кұрылымның болмысы, ортақ, бірдей немесе ұқсас қызметінің әмбебаптық сипаты,т.б.
Адамзат болмысының қоғамдық өмірде санасы, қабілеті,талғам-өрісі кеңейген кезде, ғылымның ғажайыптары игеріліп, жаңа техника мен компьютерлік жүйенің дұрыс немесе кері ықпалы жетілген тұсында стильдердің әр саласының атқаратын қызметі күннен күнге күрделеніп отыр.
Қазақ тіл ғылымында функционалды стильдерді былайша топтастырып жүр: 1) ауыз -екі сөйлеу стилі; 2) ғылыми стиль; 3) ресми стиль; 4) публицистикалық стиль; 5) көркем әдебиет стилі.
Бүгінгі таңда стилистика ғылымының негізгі теориялық әрі практикалық мәні артып, функционалды стильдерінің қоғамдық қызметі артқаны белгілі, сондықтан тілдің стильдік табиғатты жан-жақты тану, тереңнен зерттеу талабын міндетке алып отыр. Стиль туралы М.Серғалиев 4түрлі қасиетін былай түйіндейді:
1) Әдеби тілдің бір түрі; демек сол тілде сөйлейтін баршаға түсінікті сөздер мен конструкциялар;
2) Стиль - тарихи категория;
3) Стиль- қоғамдық қызметтің бір саласында жұмсалады;
4) Тілдік кұралдардың қалай болса тіркескен тобы емес, шартты тұйықталған тобы.
Бұл тұжырым стиль жөнінде айтылған "белгілі бір тілдегі лексикалық, грамматикалық және фонетикалық тәсілдердің қолдану принциптері" деген анықтамалардың кеңейген, қазіргі стиль мәселесіне терең үңіліп, әртүрлі қасиетін танудан туған деп айтуға болады.
Стилистиканың зерттейтін саласы — стиль. Біріншіден,стиль -тарихи категория. Тарихы көне дәуірден бастау алған, өз коғамына қызмет етіп отырған мемлекеттік мәртебесін алған тілдің тарихын тану, функционалды стильдердің әр дәуірде біреуінің ерте, біреуінің кеш даму сатысын бастан кешіргенін жүйелеу стильдің тарихи категория екенін толық дәлелдейді. Екіншіден, стиль әдеби тілдің бір түрі болғандықтан, қазақ әдеби тілінің даму
1. Әлкебаева Д. Стилистика және оның проблемасы/Д. Әлкебаева//Қазақ тілі мен әдебиеті.-2004.-?-№4.-Б.41-43.
2. Балақаев М., Жанпейісов Е., Томанов М., Манасбаев Б. Қазақ тілінің стилистикасы.- Алматы: Мектеп,1974.
3. Васильева А. Н. Практическая стилистика русского языка.-М.,1989.
4. Кейбір стилистикалық ұғымдар мен категориялар туралы// ҚазМҰУ "Хабаршысы".-1997.- №8.
5. Мұсабекова Ф. Қазақ тілінің практикалық стилистикасы.-Алматы,1982.
        
        СТИЛИСТИКА ЖӘНЕ ОНЫҢ ПРОБЛЕМАСЫ
Қазақ тілінің функционалды стильдерінің бір-бірінен өзгешелік белгілері осы
уақытқа дейін ... ... Осы ... белгілер отандық тіл ғылымы мен
орыс тіл ... ... ... ... ... ... ... Ол тек стилистика ғылымына ғана қатысты емес, тіл ғылымының
басқа салаларына да қатысты деп айтуға болады. Бұның басты ... - ... ... ... ... ... ... түрлері,
стильдердіңтабиғаты, лингвистикалық тілдік кұрылымның болмысы, ортақ,
бірдей немесе ұқсас қызметінің әмбебаптық сипаты,т.б.
Адамзат ... ... ... ... қабілеті,талғам-өрісі
кеңейген кезде, ғылымның ғажайыптары игеріліп, жаңа ... ... ... ... немесе кері ықпалы жетілген тұсында стильдердің
әр саласының атқаратын қызметі күннен күнге күрделеніп отыр.
Қазақ тіл ... ... ... ... ... ... ауыз -екі сөйлеу ... 2) ... ... 3) ... стиль; 4)
публицистикалық стиль; 5) көркем әдебиет стилі.
Бүгінгі таңда стилистика ғылымының негізгі теориялық әрі практикалық
мәні ... ... ... ... ... ... ... тілдің стильдік табиғатты жан-жақты тану, ... ... ... алып ... Стиль туралы М.Серғалиев 4түрлі қасиетін былай
түйіндейді:
1) Әдеби тілдің бір ... ... сол ... ... ... ... мен ... Стиль - тарихи категория;
3) Стиль- қоғамдық қызметтің бір саласында жұмсалады;
4) Тілдік кұралдардың қалай ... ... тобы ... ... ... ... стиль жөнінде айтылған "белгілі бір тілдегі лексикалық,
грамматикалық және фонетикалық тәсілдердің қолдану ... ... ... ... ... ... ... үңіліп, әртүрлі
қасиетін танудан туған деп айтуға болады.
Стилистиканың зерттейтін саласы — стиль. ... ... ... көне ... бастау алған, өз коғамына қызмет ... ... ... ... ... ... тану, функционалды
стильдердің әр дәуірде біреуінің ерте, біреуінің кеш даму ... ... ... ... тарихи категория екенін толық ... ... ... ... бір түрі ... ... әдеби тілінің
даму сатысымен қатарласа сөз ... жүр. ... ... ... ... сұрыпталған тіл болу шартын көрсетсе ол стильдің негізгі
ұстанымы болып табылады. Ауызша және ... ... ... ... ... ... де ... салалары бөлініп шықты. ... ... ... бір саласында жұмсалады, стильдерді жіктегенде осы
қызметі толық анықталуы қажет. ... ... ... ... де, ... әдебиет стилінің де қоғамдық қызметі белгілі ортада өз
мақсатына жетті. Бұл функционалды стильдің экстралингвистикалық факторларға
да байланыстылығына ... ... ... негізінен таза
стилистиканың ерекшеліктерді сөз етумен қатар, басқа факторлар да қажетті
екендігіне ... ... ... Ол кез ... ... қоғамдық
қызметі, қолдану аясы, қоғамға кызмет ету құзіреті, т.б. ... ... ... ... ... өркендеуіне (ол XX ғасырдың басында ... ... те) ... ... стильдің қызметі зор ықлал
етті. Екіншіден, ол ... ... ... сапасының толық орнығуына әсер
етті, адам санасының түрлі информациялық хабарға қанығуына жол ... ... ... ... ... ... болуы, іске асуы әдеби
тілдің қатарынан орын алып халыктық ... ... ... сөздер
бұкаралық ақпарат кұралдары арқылы тарайды. ... ... ... ... ... ... ... тобы емес, ... ... тобы ... ... бір ... ... ... тура
келеді. Белгілі ғалым Р.Сыздықова "Тілдік нормадағы функционалды стильдерге
қарай ажыратып тануда олардың бір ... ... ... ... білу керек. Нормалардың бір функционалды стильдің ішінде ғана ... ... ... ... жүріп жатады" дейді. ... ... ... ... ерекшеліктері, көркем әдебиеттің
элементтері кездесіп отыратыны белгілі стильдердің басты қағидаларының ... оның сол ... тән ... ... ... қамтитын
бөлігіне байланысты да тану мүмкіндігін көрсетеді. Мысалы: көркем әдебиет
стильдерінде (бұл стиль түрінің де сан ... ... ... ... ... мен ... ... жатыр) ғылыми стильдің де,
ресми кұжат тілінің ауызша түрі немесе сот залынан көрініс ... ... де ... кездеседі. Ресми құжат тілі мен іс кағаздар тілінде
де ғылыми стильге тән ... ... бола ... ... ... тілдік кұрылымдық ерекшеліктерінің ұксас
комплектерге жіктелген түрлерін кездестіруге болады.
Публицистикалық стильге БАҚ-тың тілі жатады. Ол қай ... де ... ... ... ... ... ықпал етуде. Егемендік кезеңде
публицистикалық стильдің қызметі жаңаша ... ... ... ... барлық салаларына қатысты оның көкейкесті мәселелерінің негізгі
түйін қорытындыларын осы публицистикалық стильде ... ... ... сөздердің енуі, сөз мағынасының кеңеюі, кейбір сөздердің мағынасы
тарылуы, тіпті қолданыстан шығып қалуы, терминдердің енуі, ... ... ... ... - бәрі осы публицистикалық стиль арқылы танылды.
Публицистикалық стильдің орасан зор ақпарат таратушы қызметінен, оның
жеке өз ... ... ... ... ... ... ... жазылу мақсаты мен міндеттерін жете саралап қарайтын уақыт жетті.
Публицистикалық ... ... ... ... ... өзіндік
себептері жоқ емес: біріншіден, қазақ тілінде көпшілік ортасында және ... ... ... ... ... кезінде казақ тілінде
сөйлемеудің салдарынан), екіншіден, әрине ... ... ауыз ... ... ... ... қадір-қасиетін бағаламаудан,
үшіншіден, орфоэпиялық ... ... ... логикалық желісін
сақтамаудан, төртіншіден, ұлттың ойлау желісін жоғалту үстінде ... ... ... сөздерді бір-бірімен үндестіріп айтысу,
сөйлемдерді дұрыс құрамау сияқты толып жатқан кемшіліктердің ашып ... ... ... ... стильде адамның жете танымдық
қабілетіне де ... әрі ... ... ... ... ... дұрыс игермеуге байланыстылығын баса айтуға ... Бұл тек қана ... ... ... де ... ... тән кемшілік екені белгілі.
Публицистика (латынша: publicus – көпшілік, әлеумет) – ... ... ... ... талқылау деген ұғымда жұмсалады. Публицистикалық
стиль қоғамдық ... сай ... ... ... ... бір ... ... өз алдына бөлек стиль болып қалыптасуы
қоғамдық ... ... ... ... ... басқа стильдері сияқты
публицистикалық стиль де ... ... ... ... лингвистер
публицистикалық стильдің жазбаша түріне саяси тақырыпқа жазылған газет,
журанлдардағы мақалалар, памфлет, ... т.б. ... ... публицистикалық стильдің ауызша түріне жатқызып жүр.
Публицистикалық стиль – қоғамдық-саяси, үгіт-насихаттық әдебиетте,
бұқаралық ... ... ... ... стильдердің
бірі. Публицистикалық стиль тыңдармандар мен оқырмандардың арасына кең
таралымымен, бейнелілігімен, баяндаудың шешендігімен, жағымды және ... ... ... Тіл ... байланысты
публицистикалық стильдің ерекшеліктері болады. Лексикада – қоғамдық-саяси
терминдер мен сөздердің (митинг, ереуіл, демократия, ... ... ... ... ... озаты, көшбасшы, еңбеккер, дем беруші),
экспрессивтік бояуы бар сөздердің ... нық ...... ... – мақта, күріш; қара ... ... ... ... тың – қой ... ... тың – құс
шаруашылығы); морфологияда қос ... ... ... ... бұйрық рай тұлғасының (орындайық, ... ...... сөздердің инверсиялық орын тәртібінің,
қаратпа сөздердің, риторикалық сұрақтардың, жай сөйлем бөліктерінің, сан
алуан қайталамаларының т.б. жиі ... ... ... ... ... өзгешеліктерін көрсетеді.
Публицистикалық стильді шағын стильдерге (подстиль) бөлу жөнінде
бірізділік ... ... ... зерттеушілердің , Мысалы А. Н.
Васильеваның дәлелдеуінше, мынандай шағы стильдерге жіктеледі: 1) ... ... ... 2) ... ... стилі;
3) ақпараттық-аналитикалық публицистикалық стиль; 4) ақпараттық-
экспрессивтік ... ... 5) ... ... 6) ... ... ... директивалық публицистикалық стиль;
7) салтанатты-декларативтік публицистикалық стиль; 8) таза ... 9) ... ... ... 10) ... ... 11) фельетон публицистикалық стилі.
1. Әлкебаева Д. Стилистика және оның ... ... ... ... ... М., ... Е., Томанов М., Манасбаев Б. Қазақ тілінің
стилистикасы.- ... ... ... А. Н. ... ... русского языка.-М.,1989.
4. Кейбір стилистикалық ұғымдар мен категориялар туралы// ... ... ... Ф. ... ... практикалық стилистикасы.-Алматы,1982.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Стилистика және оның проблемасы туралы4 бет
А.Байтұрсынұлы – әдебиет танытқыш кітабы17 бет
Абай «Қарасөздерінің» ағылшын тіліне аударылған нұсқасындағы прагматикалық аспектісі, сонымен қатар лексикалық және стилистикалық жағынан қарастырылған сәйкестіктерді анықтау арқылы қазақ аударматану ғылымының дербес теориясы мен практикасына қатысты жалпы тұжырымдар43 бет
Абайдың «Қара сөздерін» қазақ тілінен ағылшын тіліне аударудың прагматикалық аспектілері22 бет
Абайдың жетінші, отыз алтыншы, отыз жетінші, отыз сегізінші қарасөздерінің ағылшын тілі аудармасындағы тілдік ерекшеліктері, аударма мәтініне салыстырмалы талдау жасау, лексикалық, грамматикалық, стилистикалық ерекшеліктері54 бет
Араб және қазақ тілдеріндегі коммерциялық хаттардың түрлері және тілдік сипаты21 бет
Аударма түрлерінің қазіргі жіктемесі17 бет
Аудармадағы грамматикалық сәйкестік19 бет
Аударманың грамматикалық ерекшеліктері30 бет
Ауызекі және көркем шығарма мәтініндегі диалог: лексикалық, синтаксистік, стилистикалық сипаттама153 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь