Глаукомамен ауыратын науқастардың миоцилин геніндегі мутацияларды зерттеу

КІРІСПЕ5
1. ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ 7
1.1. Глаукома ауруының сипаттамасы 7
1.2. БТГ, БЮГ,БАБГ дамуына тұқым қуалаушы факторлардың
рөлі туралы заманауи көзқарас 14
1.3. Глаукоманың молекулалық генетикасы 17
1.4. MYOС гені миоцилин белогының құрылысы 23
1.5. Миоцилин белогының функциясы және глаукома
патогенезіндегі рөлі 26
1.6. МYOС геніндегі мутациялар 30
1.7. Глаукоманың дамуына жауапты CYP1B1 гені және Р450
цитохромбелогының құрылысымен осы гендердегі зерттелген
мутациялар 32
2. ЗЕРТТЕУ МАТЕРИЯЛДАРЫ МЕН ӘДІСТЕРІ35
2.1. Зерттеу объектілері 35
2.2.1 Глаукомамен ауыратын науқастардың қан үлгісінен ДНҚ.н
фенольды әдіс арқылы бөліп алу35
2.2.2 Полимеразалық тізбекті реакция әдісі 35
2.2.3. Агорозды гелэлектрофорез 38
2.2.4 Полиакриламидті гелэлектрофорез38
2.2.5 Рестрикциялықталдау әдісі 39
3. ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕР МЕН ТАЛҚЫЛАУЛАР41
3.1 Глаукоманың тұқымқуалаушы түріне шалдығуға күдікті
біріншілік науқастарды бөліп алужәне науқастарға клиникалық
тексеруден өткізу. 41
3.2 Глаукомамен ауыратын науқастардан бөліп алынған 41
ДНҚ банк қорын жасау42
3.3 Болжамды тұқымқуалаушы глаукомамен ауыратын 60науқасты
және бақылау тобындағы 21 адамды генетикалық тексеруден
өткізу.43
ҚОРЫТЫНДЫ 52
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 54
Өзектілігі:Қазіргі таңда біріншілік глаукома мәселелері медициналық-әлеуметтік мәнге ие болып, офтальмология саласында басымдылыққа ие бағыттардың бірі болып саналады. Дүние жүзінде соқыр науқастар арасында глаукомамен ауыратындардың саны 5 млн асады. Әртүрлі авторлардың мәліметтеріне жүгінсек 67-105 млн аса адам глаукомамен ауырады ал, Бүкіл дүние жүзілік денсаулық сақтау ұйымыныңпайымдауынша олардың саны 2030 жылға қарай екі есеге артады [1]. Глаукома кезінде көру функциясы өз қабілетін жояды, осыған байланысты дер кезінде емдеу және диагноз қою маңызды болып отыр. Глаукоманы диагностикалау және терапия шараларын қолданудың қажеттілігі соңғы 20 жыл ішінде глаукомамен ауыратын науқастардың 27%-дан жоғарысы бір көзінен соқыр болып қалатындығын, олардың 9%-да екі көзінің де соқыр болып қалуы, гипотензивті емдеу фонында 4,4 %, ал емдеу шаралары жүргізілмеген жағдайда 9% соқырлыққа алып келетіндігі байқалды [2, 3].
1. Glaucoma. Basic and clinical course //American Academy of ophthalmology. -2005. 242 p.
2. Нестеров А.П. Первичная глаукома. М.: Медицина, 1995. - 288с.
3. Страхов В.В. Эссенциальная гипертензия глаза и первичная глаукома: автореф. дисс. … д – ра мед.наук. Ярославль, 1997. - 26 с.
4. Kanski J.J., McAllister J.A., Salmon J.F. Glaucoma: a colour manual of diagnosis and treatment // Br. J. Ophthalmol. -1998. Vol. 82.
5. 2nd ed. Oxford: Butterworth-Heinemann. 1996. WeinrebR.// Международныйконгресспоглаукоме. -Сингапур, 2007.
6. (http://www.who.int/topics/blidness).
7. Нестеров А.П. Глаукома. М.: Медицина. -2008. - 353 с.
8. Shields M.B. Textbook of Glaucoma. –Baltimore: Williams & Wilkinns, 1987.-549 p.
9. Рахманов В.В. Мутации и полиморфизмы в генах миоциллина и оптиневрина у больных с первичной открытоугольной глаукомой: автореф… дисс. канд. мед.наук. -Санкт-петербург, 2006.
10. Сидоренко Е.И. Офтальмология. - М.: Медицина, 2002. – 457 с.
11. Нестеров А.П. Первичная глаукома.- М.:Медицина, 1982. -С.41-50
12. Аникина А.Ю. Неинвазивные методы определения риска прогрессирующей глаукомной оптической нейропатии: дисс…канд.мед.наук, Москва, 2006, - 162с.
13. Кравчук Е.А. Роль свободнорадикального окисления в патогенезе заболеваний глаз // Вестник офтальмологии. – 2004. –Т. 120 (5). - С.21-23.
14. Федоров С.Н. К патогенезу первичной открытоугольной глаукомы. В кн.: Вопросы патогенеза и лечения глаукомы. М. - 1981. - С.3-7
15. Бровкина А.Ф. Вторичная глаукома при внутриглазных опухолях // Клин.офтальм. -2003. -Т.4 (2). -С.49-51
16. Волков В.В. Глаукома при псевдонормальном давлении. Рук-во для врачей. М.:Медицина, 2001.-352 с.
17. Залетаев Д.В. Современная молекулярная генетика в офтальмологии. М.. -2000. - С. 238
18. Dobreanu M., Mody E. Influence of natural antioxidants on in vitro lipoprotein oxidation // Rom. J. Intern. Med. – 1997. – Jan–Dec. Р.61-63.
19. Нестеров А.П., Егоров Е.А. Классификация глаукомы // Клин.офтальм. -2001.-№2. -С. 35-37.
        
        ӘЛ  -  ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
БИОЛОГИЯ ЖӘНЕ БИОТЕХНОЛОГИЯ ФАКУЛЬТЕТІ МАГИСТРАТУРА
МОЛЕКУЛАЛЫҚ БИОЛОГИЯ ЖӘНЕ ... ... ... ... науқастардың миоцилин геніндегі мутацияларды зерттеу
Орындаған ______ ... ... _______ 2013 ... ... ______ ... Б.О. _______ 2013 ... ... ... 60 ... ... оның ... 10 ... 15 ... және 105 пайдаланылған әдебиеттер бар. Жұмыстың мақсаты глаукомамен ауыратын науқастардың MYOC генініндегі мутацияларды ... ... ... Бұл ... ... ... ... науқастардың MYOC геніндегі G367R, Q368X және G399V мутациялары зерттелді. Глаукома диагнозы қойылған 60 науқастын және бақылау тобындағы 20 ... ... ПТР және ... талдаудың нәтижесінде ашық бұрышты глаукомамен (АБГ) ауыратын бір науқаста G367R мутациясы табылды.
РЕЗЮМЕ
Магистерская ... ... на 60 ... включая 10 рисунков, 15 таблиц, список из 105 использованных источников.
В этой работе были проведены ... по ... ... G367R, Q368X и G399V гена MYOC у ... страдающих глаукомой. ПЦР-анализ образцов ДНК 60 ... с ... ... и контрольной группы, включающий 20 здоровых человек показал ... ... G367R у ... ... с диагнозом первичная открытоугольная глаукома (ПОУГ).
SUMMARY
Master dissertation consists of 60 pages, ... 10 ... 15 tables and 105 ... on ... ... G367R, Q368X and G399V of MYOC gene in patients with glaucoma were conducted. PCR analysis of DNA samples of 60 patients with glaucoma and control group ... of 20 healthy people revealed G367R mutation in one patient with a ... of primary open angle glaucoma ... 5
1. ... ШОЛУ 7 ... ... ... сипаттамасы ... БТГ, ... ... ... қуалаушы факторлардың ... ... ... ... ... Глаукоманың молекулалық генетикасы ... MYOС гені ... ... ... ... Миоцилин белогының функциясы және глаукома ... рөлі ... МYOС ... мутациялар ... ... ... жауапты CYP1B1 гені және Р450
цитохром белогының құрылысымен осы гендердегі зерттелген
мутациялар ... ... ... МЕН ӘДІСТЕРІ ... ... ... ... ... ... науқастардың қан үлгісінен ДНҚ-н
фенольды әдіс арқылы ... алу ... ... ... ... әдісі ... ... гел ... ... ... гел электрофорез ... ... ... ... 39
3. ... ... МЕН ... ... ... тұқымқуалаушы түріне шалдығуға күдікті
біріншілік науқастарды бөліп ... ... ... ... ... ... ... ... ... алынған ... банк ... ... ... ... ... глаукомамен ауыратын 60 науқасты
және бақылау тобындағы 21 адамды генетикалық тексеруден
өткізу. ... ... ... ТІЗІМІ 54 ... ... ... ашық ... ... -біріншілік туа біткен глаукома
БЖӨГ -біріншілік жас ... ... ... ... жүзілік денсаулық сақтау ұйымы
ҚҚБ ... ... ... ... ішкі ... ... ... глаукома
ГОН -глаукоманың оптикалық ... ... ... ... ... ... ... -матрицалық РНҚ
ПААГ ... ... ... тізбекті реакция
ТВЕ -трис-бораттық буфер
ТЕМЕД ... ... ... -жалғыз нуклеотидтің алмасуы (single nucleotide polymorphism)
НПБ ... ... ... ... -oculus dexter-оң көз
OS -oculus ... ... ... ... Қазіргі таңда біріншілік глаукома мәселелері медициналық-әлеуметтік мәнге ие ... ... ... ... ие ... бірі ... ... Дүние жүзінде соқыр науқастар арасында глаукомамен ауыратындардың саны 5 млн ... ... ... ... жүгінсек 67-105 млн аса адам глаукомамен ауырады ал, Бүкіл дүние жүзілік денсаулық сақтау ұйымыныңпайымдауынша олардың саны 2030 ... ... екі ... ... [1]. ... ... көру ... өз қабілетін жояды, осыған байланысты дер кезінде емдеу және диагноз қою маңызды болып отыр. Глаукоманы диагностикалау және ... ... ... ... ... 20 жыл ... глаукомамен ауыратын науқастардың 27%-дан жоғарысы бір көзінен соқыр болып қалатындығын, олардың 9%-да екі көзінің де ... ... ... гипотензивті емдеу фонында 4,4 %, ал емдеу шаралары жүргізілмеген жағдайда 9% ... алып ... ... [2, ... ... ... Н.Ә. ... халыққа жолдауында (2007) денсаулықты реформалау және мемлекеттік бағдарламалар басымдылыққа ие тапсырмаларында, адамдарды қоғамнан оқшаулайтын аурулардың түрлерін зерттеуге бағытталған ілгері ... ... ... атап ... Осындай аурулардың ішінде ерекше орын алатын заманауи генетиканың медициналық генетиканың ірі ... ... ... ... саналатын тұқымқуалаушы патологиялар жатады. Осы салада жүргізілген ... ... ... ... ... бұл ... мен ... потенциялының, интеграциясының қажеттілігі болып қана қоймай, сонымен бірге XXI ғасырда ... ... ... ... ... негіз салынды. Кейбір мультифакторлы ауруларға бейім генетикалық факторды ... ... ... ... ... бірі ... отыр. Осыған байланысты біздің зерттеулеріміз көру мүшесінің кейбір тұқымқуалаушы ауруларының генетикалық ... ... ... ... атап ... Қазақстан емханаларында бақылауда тұратын глаукомамен ауыратын науқастарда сондай-ақ глаукоманың фенотипті белгілеріне маңызды патогенді гендерді анықтау.
Заманауи офтальмологиялық мәселелерінің бірі - ... ерте ... қою ... құрастыруға және гентикалық негізделген талдауына байланысты болып ... ... ... соқырлық пен әлсіз көрудің негізгі себептерінің бірі [4]. Глаукома кезінде көру қабілетінің жоғалуына байланысты дер кезінде диагноз қою мен емдеу ... ... ... 21-50% ... генетикалық негізделген, орта популяцияға қарағанда глаукомамен ауыратын науқастардың ұрпақтарында осы аурудың даму қаупі он ... ... ... ... [5]. ... ассоцияланатын спецификалық гендердің барлығынан хабар беретін мәліметтер бар. ... ... ... ... жеке ... мен ... топтарға спецификалық болады. Бұл басқа елдерде жүргізілген мәліметтерді ерте ... ... ... ... сөз.
Бүгінгі таңда глаукоманың дамуына сәйкес бірнеше ген зерттеліп, талқыланды. Олар: миоцилин (MYOC),оптиневрин (OPTN), цитохром P450 1B1 (CYP1B1) және WDR36 ... ... гені (MYOC) ... ... ұзын иығында орналасқан және ол массасы 58 кДа белогын кодтайды. MYOC генінің өнімі трабекулярлы аппараттың ... ... ... ... оның аминоқышқыл тізбегіндегі өзгерісі оның трабекулярлы аппаратта ... алып ... көз ... ... циркуляциясына кедергі туғызады.
Жаңалығы: Біздің елде глаукомамен ауыратын науқастардың миоцилин генінде пайда болған мутацияларға ... ... ... ... да көз ауру ... глаукомамен ауыратын науқастардыңжәне осы генде пайда болған мутацияларға молекулалық-генетикалық зерттеу жұмыстары жүргізілді. Жұмысты жүргізу барысында глаукомамен ауыратын науқастардың ... ... ... алып, ПТР анализін жүргізіп, рестрикциялық талдаудың нәтижесінде миоцилин геніндегі G367R, Q368X және G399V ... ... ... ... объекті: Алматы қаласының емханаларында әр түрлі офтальмологиялық патологиясымен қаралған сондай-ақ, глаукома диагнозы қойылған науқастардың қан үлгілері.
Жұмыста қолданылатын әдістер: Глаукома ... ... ... ... ... ... ДНҚ ... алу әдісі, арнайы праймерлерді қолдану арқылы полимеразды тізбекті ... ... ... ... ... ... өніміне рестрикциялық талдау жүргізу әдісі жәнегенетикалық, биохимиялық және клиникалық зерттеу әдістері.
Жұмыстың мақсаты: Глаукома диагнозы қойылған науқастардың ... ... G367R, Q368X және G399V ... ... кездесу жиілігін анықтау.
Зерттеудің міндетері:
1. Глаукомағакүдікті тұқымқуалаушы біріншілік науқастарды топтастырып, ... ... ... Глаукома диагнозы қойылған науқастарға сауалнама жүргізу.
3. Глаукома ... ... және ... ... дені сау адамдардың қанынан фенол-хлороформды әдіспен ДНҚ молекуласын бөліп алу.
4. Арайы праймерлерді қолдану арқылы полимеразды тізбекті реакция ... ... ... алынған амплификат өніміне рестрикциялық талдау жүргізіп, миоцилин геніндегі G367R, Q368X және G399V мутациялардың кездесу жиілігін анықтау.
1 ... ШОЛУ
1.1 ... ... ... - ... ішкі ... ... көтерілуінен болатын созылмалы көз ауруы. Гиппократ "glaukosіs", ал Аристотель "glaukoma" деп атауды ұсынған, ... ... ... 19 ... 60 - ... қолданысқа енді. деген термин сөзі көздің ішкі қысымының тұрақты түрде немесе оқтын-оқтын ... ... ... ... тән ... пайда болуымен көру жітілігінің төмендеуімен және көру нерві дискісінде экскавациямен семудің пайда болуымен сипатталатын организмдегі көз ауруларының үлкен бір ... ... [6]. ... қан ... мен оған ... ... ... бұзылуынан көз сұйықтығының циркуляциясы нашарлап, көзден жас шығу қиындайды. Соның ... ... ... көз ... ... ... ... Бұл көздің қалыпты жағдайдағы жұмысын төмендетіп, көздің торлы қабығына келетін жүйкелердің жұмысы бұзылады. Көздің ішкі қысымын реттеу жүйесінің патологиясы бұл ... ... Бұл ... ... ішкі қысымының өзгеруі міндетті түрде болатын, басқада өзгерістерін қосады. Глаукома іштен туған,біріншілік және екіншілік деп ... үш ... ... ... ... ... көздің дренаж жүйесінің немесе алдыңғы камераның бұрышының жетілмеу немесе дұрыс дамымау салдары болады. Біріншілік глаукомада бұл ... ... мән ... ие бола ... ... ... ... Ауру тұқым қуалау сипатына ие болады, көбіне ер балаларда кездеседі. Бұл ... 90% ... ... ... қою ... ... Кеш анықталған және операциямен емделмеген іштен туған глаукома балалардың мектеп жасына дейін толық соқыр болуымен аяқталады [7, 8,10, 11].
Глаукомалық ... екі ... ... Aшықбұрышты
2) Жабық бұрышты
Біріншілік глаукоманың себебі дербес анатомиялық ерекшеліктерге, көз алмасының әртүрлі құбылысының, әсіресе дренаждық жүйесінің, жасқа ... ... көп ... ауруға жататын процес. Патогендік факторлардың әсерлері бір-бірімен қосылады. Егер олардың әсерлерінің ... ... ... асса онда ауру пайда болады. Көпшілік жағдайда ашық бұрышты ... ... ... ... ... ... ... үдеп дами береді [12].
Жабық бұрышты глаукома қарашықтың фунциялық блогының нәтижесінде алдыңғы ... ... ... ... ... ... қалуы арқасында болады. Жабық бұрышты глаукома ерекше көп 90% ... ... бұл түрі көз ... ... ... ... пайда болады, бас ауырады, көз тұманданып, жарыққа қарағанда қызылды-жасылды кемпір қосақтанып көрінуіне шағымданады. Аурудың күшті ... ... ... ... ... мен құсу ... болуы мүмкін. Объективті зерттеп қарағанда көз алмасының тамырларының кеңейіп қызарғаны бірден ... ... ... ... ... ... ... тізіміне алып, көзі Сау көздің ішкі қысымы сынап бағанасы бойынша 18 миллиметрден 26 миллиметрге дейінгі шамада болады. Ал ... ... бар ... оның ішкі ... 40-50-60 ... ... көтеріледі. Егер дер кезінде емделмесе, адамның көру қабілеті нашарлап, тіпті соқырлыққа да әкелуі мүмкін [13]. Глаукома 40 - 50 ... ... ... ... ... кей ... жас балаларда (іштен туа біткен) және жасөспірімдерде кездеседі. Аурудың бастапқы кезеңінде көздің алды тұманданып, жарыққа ... ... ... ... ... Науқас көз алдындағы затты анық көре алмайды. Бұл белгілер әуелі бір көзде байқалады. Әсіресе, ... 1 - 3 ... көз, ... және ... ... бір нәрсе қысып тұрғандай әсер байқалады. Глаукома ... ауру ... ... ... қуалауы мүмкін. Егер адам көзіндегі сұйықтың қалыпты айналу жағдайы бұзылса, көз ішінің ... ... ... ауруы пайда болады. Глаукома 40-50 жастaғы адамдар арасында пайда болады [13].
Тұрғылықты көздің ішкіқысымы кездеспейді, ... ол ... ... ... ... та деңгейін сақтауда қиындық жоқ, сондықтан ритмикалық және құбылмалы көз ... деп ... ... ... тәулікті және маусымдағы өзгерістер жатады. Көбінесе көз қысымы кеш және түн ... ... ал таң ... ... максимальды мөлшерге жетеді. Құбылмалы тербелу көзді басқанда, қан қысымы артқанда пайда болады, бірақ та ол уақытша құбылыс және ... ... ... шын қалыпты ішкі қысымы сынап бағанасы бойынша (с.б.б.) орташа 14-16 мм. с.б.б. тең, минимальды- 8-9 мм ... ... мм ... ішкі ... ... (тонометрмен) өлшегенде оның көтерілетінін, сондықтан тонометрлік қысымның нақты шын қысымынан барлық уақыт жоғары болатынын есте сақтау керек. Маклаковтың массасы 5 г ... ... мм ... ... ... ... [14]. Бұл нормативтік мөлшерлер клиникалық тәжірбиеде қолданылады.
Көздің көлемдік өзгерістер екі компоненттен: көздің ішкі ... ... ... және оның ішкі ... ... ... тәуелді. Көздің ішіндегі тамырларды қан азайса көз қысымы төмендейді. Сұйықтықтың азып шығу жылдамдығы да пропорциялды түрде азаяды. ... ағып ... оның ... аз ... Бұл ... ... ... келтіреді.
Сөйтіп, көз қысымы көздің сұйықтығының айналасында, немесе көздің гидродинамикасына бағынышты болады. Көздің гемодинамикасы ... ... қан ... ... қызмет механизміне, көздің ішкі сұйықтығының айналасын реттеуші механизге едәуір әсер ... баса ... ... ... ... ... ... атау . Бұл атау КІҚ диапазонын әр адамға нақты қауіпсіз мөлшерін көрсетеді. Толеранттық КІҚ жекелік түрлендіруін көрсете тұра, ол өмір ... ... және көз ... ... ... ... КІҚ-ның зонасының қалыпты КІҚ-ның зонасына қарағанда кеңдеу болып келеді [15, 16].
Көздің ішкі қысымы сау көзде (Ро) әр ... ... ... (Ртл) ... ... ... Егер Ро ... Ртл өзінің шегінен шығып кетсе глаукома дамиды. Демек, қалыпта РоРтл. Толеранттық КІҚ-ның жоғарғы шегі әрбір ... ... ... Бұл ... ... КІҚ ... көтерілгенде немесе төмендегенде көздің көру қызметін зерттеуге негізделген .
Нұрлы қабықтың артына орналасқан күрделі ... ... ... ... сулы ... ... ... өтеді. Көз бұршағының экваторы ұңғылды алдыңға және артқы бөлікке бөледі. Көздің ... ... ... кірпікті дененің жиегі 0,5 мм-ге ажырайды, бұл артқы ұңғылда сұйықтық айналасына арасы ... ... ... алдымен қарашық арқылы жалғасады. Глаукоманың ашық бұрышты әр түрлі көріністерінің негізіне бөлу ... ... ... ... ... ... ... Псевдоэксфолиативті түрі нұрлы қабықта, бүршікті денеде және ... ... ... ... ... байланысты, мұндай өзгерістерде жоғарыда көрсетілген құбылыстарда және бұршақтың сыртындағы қабығында ерекше сұр түсті заттар пайда болады. Оймышының тереңдігі оның ... ... бірі ... ... Оны дәл ... едәуір қиыншылық кездеседі. Сондықтан белгілері бойынша оймышы мынадай болып бөлінеді: ... ... ... Бөлу ... ... пластинкасы элементінің бар болуы немесе жоқтығы жатады. Бір ... ... таяз ... ... пластинкасы анықталмайды. Екіншіде - оймышы терең көрінеді, бірақ кереге пластинкасы жетпейді. Үшінші жағдайда - оймышының ... ... ... ... ... ... Көру ... тамырының глаукомалық оймышы патогистологиялық түрі көрсетілген.
Көздің ішкі қысымы мен эписклералық көк тамырдағы қысымның айырмасы (Ро-Рv) ағыс қысымы деп ... ... дәл осы ... ... ... дренаждық жүйесімен алға қарай жылжытып жүргізеді. Сұйықтықтың ағып шығу жылдамдығы, яғни бір минуттағы ағып ... ... ... ... ... ... ... минуттық көлемі (F) деп атайды. Егер де көздің ішкі қысымы тұрақты болса, онда F ағып шығу ... ғана ... ал ... пайда болу жылдамдығын сипаттайды. 1 мм сынап бағанасы бойынша қысымға сәйкес 1 минутта қанша көлемде сұйықтықтың ағып ... ... шама ... ағып ... жеңілдің коэффициенті (С) деп аталады [17]. Глаукоманы топтастырғанда төрт сатыға бөледі: ... ... ... ... біткен. Диагнозды қысқа жазу үшін әрбір саты ... рим ... ... ... сатысы көру кеңістігімен көру жүйкесі үрпішінің (дискісі) жағдайына қарай анықталады. Глаукоманың алғашқы сатысында (І) көру ... ... ... ... ... мен көру ... ... жағында өзгерістер байқалмайды. Бірақ та нерв жүйкесі үрпішесінің физиологиялық оймышысның кеңеюі және көру кеңістігінің орталыққа жақын маңында шамасы білінген өзгерістері орын алуы ... ... қара ... ... ... ... ... ұлғаюы, соқыр дақтың белгісінің байқалуы). Көру жүйкесі үрпішесі мен көру кеңістігінде суқараңғыға тән өзгерістер болмаған ... ... ... қою үшін ... ішкі ... ... рет ... жүйелі түрле көтерілген болуы және ішкі сұйықтықтың ағып-шығуының жеңілдік коэффициенті төмен мөлшерде сақталуы қажет ... ... ... ... сатысы (ІІ) көру кеңістігінің мұрын жағынан 10 ... ... ... немесе орталық маңындағы қара дақтардың (скотома) қосылып доға сияқты қара ... ... тән ... ... қара ... Көру жүйкесі үрпішесінің шеттік оймышы пайда болады. Өршіген сатыда (ІІІ) көру ... ... ... тән ... ... көз тігу ... 15 ... азаяды). Бұл сатыға көру кеңістігінің центрлік кішіреюі жатады (радиустар бойынша көз тігу нүктесінен 15 градустан аз) немесе көру ... тек шет ... ... ал ... аймақта байқалмайды. Әбден біткен сатысында (ІV) көздің заттарды көру қабілеті де жойылады (тек ... сезу ... не көру ... толық жоғалуы, немесе соқыр болуы мүмкін). ... ... ... ... ... ... дренаж жүйкесінің бұзылуы үш кезеңге бөлінеді: 1) трабекулада сұйықтық шығуына кедергі кезең; 2) Шлеммов каналының функционалды бөгет кезеңі; 3) ... ... ... бөгет кезеңі.
Глаукома көздің гидростатикасы бөгеттерінің пайда болуын ... олар көз ... ... ... ... не ... ... каналдарын жабады. Нақты себептерінің болмауы және көптеген факторлардың пайда болуы, қалай болғанда да, ... ... ... және дамуына ықпалын тигізуі ол жөнінде концепцияны ұсынуға ... ... [19]. ... ... ... ... аттары
Бөгеттердің пайда болу себептері
Үстіңгі ақ қабықтың бөгеті
Ақ қабық үсті көк тамырлардың қысылуы немесе бітеліп қалуы
Шлеммов каналдың сыртқы ... ... ... ... каналдың ішкі қабырғасы коллекторлық каналдың сағасын жабуы
Шлеммов каналдың бөгеті
Шлеммов каналдың ішкі қабырғасының сыртқа ... ... және ... ... ... ... саңылауының қысылуы, псевдоэксфолиацияның бөлінуі
1-кестенің жалғасы
Претрабекула бөгеті
Трабекулярлық жұмаршақ ішкі жағынан эндотелиальдық мембранамен, эмбриональды тінмен, ... ... ... ... ... ... қабықтың түбінің алға қарай жылжуы, қан мен жалқықтың жиналуы
Көз бұршағының бөгеті
Көз бұршағының алдыңғы ұңғылға қарай қозғалуы
Шыны тәрізді денемен бұршақтың бөгеті
Көз ... мен шыны ... ... алға қарай қозғалып қыстырылуы
Артқы витреальдық бөгеті
Артқы бөлімде су жиналып, шыны тәрізді денені алға қарай ... ... ... ... ... алға қарай жылжытуы
Қарашық бөгеті
Нұрлы қабықтың көз бұршағының алдыңғы капсуласымен жабысуы немесе тығыз тиіп ... ... ... ... ... бірнеше сатыға, көздің ішкі қысымының компенсациясына байланысты бөлген және қолданған (Б.Л. Поляк, 1952). ... ... ... ... ... және ... клиникалық түрлері ашылғандықтан жаңа топтастыру керек болды. 1977 жылы Т.И. ... А.П. ... А.Я. ... ... жаңа ... ... ол қазіргі мезгілге дейін қолданылып келеді [20].
Көздің ішкі ... ... ... ... ... ... (а), Шамалы көтерілген (б), жоғарғы (с) қысым. Көздің қалыпты қысымына сынап бағанасы бойынша 27 мм жатады және КІҚ бір ... ... ... көптеген жағдайда 5 мм с.б.б. аспауы керек. КІҚ шамалы көтерілген кезінде деңгейі 28-32 мм с.б.б. болады. КІҚ с.б.б. 33 мм және одан да асып ... ... ... ... ... ... Бұл КІҚ көрсеткіштері Маклаковтың 10 грамм салмақты тонометрі үшін берілген. Көздің ішкі қысымының дәл шамасы 22 мм с.б.б. аспайды, ал ... ... ... ... 32-ге ... мм ... жоғары көтерілгенде - 32 мм с.б.б. жетеді [21].
Көздің көру ... ... көру ... ... мен көру кеңістігінің жағдайы жүйелі түрде бақылау нәтижелеріне қарай бағаланады. Ұзақ кезеңді бақылауда (6 ай не одан ... көру ... ... одан ... көру ... тұрақтанған деп, ал бақылау кезеңінде көру кеңістігі кішірейсе, онда көру қызметі тұрақтанбаған деп есептеледі. Егер глаукоманың алғашқы ... ... ... ... көру ... кейбір радиустарында 10 градус және одан кішірек кішірейсе, ол дамыған, өршіген сатыларында, 5-10 градусқа дейін кішірейсе тұрақтанбаған суқараңғы деп диагноз ... ... ... та түтік тәрізді тарылған көру кеңістігінде (көз тігу нүктесінен 10 градусқа дейін) ... ... көру ... 2-3 ... ғана ... де ... ... деп, ал көру жүйкесі үрпішесінде алдында болмаған шеттік оймышы ... ... да, ал ... ... ... ... ... түссе де көздің көру қызметі тұрақсыз деп саналады [22].
Топтастыру схемасында глаукманың ... ... ... ... сатысын, КІҚ деңгейін және көру қызметінің динамикасын көрсетудің керегі жоқ. ... ... ... ... кейін анықталады.
Глаукомаға күдік деген ұғым тек қана анық бір белгі сәйкес келсе күдіктенуге болады, бірақ бұл диагнозға жатпайды.
Ауру тарихын ... ... ... ... ... ... көрсету керек. Мысалы: жабық бұрышты, өршіген, тұрақтанбаған, көз қысымы жоғары глаукома деп жазудың орнына, қысқаша диагноз ... ... ... ... ІІІ, ... ... деп жазу жөн [23]. ... Глаукоманы топтастырудың қосымша схемасы
Түрлері
Әр түрлі көріністер
Сұйықтықтың ағып шығудағы дағдарыстың негізгі орындары
Жабық бұрышты
* Қарашықтың бөгетімен
* Бұрыштың қысқаруынан
* Нұрлы ... ... ... ... ... ... ... Әдеттегі
* Псевдоэксфолиативті
* Пигментті
Глаукома алды
Трабекула зонасы
Аралық ақ қабық зонасы
Түйдектеліп бұзылуы
Глаукома алды бұл ... және ауру ... ... жағдайды көрсетеді, бірнеше аурулық сынақ жүргізгенде анықталады ... ... ... төрт ... және үш ашық ... ... ... көріністеріне бөлінген. Егер глаукоманың түрі неізгі көз ... ... ... ... онда оның әр ... ... ... патофизиологиялық ерекшілігн көрсетеді. Алдыңғы ұңғыл бұрышының жабылу механизміне үш фактор қарашықтың функционалды бөгеті, қарашық кеңейгенде нұрлы қабықтың ... ... ... ... және көз ... мен шыны тәрізді дененің алға қарай ығысуы, витреобұршақтың бөгет пайда болуы әсер етеді. ... ... үш ... әр көзде жиі-жиі бірігеді, кейде әдетте біреуінің ролі ерекше болады [24].
Глаукоманың түріне қасаң және ақ қабықтар зонасында ... ... ... ... тән. Мұндай процесс бұрыштың сүйір ұшынан басталады және бірте-бірте қасаң қабыққа қарай жылжиды, бұрыштың сүзілу зонасына жетеді. Ол ... ... ... ... және ... нұрлы қабықтың ілгері шығуына қарай шешуге болады. Солай бола тұра глаукоманың клиникасының бағыты ұстамсыз ашық бұрышты ... ... ... ... ... ішкі ... ... қызметінің динамикасы
Жабық бұрышты
Ашық бұрышты
Аралас
бұрышты
Алғашқы (І)
Жамыған (ІІ)
Өршіген (ІІІ)
Әбден біткен (ІV)
Суқараңғыға күдік
Қалыпты (а) 27 мм с.б.б.
Шамалы көтерілген (б) 28-32 мм с.б.б.
Жоғарғы (с) 33 мм ... ... ... нұрлы қабықтың тегістігімен болған жағдайда нұрлы қабықпен бүршікті дененің алға ... (өте ашық ... және ... ... ... артқа орналасуы тән. Қарашықты кеңейткенде АҰБ нұрлы қабықтың түбі бүкпесімен бітіледі.
Қосымша топтастыру схемасында ... ұғым бар. ... ... ... ... жағдай мен ауру аралығындағы ауыстыру жағдайын көрсетеді. Бұл диагноз тонографияның, гониоскопияның, КІҚ салыстыруының және дүктеме сынағының ... ... ... алды және ... ... ... арасында принципальды айырмашылықтар бар. Глаукомаға күдік-айқын ауру адам ... әлде де ... ... ... алды сау ... оның көз ... ... және көру кеңістігі мен көз жүйкесінің үрпішесінде өзгеріс болмайды [25]. Сол ... ... алды мен ... ... ... ауыстырмау керек. Аурудың (жас нәрестелерде) алғашқы сатысында глаукоманың патогенетикалық механизмі толықтай ... және көру ... ... ... ... көру ... ... үрпішесінде бастапқы өзгерістер білінеді.
Науқастама толтырғанда қысқартып жазу үшін ... және ... ... қолдану керек. Мысалы: егер КЖҮ дұрыс формалы оймышы О/Ү теңдігі 0,5 шамасында, тік үңгілеу шеті болса және ... ... ... ... онда ... ... жазу ... О - А, 1,2 терең [26, 27].
1.2 БТГ, БЮГ, БАБГ ... ... ... ... рөлі ... ... ... уақытта медициналық генетика мультифакторлы аурулардың дамуын туғызатын ген немесе гендерді идентификациялайтын генетикалық технологияның дамуына негізделген үлкен потенциялға ие. Молекулалық генетиканың ... тек қана ... ... ... мен ... тауып қоймай, сондай-ақ, емдеу және алдын ала ... жаңа ... ... бола ... ... бірге, зерттеліп отырған потология классификациясы мен клиникалық ... ... осы ... ... ... ... ... элементі бола алады. Ауруға шалдығу кезінде болатын өзгерістерді адам патологиясында генетикалық детерминирленген ... ... ... дәлелдейді. Дүние жүзілік статистикалық мәліметтер бойынша жаңа туған нәрестелердің 5%-ы қандайда бір ... ... ... ... ... ... жүзілік Денсаулық сақтау ұйымының мәліметі бойынша глауома соқырлыққа алып келетін аурулардың арасында екінші орында тұр, ... ... ... ... 5 млн аса ... глауоманың еншісіне тиеді. Әр түрлі авторлардың мәліметтері бойынша 67-105 млн адам глаукомамен ауырады және 2030 жылға БДДСҰ болжамы ... ... саны екі ... ... Глаукома терминін глаукоматозды оптиалық нейропатиялық дамуымен сипатталатын көз ауруларының түрлерін жинақтайды [29]. Глаукома мультифакторлы ауруларға жатады. Қауіпті факторларды жүйелі және ... деп ... ... Бұл ... жас ... (кәрілік) тектік және тұқымқуалаушы тәуелділік, тамырдың патологиясы, гипотиреоз, пресбиопия, қант ... көру ... ... жеке ... дренажды жүйе, көздің тамырлы жүйесінің патологиясы жатады [30]. Глаукома кезінде негізгі патогенді фаторларға көздің сулы ... ... яғни ... ішкі қысымының жоғарлауы, көру нервінің ишемиясы мен гипоксиясы жатады. Екіншілі патогенді факторларға церебральды трофиалық фаторлар ... ... ... ... жасушасы мен олардың апоптоз жолымен қырылуына байланысты. Шығу тегі бойынша глаукоманы біріншілік және екіншілік глаукома деп екіге бөледі. Біріншілік глаукома ... ... ... ... ... ... ие, көздің дренажды жүйесінде немесе көру нервінің басқа бөлігінде көрінуін жатқызамыз. Екіншілік глаукоманың ... ... ... окулярды бұзылулар себепшісі болады. КІҚ жоғарлау механизімі бойынша ашықбұрышты, жабықбұрышты, дисгренезбен, претрабекулярлы блокпен және перифериялық блокпен ... КІҚ ... ... ... ... көру нервісінің басқы бөлігінің зақымдануы, бастапқы дамушы, ұзартылған және терминальды аурудың өтуі бойынша ... және ... емес ... ... ... ... туа ... (3 жасқа дейін), инфантильді (3-10 жас), ювенильді (11-35 жас), ... ... (35 ... ... деп ... [31]. ... ... глаукома 35 жаста пайда болады. Алдыңға камера бұрышы ашық және жабылуға бейімсіз. Екі ... ... да, ... ... ... ... айтарлықта уақыт бойынша да, жиірек ер адамдарда кездеседі. Аурудың өту барысы ... ... алып ... көру ... ... ... ... айтарлықтай белгілерсіз өтеді [32]. Кейде науқастар өздерін ауыр сезініп, көздерінен жас ағып, ... жиі ... ... ... да ... да көру қабілеті нашарлай түседі. КІҚ 26 мм.с.б.(Р ̊ >= 22 мм. с.б.) емсіз көтеріледі. Екі көздің эскавацияның астыңғы ... ... және ... ... байқалады. Кейін көру нервінің шетіне қарай вертикальды эскавацияның тереңдеуі мен ... ... [33]. ... скотпен, соқырлық дағының жайылуы, беррумның садақ тәріздес, ... ... ... көру алаңындағы ақауларға жатады. Содан кейін, мұрын бөлігі ... ... өту ... бойынша жоғары-төмен және бастың төменгі бөлігі жағынан түтікшесі көру алаңына дейін қысқарады. Ең соңында темпаральды жағынан жіті ... ... ... ... алып ... ... жабық бұрышты глаукома қарашық блогында пайда болуы мүмкін, ... ... ... шыны ... ... артқы қабаттарының үстіңгі бөлігімен байланыстың әсерінен, қарашық арқылы сулы ылғалдылық ағымы алдыңғы ... ... ... ... ... ... жасайды. Аурудың өту барысы бастапқыда жіті, содан кейін созылмалы түрде өтеді. ... ... ... ... пайда болады, мысалы қараңғы немесе мидиатиктер әсерінен болады. Барлық науқастарда дерлік қабат бір ... ал ... ... тереңдігі орташа болады. Уақыт өте келе, патологиялық экскавация және көру алаңының ақауларына ие ... ... ... ... ... [34]. ... түрлері мен алуантүрлілігі негізінен кардинальды белгісі бойынша бір терминге ... ... көру ... ... экскавация түзуі (глаукомалы оптикалық нейропатия ГОН). Тұқымқуалаушы оптикалық глаукоматозды нейропатияның түзілуінен негізгі үш патогенді ... атап өту ... 1) ... ... ... ... көз ... қысымның жоғарлауына, гидродинамикасы бұзылуларына алып келетін көздің алдыңғы бөлігі ... ... ... ... 2) ... ... ... трабекулярлы аймағындағы биохимиялық үрдістердің бұзылуы бұл гидродинамиканың бұзылуына, көз ішлік қысымның жоғарлауына және глаукомалы оптикалық ... алып ... 3) Көру ... ... және ондағы глаукомалы атрофияның дамуына алып келетін көру нервінің митохондрияльды хондриомындағы ... ... ... ... ... гипоксия жағдайында липидтердің асқын тотығу өнімдерінің жиналуы пайда болады. Осының нәтижесінде глутамат-кальций каскад реакциясы журеді, бұл нерв ... ... мен ... ... ... алып ... ... таңда көз ішілік қысым( КІҚ) глаукоманың дамуына қауіпті фактор болып ... Көп ... ... терапияның негізінсіз перпексиясы болатын ағзаның метаболизімінің бұзылуына көңіл аударылады. Ағзаның антитоксикантты жүйесінің көрсеткіштерін зерттеу ... орын ... ... глаукома кезінде оттегінің белсенді көп болуы , ГОН-ның түзілуіне себепші болады [35]. Еркін тамырлы эндотелий метаболизімінің бұзылу, атап айтқанда, азот ... ... ... да ГОН-ң түзілуіне алып келеді, бұл әрине торшаның ганглиозды ... ... ... жүреді. Шыны денешік пен торшада глутаматтың жинақталуы ишемия және реперфузиялы жарақат жағдайында жасушаға кальций иондарының щамадан тыс көп келіп түсуі де ... және ... ... ... ... алып ... дәлелдейтін факторлар бар [43]. ГОН түзу арқылы көру нерві дискісінің ұлпаларының ремоделирленуі, бұл тек қана механикалық күштің (КІҚ ... ... ... ал ... ... ... белсенді биологиялық үрдістер салдарынан болады. Глаукома кезінде көру функциясын жоғалту ... ... ... жағдай, сондықтан да, дәл уақытында диагноз қою және емдеу маңызды ... ... ... Көр ... ... ... ие, 42-44% ... соқырлықтың себепшісі болады. Осыған байланысты офтальмологиядағы генетикалық зерттеулер этиологиясын, патогенездік, клиникалық ... және ... ... ... мен алдын алу шараларын құрастыру бойынша көп ... ... ... ... ... ие. Ерте ... табу ... ұсынып отырған ұйымдастыру шараларының алуантүрлілігі, 75-80% жағдайда глаукомаға алдыңғы сатыларында диагноз қою, бұл олардың қажетті мөлшерді тиімді емес ... ... ... Бұл жағдайда, негізгі мәселе болып глаукоманың қалыпты қауіпті тобын анықтау және жасын анықтау қажет. Әдебиеттердің мәліметтеріне сүйенсек 21-50% ... ... ... ... ... науқастардың ұрпақтарында аурудың даму қаупі орташа папуляция көрсеткішіне қарағанда он есеге жоғары. Тұқымқуалаушы глаукома генетикалық ... және ... ... ... ... туа ... жас өспірім және біріншілік болып сипатталады. Осы ... ... ... аутосомды-доминантты, аутосомды-рецессивті, х-тізбекті-рецессивті және полигенді болуы мүмкін. Глаукоманың экзогенді ... ... ... пікірлер бар, соңғы жылдардағы зерттеу нәтижелері гендерді идентификациялау және қауіпті факторларды анықтау бойынша моногенді ... ... ... ... [43]. ... ... ... гендер туралы мәліметтер де бар, 70-тен астам мутация түрлері сипатталып, глаукоманың дамуына осы гендердегі мутациялардың әсерінің ... ... ... топ ... анықталды [37].
Ston және Polanki 1977жылы ... ... ... ... ақуызының экпрессиясын тапты [38]. Егерде осы белок генінде мутациялар болатын болса, онда мутацияланған миоцилин кешенді полимерлердің түзілуіне әсер ... ... ... трабекулярлы аппрат арқылы жүретін сұйықтық ағыны қиындайды. Сондай-ақ, оптиневрин ақуызындағы мутациялар туралы деректер бар бұл да ... ... ... алып ... Суреттелген мутациялар спектрі және популяциямен этникалық топтарға спецификалық болып келеді. Бұл Қазақстан Республикасында ерте ... қою үшін ... ... ... ... қолдануға болмайды.
1.3 Глаукоманың молекулалық генетикасы
Глаукома мәселесі офтальмология саласында маңызды мәселелердің бірі болып ... ... ... ... ... ... ... глаукомамен ауыратын науқастар саны 66,8-ден 105 млн адамды құрайды. Глаукомамен ауыратын науқастар саны біріншілік ... ... ... он ... 12-ден 20%-ға дейін өсіп, көру мүгедектігі бойынша бірінші орынға шықты. Біріншілік ашық бұрышты глаукома (БАБГ ) дамыған елдерде ... ... ... ... ... көру ... соқырлықтың ең басты себепшісі болып отыр [39]. Глаукоманы емдеудегі жетістіктерге қарамастан, науқастардың жартысы көру функциясын жоғалтуда.Қазақстан ... ... ... ... 37 ... жуық ... ... науқастар бар. Қазіргі уақытта глаукоманы жалпыға бірдей болатын нақты ... жоқ. ... ... бойы ... негізгі белгісі болып, көз ішлік қысымның жоғары болуы деп ... бұл көз ... ... ... ... ... Соңғы жылдардың ғылыми басылымдарында оптикалық нейропатияны анықтайды, ал көз ішлік сұйықтықтың ағымы төмендеуі және көз ... ... ... тек қана ... ... ... қарастырылады [40]. Сондай-ақ, ертеде аталған глаукоманың пайда болу механизмі мен белгілеріне ... ... ... ... пікірлерге қарама-қайшы глаукоманың экзогенді табиғатына соңғы жылдарда ... ... ... ... ... санының көп болуымен, олар үшін идентификацияланған, олар да глаукоманың нозологиялық түрімен клинцистердің бөлетін түзілуіне алып келеді. Клиникалық ... ... ... бір ғана ... мутацияларды сондай-ақ, жалпы белгілі мәлімет тұқымқуалаушы глаукоманың клиникасы анық байқалады және оны емдеу қиынға соғады. Нозологиялық түрлері олардың ... ... сай 3-ші ... көрсетілген [41, 42]. Оймышының тереңдігі оның маңызды белгісінің бірі болып ... Оны дәл ... ... ... кездеседі. Сондықтан белгілері бойынша оймышы мынадай болып бөлінеді: таяз, орташа, терең. Бөлу негізіне кереге ... ... бар ... ... ... жатады. Бір жағдайда оймышы таяз көрінеді, кереге пластинкасы анықталмайды. Екіншіде - оймышы терең көрінеді, бірақ кереге пластинкасы жетпейді. ... ... - ... ... ... пластинкасы элементтері түгелдей көрінеді. Көру жүйке тамырының суқараңғылық оймышы патогистологиялық түрі көрсетілген.
4-кесте. Біріншілік глаукоманың генетикалық варианттары
Клиникалық формасы
Зерттеу түрі
Ген ... ... ... ... MYOC ... ... мутациялар мен сипатталады және толық емес пенетранттылықпен бірге аутосомды-доминантты тип бойынша тұқым қуалайды. Осы гендегі ... осы ... ... 2%-тен 5% ке дейінгі жағдайда жауапты, ал олардың тасымалдаушылары өмір бойы БАБГ ... ... ие, яғни 60% ... WDR36 (5q22.1) ... ... БАБГ ... 5-17% ... жауапты [43, 44]. Біріншілік туа біткен глаукома (БТБГ), CYP1B1 (2p21) ... ... ... ... ... ... ... типі бойынша тұқым қуалайды. CYP1B1 геніндегі мутациялар 10-15% жағдай да спорадикалық және 20-100% жағдайда жанұялық БТБГ-ға ие болады. Біріншілік жас ... ... ... MYOC ... және CYP1B1 (2p21) ... мутациялар мен сипатталады [46, 47].
1-сурет. Бірінші хромосомадағы MYOC генінің локализациясы
MYOC геніндегі мутациялар жиірек пенетрантты көрсеткіші 80-96% ... ... тип ... ... және 5-20% ... 20-36% жағдайда осы аурудың жанұялық түрінде болады [48]. Кейбір жағдайларда БЖӨГ MYOC және CYP1B1 ... ... ... ... ... ... ... да жатады. Санкт-Петербург қаласында жүргізілген зерттеулер біріншілік ашық бұрышты глаукома кезінде миоцилин генінде мутациялар жиірек кездесетіндігін анықтады. MYOC генінің ... ... ... миоцилиннің секреторлы белогы болып саналады, оның экспрессиясы алдыңғы камераның трабекульярлы тізбегінде, цилиарлы ... ... шлем ... көз ... ... ... ... Белоктың көп бөлігі коллогенді талшықтар арасындағы жасуша аралық заттарда және трабекульярлы аймақтың жасушаларында кездеседі. Мұнда,миоцилин экстрацеллюлярлы матрикстің басқа ақуыздарымен ... ... ... VI ... ... байланыста болады. Бұл байланыс экстрацеллюлярлы матрикстің түзілуін және трабекуладан көз ішлік сұйықтық ағымын қамтамасыз етеді. ... ... ... ... және әсер етуі ... ... ... экспрессиясы жоғарлайды, сондай-ақ, липидтердің тотығу факторы арқылы жүреді. Мутантты белок ерімейді, трабекульярлы тізбек жасушаларының ішінде жинақталады, олар ... ... ... және апоптозға алып келеді. Осы үрдістердің салдары болып, көз ішілік ... ... ... және көз ... ... жоғарлауы мен сипатталады [49]. Оптиневриннің цитоплпзматикалық белогы (OPIN генінің өнімі) транскрипция факторы болып саналады. Белок ... ... ... да, постнатальды да байқалған. Әртүрлі жасушалық кофакторлармен байланыста бола отырып, оптиневрин белок тізбегінің бір бөлігі бола алады, ... ... және ... реттейді. Сонымен бірге, трабекульярлы аймақта оптиневриннің жоғары болуы ... ... ... әсер ... ... та, OPIN ... ... ганглиозды жасушалардың патогенезге тікелей әсер ету механизмінің сондай-ақ, ересектерде біріншілік ашық бұрышты глаукоманың даму механизімінің негізгі тізбегі болуы әлі күнге ... ... ... нейропатия патогенезі кезінде, тұқым қуалаушы глаукома трабекула ұлпалары мен шлемм ... ... ... ие. Осы ... көз ... ... пен көз ... дренажды ұлпаларында липидтердің байланыстығы анықтайды [51].
Глаукоманың ең жиі кездесетін түрі БАБГ Европа, АҚШ және Ресейде әр ... ... ... ... осы ... 50-ден 70%-ке дейін құрайды. Глаукоманың таралуы жас ұлғайған сайын жоғарлай түседі. Мысалы, 40-50 жастан БАБГ ... 0,1%, ал 50-60 ... -1,5-2% , 75 және одан да ... ... шамамен 10% құрайды [52]. БТГ барлық дерлік этникалық топтарда кездеседі. Батыс елдерде БТГ-нің орташа таралуы ... жаңа ... ... -1, ал қиыр ... 2500 ... ... ... - жағдай 1250 нәрестеге, ал Үндістанның Андрха-Прадеш аймағында 3300 сәбиге -1 ... ... ... ... тұрғындары мен Словакия сығандарында БТГ-бұл балалар соқырлығына жиі алып келетін ... бірі ... ... БТГ 10-15% ... ғана ... ... қасиетке ие деп саналады. Ал қалған жағдайларда бұл құбылыс құрсақ ішіндегі даму ... ... ... ... Е.И. ... 2000ж БТГ, БЮГ және БАБГ ауруларын бір-бірімен байланыстыратын себептер жайлы өз көзқарастарын білдірді. Оның пайымдауынша,глаукома ... ... ... ... ... ... ... мен балаларға ортақ себеп,ол да болса көздің қасаң қабақ ... ... ... табылады(ҚҚБ). Күрделі ҚҚБ дисгенезі ауыр өтеді және бала туған кезінен бастап белгілері байқала бастайды; ол ... туа ... ... алып ... күрделі емес ҚҚБ бастапқы ювенильді глаукома сияқты байқалады. Сонымен ҚБ өзгерістер, оның ... ... ... ... ... ... айналады [55]. Көптеген зерттеулер БТГ, БЮГ және БАБГ пайда болу себептерін алдын-алуға бағытталған, дегенмен бұл ... әлі ... ... өз ... ... ... шығу тегі мен патогенезі белгісіз болып отыр. Туындаған мәселелердің шешілімін табу мақсатында ұзақ жылдар бойы зерттеушілердің еңбектері біріншілік глаукоманың әр ... ... ... себепші факторларды табу және оларды зерттеуге бағытталды.Әдебиеттерде берілген көптеген мағлұматтар көп жағдайда глаукоманың дамуына әр түрлі ... ... ... Туындаған кейбір пікірлер қарама - қайшылыққа ие. Қазіргі кезде осы аурудың пайда болу жиілігіне белгілі қан ... ... - ... анти ... метеорологиялық және географиялық факторлар әсер етеді деген нақты деректер жоқ [56].
T. W.Benedict (1842) ... рет ... ... ... ... ... ... болатын. Кейін ала жүргізілген әр түрлі зерттеушілер аутосомды доминантты тұқымқуалаушының түріне ие, ... ... ... 60- тан 100 % -ге ... ауытқитын шежіресі жазылды [57]. Осы шежіреге мүше аурулар жас кезінен байқала бастады (БЮГ). Осы отбасында Мендельеевтің таза ... ... типі ... ал егіздерде жүргізілген зерттеулер канкордантты көрсеткіші плоигенді немесе мультифакторлы тұқымқуалаушы түріне ұқсас болатындығын көрсетті. БАБГ - ң ... ... V.C Sheffild (1993) ... ... ... ... ... (STR) хромосомалық таңбалау ретінде пайдаланды. Зерттеу жүргізілгенде, олардың шоғырлануы БЮТ тұқым қулаушы түрінің ... - ... ... ие ... ... және бірінші хромосоманың GLS1A (1q 21-q31) ұзын ... ... 20 ... (см) ... табылды.Сонғы жылдарызерттеушілер осы локуспен (бөлігінде) БЮГ-ң байланыстығын дәлелдеді. Сонымен, сол уақытқа белгілі гендер GLC1A аймағында жатқан осы аурудың дамуына ген - ... деп ... ... [58].
2-сурет. MYOC генінің басқа да гендермен байланысы
1995 ж J. Escibano әріптестерімен бірге патологиясы бар денешікті ... тән ... ДНҚ ... алды және ... 1997 ж E.M. Stone ... ... ... клондау әдісін қолдана отырып, БЮГ және БАБГ- ң ... ... ... ... ... ... әсер ететін генді анықтап және оларда мутациялардың бар жоқтығын анықтады. Бұл ген TIGR ("trabercular- meshwork induced ... ... - ... ... ... ... жауабы) деп аталады. Дәл сол жылы R.Kubota әріптестерімен бірге (1997), адамның қалыпты көз торшасында осы ... ... ... және оны МYОС гені деп ... ал кодтаушы белок миоцилин. Мұндай атаудың берілуі талдау жасаудың кезінде жаңа ... ... ... ... ... ... және ішкі ... сигменттерін байланыстырушы бұлшықет емес миозил белогы Dictyostelium disoideum-ге байланысты аталған. Ал К.Michels-Pautenstrauts әріптестерімен (1998) TIGR ... ... ... ... (орналасуы) дәлелдеді [59].
Бірінші туа пайда болған ... ... ... Р450 1В1 ... ... CYP1B1 - ... монооксигеназдың мультигенді топқа жататын екені белгілі болды. Осы ... ... әр ... ... метаболизмінің 1-ші фазасына (тамақ құрам бөліктері, дәрілік заттар, ... және ... ... ... май қышқылы, простатдандиндер ) жауапты. CYP1B1 геніндегі мутациялар 10-15% спорафиттік және 20-100% БТГ тұқымдас жағдайына жауапты болады. CYP1B1 ... ... ... ... БТГ ... пенетрантты өзгерістер аутосомды-рецессивті түрде кездеседі [60, 61, 62].
2005 жылдың басында 5-ші хромосоманың ұзын иығында ... ... бір WDR36 гені ... ) ... ... ... ... Осы гендегі мутациялар 5-15% жағдайда БАБГ-ң дамуына ықпал етеді. Осы ... ... ... әлі ... ... белгісіз. Жоғарыда атап өткен барлық мәліметтер глаукоманың дамуына себепші гендердің ... ... ... ... БТГ, БЮГ және БАБГ ... ... ... тек қана мультифакторлы емес, сондай-ақ мультигенді аурулар деп қарастырылады.Дегенмен де, алынған мәліметтердің жеткіліксіз болуы ... кері ... ... ... осы ... ... атап ... гендерде болатын көптеген өзгерістерге нақты пікір бере ... ... ... ... ... етеді [64].
Қазіргі уақытта глаукоманың дамуына себепші 17 локус анықталды ... ... ... ... ... гендердің тек қана 4 локусы сипатталған [66, 67, ... ... ... ... ген ... V. et. ... D. et al.,1996
GLC1C
3q21-24
Wirtz M.K. et al.,1997
GLC1D
8p23
Trifan O.C. et al.,1998
5-кестенің ... ... T. et ... M.K. et ... S. et ... S.P. et al., 2007
GLC1I
15q11-q13
Allinghman R.R. et al., 2005
GLCJ
9q22
Wiggs J.L. et al., ... J.L. et al., ... P.N. et al., ... C.P. et al., ... D.Y. et al., 2006
БТГ
БЮГ
GLC3A
2p21
CYP1B1
Stoilov I. et al., 1997
GLC3B
1p36
Araksu A.N. et al., ... J. et al., ... ... ... глаукоманың даму қаупіне гендердің полиморфизмінің шоғырлануына байланыстылығын көрсетті.Мысалы, р 53 ( drg 72 Pro ) гені ... ... ... БАБГ дамуына алып келеді. Алайда, Үндістанда БАБГ ... ... ... шоғырлану байқалмады [69]. Бүгінгі таңда БАБГ дамуына себепші үш ген ... Бұл ... (MYOС) ... ... (OPTIN) және WDR36. БТГ ... ... ... геніндегі (CYPIBI) өзгерістермен байланыстырады .
1.4 MYOС гені және миоцилин белогының құрылысы
MYOC гені (шамамен 20 м.ж.н) жұп негізді, оның ... 604, 126 және 782 ж.н. үш ... және 2 ... ... Оның ... ... ... 5 м.ж.н тұрады. Сондай-ақ гармонды реттеуші элементерден, (соның ішінде глюкокортикостеройдты ) гармондар (ГКГ), эстрогендер, прогестерон ... ... ... бөліктерден тұрады. Осыған ұқсас екі элементті (106-дан 77-ге дейін жағдайда) L. Kisjtein ... ... (2000) ... алды және ... ... белсенділігін сақтап тұру үшін қажеттігін анықтады. 1994ж ГКГ трансформациялауын және өсу факторын В (TGT- B) (БАБТ ауыратын науқастарда көз ... ... ... ) ... созылуын, H2 Oжәне басқа да пероксидтер MYOС генінің экспрессиясының жоғарылауына алып келеді [70, 71, 72].
ГКГ (1-7 тәулік ішінде) адамның трабекулярлы ... ... ... ... ... алып келеді, бұл фибробластардың негізгі өсу факторының әсерінен 4 есеге дейін бәсеңдейді.
MYOC гені (-58 кДа), 504 - ... ... ... ... және ... ... ... Миоцилин ольфактомедин типтес гликопротеиннен тұрады: (а) лейцинді ілмекше (76-дан 116 ... ... ... ... (б) фосфорланудың 10 сайты, (в) гликозилирлеуші 4 сайт, (тармақша), (г) ... ... ... ... ... болатыны дәлелденді. Соңғы элементтер лейцин ілмекшесінің доменімен цистеин қалдығы олигомеризация үрдісінде және ... ... ... ... ... - бұлекідоменібарбелок: (а) миозин-тектес N-соңғы домен және (б) гомологты ольфактомедин - тектес доменді бөліктерден тұрады [73]. ... гені 1-ші ... ұзын ... ... ... оның көлемі 17217 нуклеотидтер жұбынан ... ... ... ... ... ... тудыратын мутациялар үшінші ұзын ольфактомединге-ұқсас экзонында болады [75]. Қалыпты жағдайда бұл ген ... ... ... 497 - Tyr TAT ... ... 1,2 және 3 ... Миоцилин генінің құрылысы ( MYOC )
2002 жылыА.Mukhopadhyay әріптестерімен бірге миоцилин белогы ерекше екі құрылымнан ие екенін ... ... ... (111- 180 ж.н.) - λ - ... және молекуланың С - соңғы аймағында β- ... ... (181- 504 ж.н.), олар Cys 245 және - Cys 433 ... қалдықтарының арасында дисульфидті көпірше болатындығын көрсетті. Ағзада бұл белок 3 ... бар олар 55 кДа ... ... 57 және 66 кДа ... [76].
MYOC гені ұзындығы 2,3 м.ж.н және оның синтезі көз құрылысының көптеген бөліктерінде экспрессияланады; көз қасаң қабақ эптелийі мен ... ... ... бөлікшесі мен қабықшасы; увеальды және тамырқабықшасы трабекуалды; юкстаканаликуларлы ұлпада; шьалба сақинасында; қабықшалы бөлікте; қабықша каналдарының эндотелий жасушаларында; цилиарлы бұлшықетінде; ... ... ... ... ... және ... бұлшықет жасушаларында; шыны денешікте; (жіңішке жіпшелі құрылымның шоғырлануы ); торшада (сыртқы таяқша мен түтікшенің сегменттері аймағында); сыртқы және ішкі ... ... көру ... құрайтын ганглиозды жасуша аксондарында; торшалы пластинка аймағында; астроциттерде; нерв талшықтарын ... ... ... ми ... ... бөгеулерде; сондай-ақ қоршаған көру нервінің милы қабықшасының қоршаған орталық артериясы және торшаның венасында активті түрде синтезі жүреді [77]. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... , ... ... трахеада, сүйек майы, тимуста, простатта, жіңішке және жуан ішекте, продуцияланады (өндіріледі). Оның төмен (баяу) экспрессиясы өкпеде, өтте, ... ... ... ... ... және ... үсті ... де кездеседі. Миоцилин мида, полацентада, бауырда, бүйректе, талақта және лейкоциттерде көп мөлшерде түзіледі. Дегенмен де, соңғы кездері белок ... ... ... түзілетіндігі байқалған. Қазіргі таңда миоцилиннің жасуша ішілік локализациясы туралы біршама мәліметтер жинақталған. Бұл белок гольджи аппаратында эндоплазматикалық желіде (ЭЖ) - ... ... ... ... ... ... кіреді және фибронектиннің домені гепаринмен, (HepII) ламинин каллоген I және IV ... ... ... 1 және басқа да белоктар кіреді және глаукома кезінде экстрацеллюлярлы матрикста көп мөлшерде жинақталатыны байқалды. Экстрацеллюлярлы ... ... тыс ... ... (Plaque ... ... деген атқа ие болды, бұл үрдіс юкстаканаликулярлы ұлпа мен ... ... ... ішкі ... ... ... "Plaque ... аралықтары гликопротеиннен толтырылған фибриллярлы элементтерден тұрады. Бұның ... ... ... молекулалық табиғаты толықтай зерттелмеген. "Plaque material"-дың құрамына IV типті колагеннен басқа, ламинин, фибронектин, миоцилин және ... ... ... авторлардың пайымдануынша осы материалдардың жинақталуы сулы ылғлады ағысының бұзылуына алып келеді [77, 79].
1.5 Миоцилин белогының функциясы және ... ... ... ... бастап глаукоманың пайда болуына миоцилиннің қатысын белсенді түрде зерттеулер жүргізілуде. Осы мақсатта әр түрлі жастағы науқастар топтарына зерттеулер жасалды және ... ... ... ... ... тышқандарға зерттеу жұмыстары атқарылды. Жүргізілген зерттеу нәтижелері аурудың пайда болу себебі миоцилин ақуызының аз мөлшерде ... ... ... ... ... ... MYOС ... жаңа қасиеттеріне байланысты екендігі анықталды [80].
Ғалымдар MYOС генінде (шамамен мутациялар) 12 өзгеріске ұшыраған нуклеотидті тапты, осының нәтижесінде детергент Тритон Х-10 ... ... ... Сондай-ақ глаукомамен ауыратын науқастардың фенотипті көріністер ... ... ... ... ... кері пропорционал екендігін дәлелдеді. Содан бері, осы мутацияны осы гендегі полиморфизмінен ажырату мақсатында биохимиялық сынақта ... ... ... ... - ... ... ол ағзаның барлық ұлпаларында (цилиарлыденешік, қарашық сфинктері, торша, қаңқа ... ... ... және т.б.), ... Клеткада біртегіс эндоплазмалық торда, көп мөлшерде фоторецептор жасушаларында кездеседі. Қалыпты жағдайда белок ... ... ... ... Қалыпты жағдайда ақуыздың негізгі бөлігі көздің трабекулярлы аппараты аймағында, алдыңғы және ... ... ... ... ... ... ... көп концентрацияда трабекулярлы аппараттың барлық бөліктерінде, глаукоманың түріне байланыссыз ... ... үшін ... оның ... ... көмірсу қалдықтарымен қосылыстан соң (гликозирлену) немесе пальмитенді қышқылдар (пальмитирлену) ... ... [82, ... түспен миоцилин белогының миозин-ұқсас бөлігі (олардың біреуі қызыл түсті-мутацияланған) және қызыл түстіосы екі бөлікті қосып ... ... ... Миоцилин белогының структурасы.
Цитоқаңқа регуляциясы және клеткалық миграция
4-сурет. Клеткадағы миоцилин рөлінің схемалық диаграммасы.
Миоцилин Wnt сигнальды жолдардың модуляторы ... ... ... бастап, ядрода ДНҚ экспрессиясына дейінгі бөлімдерден тұрады. Миоцилин Wnt антагонистер WIF-1 және sFRPs байланысып Wnt-ң кейбір Fzd ... ... ... ... әсер ... ... ... 3-те қызыл түспен көрсетілген. Жіңішке үзілмеген линиялар екі стрелкамен, бір-біріне байланысты белоктарды көрсетеді.
Қазіргі таңға дейін ... ... ... рөлі ... нақты мәліметтер жоқ. Кейбір жағдайда мынадай болжам айтылады, ... ... ... ... қабатында өзгеруші заряд немесе 3 D - ақуыз құрылымы, миоцилинде ... ... ... ... ... олар трабекулярлы тармаққа түскен жағдайда, сол аумақты бөгеп тастап, көзішлік сұйықтықтың ағымы қиындайды, алайда осы гипотеза гистологиялық тұрғыдан ... Сол ... ... ... ... емес, гетеродимерлер түзеді. Мысалы, кальпаин II-мен, бұл эндоплазмалық торда жинақталып, функциясы өзгерген экстраклеткалық матрикс мутантты гетероолигомерлер секрециясы ... ... ... ... өзгертеді деген пікір дұрысқа келеді [84, 85].
А)
Б)
А) Трабекулярлы аппарат жасушалары қалыпты жағдайда, Б) суретте сол ... 24 ... бойы ... ... ... ... лизинге алмасып, миоцилин белогының қысқаруын алып келді 370-й позиции (Yuan He , 2009). ... ... ... ... миоцилиннің цитотоксиндігін осылай көрсетті.
5-сурет. Мутацияға ұшыраған миоцилиннің цитотоксиндігі
2000 жылы Tian әріптестерімен бірге ВВ ағынды реттеуші қысқару ... ... ... ... ... ... ал 2004 жылы Wentz-Hunter әріптестерімен бірге, трабекулярлы желі ... ... ... ... ... ... азайуына және актомиозинді қысқару кешенінің функциясының бұзылуына алып келетінін дәлелдеді [86].
2002 жылы н.к. Wentz-Hunter әріптестерімен ... ... желі ... ... ... апоптозға ұшырайды,әр түрлі факторларға сезімтал (оксидативті стресс, механикалық созылу) бұл жасушалардағы миоцилин экспрессия индукциясына байланысты ... ... ... ... ... рол ... және жасушаның тіршілік қабілетін қамтамасыз ететін митохондрия - ... ... ... авторлардың пікірінше, миоцилиннің функциясының регуляциясытрабекулярлы желі жасушаларыныңорналасуына байланысты, өйткені басқа да офтальмологиялық (глаукомадан басқа) және MYOC генінде мутациялар бар ... ... ... ... көптеген ұлпаларының экспрессиясының бұзылулуына да алып келеді.
Глаукома кезінде ЭС ... ... және ... ... ... ... жинақталуы (белок секрециясымен пострансляциялық модификацияға жауапты құрылымдар), цитотоксикалық әсер етеді және бұл ... ... ... ... ... басқа да авторлардың пікірінше ақауға ие миоцилин торшалы пластинка ... ... және ... ... ... тікелей цитотоксикалық әсер ету қабілетіне ие, себебі, бұл ақуыз осы құрылымдарда ... ... ... ЭС ... ... ... орналаспауы көптеген ауруларда да кездеседі.Шынында да, тұқым қуалаушы кейбір нейро дегенеративті ауруларда (Паркинсон ауруы, Альгеймер ауруы және т.б.) жасушалық құрылуының ... ... ... дұрыс орнықпаған ақуыздың аккумурленуімен агрегациясы аутосомды- доминантты типі бойынша тұқым қуалайтын MYOС генінде болатын мутациялар ... [87, ... гені ... ... бөлігінде ғана экспрессияланатындығы белгілі (мысалы, цитохром гені - ... ... гені - 4 (AQP4) және т.б. ... ... байланысты осындай деректер әр түрлі авторлардың ғылыми еңбектерінде жарық көрген [89].
2004жылы Liv әріптестерімен глаукомадағы MYOС ... ... бұл ... ... ақуыздың жинақталуының дұрыс емес орналасуына байланысты деп пайымдады.
Сонымен, көптеген мутациялар ... ... ... ... оның ... ... әсер ... ЭС ақаулы миоцилиннің жинақталуы екі жағдайда стресстік әсерге жауап береді. Бірінші, ЭС қайта іске қосылу және ядролық транскрипционды ... ... ... ... ... ... ... бұл белоктың орналасуына әсер ететін (дисульфид изомераза - РД1), ... (GRP78) және ... ... ... гендердің экспрессиясын жоғарылатады. Осындай компенсаторлы механизмнің тиімсіздігі апоптоз үрдісінің басталуына себепші болады [90].
2005 жылы Д.М. Peters ... Нер II ... ... ... оның ... ... ... жасайды, сонымен қатар, жасушаның контакт құрамына паксилменнің енуіне ... ... ... ... ... ... желі арқылы, ағысы үрдісіне тікелей қатысатын белок) қалыпты жағдайда миоцилин ақуызынының бір бөлігі жасуша ішіндегі протеолизге ұшырап 20 және 35 кДа ... ... бұл ... ... ... іске ... үшін және ... желінің қалыпты құрылымын сақтау үшін қажет. Мутация кезінде белок протеолизі бұзылады, пострансляциялық протеин модификациясы авторлардың ... БАБГ ... ... ... ... [91, 92].
1.6 МYOСгеніндегі мутациялар
БАБГ-да аурудың белгілері кеш байқалатындықтан оның модулін жасау қиын. Сондықтан, 2006 жылы Hauser M., әріптестерімен ... ... ... ... ... ... ... қарау үшін, критерий (көрсеткіштері) ұсынды. Оның пайымдауынша, мутация деп ... ... 1) ... ақуызында аминоқышқылдардың бірізділігінің бұзылуы; 2) Кемдегенде бір БАБГ ... ... 3) ... ... ... 1% ... 4) Бақылау тобында кездеспейді. Миоцилин генінде кездесетін барлық мутацияларды, шартты түрде нонсенс және ... - ... ... мутациялар ішінде инсерция және делецияның мөлшері 0,1% төмен) деп бөлуге болады. Миссенс - мутация кезінде ақуыз ... ... алып ... және кодондағы бірінші немесе екінші позициядағы нуклетидтерге әсер етеді. Дегенмен, триплеттегі (үш тізбек) үшінші негіздің ауысуы терминдеуші кодондар түзілуі ... ... ... алып ... ... ... ... түзілетін терминирлеуші кодондар нонсенс - мутациялар деп ... бұл ... жүзі ... MYOС геніндегі табылған мутациялардың 40%-ын құрайды [93, ].
Кодондардағы миссенс - ... орын ... ... ... ... ... табиғатына және орын ауысқан сол доменнің функцинальды қасиетіне байланысты болады.
MYOС геніндегі барлық мутациялардың 97% 3 экзонда, 30% нуклеотидтердің 361 - 380 және 420 - 440 ... ... ... ... ... ... кездеседі.
БЮГ ауыратын науқастардан MYOС генінен 3 мутациясы табылды. Осы күнге дейін миоцилин генінен 70 - тен аса БАБГ ... ... ... анықталды. Бұл мутациялар 3,86% / 155/ 4107/ БАБГ ауыратын науқастар европоид нәсілді, 3,30% (18 / 545) - ... ... және 4,44% (36/ 810) ... ... ... БЮГ ауыратын науқастардың миоцилин геніндегі мутациялар 20 - 36% жағдайда туыстық және 10 - 20% ... ... ... ... ... уақытқа дейін үш нәсілге де ортақ MYOС генінің мутациясы кездескен жоқ. Үш мутациялар (G 252 R,G 367R ... 370 L) ... және ... ... ... ал ... үш (T 293 K, T 377 M және R 352 K ) европоидты және ... ... ... Атап ... ... ... (76 %) ... және этникалық тұрғыдан суреттеледі. Сондай - ақ, мынаны атап ... жөн, ... бір ... тек қана БАБГ ... ... ал қалған бөлігі БЮГ ауыратын науқастарда жас ... ... Ең жиі ... ... Q 368X (1,65%) және R 46X (0,99%), ... 40 % осы гендегі белгілі мутацияларды құрайды [95, 96, ... ... ... ... популяциялардағы миоцилин геніндегі жиі кездесетін мутациялар.
Елдер
Мутациясы бар науқастар
Әдебиет көзі
Монголоидты нәсіл
Корея
R46X (2,2%), T353I(2,2%)
Yoon S.J. et al., ... ... (2,8%), G367R (2,0%), P370L (2,0%), I465M (0,9%), R46X (0,8%), R158Q (0,8%), I360N (0,7%), A363 (0,7%), T353 ... Y. et al., ... J.H. et al.,1999;
Kubota R. et al., 2000;
Mabuchi F. et al.,2001;
Қытай
R46X (1,9%), T353I (1,9%), D208E (1,0%), R91X (0,5%), E300K (0,5%), Y471C ... C.P. et al., ... ... (2,2%), ... P. et al., ... (0,3%), E352K (0,6%), P481L (0,3%)
Fingert J.H. et al.,1999;
Марокко
T377M (1,7%)
Melki R. et al., 2003;
Европоидті нәсіл
Үндістан
Q48H (1,7%), P370L (1,7%), G399V ... A. et al., ... (2,2%), G252R (1,7%), ... (1,7%), P370L (1,7%),
T377M (1,7%), I477N (1,6%),
Y437H (0,7%), T293K (0,2%), P361S (0,2%), R470C (0,2%), P481T ... R.R. et al., 1998; Fingert J.H. et al., 1999; Alward W.L.M. et al., ... ... J.H. et al., ... (0,9%), V251A (0,6%), G367R (0,6%), P370L (0,6%), S393N (0,6%), G434S (0,6%), N450D ... K. et al., ... (2,2%), E483X (0,8%), T293K (0,6%), G367R (0,6%), R128W (0,5%), K423E (0,5%), A445V (0,5%), A427T ... J.H. et al., 1999; Lun W.D. et al., 2000; Faucher M. et al., ... ... (3,6%), Q368X (1,3%), Q337E (1,1%)
Vazquez C.M. et al., 2000;
Швеция
Q368X (1,0%), T285M (0,5%), P481R (0,5%)
Janson M. et al., ... (2,1%), G367R ... A. et al., ... (0,4%), Q368X (5,0%), A445V (2,0%), N480K (0,9%), I499F (0,8%), T438I ... A.P. et al., 1998; Melki R. et al., 2003;
Швейцария
Q368X (4,2%)
Mataftsi A. et al., 2001;
Нидерланд
N480K (2,2%)
Hulsman C.A. et al., ... ... ... ... ... көріністері бойынша біркелкі емес. Q 368X мутацияға аурудың кеш байқалуы және Y 437 H, 1477 N ... БЮГ ... ... ... себепші Р370Z салыстырғанда "қатерлі емес" деп саналады.
Ғалымдар Q368X мутациялар өкілдерінің тұқымдас - тасымалдаушылардың жасы 40 ... ... ... ауру ... ... Сондай - ақ БАБГ ауыратын науқастардың отбасы мүшелері миоцилин геніндегі мутацияларға тән емес ... ... ... ... ... Q368X ... бар, жанұя фенотипті көріністеріне басқа да факторлар әсер ететінін көрсетті. Қазіргі таңда MYOC генінің полиморфизмнің (42 - ден аса) ... ... ... соның ішінде кодталмайтын бөлімері промотор аймағында болатында болады( Fingert J.H. et al., 1999).Осыған байланысты БЮГ және БАБГ ... ... MYOС ... ... және ... ... ... полиморфизмнің байланыстығы туралы қазіргі күні мәліметтер жеткіліксіз, сол себепті қосымша зерттеулерді талап етеді [98, 99].
1.7 Глаукоманың дамуына ... CYP1B1 гені және Р450 ... ... ... осы гендердегі зерттелген мутациялар ... гені CYP450 ... ... ол адам және тышқан геномында шамамен 58- ден 102 ж.н. орналасқан функциональды ген. ... 12 м.ж.н адам ... ... көлемдері 371, 1044 және 3707 жұп нуклеотидтерден тұрады және 3 экзоннан сондай-ақ 390 мен 3032 жұп нуклеотидтерден ... 2 ... ... ... ... және үшінші экзондар [100].
CYP450 тобына жататын гендер ішінен бірінші рет CYP1B1 генінен дамудың ақаулығына алып ... ... ... CYP1B1 гені ... ... ... ... кодтаушы болып табылады. Оның құрамында: (а) N - соңы мембрананы байланыстырушы аймақ, ол 53 аминоқышқыл қалдықтарынан тұрады, (б) ... (hinge) ол 10 ... ... ... және ... ... бай, (в) цитозольды глобулярлы домен, оның құрамына 480 аминоқышқылдарының қалдықтары ... да ... ... Р450 1В1 ... (а) ... консервативті СООН - соңғы ядро - бөлігі, бұған 4 спираль (Д Е) және J және K ... β - ... 1 және 2, ... ... ген ... және ... ... және (б) NH2 - соңғы - бұл бөлігі ілмекше ... ... ... ... екі бөліктің ортасында субстраттарды тануға арналған бірнеше сайттар орналасқан.Миоцилин геніндегі мутациялар өзінің фенотиптік көріністері бойынша біркелкі емес. Себебі, Q 368X ... ... кеш ... және Y437H, 1477N ... БЮГ ... түрінің дамуына себепші Р370L салыстырғанда "қатерлі емес" деп саналады. Жүргізілген 100% туыстық анамнезге қарамастан, аутосомды - ... ... ... ... түрі ... ... да кездеспеді.Белсенді аралық электрофильді метоболиттер түзетін жасушадағы гидрофобты ксенобиотиктердің белсенділігі 1- ші фаза ... іске ... бұл 2-ші ... ферменттер жүйесінің детоксикациясы субстраттарының негізі болады. Р450 цитохром әсерінен атмосфералық оттегінің бір атомды ... ... ... осының нәтижесінде жаңа функциональды топ түзіледі [101, 102].
Р450 1В1 ... ... ... метоболизміне сонымен бірге, стероидты гармондар мен басқа липидтік молекулар, синтезіне қатысады, ұлпаларды дифференциялар және ... ... ... ... ... ... ... полицклді ароматты гидрокарбонаттарды, көп мөлшерде N- гетеро циклді аминдерді, ароматтық аминдерді, амин - азот бояғыштарды және тағы басқада ... ... ... (Zhuo Y). Р450 1B1 цитохромға сезімтал эндогенді субстраттарға стероидтар, арахидон қышқылы, ретиноидты қышқыл, мелатонин жататынын дәлелдеді [103].
R.T. Libby ... ... ... тирозиназа жетіспеушілігінен (TYR) РРЦ - дың күрделі бұзылуларына алып келді. Екі мутацияға CYP 161 (- 1-) және Tyr (-1+) ие ... ... ... ... (L - dopa) - нің ... ... ... төмендеді (бірақ емдеген жоқ). Осы келтірілген мәліметтерді ескере отырып, зерттеушілер мынадай ... ... L - dopa әсер ... ... тирозин гидроксилаза тағы да бір модифицирлеуші фактор бола алады. CYP 1В1 гені экспрессияланатын нерв ... ... ... өнімдері арқылы тирозин гидроксилаза экспрессиясына әсер әсер алады.
K.W.Krazu Р450 ... ... ... ... зерттегенде, CYP 1В1, CYP 1А2 және CYP 1В1 гендері белоктары арқылы 6 - ... ... ... ... Р450 1В1 ... ... ... осы белоктың қатысуы мелатонин деградация үрдісінде маңызды рөл атқаруы мүмкін, себебі, мелатонин үшін ... ... ... ... (қарашық, қасаң, қабақта, склерада, хорноидте, фото рецепторларда, торшаның ... ... ... - ақ ... ... ... ... Осы рецепторлпрдың қасаң қабақ пен целиарит денешіктердің өсінділерінде ... ... және КІҚ ... ... ... металониннің қатысуы арқылы жүреді деген болжамды тудырaды. Дегенмен де, ... аса КІҚ ... ... жүргізілген зерттеулер кері нәтиже берді (зертханалық жануарларға жүргізілген тәжірбие кезінде мелатониннің әсерінен КІҚ төмендеуі де, жоғарылауы да ... ... бұл ... ... ... ... ... туралы осы кунге дейін нақты деректер жоқ. Chambers әріптестерімен CYP 1В1 ... ... ... ... ... ... ... және альдегидрогеназаның әсерін толықтыруы мүмкін және дегидрогеназа түзілмейтін ұлпалардағы жалғыз фермент бола алады деген пікірлерін білдірді. Ретиноидты ... А ... ... ... ... ұлпаларды жасушалық ажырату үрдісінде және эмбриональды даму кезінде іргелі рөлатқарады [103].
Қазіргі кезде біріншілік туа біткен және біріншілік ашық бұрышты ... ... ... сонымен бірге Ригер және Петерс аномалияларында, CYP 1В1 генінен 82 мутация түрі анықталған. Осылардың 46 миссенс - ... 10 ... - ... 16 делеция және 10 инсерция[20]. Осы күнге дейін үш ... ... ... және ... де ... CYP 1В1 ... бірде - бір мутация табылған жоқ. Мутациялардың барлығы дерлік популяциялық және ... ... ... ... БТТ ... ... ... барлығы да Е387К мутациясы кездесті,ал Сауд Арабиясынан табылған G61E мутациясының ... 72% ... ... ... ... популяцияларда аурудың дамуындағы басқада мутациялардың шоғырлануына байланысты, бірақ өте төмен жиілікте кездеседі. Славакия сығандарында 100% туыстық жағдайда БТГ дамуына CYP 1В1 ... ... Сауд ... ... ... 94% Бразилияда 50% жағдайда, Жапонияда 20-30% жағдайда кездесті. БТГ-ң ... CYP 1В1 ... ... ... ... орташа 10 - 15% құрайды. CYP 1В1геніндегі мутациялардан пайда болған БТГ-ң пенетрантты ... ие ... - ... ... ... ... ... МАТЕРИАЛДАРЫ МЕН ӘДІСТЕРІ
2.1 Зерттеу объектісі
Зерттеу жұмысында материал үшін ҚР БҒМ ҒК ... ... ... ... ... базасында глаукомамен ауруымен ауыратын 60 адамның және аталған аурумен ауырмайтын 20 адамның қан үлгілері қолданылды. Қан үлгілері ... ... ... ... ... институт базасында-200 С температурада сақталуда.
2.2 Зерттеу әдістері
2.2.1 Глаукомамен ауыратын науқастардың қан үлгісінен ДНҚ молекуласын фенол-хлороформды әдіспен бөліп алу
ДНҚ ... ... қан ... ... алу ... ... ... жүзеге асырылады [38]. Нуклеин қышқылдарымен жұмысты өте ... ... ... ... зерттеуге алған қан жасушалары бар материалдарды ерітеміз. Эппендорф пробиркасына 750 мкл қанды құйып аламыз. Алынған қанға 1SSC ерітіндісін 600 мкл ... ... да ... ... Содан соң, центрифугада (минутына 13000 айналым) 2 минуттай айналдырамыз. Тұнба бетіндегі сұйықтықты төгіп тастаймыз (түзілген тұнба қара қоңырқай түсті ... ... Бұл ... екі немесе үш рет қайталау қажет. Түзілген тұнбаға 270 мкл 0,2 М ацетаттық буфер, рН 7,0 және 30 мкл 10% SDS ... да, ... ... 1 ... ... инкубациялаймыз. Содан кейін, ерітіндіге шамамен 100 мкл фенол-хлороформ ерітіндісін (әрқайсысын 50 мкл) ... да, өте ... баяу ... ... ... арқылы жасушадағы нуклеин қышқылдары мен қанттардан басқа компоненттердің барлығы шығып кетеді (бұл процедураны бірнеше рет қайталау қажет). ... ... 2 ... ... ... Жоғарғы бөлігін басқа эппендорф пробиркасына ауыстырамыз да этанол ерітіндісі арқылы ДНҚ молекуласын ... ... Әрі ... ... ... ДНҚ ... ауада кептіреміз де, дистелденген суда ерітеміз.
2.2.2 Полимеразалық тізбекті реакция әдісі
Полмеразалық тізбекті реакция әдісінің ... (ПТР) ... chain reaction (PCR) 1983 ж ... "Cetus", ... АҚШ ) Кэри ... жасап шығарды.
25 мкл көлемдегі амплификация үшін қоспаға қажет:
1) ДНК-матрица (ДНК немесе спецификалық ... бар бір ... ... ... сегментті тежейтін, екі комплементарлы 3 - бөлік соңына праймерлер (синтетикалық ... (20-30 ... ... ... және ... таңдау спецификалық амплификация жүргізген кезде маңызды роль атқарады. Реакцияны жасау үшін, біз амплификациялаушы бөліктің ... ... ... ... ... ... олигонуклеотидті праймерлерді синтездеу үшін қажет.
3) Дезоксинуклеотидтрифосфатов (dNTP) қоспасы (төрт dNTP, қоспасы, ДНҚ жаңа комплементарлы тізбегін ... үшін ...
4) ... ... ... ... катализдеуші праймерлер тізбегінің ұзаруы нуклеотидті негіздердің бірізділігін синтездеуші ДНҚ-ң өсуші тізбегіне байланысты. Термотұрақты ... ... ... бір рет фермент енгізу арқылы PCR-циклді ... рет іске ... ...
5) Taq ... ... KCl ионы бар реакциялық орта. KCl орташа концентрациясы Taq полимеразаның белсенділігін на 40-60% -ға ... ... 0.2M - ... ... ... ингибирлейді )
6) MgCl2 - молекулярлық дәрежеде Mg2+ dNTP's пен ... ... ... айтқанда, бұл кешендер Taq pol үші субстрат болып есептеледі). Mg2+ стехиометрикалық байланысқа dNTP's, PPi, EDTA, PO4. ... ... ... ДНК ... ... ... үшін ... фрагментінен қажетті мөлшерде көшірме алуда, амплификация бірнеше (20-40) циклде жүреді.
Амплификацияның әр ... әр ... ... жүретін 3 сатыдан өтеді.
1 саты: ДНК денатурациясы (екеулік спиральдің басталуы ). 94 °С-та 30 сек. ... ... ... ... бірігуі спецификалық бөлім шекарасының ДНҚ қарама-қарсы тізбегінің ... сай ... жұп ... ... үшін, әр түрлі температура қажет болады, олардың мәні ... ... ... 20 ... ... ДНК ... түзілуі. Комплементарлы ДНК тізбегінің түзілуі, праймерлердің бірігу бөлігінен басталын, 5'-соңынан 3'-соңына қарама-қарсы бағытта ... ДНҚ жаңа ... ... ... ... ... ... дезиксирибонуклеотидтрифосфаттар (дНТФ) болып табылады.
Үрдістің синтезі термотұрақты ДНК-полимераза ферментімен катализге ұшырайды ( Taq-полимеразамен ) және 72 оС температурада ... ... ... - 40 сек. ... бірінші циклінде түзілген ДНҚ-ң жаңа тізбектері амплификацияның екінші циклінің матрицалары болады және спецификалық ДНҚ фрагментінің түзілуі жүреді (ампликон). ... ... ... ... жаңа тізбектерді синтездеу үшін матрица бола алады. Екінші және кейінгі циклдер дуплексті молекулалар денатурациясын түзе отырып, температураның жоғарлауы мен ... Әр ... ... ... саны екі ... ... ... кейін қоспалар, қажет сегментке сай, дуплекстерге ие болады. Егер де, амплификацияланушы сегменттің көлемі 2 ... ... ... ... ... ... ... ампликондардың ерітінді дежинақталуы формули 2n, бойынша жүреді, бұл ... ... ... ... ... ... ... да тек қана екі тізбекті ДНҚ молекуласы болған болса, онда ерітіндіде 30-40 циклдан соң 108 жуық ... ... ... Бұл ... осы ... ... гельдегі электрофорез әдісінде визуальді детекция жасауға жеткілікті. Амплификация үрдісі арнайы бағдарланған термостатта жүреді ( амплификаторда ), ... ... ... ... ... ... ... сай температура ауысып отырады. Көптеген әртүрлі гибридизациялаушы ДНҚ талдау әдістерінің ішінде, ПТР ... ... ... ең ... ... әдіс болып табылады.
ПТР
Н2О - 12,5ml
Tag - 2,5ml
MgCl - 2 ... - 1,5 ... - ... Pol - 0,5 ... - s 1 ml
as 1 ml
DNA - 2 ml
7-кесте. MYOC гендегі бір нуклеотидті мутацияларға талдау ... ... ... праймерлердің бірізділігі
Полиморфизмдер
Праймерлердің бірізділігі
Фрагменттердің ұзындығы
MYOC/TIGR, 3C, Q368X
F-ATACTGCCTAGGCCACTGGA-3
R- CAATGTCCGTGTAGCCACC-3
190 (81, 44, 35, 30)
MYOC, 3 exon, 3C, ... ... (147, ... ... 5-TGGCTACCACGGACAGTTC-3
R 5-ATTGGCGACTGACTGCTTA-3
199 (102,97)
Агарозды гелдегі электрофорезде ДНҚ амплификация өнімдерін талдау. ПТР амплификат алынған нәтижеге саны мен өзіне тәуелдігіне баға беру ... ... ... ... ... Әр ... амплификаттарының молекулярлы массасы маркердің көмегімен іске асырылады, молекулярлы массасы 100-ден 1000 жұп ... ... ... болады.
Нуклеотидтік қышқылдар фосфор қышқылының көптеген қалдықтарымен диссоциаланатын, өзгермейтін және теріс зарядқа ие болады. Бұл зарядтың көлем ... рн ... ... оның ... барлық нуклеин қышқылдарының массасына бірдей қатынаста болады. Сондықтан, көпшілік жағдайда, ... ... ... ... ... көлеміне емес, керісінше, молекула көлемдерінің әртүрлілігіне байланысты болады.
2.2.3 Агорозды гел электрофорез
1 % 40 мл концентрациялы агарозалы ... ... ... 0,4 грамм агароза, 40 мл Tris-борат буфері (1 х ТВЕ). Колбадағы ерітіндіні қайнатуға дейін жеткіземіз ... ... болу ... және ... дейін суытады. Суыған ерітіндіге 1,5-2 мкл ... ... ... ... гель дайындау.
60С-қа дейін суыған агарозаға белгіленген тарақшамен тетікке құяды. Содан кейін, агароза суыған соң ( 20 - 25 ... ... ), ... алып тастайды. Гельді электрофорезді камераға ауыстырады және электродты буфер құяды, гель буфермен 0,3-0,5 см. жауып тұруы керек. Сынаманы жағу үшін ... ... мен ... (6 мкл ... + 1 буфер). Гель ортасына бірнеше рет тамшылатамыз. Электрофорезді тока 60 mA ток күшімен 40-50 ... ... ... жағу үшін ... дайындау.
Бұл ерітіндінің құрамына сахароза мен бояғыш кіреді. Біріншісі, яғни сахароза ДНҚ үлгісі бар ерітіндінің созылғыштығын ... үшін ... Бұл ... ... үлгінің бар үрдісін жеңілдетеді. Ал бояғыш болса, үлгіні ортамен гельді оңай табу үшін керек. Осылай, оның ... оңай ... ... ... гел ... ... концентрациясы 8% құрайды. Бис-акриламид пен акриламид қатынасы ... тең. ... ... бар ... 5 мкл бөліп алып, 3 мкл 6 х ... ... ... ... 100 bp DNA Ladder ... ... ... 2 минут бойы бромды этийдим мен (10 мкг/мл) бояймыз және алынған үлгіні УФ-сәуледе ... ... ... 60 ... мономерлі ерітінді 16 мл
10 х ТВЕ - 6 мл
ТЕМЕD - 50 мкл
PSA - 500 ... - 38 ... 10% - 100 мг - 1 мл ... үшін ... - 1 х ТВЕ - 2 мл, ... ерітіндісі - 500 мкл, ТЕМЕD -40 мкл, PSA - 50 мкл ... ... - 1,3 ... - 2 ... ... - 8,3mlg
Буфер ТВЕ х 10 - 1 л-ге
Трис - 108 г ... ... - 54 г ... - 40 мл ... = ... ерітіндісі 30%
Метиленбисакриламид-1гр, бірінші еріту керек
Акриламид-29 гр және 100 ... ... ... Рестрикциялық талдау
ПТР әдісі арқылы зерттелетін геннің амплификатын алып болғаннан кейін генотиптің анықталуын жүргізу үшін рестрикциялық талдау қолданылды. Зерттеуге ... MYOC ... G367R ... ... ... ... G399V ... жағдайына BshNIBanI рестриктазасы және Q368X алелді жағдайы бойынша Cfr91 рестриктазалары қолданылды (Fermentas, Life ... Vilnius, ... ... ... ... гельде бөлдік. ПААГ концентрациясы 8% құрайды. Амплфикация өнімдерімен 20 мкл ерітінді алып оған 5 мкл 2 х бояғыш қосып, ПААГ-нің ... ... ... ... баға беру үшін ... массасы 100 bp маркер қолдандық. Гельді бромды этидий (10мкг/мл) ерітіндісінде боядық және УФ-сәуледе алынған үлгіні суретке ... ( G367R ... - 12 ml ... - 2 ml ... 1,5 ml
DNA 5 ... - ... - 2 ml
Bst4CI1,5ml
DNA 10 ml
8-кесте. ядДНҚ геніндегі жалғыз нуклеотидті талдауға қолданылған ... ... Y RCC ... C R Y G^G 5'
MYOC
Q368X
Bst4CI
(CAN↓GT)
MYOC
G367R
Cfr91
(C↑CRYGG
GGYRC↓C)
Фирма өндіруші (Fermentas) ұсынған жағдайға сай,көлемі 20 мкл сынамаларды амплификаттардың ... ... ... ... ДНҚ ... ... 1-3 ... белсенді есебімен қосамыз. Рестрикционды эндонуклеазамен ДНҚ гидролизін 370С темостатта 1 сағат бойы ... ... ... 8% ПААГ ... ... 29:1), ... бөлеміз. Электрофорезден соң, ДНҚ амплификаттарын бромды этийдиммен боядық. Алынған фрагменттерді молекулярлы салмағы 100-ден 1000 жұп Fermentas фирмасының нуклеотидтері ... ... ...
3 ... НӘТИЖЕЛЕРІ МЕН ОЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУ
3.1 Глаукоманың тұқымқуалаушы түріне ... ... ... ... бөліп алу және науқастарға клиникалық тексеру өткізу
Алматы қаласының емханаларында әр ... ... ... ... ... ... ... күдікті пациенттерге зерттеу жұмыстары жүргізілді. Барлық пациенттер тонометрия, офтальмоскопия, биомикроскопия, компьютерлік периметрия, ретинальді томография т.б. ... ... Осы ... дейін глаукома диагнозы қойылған 60 адамның және глаукомамен ауырмайтын бақылау тобындағы 20 адамның қан ... ДНҚ ... ... ... ... ... ... анамнездік тұқымқуалаушы бейімділікке ие науқастар алынды. Тұқымқуалаушы глаукомамен ауыратын 60 науқастың ішінен 21 адамда берілген түрімен, олардың ішінен аналық линия ... 10 ... ал ... ... бойынша 9, екі линия бойынша 2 адамда кездесті. Глаукомамен ауыратын науқастардың 44 %-да тұқым қуалаушы аурудың ... ... ... мен ауыратын науқастардың жалпы ауру түрлерін талдау бойынша: ... ... ... ... адамда (33%), ИБС -14 адамда (16.6%) кездесті.Олардың ішінен офтальмологиялық аурулар бойынша: кәрілік ... -18 ... (41%); ... - 5 ... (10%), көз нерві атрофиясы - 1 адамда (5,9 %), ... 6 ... (7%) ... ... ие ... орташа жас көрсеткіші 63+-1,5 жас; КІҚ (көз ішілік қысым) орташа көрсеткіші 18.4 +- 0,5мм.рт.сб; КІҚ оң және сол ... ... 1.7 +-0,5 ... тең ... ... ... MD ... ақаулық) орташа көрсеткіші 4,914 (қалыпты жағдайда болмау керек), PSD (паттерн-стандартты ақау ) - 5,014 ... 4-ке ... ... ... пішіні компьютерлік томографиядан өткізген кезде 1,67-ден 2,55 мм², Э/Д ... 0,71, ... ... ... көрсетілген.
9-кесте. Глаукомамен ауыратын науқастардың көру нервісі дискісінің морфологиялық параметрлері
Зерттелетін ... ... ... ... белдік көлемі (НРБ), мм²
Торшаның нерв талшықтарының қабатының қалыңдығы (ТНТҚҚ),мм²
Шекелік
0,264
0,05
0,16
Мұрындық
0,455
0,15
0,3
жоғары-шекелік
0,132
0,05
0,3
9-кестенің ... ... ... ең аз ... НБА, НБК ... ТНТҚҚ төменгі және жоғары сегменттерінде байқалған.
2012 жылғы қаралған глаукоманың тұқымқуалаушы түрімен ауыратын науқастардың кездесу ... ... ... ... ... ... ... тұқымқуалаушы түрімен ауыратын науқастардың кездесу жиілігі.
Параметрлері
Саны
Жиілігі %
Офтальмологиялық патологияға ие тексеруден өткен науқастар саны.
311
-
Глаукомамен ауыратын науқастарды табу.
60
19,2
Олардың ішінен тұқымқуалаушы түрімен.
21
6,7
Клинистердің ... ... 311 ... ... ... 19,2% ... ... түрлерімен ауырады, олардың, 6,7%-нің тұқымқуалаушы элементі бар. Алайда, клиникалық тексерудің нәтижесінде барлық жағдайда диагноз ... ... ... ... верифицирлеуші диагноз деп қана ядролық ДНҚ-дан спецификалық мутация тапқан ... ... ... ... ауыратын науқастардан бөліп алынған ДНҚ банк қорын жасау
Глаукомаға қорытынды диагноз қою үшін кешенді зертханалық және құралды ... ... ... ДНҚ ... табу үшін ... күдікті науқастардан қан үлгілерін алу жатады.
Клинистердің глаукоманың қай түрін қойғанына қарамастан, барлық тексеруден ... ... ... мен дені сау ... қан ... ... ... ала ядролы ДНҚ үлгілерінен банк қорын құру үшін қан үлгілері ... ... ... ... ... 60 ... және бақылау тобындағы 21 адамды генетикалық тексеруден өткізу.
Барлық зерттеулер 3 топқа бөлінді:
I-ші топ- ... ... ... ... (БЮГ, 3 адам);
II-ші топ- ашық бұрышты глаукомамен ауыратындар (БАБГ; 60 адам);
III-ші ... топ- ... ... ... ... (20 ... ... орташа жасы I-III топтарда (М+-m): 34,9+-4,0; 66,1+-1,0; 38,0+-1,0 тең ... ... ... ... ... бойынша алынды: көру өткірлігі 0,4- тен төмен ... ... ... ... ... ... мен көру ... ауруларының, сондай-ақ, тексеру кезінде анамнезде жарақат және күйіктің болмауы керек.
ЗЕРТТЕУ ... ... ... БЕРУ ... жұмысының аты: миоцилин (MYOC) генінің мутациясын ... ... ... күні :
* ... ... ... ... зерттеу процедурасы және оның не істеу керектігі түсіндірілді.
* Науқас қан үлгісін тапсыруға өз келісімін береді.
* Науқас кез ... ... ... ... бас ... ... және ол бас тарту оның алдағы емделуіне немесе медициналық ... ... әсер ... Берілген зерттеу бойынша еш жерде науқастың аты - жөні ... және ... ... ол ... ... ... ... зерттеу нәтижесін қандай мақсатта болса да қолдана алмайды. Жеке жағдайда ... ... ... ... ... келіседі.
Осы форманы толтыра отырып, мен өзіме заң бойынша ... ... ... ... ... ... қою мүмкіндігі болды, нәтижесінде ол сұрақтарыма қанағаттанарлықтай жауап алдым.
Науқасқа арналған ақпараттың жазылған нұсқасын және ... ... ... деген келісімін алдым.
Мен өз еркіммен зерттеуге қатысамын
Аты -жөні(науқастың қолымен): ... ... _ ... ... қолымен): ______________________
Қолы :___________ Күні:________
Сауалнама
Аты-жөні ... ... ... ... ... пошталық индекс:
Диагноз (толық):АБГ Глаукома
Туылғаннан аурулары болса
(әкесі, анасы, атасы, әжесі, әпкесі, ағасы немесе інісі т.б.)
Мен ... ... ... және ... қатысуға дайынмын.
Күні: |
Емдейтін дәрігер:
11-кесте. Глаукомамен ауыратын 60 науқасты ... жасы және көз ... ... ... ... ...
КІҚ OD
мм рт_ст.
ВГД OS
мм рт_ст.
1
Әйел
57
21
20
2
Әйел
47
14
14
3
Әйел
80
24
17
4
Әйел
82
11
29
5
Әйел
82
17
17
6
Әйел
77
18
22
7
Әйел
78
16
19
8
Әйел
61
25
18
9
Әйел
87
32
40
10
Әйел
74
23
21
11
Әйел
68
14
15
12
Әйел
76
21
26
13
Әйел
80
22
18
14
Әйел
86
23
25
15
Әйел
90
38
47
16
Әйел
77
18
12
17
Әйел
59
57
16
18
Әйел
85
20
21
19
Әйел
62
23
19
20
Әйел
71
18
14
21
Әйел
49
60
60
22
Әйел
70
22
19
23
Әйел
57
18
15
24
Әйел
47
13
12
25
Әйел
30
24
17
26
Әйел
80
29
11
27
Әйел
68
40
21
28
Әйел
73
35
36
29
Әйел
70
28
21
30
Әйел
79
14
16
31
Әйел
56
26
27
32
Ерлер
81
20
21
33
Ерлер
85
21
19
34
Ерлер
84
32
25
35
Ерлер
62
24
25
36
Ерлер
82
30
11
37
Ерлер
54
23
38
11-кестенің жалғасы
38
Ерлер
68
10
12
39
Ерлер
73
17
18
40
Ерлер
70
30
22
41
Ерлер
57
15
17
42
Ерлер
75
29
21
43
Ерлер
76
25
27
44
Ерлер
75
20
21
45
Ерлер
80
15
12
46
Ерлер
73
40
33
47
Ерлер
75
25
10
48
Ерлер
71
60
30
49
Ерлер
82
22
14
50
Ерлер
79
25
28
51
Ерлер
57
16
15
52
Ерлер
47
10
13
53
Ерлер
50
12
11
54
Ерлер
80
28
28
55
Ерлер
58
21
25
56
Ерлер
61
13
12
57
Ерлер
63
24
14
58
Ерлер
67
19
31
59
Ерлер
72
20
19
60
Ерлер
80
16
16
12-кесте. Глаукомамен ауыратын ... шығу тегі ... топ ... ... MYOC ... 42 ... 18
Кездесу жиілігі %
Әйелдер
1
1
-
2,39%
Ерлер
-
-
-
-
Кестеде көсетілгендей глаукома диагнозы қойылған науқастдың ішінен MYOC G367R мутациясы табылды, кездесу жиілігі 2,39%-ды көрсетті.
13-кесте. ... ... ... 60 ... және бақылау тобындағы 20 адамды жасы жынысы бойынша топтастыру
Жынысы
Зерттеуге түскен
науқастардың саны
1-топ
30-50 жас
2-топ 51-70 жас
3-топ 71-90 жас
Жасының орташа ... ... ... ... MYOC G367R ... ... топ өкілдерінде
кездесу жиілігі
Жынысы
Этникалық топтар
Қазақ
Орыс
Ерлер
19
9
Әйелдер
23
9
Жалпы қосындысы
42
18
Алматы қаласының емханаларында әр түрлі офтальмологиялық патологиясымен қаралған науқастардың ішінен глаукомаға күдікті пациенттерге ... ... ... ... ... тонометрия, офтальмоскопия, биомикроскопия, компьютерлік периметрия, ретинальді томография т.б. тексерулерден өткізілді. Осы уақытқа дейін глаукома диагнозы қойылған 60 адамның және ... ... ... ... 20 адамның қан үлгілірінен ДНҚ сынамалары бөлініп алынды.
Зерттеу жұмысымыздың барысында MYOC геннің қалыпты және ... ... ... ... ... үшін ... жүргіздік. MYOC геніндегі мутациялардың көбі 3-ші экзонда орналасуына байланысты, зерттеуге сол экзонның 3С фрагменті ... ... G367R, Q368X және G399V ... ... ...
БАБГ ауыратын бір науқастың MYOC генінің үшінші экзон 3С фрагментінде ... ... ... ... G367R ... ... ...
Глицин GGA аминқышқылының аргиниге AGA алмасуы негізінде G367R (1099 G>A) ... ... ... Ферментативті гидролиз негізінде ұзындығы 190 ж.н. фрагменті ұзындығы 147 ж.н. және 43 ... тең екі ... ... алып ... Бұл осы ... ... үшін сайт жоқ болып кетуіне байланысты, 1099 локусында глициннің аргининге (G-->A) алмасуы нәтижесінде соңғылықты фрагмент гидролизге ұшырамайды. Глаукома ... ... 60 ... MYOC ... Gly/Gly ... жағдайы 59 (98,3%) адамда, ал Gly/Arg алелльді жағдайы 1 (1,66%) амда ғана кездесті.
М-молекулалық массасы белгілі ... ... ... ... ... 2- ... ... G367R мутациясы бар науқастың ДНҚ үлгісі. 3-6, G367R мутациясы жоқ науқастың ДНҚ үлгісі.
7-сурет. Электрофореграмма G367R ... ... ... ... ... ... (3с) ... өнімдеріне талдау
Суретте көрсетілгендей 1-, 3-6, үлгілер геннің ( қалыпты ) Gly/Gly ... ... ... көруге болады, жалпы молекулалық массасы 190 bp. Ал 2-ші үлгіде зерттелген геннің (мутантты) Gly/Arg алелльдік жағдайын көруге ... ... ... ... бұл ... 200, 147 және 43 bp ... ... (ұзындығы 43 ж.н фрагменті суретте көрінбейді). Осы нәтижелерге қарап, MYOC Gly/Arg генінің адам популяциясында қалыпты варианттарының таралу жиілігі ... ал ... ... таралу жиілігі аз шамада кездесті. Мұндай нәтижелерді басқа да ... ... ... ... зертханада жүргізген зерттеулерімізде БАБГ ауыратын бір науқаста осы мутация түрі кездескен болатын, ал оның ... ... ... ... ауыратын науқастарды кездесу жиілігі 1,4%-не тең болды.
Рестрикциялық талдаудың нәтижесінде Q368X және G399V мутациялары тесеруден өткен глаукомамен ... ... ... жоқ ... 6,7 ). G399V ... бар ... жағдайда ұзындығы 199 ж.н. фрагментінде ферментативті гидролизі болмайды, ал G399V мутация болмаған жағдайда ... 104 ж.н. және 95 ... тең екі ... ... ... ... ... маркер. Эндонуклеазды рестриктазамен кесілген ДНҚ фрагменті.
8-сурет. G399V мутациясын анықтау үшін миоцилин генінің үшінші 3 ... (3с) ... ... ... талдаудың электрофореграммасы.
Суретте көрсетілгендей эндонуклеазды рестриктазамен өңделген соң барлық амплификаттар ұзындығы 104 ж.н және 95 ... тең екі ... ... бұл G399V ... жоқ екендігін көрсетті.
Q368X мутациясына келсек, егерде Q368X мутациясы жоқ болған жағдайда ұзындығы 81 ж.н, 44 ж.н, 35ж.н, және 30 ... тең 4 ... ... Ал ... ... ... бір ... сайтының жоғалуына әкеледі, нәтижесінде ұзындықтары 81, 79 және 30 ж.н. ... ... ... ... ... ... адамдарда MYOC генінің мутантты алелльді жағдайы кездеспеді.
Дегенмен алдағы зерттеу жұмысымызда G367R, Q368X және G399V ... ... ... 190 ж.н ... ... ферментативті гидролизі Q368X мутациясы жоқ болған жағдайда ұзындығы 81 ж.н, 44 ж.н, 35ж.н, және 30 ж.н-ке тең 4 ... ... Ал ... ... ... бір ... ... жоғалуына әкеледі, нәтижесінде ұзындықтары 81, 79 және 30 ж.н. фрагменттері түзіледі.
9-сурет. Q368X мутациясын анықтау үшін миоцилин генінің үшінші экзон (3с) ... ... ... ... ... ... MYOC Q368X ... үлгісі.
Q368X мутациясы үшін оған тән қасиет, бұл аурудың соңынан пайда болуы және аурудың түрде өтуі [51]. ... ... ... ... ... ... белгілерінің соңғылықты манифестациясының түрінде өтуі төменде көрсетілген жағдаймен түсіндіріледі. Стоп-кодонның түзілуі ... ДНҚ мРНҚ ... ... алып ... ... ... осыған орай, ақуыздың синтезделуі толықтай тоқталуына, сондай-ақ, ақуыздың қысқаруына алып келеді. Фенотиптік көріністер БАБГ-н ауыратын ... Q368X ... ... мРНҚ ... ... қысқартылған ақуыздың информациясы бар болуын, осының салдарынан қалыпты және ... ... ... да өзгереді [52].
15-кест. MYOC генінің 3 (3С) ... ... ... ДНҚ үлгілер саны
Глаукомамен ауыратын науқастар
Табылған мутациялар
Кездесу жиілігі %
Бақылау тобындағы адамдар
Табылған ... ... ... ... ... ... жауапты 1патогенді маңызды гендерді табу үшін глаукомамен ауыратын науқастарға клиника1-генетикалық кешенді тексері жүргізілді. Офтальмологиялық патологияға ие қаралған 311 науқас, ... ... ... ... жиі ... ... анықтау үшін 311 науқас тексеруден өткізілді. Олардың ішінен 60 науқас және болды. Барлық тексерілген ... ... ... ... болды. Тұқымқуалаушы глаукома түріне бейім анамнездік мәліметтері бойынша бөлініп алынды. Тұқымқуалаушы глаукоманың аурудың берілетін түрімен 21 адамда (6,7%): соның ішінде ... ... ... 10 ... ал ... ... ... 9, екі линия бойынша 2 адамда кездестіжалпы ортақ ауруларға глаукомамен ауыратын науқастарда кездесуі: ... ... ... ... кәрілік катарактасы, миопия,көру нервінің атрофиясы, артифаксия.
Глаукомамен ауыратын науқастардың қан ... ... ... 60 ... ... ... банк қоры ... ПТР-талдау көмегімен G367R мутациясия гетерозиготалы жағдайда БАБГ-мен ауыратын бір науқаста кездесті. Әрі қарай G367R, G399V және Q368X ... ... (3) 3 ... ... геніндегі мутацияларды табу және күнтізбелік жоспарға сай қарастырылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазіргі таңда біріншілік глаукома мәселелері медициналық-әлеуметтік мәнге ие болып, офтальмология ... ... ие ... бірі ... ... ... жүзінде соқыр науқастар арасында глаукомамен ауыратындардың саны 5 млн асады. Әртүрлі авторлардың мәліметтеріне жүгінсек 67-105 млн аса адам ... ... ал, ... ... ... денсаулық сақтау ұйымыныңпайымдауынша олардың саны 2030 жылға қарай екі есеге артады. Бүгінгі таңда глаукоманың ... ... ... ген ... ... ... ... (MYOC),оптиневрин (OPTN), цитохром P450 1B1 (CYP1B1) және WDR36 ... ... гені (MYOC) ... ... ұзын ... орналасқан және ол массасы 58 кДа белогын кодтайды. MYOC генінің ... ... ... ... ... болып табылады, оның аминоқышқыл тізбегіндегі өзгерісі оның трабекулярлы аппаратта жинақталуына алып ... көз ... ... циркуляциясына кедергі туғызады.
Глаукома кезінде көру функциясы өз қабілетін жояды, осыған байланысты дер кезінде емдеу және диагноз қою ... ... ... БАБГ ... ... маңызды рөл атқаратыны белгілі. Осы аурудың тең жартысы генетикалық негізделген, ал глаукомаға шалдығу қаупі, олардың ұрпақтарынан орта ... ... ... ... ... диагностиалық сынақтар маңызға ие, олардың көмегімен преморбитті сатыда да глаукоманың даму қаупін сынақтауға ... ... ... қан ... мен оған ... жүйкелер қызметінің бұзылуынан көз сұйықтығының циркуляциясы нашарлап, көзден жас шығу ... ... ... ... жиналып, көз ішілік қысымның жоғарылауына әкеледі. Бұл көздің қалыпты жағдайдағы жұмысын төмендетіп, көздің торлы қабығына келетін жүйкелердің жұмысы ... ... ішкі ... ... ... ... бұл жинақталған ұғым. Бұл ұғымға көздің ішкі қысымының өзгеруі міндетті түрде болатын, басқада өзгерістерін қосады. Глаукома іштен туған,біріншілік және екіншілік деп ... үш ... ... ... ... ... ... дренаж жүйесінің немесе алдыңғы камераның бұрышының жетілмеу немесе дұрыс дамымау салдары болады. ... ... бұл ... өздігінен мән мағынаға ие бола алмайтын құбылыстардың салдары болады.
Глаукомаға ... ... ... ... ... Емханасында қаралған глаукомамен ауыратын науқастардың қан үлгілерінен бөліп алынған 60 үлгіден тұратын ядролы ДНҚ-ның банк қоры құрылды. ... ... ... қан ... ... ... ДНҚ үлгілеріне ПТР- талдау жасалды.
G367R, G399V және Q368X ... ... (3С) 3 ... ... ... ... ПТР әдісі арқылы рестрикциялық талдау жүргізілді. MYOC G367R мутациясы бір науқаста табылды.
1) қаралған генетикалық детерминирленген ... табу үшін 311 ... ... ... ... ... ... ие, 60 науқас табылды. Олардың ішінен анамнездік тұқымқуалаушы бейімділікке ие, 21 адам, яғни 35% тең болды.
2) Глаукомамен ауыратын ... қан ... ... алынған ядролы 60 ДНҚ үлгілерінен тұратын банк қоры құрылды.
3) Глаукомамен тұқымқуалаушы бейімділікке ие, науқастардың қан ... ... ... ДНҚ ... ... жасалды. ПТР-талдау G367R мутациясының болуына және G399V және Q368X ... осы ... жоқ ... анықталды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
* Glaucoma. Basic and clinical course //American Academy of ophthalmology. -2005. 242 p.
* Нестеров А.П. ... ... М.: ... 1995. - 288с.
* ... В.В. ... гипертензия глаза и первичная глаукома: автореф. дисс. ... д - ра мед.наук. Ярославль, 1997. - 26 ... Kanski J.J., ... J.A., Salmon J.F. ... a colour manual of ... and treatment // Br. J. Ophthalmol. -1998. Vol. 82.
* 2nd ed. Oxford: ... 1996. ... ... ... ... ...
* Нестеров А.П. Глаукома. М.: Медицина. -2008. - 353 с.
* Shields M.B. Textbook of ... - ... Williams & ... ... p.
* Рахманов В.В. Мутации и полиморфизмы в генах миоциллина и ... у ... с ... ... ... ... дисс. канд. мед.наук. -Санкт-петербург, 2006.
* Сидоренко Е.И. Офтальмология. - М.: ... 2002. - 457 ... ... А.П. ... ... ... 1982. ... Аникина А.Ю. Неинвазивные методы определения риска прогрессирующей глаукомной оптической нейропатии: ... ... 2006, - ... ... Е.А. Роль ... окисления в патогенезе заболеваний глаз // Вестник офтальмологии. - 2004. - Т. 120 (5). - ...
* ... С.Н. К ... первичной открытоугольной глаукомы. В кн.: Вопросы патогенеза и лечения глаукомы. М. - 1981. - ... ... А.Ф. ... глаукома при внутриглазных опухолях // Клин.офтальм. -2003. -Т.4 (2). ... ... В.В. ... при ... ... ... для ... М.:Медицина, 2001.-352 с.
* Залетаев Д.В. Современная молекулярная ... в ... М.. -2000. - С. ... Dobreanu M., Mody E. ... of natural ... on in vitro lipoprotein oxidation // Rom. J. Intern. Med. - 1997. - Jan - Dec. ... ... А.П., ... Е.А. ... глаукомы // Клин.офтальм. -2001.-№2. -С. 35-37.
* Сидоров Э.Г. и др. Клиника, некоторые вопросы патогенеза и ... ... в ... ... // ... ... ... С.32-34.
* Водовозов А.М., Борискина Л.И. Истинное толерантное внутриглазное давление при глаукоме, глазной гипертензии и ... с ... ... // Вестн.офтальм..-1989.-№1.-С.5-7.
* Нестеров А.П. Глаукоматозная оптическая нейропатия // Вестн. офтальмол.-1999.-№1.-С.3-6.
* ... Basic and clinical course // American Academy of ... 242 p.
* ... glaucoma guidelines // South East Asia glaucoma interest ... p.
* ... В.В. ... ... о закономерностях и механизмах формирования глаукомы Франк-Каменецкого // Вестник офтальмологии.-2002.-Т.118. -№5.- С.5-8.
* Аветисов Э.С., Ковалевский Е.И., Хватова А.В. Руководство по ... ... .- М.: ... 1987. -148 ... ... Е.И. О ... ... и диагнозе врожденной глаукомы, как предпосылке к рациональному ее лечению. Возрастные особенности органа зрения в норме и при патологии у ... ... ... Е.В. ... ... ... ... у детей: дисс...канд.мед.наук.- Москва.-2004.
* Суркова В.К., Сафина А.З., Оренбуркина О.И. О роли генетической предрасположенности к развитию первичной открытоугольной глаукомы // ... - 2007. № 4. С. ... ... ... ... . ... ... В.В. Глаукома при псевдонормальном давлении. Рук-во для ... М.: ... 2001. 352с.
* ... О.В., Дадали Е.Л., Зинченко Р.А., Беклемишева Н.А., Киреева О.Л. ... ... и ... ... диагностики моногенных изолированных глауком // Медицинская генетика. -2009. Т. 8, №11(89). - С. 3-15.
* 33 Wiggs J.L. Genetic ... of Glaucoma // Arch ... -2007. -Vol. 125. - P. ... ... glaucoma ... // South East Asia glaucoma interest group.2004.92 p.
* Kaur K., Mukhopadhyay A. Myocilin gene ... in primary ... glaucoma // clinical ... -2005. -Vol. 67, -P. ... ... M.L., Radha V., Gupta V. et al. A ... ... mutant of optineurin selectively induces death of retinal ganglion cells which is ... by ... // Invest. Ophthal. Vis. Sci. -2007. -Vol. 48, -P. ... Tamm E.R., Russell P., Epstein D.L. et al. ... of myocilin /TIGR ... in human ... meshwork // Invest. ... Vis.Sci. - 1999. Vol. 40, - P. ... Kirstein L., Cvecl A., Chauhan B.K. et al. ... of human ... gene transcription in trabecular meshwork cells and astrocytes: role of upstream stimulatory factor // Genes. Cells. 2000. Vol.5, P. ... Tripathi R.C., Li J., Chan W.F. et al. Aqueous humor in ... eyes contains an ... level of TGF-β2 // ... - 1994. - Vol. 58, - P. 723-727.
* Shepard A.R., Jacobson N., Fingert J.H. et al. Delayed ... ... ... of the glaucoma gene myocilin in human trabecular meshwork cells // Invest. ... Vis.Sci. - 2001. - Vol. 42, - P. ...
* Fingert J.H. Ying L., ... R.E. et al. Characterization and comparison of the human and mouse GLC1A glaucoma genes // Genome. Res. - 1998. - Vol. 8, - P. 377- 384.
* ... A., Gupta A. et al. Did myocilin evolve from two ... ... ... // Mol. Vis. 2002. - Vol.8, - P.442-448.
* Polansky J.R., Nguyen T.D. The TIGR gene, pathogenic mechanisms and other recent advances in glaucoma genetics // Curr. Opin, ... - ... 9(2), -P. ... Nguyen T.D., Chen P., Huang W.D. et al. Gene ... and properties of TIGR, an olfactomedin-related glycoprotein cloned from ... ... meshwork cells // ... - 1998. - Vol.273, - P. 6341- 6350.
* 45 ... ... K., Theelen T. et al. Identification and functional characterization of a novel MYOC mutation in two primary open angle glaucoma families from The ... // Mol. Vis. - 2007. - Vol. 13, -P. ... 46 Challa P. Glaucoma genetics // Int. ... Clin. - 2008. - Vol. 48(4). - P. ... 47 Swiderski R.E., Ying L.H., Cassell M.D. et al. Expression pattern and in situ localization of the mouse ... of the human MYOC (GLC1A) gene in adult brain // ... Res. - 1999. - Vol.68, - P. ... 48 Wentz-Hunter K., Ueda J., Yue B.Y. et al. Myocilin is associated with mitochondria in human ... meshwork cells // J. Cell. Physiol. - 2002.- Vol. 190, - P. ... 49 Ueda J., ... K., Yue B.Y. ... of myocilin and ... matrix components in the juxtacanalicular tissue of human eyes II Invest. Ophthalmol. Vis. Sd. - 2002. - Vol. 43, - P. ... 50 Boom R., Sol C.J., Salimans M.M. et al. Rapid and simple method for ... of nucleic acids // J. Clin. ... 1990. Vol.28, -P. ... 51 Alward W.L., Kwon Y.H., Khanna C.L., et al. Variations in the myocilin gene in patients with ... glaucoma // Arch. ... -2002. ... - ... ... J., ... S.R. et al. ... and understanding of myocilin mutations in Indian primary open angle glaucoma patients // Mol. Vis. -2003. Vol.9, - ... Curry S.M., Daou A.G., Hermanns P. et al ... P4501B1 ... cause only part of primary ... glaucoma in Ecuador // Ophtal. Genet. 2004. - Vol. 25. - P. 3-9.
* Dandona L., Dansona R., Srinivas P., Vilas K. et al. ... in the Indian state of Andhra Pradesh // Invest ... Sci. 2001. - Vol. 42. - P. 908916.
* Doshi M., Marcus C., Bejjani B.A. et al. ... of CyplBl in normal, human, fetal and adult eyes // Exp. Eye Res. 2006. - Vol. 82. - P. 24-32.
* Faucher M., Anctil J.L., Rodrigue M.A. et al. Founder ... ... for glaucoma in the Quebec ... // Hum. Mol. Genet. -2002. Vol. 11. - P. ...
* Fautsch M.P., Bahler C.K., Jewison D.J., Johnson D.H. ... ... increases outflow resistance in the human anterior segment // Invest. Ophthamol. Vis. Sci. 2000. - Vol. 41. - P. ...
* Fautsch M.P., Johnson D.H. ... of ... ... // Invest. ... Vis. Sci. 2001. - Vol. 42. - P. ...
* Filla M.S., Liu X., Nguyen T.D. et al. In vitro ... of TIGR/MYOC in trabecular meshwork extracellular matrix and binding to fibronectin // Invest. Ophthalmol. Vis. Sci. 2002. - Vol. 43. - P. 151-161.
* Fingert J.H., Ying L., ... R.E. et al. ... and ... of the human and mouse GLC1A glaucoma genes // Genome. Res. 1998. -Vol. 8.-P. 377-384.
* Fingert J. H., Heon E., Liebmann J.M. et al. Analysis of myocilin ... in 1703 glaucoma patients from five ... ... // Hum. Mol. Genet. 1999. - Vol. 8. - P. 899-905.
* Francois J. ... glaucoma and its inheritance // Ophthalmologica -1980-Vol. 181.-P. 61-73.
* Francois J. Genetic ... to glaucoma // Dev. ... 1981. -Vol. 3.-P. 1-45.
* Gencik A., ... A., Ferak V. ... ... aspects of primary ... glaucoma // Hum. Gene. 2000. - Vol. 61. - P. 193-197.
* Gobeil S., Rodrigue M.A., Moisan S. et al. ... sequestration of hetero-oligomers formed by wild-type and glaucoma-causing myocilin mutants // Invest. Ophthalmol. Vis. Sci. 2004. - Vol. 45. - P. ...
* Goldberg I. How common is glaucoma ... // In Glaucoma in the 21st century / Ed. by Weinreb R.N. et al. Mosby, Landau, Germany, 2000. -P. 1-8.
* Goldwich A., Ethier C.R., Chan D.W. et al. ... with the ... domain of myocilin does not affect outflow facility // Invest. ... Vis. Sci. 2003. - Vol. 44. - P. ...
* Gong G., ... O., ... G.R., Wilson M.R. Genetic dissection of myocilin glaucoma // Hum. Mol. Genet. 2004. - Vol. 13. - P. ...
* Gould D.B., Savinova O.V., Torrado M. et al. ... ... Myoc ... supports a ... pathologic role of abnormal proteins in glaucoma // Mol. Cell. Biol. 2004. - Vol. 24. - P. ...
* ... S.E., Peterson J.A. ... ... of P450s and exstrapolations of the unknown // Methods Enzymol. 1996. - Vol. 272. -P. 315-326.
* Han Z., Wax M.B., Patil R.V. ... of ... water channels by phorbol ... protein ... // The Journal of ... ... 1998. - Vol. 273. - ...
* Hardeland R., Pandi-Perumal S.R., Cardinali D.P. Melatonin // Int. J. Biochem. Cell Biol. 2006. - Vol. 38. - P. 313-316.
* Hauser M. A., ... Sena D., Flor J.D. et al. ... of ... sequence ... ib an ethnically diverse population of low tension glaucoma patients from the United States // J. ... 2006. - V. 15. -P. ...
* Hewitt A., Dimasi D., Mackey D. et al. A Glaucoma ... Study of the WDR36 Gene D658G sequence variant // Am J ... 2006. ... 324-325.
* Hewitt A. W., Mackey D.A., Creig J.E. Myocilin ... glaucoma ... database // Hum. Mutat. 2008. - Vol. 29. - P. 207-211.
* Hogewind B.F.T., ... K., Theelen T. et al. ... and ... ... of a novel MYOC mutation in two primary open angle glaucoma families from The ... // Mol. Vis. 2007. - Vol. 13.-P. ...
* Hoh S.T. et al. ... retinal nerve fiber layer thickness measurement reproducibility using scanning laser polarimetry // J. Glaucoma. 1998. -Vol. 7.-P. 12-15.
* ... D.A., ... M., Stoilov I. et al. Genotype and ... ... in congenital glaucoma: CYP1B1 mutations, goniodysgenesis, and clinical characteristics // Am. J. Ophthalmol. 2006. - Vol.142. - P. ...
* Hulsman C.A.A., ... I.C.D., ... R.S. et al. Is open-angle glaucoma associated with early menopause? The Rotterdam Study // Am. J. Epidemiol. 2001. - Vol. 154. - ...
* Jaffar M.S. Care of the ... glaucoma patient // ... Annual. Raven Press. 1988. - P. 15.
* Jansson M., Marknell T., Tomic L. et al. Allelic variants in the ... gene in patients with primary ... ... glaucoma and ... controls // ... Genet. 2003. - Vol. 24. -P. 103-110.
* Johnson A.T., Drack A.V., Kwitek A.E. et al. Clinical features and linkage analysis of a family with ... dominant juvenile glaucoma // Ophthalmology. 1993. - Vol. 100. - P. 524-529.
* Kakiuchi-Matsumoto T., Isashiki Y., Ohba N. et al ... P4501B1 gene ... in Japanese patients with primary ... glaucoma // Am. J. Ophthalmol. 2001. - Vol. 131. - P. 345-350.
* Karali A, Russell P, Stefani FH, Tamm ER. ... of ... ... ... response protein inthe human eye // Invest. ... Vis. Sci. 2000. - Vol. 41. - P. 729740.
* Kim B.S., Savinova O.V., Reedy M.V. et al. Targeted ... of the myocilin gene (Myoc) suggests that human glaucoma -causing ... are gain of function// Mol. Cell Biol. 2001. - Vol. 21. - P. ...
* Kirstein L., Cvekl A., Chauhan B.K. et al. ... of human ... gene ... in ... meshwork cells and ... role of upstream stimulatory factor // Genes. Cells. 2000. - Vol. 5.-P. 661-676.
* Kramer P., Samples J., Monemi S. et al. The role of the WDR36 gene on ... 5q22.1 in a large family with primary ... glaucoma mapped to this region // Arch ... 2006. - Vol.124. - P. 13281331.
* Kubota R., Noda S., Wang Y. et al. A novel ... protein ... ... in the ... cilium of the ... ... cloning, tissue expression and chromosomal mapping // Genomics. 1997. - Vol. 41. - P. 360-369.
* Kubota R., Mashima Y., Ohtake Y. et al. Novel ... in the myocilin gene in Japanese glaucoma patients // Human ... 2000. -Vol. 16-P. 270.
* Kumar A., ... M.G., Gupta S.K. et al. Role of CYP1B1, MYOC, OPTN and OPTC genes in ... primary open-angle glaucoma: predominance of CYP1B1 mutations in Indian patients. 2007. -Vol. 13.-P. 667-676.
* Kunkel L.M., Kirby D.R., Boyer S.H. et al. Analyses of human ... ... DNA in ... variants // Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 1977. - Vol. 74. - P. 1245-1249.
* Lam D.S., Leung Y.F., Chua J.K. et al. ... in the TIGR gene in ... with and without primary ... glaucoma // Invest. ... Vis. Sci. 2000. - Vol. 41. - P. ...
* Mashima Y., Suzuki Y., Sergeev Y. et al Novel ... P4501B1 (CYP1B1) gene mutations in Japanese pat ients with primary ... glaucoma // Invest. ... Vis. Sci. 2001. - Vol. 42. - P. ...
* Mataftsi A., Achache F., Heon E. et al. MYOC mutation ... in primary open-angle glaucoma patients from Western Switzerland // Ophthalmic. Genet. 2001. - Vol. 22. - P. 225-231.
* Melki R., ... A., Akhayat O. et al. The M98K variant of the ... (OPTN) gene modifies initial ... pressure in patients with primary open angle glaucoma // J. Med. Genet. 2003. - Vol. 40. - P. 842-844.
* Melki R., ... A., Brezin A.P. et al. Myocilin analysis by DHPLC in French POAG ... ... prevalence of Q368X mutation // Hum. Mutat. (Mutation in brief) 2003. - #636. - online.
* Melki R., Idhajji A., Hassani M. et al. ... analysis of the Myocilin gene in patients with primary open angle glaucoma in Morocco // Ophthal. Genet. 2003. - Vol. 23. - P. 67-69.
* ... K., Mardin C.Y., Wakili N. et al. Novel ... in the ... gene in a large group of glaucoma patients // Hum. Mutat. 2002. - Vol. 20. - P. 479-480.
* ... A., Acharya M., Ray J. et al. ... in MYOC gene of Indian primary open angle glaucoma patients // Mol. Vis. 2002. -Vol. 8.-P. 442-448.
* Ohtake Y., Kubota R., Tanino T. et al Novel compound ... mutations in the cetochrome P4501B1 gene (CYP1B1) in a Japanese patient with primary ... glaucoma // ... Genet. 2000. - Vol. 21. -P. 191-193.
* ... M., Stoilov I., Sarfarazi M., Kadasi L. et al. Identification single ancestral CYP1B1 mutation in Slovak Gypsies (Roms) affected with primary ... glaucoma // J. Med. Genet. 1999. - Vol. 36. - P. 290294.
* Raucy J.L., Allen S.W. Recent advances in P450 research // ... J. 2001. - Vol. 1. - P. 178-186.
* Reddy A.B., Panicker S.G., Mandal A.K. et al ... of R368H as a ... CYP1B1 allele causing primary ... glaucoma in Indian patients // Invest. Ophthalmol. Via. Sci. 2003. - Vol. 44. - P. 42004203.
* Ritch R., Podos S.M., Henley W. et al. Lack of ... of ... antigens with primary open angle glaucoma // Arch. ... 1978. - Vol. 96. - P. 2204-2206.
* Rezaie T., Child A., Hitchings R. et al. ... primary ... glaucoma caused by ... in ... // Science. 2002. - Vol. 295.-P. 1077-1079.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Глаукомамен ауыратын науқастардың миоцилин геніндегі G367R, Q368X және G399V мутацияларын анықтау61 бет
Глаукома ауруы13 бет
Психосоматикалық аурулармен ауыратын пациенттер ерекшеліктері5 бет
Психосоматикалық аурулармен ауыратын пациенттердің ерекшеліктері3 бет
Психосоматикалық аурулармен ауыратын пациенттердің ерекшеліктері жайлы4 бет
Психосоматикалық аурулармен ауыратын пациенттердің ерекшеліктері жайлы ақпарат3 бет
Психосоматикалық аурулармен ауыратын пациенттердің ерекшеліктері жайлы мәлімет14 бет
Психосоматикалық аурулармен ауыратын пациенттердің ерекшеліктері туралы3 бет
Психосоматикалық аурулармен ауыратын пациенттердің ерекшеліктері туралы ақпарат3 бет
Психосоматикалық аурулармен ауыратын пациенттердің ерекшеліктері туралы мәлімет7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь