Ой еңбегі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2
І. Әдебиетке шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.1. Еңбек физиологиясының міндетері, даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2. Ой еңбегінің ғылыми тұрғыдан ұйымдастырылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.3. Ой еңбегі кезіндегі ағзаның функционалдық күйі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9
1.4. Ой еңбегі нәтижесінде жүйке жүйесіндегі тежелу процесстері ... ... ... ...12
ІІ. Зерттеу материалдары мен әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
2.1. Физикалық даму деңгейін антропометриялық зерттеу әдістемелері ... ... .14
2.2. Психо.физиологиялық зерттеу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
Орта білім беру мекемелері мен жоғарғы оқу орындарында заманауи талапқа сай инновациялық білім және тәрбие беру мұғалімдерден терең, жан-жақты біліктілікті талап етумен қатар олады психо-физиологиялық жүктемелердің әсеріне душар етеді.
Оыған байланысты мұғалімнің еңбегін ғылыми тұрғыдан зерттеуді ұйымдастыру кешенді, жан-жақты қарастыруды талап етеді.
Еңбекті ғылыми тұрғыдан ұйымдастыру дегеніміз – еңбек нормаларын жеңілдету, еңбек тәртібін нығайту және оны сақтау. Ол үшін мектепте және жоғарғы оқу орындарында оқу процесін ұйымддастырудың стандартына сай тиісті нормативтеді ғылыми тұрғыдан жоспарлаумен қатар, оқытудың тиімді инновациялық әдіс-тәсілдерін енгізе отырып, әр түрлі психо-физиологиялық стресс факторлардан сақтандыру арқылы ағзаның қажымауына шаралар қолдана білу.
Осыған орай мектеп мұғалімдерінің білім-тәрбие барысында атқаратын қызметінің нәтижесінде еңбекті ұйымдастыруда еңбек физиологиясының маңызы зор.
1 Абаскалова Н.П., Здаровью надо учить!, - Новосибирск, изд., Лада 2000.
2 Арустамов Э.А. ,Безопасность жизнедеятельности: Учебник. – Москва,2000 г.
3 Анохин П.К. Очерки по физиологии функциональных систем. - Москва: Медицина, 1975 .
4 Безопасность жизнедеятельности / Под ред. C.В. Белова. – М.: Высшая школа, 1999 г.
5 Горшков С. И., Золина З. М., Мойкин Ю. В., Методики исследований в физиологии труда, М., 1974 г.;
6 Дубровский В.И., Здоровый образ жизни, М., Флинта, 1999 г.
7 Демирчоглян Г.Г. Компьютер и здоровье. М. Советский спорт, 1995 г.
8 Косилов С. А., Физиологические основы НОТ, М., 1969 г.;
9 Коровкова А.В., Практикум по нормальной фзиологии, М., Высшая школа, 1983 г.;
10 Ломов Б. Ф., Человек и техника, М., 1966 г.;
11 Селье Г., Стресс без дистресса. — М: Прогресс, 1979 г.
12 Бакштанский В. Л., Жданов О. И. 10 000 дней: менеджмент жизни. М.: ПЕР СЭ, 2001 г.
13 Василюк Ф. Е. Психология переживания. Анализ преодоления критических ситуаций. — М.: Издательство Московского университета, 1984 г.
14 Дмитриева М. А. и др. Психология труда и инженерная психология. Л., 1979 г.
15 Пряжников Н. С, Пряжникова Е. Ю. Психология труда и человеческого достоинства. М: Академия, 2001 г.
16 Попов А. К. Общие и частные аспекты проблемы работоспособности человека // Психологические проблемы деятельности в особых условиях / Отв. ред. Б. Ф. Ломов, Ю. М. Забродин. М.: Наука, 1985 г.
17 Китаев-Смык Л.А «Психология стресса» М., Наука, 1983 г.
18 Рофе А. И. Организация и нормирование труда. «МИК», 2003 г.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе..........................................................................................................................2
І. Әдебиетке шолу....................................................................................................4
+ Еңбек физиологиясының міндетері, даму тарихы........................................4
+ Ой еңбегінің ғылыми тұрғыдан ұйымдастырылуы........................................5
+ Ой еңбегі ... ... ... ... Ой ... ... ... жүйесіндегі тежелу процесстері ...............12
ІІ. Зерттеу материалдары мен әдістері................................................................14
+ Физикалық даму ... ... ... әдістемелері.........14
+ Психо-физиологиялық зерттеу әдістері........................................................14
ІІІ. Қорытынды .......................................................................................................16
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі..................................................................17
Кіріспе
Орта білім беру ... мен ... оқу ... ... талапқа сай инновациялық білім және тәрбие беру мұғалімдерден терең, жан-жақты біліктілікті талап ... ... ... ... ... әсеріне душар етеді.
Оыған байланысты мұғалімнің еңбегін ғылыми тұрғыдан зерттеуді ұйымдастыру кешенді, жан-жақты қарастыруды талап етеді.
Еңбекті ғылыми тұрғыдан ұйымдастыру дегеніміз - ... ... ... еңбек тәртібін нығайту және оны сақтау. Ол үшін ... және ... оқу ... оқу ... ... ... сай тиісті нормативтеді ғылыми тұрғыдан жоспарлаумен ... ... ... ... әдіс-тәсілдерін енгізе отырып, әр түрлі психо-физиологиялық стресс факторлардан сақтандыру арқылы ағзаның қажымауына шаралар қолдана білу.
Осыған орай ... ... ... ... ... ... ... еңбекті ұйымдастыруда еңбек физиологиясының маңызы зор.
Еңбек физиологиясы - бұл физиология ғылымының бір ... ... ... ... еңбек ету барысында, ағзасында болатын физиологиялық процесстерін және реттеу механизмдерінің функционалдық көріністерінің, заңдылықтарын зерттей ... ... екі ... шешуге бағыттайды: жұмыс барысындағы процесстердің тиімді жолдарын анықтау арқылы, еңбектің жоғары өнімділігіне ... және ... ... ... әрбір тұлғаның еңбек ету барысындағы көптеген қолайсыз факторлардан сақтандыру шараларын ... ... ... ... ... бір ... ... әрбір еңбек, адамның кәсіби ерекшеліктері мен іс-әрекетіне қарай жұмыс режимін, ... оның ... ... ... ... ... ... жасайды.
Еңбек физиологиясының маңызы адам ағзасының функционалдық күйін, еңбек етуге дейінгі және еңбектен ... ... баға бере ... ... ... әдіс ... дайындайды, еңбекті жаңаша жүргізу жолдарын пайдалана отырып, адамның еңбекке қабілеттілігін жоғарылату мен денсаулығын сақтауды айқындайды.
Біздің магистрлік зерттеу ... ... ... ... еңбек ету барысында ағзасының физиологиялық, психологиялық өзгерістерін ... ... ... жүктемесінің оның қарқынына, күрделілігіне, маңызына байланысты еңбек ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін тиімді және шаршау-қажуды аз тудыратын жақтарын анықтау;
* оқу процесіндегі мұғалім еңбегін бағалай отырып, ағзасының функционалды күйін ... ... ... ... ... ... мен ... қабілеттілігінің төмендеуіне екінші психологиялық факторлармен ұштастырып, зерттеулер жүргізу;
Зерттеу міндеттері: Білім беру және ... ... ... сай ... ... оқу процесіне қолдану кезіндегі еңбекті ғылыми ұйымдастырудың ең маңызды әлеуметтік мәселесі - ... ... ... ... және ... ... Білім беру саласында еңбек адамдардың физиологиялық және психологиялық күйін зерттей отырып, адам ағзаларының бейімделуін және шектеуші факторларға төзімділігін ... ... ... ... ... ... саласымен ұштастырып еңбек тәртібін сақтауға қолдану.
І. ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ
+ Еңбек физиологиясының міндетері
Еңбек - ... өз ... ... үшін ... ... ... Ол қоғаммен тығыз байланысты әлуметтік санат. Өйткені еңбек адам тіршілігінің және тұрмыс қалпының ... ... ... ... ... ... организмге әсерін еңбек физиологиясы зерттейді.
Еңбек физиологиясы - бұл ... ... бір ... Ол әрбір тұлғаның еңбек етуде физиологиялық процестердің заңдылқтарын және оны реттеу жолдарын ... яғни ... ету ... ... ... қалай өзгереді деген сұраққа жауап береді. Сөйтіп, адамның денсаулығын және жұмысқа қабілеттілігін сақтау үшін, еңбекті ұйымдастырудың режимі мен ... ... ... ... мен ... ... тұрғыдан қарастырады.
Еңбек физиологиясының маңызы адам ағзасының функционалдық күйін, ... ... ... және ... ... ... баға бере отырып, еңбек режимінің әдіс тәсілдерін дайындайды, еңбекті жаңаша жүргізу жолдарын пайдалана отырып, адамның еңбекке қабілеттілігін жоғарылату мен ... ... ... ... ... шығу тарихына тоқталатын болсақ, ол өз алдына жеке пән ... ... ... ... ... ... ... өндірістің дамуы мен еңбек етудің жаңа түрлерінің пайда болуы ... ... ... ... ... ... ... проблемаларды ең алғаш зерттеуші ғалымдар Г. Гельмгольц, Э. ... И.М. ... адам ... ... қажу ... ... жақтарын ғылыми жолмен зерттеп себеп-салдарын аша бастады. 1857 жылы жарық көрген польща жаратылыстанушысы В. ... > атты ... ... ... Н. ... мен ... ... Ж. Амардың бұлшықет жиырылуын зерттеуге арналған жұмыстары еңбек физиологиясы ғылымының қалыптасып, ... ... үлес ... ... ... СССР-да адамның еңбекке қабілеттілігін жан жақты зерттеу қолға алынды. Бұл мәселені жүйелі түрде шешуде 1920 жылы А.К. ... ... ... институты үлкен үлес қосты. Бұл институтта физиологтар, гигиенисттер, психологтар мен социологтар ... ... ... ... С.Г. ... М.И. ... А.Д. Слоним, Н.А. Бернштейн ... ... ... ... ... ... физиологиясы адамның операторлық және басқарушылық қызметінің ерекшеліктерін ... ... ... байланысты басты міндет организм функциясын, әсіресе ОЖЖ мен сезім ... ... ... ... Н.В. ... И.С. Кандрор, З.М. Золина, В.В. Розинблаттың зерттеулері еңбек қызметін қалыптастыру мен ... б ... ... қызметін қалыптастыру мен қолдаудың бірқатар жаңа заңдылықтарын анықтауға мүмкіндік берді, ал В.И. ... Г.М. ... Б.Ф. ... ... бұл ... ... ... негізгі әдістемелерің қалыптастырды.
Адамның еңбек ету барысында қажуы және жұмысқа қабілеттілігінің ... ... ... ... ... ... ... отырып, ал сыртқы факторлардың ағзасына әсерін еңбек гигиенасымен ұштастырып қарастыру жағынан ... ... бұл ... ... ... ... байланысатындығын көруге болады.
+ Ой еңбегінің ғылыми тұрғыдан ұйымдастырылуы
Еңбекті дұрыс ұйымдастыруға қажетті жағдай - ... пен ... ... түрде үйлестіре білу болып табылады. Біз денсаулықтың нағыз қайнар көзі - демалыс деп ... Ол рас, ... ... тек қана төсекке тапжылмастан тыныш жата беру деп түсіну дұрыс емес. Жұмыссыз ... ... ... ... демалыс болмайды. Демалыс əрқашанда белсенді қимыл қозғалыс үстінде өтуі қажет. Онымен бірге əр түрлі əректеттерді дұрыс аламастырып ... яғни ой ... дене ... ... немесе керісінше дене еңбегін ой еңбегі мен алмастырып отыру керек.
Адамдардың барлығына бірдей қолдануға болатын ортақ режим ... алу ... ... Біз əрқайсысымыз əрқилы еңбек етіп, əр түрлі өмір ... ... ... өзінің мүмкіндігіне, жұмысының сипатына, тұрмыс жағдайына жəне денсаулығына қарай өзіне лайықты күн режимін жасап алуға болады. Ой еңбегі мен жəне дене ... ... адам ... ... ... ... жұмыспен демалысты дұрыс алмастыра білуі тиіс. Ең алдымен еш уақытта ешкімге еліктемеңіз, яғни үлгі ... ... ... күн ... ... алмаңыз. Сізге өзіңізден басқа ешкім тиімді режим жасап бере ... ... күн ... əркім өзінің жағдайын əсіресе тұрмыс жағдайы мен дағдыланған əдеттерін əуестенетін істерін естен шығармауы керек. Күн режимінде ... жəне ... ... ... ... экскурсияға шығу, жора-жолдастары мен кездесу, киноға,театрға, сырғанақ тебуге жəне т.б. баратын ... ... ... ... күн ... ... алу ... қолынан келеді, бірақ оны орындау оңай емес. Күн режимін орындауға И.П. ... ... ... бола ... Ол ... ... ... жоспарын қызмет орнында ғана емес, үйдеде дұрыс сақтап, мұқият орындап ... ... ... ... қоя ... ... ... беріле істейтін ұлы ғалым түскі тамаққа берілетін үзілсіті де ұтымды пайдаланған, тамақ үстінде жұмыспен шұғылдануға ... ... ... əңгімелесуге рұқсат бермеген. Ғалымның əйелінің айтуына қарағанда И.П. ... ... бір ... ... дачасына апармаған көрінеді. Жазғы демалыс кездерінде ол тек қана көркем əдеби шығармаларды ғана оқып, бақта жұмыс істеген, суға ... ... ... И.П. ... ... үшін ең ... деп есеп ... Бір сөзбен айтқанда денсаулыққа пайдалысы тыныш отыру, жату емес, белсенді түрде демалу, яғни қандайда болсын əрекет үстінде демалу. Белсенді ... ... ... тек дене ... жаттығуларына арналған үзіліс, бойжазу ғана емес оларға қоса ... ... ... ... білу ... ... Күш түскен ой еңбегі кезінде адамның назары белгілі бір құбылыстың, ... ... тек бір ... ... түрлеріне ғана ауады да қозу процесі мидың аздаған клеткаларына ғана ... ... ... ми қыртысы клеткаларының белгілі бір жеріне ғана күш түседі. Соның саладрынан нерв процестері аралығында тепе-теңдік бұзылады. Сондықтан еңбекке ... ... ... ... ... ... нерв ... қозу жəне тежелу процестерін дүркін-дүркін алмастырып отырған жөн.
Ой еңбегі мамандығының барлық ... тəн ... ... бар. Дене ... ... ой еңбегі оталық нерв жүйесіне шамадан тыс күш ... ... ... ой еңбегі мен адам көп қозғалмайтын жағдайда өтеді.Ой еңбегі жұмысы қолайсыз ұйымдастырылған жағдайды, мысалы, ... ... ... операторларының орталық нерв жүйелерінің функционалдық мүмкіндігі жұмыс күнінің екінші жартысында төмедей бастайды. Сөйтіп ой еңбегі мен ... адам ... ... ... ... жұмыс күні бойына еңбекке қабілеттілік дəрежесін сақтау үшін еңбек пен демалысты дұрыс ұштастыра білген жөн.
Ой еңбегімен айналысатын егде ... үшін дене ... ... сөз ... ең алдымен тыныс алу гимнастикасын айта кеткен дұрыс. Дем алу, яғни таза ауа жұту ... ... үшін ... аса зор ... белгілі. Алайда бұл жаттығулар дененің табиғи қимыл қозғалыстарымен сайма-сай келуі, солармен тығыз байланыста жүргізілуге тиіс. ... ... ... ... тек ... ... ұйымдастыруға ғана емес, сонымен бірге жұмыс орнына жəне ... ... ... ... да ... Адам ... ... орта дегеніміз цех, класс, лаборатория, кабинет болуы мүмкін. Ортаға айналадағы адамдарды да жатқызуға болады. Жұмыс істеліп ... ... ... ... да ... əрекетінің психологиялық ерекшелігіне тиісті əсер етеді. Сондықтан жұмыс ... ... ... ауа ... ... ... қарамастан күніне бірнеше рет тазартылуы қажет. Жұмыс орнының температурасы 18-20°, ауаның салыстырмалы ылғалдылығы 50-70 пайыз болуы керек. Жұмыс орны міндетті ... таза ... ... ... ... ... тік ... отырған жағдайда шынтақтьң деңгейіне дəл келуі керек. Орындық пен креслоның биіктігі тіземен бірдей ... жөн. ... ... ... ... ... нормаға сəйкес келмейді, өйткені сүйеніштің болмауы бұлшық ... тез ... ... ... да, ... тез қажытады. Столда отырған кезде аздап қана еңкею керек, арқаны бүгіп отыруға болмайды. Стол үстінің ыбырсып жатуы адамның ... əр ... ... ойын бөледі, сондықтан столдан артық заттардың бəрін алып ... ... ... қарындаштар жұмыс істеуге күні бұрын дайын тұруы қажет. Ал жұмыс орнының қолайсыздығы еңбек өнімділігін ... ... Ой ... ... адам күні бойы ... ... ... ал дене еңбегімен шұғылданатын адам көбіне түрегеліп тұруға мəжбүр болады. Сондықтан дене еңбегімен айналысатындардың ... ... ал ой ... айналысатын адамдар түрегеліп əрі-бері жүрулері тиіс.
Ой еңбегімен айналысатын адам күні бойы отырып жұмыс істеуге, ал дене ... ... адам ... ... ... мəжбүр болады. Сондықтан дене еңбегімен айналысатындардың əлсін-əлсін отырулары, ал ой еңбегімен айналысатын адамдар түрегеліп əрі-бері жүрулері тиіс. ... адам ... ... ... ... орын ... ... Сондықтан оны зиянды факторлардың əсерінен қорғай білген жөн, əсіресе жұмыс орнының жарық болуын қадағалау қажет. ... ... ... ... ... ... қолайлы жағдайда ұстау шарт. Жарықтың нашар болуы көздің ... ... оны тез ... ұзақ ... осылай қолайсыз жағдайда жұмыс істеген адамның көзі ... ... ... ... аса ... ... - күндізгі жарық, күн сəулесі болып табылады, сондықтан мүмкіндік бар жерде оны барынша толық пайдаланған жөн. Бұларға қоса ... пен ... ету үшін ... ... ... де айта кеткен жөн. Шу жүйке жүйесіне зиянды əсер етеді. Адамды ашуланшақ етіп, жүрек, қан тамырлары ауруларына жəне ... да ... ... У- шуы көп ... ... ... тығыз отырған бөлмелерде жұмыс уақытында радионы сөйлетуге жəне оны ... ... ... ... у-шудан басқа да зиянды факторлар болады. Мысалы, газ, шаң-тозаң. Олар түтін мен тұман түрінде ауаға араласып, дем ... ... ... жəне ... ... Мұның өзі адамды түрлі ауруларға душар етеді, тез қажып- шаршауына себепкер болады. Демек, ой ... жəне дене ... ... ... ... ... ... бірге демала да білуі керек. Мəселен, жұмыстан кейінгі бос уақыттарын қоғамдық жұмыстарға, мамандықтарын, білімін арт- ... ... ... аз ... Негізгі жұмыстан соң басқа əрекетке көшуді белсенді ... бір түрі деп ... ... Бос ... спортпен шұғылдану үшін үй ауласында волейбол,стол теннисі, шахмат, дойбы, тоғыз- құмалақ ойындарына арналған алаңдар мен ... ... жөн. ... күндері театрға немесе киноға бару, сенбі, жексенбі күндері тауға, дачаға барып демалу өте пайдалы. Үйде əркімнің өзі сүйетін ... ... ... ... Ондай демалыс түрлеріне жақсы көретін əн-күйтыңдау жəне окыған кітаптары мен газет-журнал мақалаларын талқылау ... ... ... да ... ... ... ... ішімдіктен аулақ болған жөн. Сонымен бірге тыныш жатып ... мен ... ... ... да ... жөн. Сенбі, жексенбі күндерінде де демалысты дұрыс ұйымдастыру қажет демекпіз. Өкінішке орай бұл ... ... ... ... ... ... аз ... Сенбі, жексенбі күндері олардың толып жатқан тұрмыстық ... ... тура ... ... ... кірлерін жуады, сабаққа дайындалады. Соның салдарынан демалыс күні - ... ... ... Ал бұған жол бермес үшін бүкіл апта бойы еңбек пен демалыс режимін қатаң сақтаудың манызы зор. Жексенбі күні түгелдей демалуға ... ... ... ... - тек ... ғана арналуы керек деген болатын. Жылдың қай ... ... да қала ... шығып, таза ауада демалғанға ешнəрсе жетпейді. Қайықпен жүзу, велосипед тебу, суға шомылып, жаяу жүру де өте ... Күні бойы тек бір ... ғана ... ... ... тез ... ... шаршау дегеніміз, еңбекті дұрыс ұйымдастырмаудан болатын жай. Кейде адам тыныш жатып демалуға əуес болғандықтан да тез шаршай береді. Демалыс күнін ... ... ... ... бере қою ... ... ... етіп демалған күнде де жексенбі күні адамның творчестволық күш- қуатын арттыра түсуге мүмкіндік беретіндей болуы қажет. И.П. Павлов, Л.Н. ... Д.И. ... ... ұлы ... да бос ... ... ... білген. Кезекті еңбек демалысын басқа уақытқа, яғни келесі жылға ауыстыру немесе бірнеше жыл қатарынан демалмау адам үшін өте ... ... дер ... шығу жəне оны ... түрде пайдалану, сонымен бірге басқа бір жерлерге барып үйреншікті жайды өзгерту -ағзаның, жүйке жүйесінің қызметін, олардағы ... ... ... ... көмектеседі. Демалыс кезінде туризм, альпинизм сияқты демалыстың белсенді түрлері үлкен пайда келтіретіндігі ... ... ... ... ... ... ... таза ауада өткізуге тырысқан жөн. Жақсы өткізген ... ... ... ... ... қана ... ... бірге əр түрлі жұқпалы ауруларға қарсы тұру күшін де арттырады. Дұрыс демала білумен қатар уақытында жатып, қалыпты ұйықтай білу де ... Ұйқы бір ... жəне ... ... үшін күн ... ... бір ... жатып əдеттену керек. Орта жастағы адамның қалыпты ұйқысының ұзақтығы 8 сағат. Ұйқы біздің жүйке жүйелерімізді қорғап, оның еңбекке қабілеттілігін ... ... да ұйқы ... қатаң ұстау керек. Адам ұйықтап жатқан бөлме аса жарық болмауға тиіс. Сондай-ақ ол бөлмеде қатты сөйлесуге, немесе радионы даңғырлатып қоюға ... ... ... ... ... жəне ... ... қоздыратын шай, кофе сияқтыларды ішуге болмайды. Жатар алдында үйдің ауасын тазартып алған жөн. Ой ... ... ең ... ... - ... уақыт дейтін адамдар бар. Бұл қате пікір. Өйткені түнге қарай адам миы жөнді жұмыс ... К. ... ... Ф. Энгельске жазған хатында мен түнде жұмыс істеп өзіме қиянат жасап жүрмін деген болатын. Еңбекке қабілеттілікті арттырудың тағы бір ... түрі - ... ... ... ... деуге болады. Тұрмысты белгілі тəртіпке келтіріп дұрыс құра білу, жанұяныңның материалдық жағынан қамтамасыз етілуі де адамның көңіл күйін көтереді. Ерлі-зайыпты ... ... ... ... ... бірі ... ... жылы жүзбен қамқорлық жасап отыруы да еңбекке ... ... ... уақыт жоқ, қол тимейді, сондықтан күн режимін сақтауға мүмкіндік бола бермейді деген тəрізді сөздер қисыны ... ... ... ... ол ... ғана ... ... сонымен бірге уақытты да үнемдейді. Ерік күші бар, уақытқа ұқыпты адам бəріне де үлгіреді, ал ... өзі оның ... ... ... Ф. ... ... арасында аса ұқыптылығымен ерекшеленген. Ол жұмыс істеген бөлме əрдайым тап тұйнақтай болады екен. Бұған қоса ол ... күн ... ... ... ... орындап отырған.Көңіл күйдің жақсы болуы, сондай-ақ сергек жүру де адамды шаршаудан сақтап, мерейін өсіре түседі. Көңілді адам сырқаттан тез ... ... ... ... сергек жүру-денсаулықтың сенімді серігі. Тек қана дене шынықтырумен шұғылданудан бас тартпай, спортты, таза ... күн ... мен суды ... білу ... ... ... белгілі бір тəртіппен тамақтаньп, организмге дер кезінде демалыс беріп, оны əр түрлі зиянды əдеттердің ... ... ... да ... қатаң сақтай білу керек.Еңбек пен демалысты дұрыс ұйымдастыра білу - адамның еңбекке қабілеттілігін арттырумен бірге ... да ... ... қажып, тозуына жол бермейді, адамның ұзақ өмір сүруіне мүмкіндік жасайды.
+ Ой еңбегі кезіндегі ағзаның функционалдық күйі
Ой еңбегімен айналысушылардың ... ... ... әсерін, жоғарғы эмоциялық және ақпаратты жүктемелерге организмнің толеранттылығы мен ... ... ... ... ... ... мен себептерді анықтау - қазіргі уақыттағы ағыл-ой ... ... ... ... ... ... авторлардың тұжырымдауынша, психоэмоциялық стресс мәселелері әсіресе жоғарғы оқу орындарында өзекті мәселе ... ... ... ... оқу ... оқу ... ойлау-эмоциялық жүктемелермен бірге жүреді. Әдебиеттердегі мәліметтерде ой еңбегімен айналысушылардың орталық ... ... ... ... ... және соның әсерінен жүйке құрылымдарының аурулары жоғары деңгейде болып отырғандығы айтылған. Бұлардың барлығы ... ... тыс ... байланысты көлемі жағынан көп болады және психикалық ... мен ... ... ... жиі қайталануы организмде потологиялық өзгерістердің дамуына әсер ... де, ... жиі ... ... адам өмір сүру ... еңбек ету арқылы экономикалық, әлеуметтік, психологиялық роль атқарумен қатар, өз жанұясына, ұжымға, жалпы ... ... зор ... келтіреді. Адамның кәсіби қызметіне байланысты әртүрлі жағдайларда, салаларда еңбек ету оның денсаулығына байланысты. Әсіресе мұғалім ... ... ... ... кездеседі. Себебі, кешенді әлеуметтік, кәсіптік және ұйымдастыру жұмыстарында психикалық жүктеме түсіру арқылы оның денсаулығына айтарлықтай әсер етуі ... ... ашып ... болсақ әрбір мұғалімнің денсаулығын қадағалау үшін өзінің шәкірттерінен де кем түспейтін қамқорлықты талап ... ... ... ... ... бірі еңбек ақысының төмендігі, әлеуметтік тұрғыдан сақтандырмаушылығы, дәрігерлік-психологиялық көмектің мардымсыздығы, психологиялық сауаттылығының төмендігі т.б. мәселелер.
Күнделікті сөйлеу ... ... ... ... ... аталып жүрген кәсіби ауруды дисфония (дауыстың дұрыс шықпауы) және афония ... ... ... ... ... жүктеме, психикалық шамадан тыс жүктемелерді сөйлеу апараттарына, жүрек қан тамырлар жүйесіне әсерін ... ... ... ... кері әсерін тигізетін факторларға жататындары: жүйке жүйесінің бұзылуы (көп жағдайларда астеноневротические состояние), жүрек қан тамырлар жүйесін (қан ... ... ... ... ... остехондроз, зат алмасудың өзгеруі, жоғарғы тыныс алу жолдарының аурулары, көру мүшелерінің нашарлауы т.б.
Ең бір таң ... ... ... ... мен дене ... қабілеттіліктің төмендеуі мұғалімдердің ең бір еңбекке деген қабілеттілігінің жақсы кезінде, яғни 35-40 жас ... ... ... Жас ... ... жүктемеге бейімделуі төмендеп, вегетативтік реттелу механизмдері бұзылып, жұмысқа қабілеттілігі азая бастайды.
Тағыда бір көңіл ... ... бірі - ... жан-жақты мамандануына да байланысты болады екен. Мысалы, жүйке жүйесіндегі кейбір өзгерістердің болуы әдебиет пен тіл мамандығы пәнінен ... ... ... пен дене ... ... мұғалімдерге қарағанда айқынырақ байқалады. Мүмкін мұның себебі дене шынықтыру жаттығуларының стресске қарсы тұруына айтарлықтай әсерінен деп айтуға ... ... ... ... ... жыл ... ... да өзгеріп отырады. Оны маусымдық ауытқу деп атайды.
Сондай-ак, тәуліктік уақытқа байланыстыапта күндеріне ... ... ... ... отырады. Әдетте адамдардың жүмысқа жарамдылығы сағат 10-11-де қарқынды жүреді де, кейін 14-15 сағатта қабілеттілік ... 17-18 ... ... ... арта ... бір ... орындауда қабілеттілік белгілі бір заңдылықпен өтіп отырады. Алғаш жұмысқа ... ... онша ... ... Қабілеттілік біртіндеп қарқындала түседі. Жұмысқа жарамдылық біріншіден, нерв және ... ... ... адам ... ... қоршаған орта факторларына бейімделінуіне байланысты. Екіншіден, қимылдың стереотипіне байланысты болып, ол біртіндеп ... ... ... ... ... деңгейге көтеріле түсуіне байланысты. Адамның денсаулығы оның өмірі барысында жас ерекшеліктеріне және ағзаның ... ... оның ... ... ортамен өзара байланысы арқылы қалыптасады. Ағзаның функционалдық мүмкіндіктері жас ұлғайған сайын төмендейді. Дегенмен, аталған регресстің жылдамдығы әр ... тума ... ... жағдайы мен өмір сүру дағдыларына байланысты түрліше болады. Бұл процесс әр түрлі жағдайларда және ағзаның әр бір ... ... ... ... шамадан тыс физиологиялық күштің түсуі процессті үдетеді. Нақты бір ... ... ... ... ... болуы мүмкін, осыған сәйкес кәсіби денсаулық тұжырымдамасы ұсынылған болатын.
Еңбек физиологгиясында кәсіби денсаулық ұғымы ағзаның және жеке ... ... ... және ... ... ... құрылымдық жүйе ретінде қарастырылады.
Кәсіби денсаулық - бұл кәсіби жұмысына байланысты еңбекке қабылеттілікті қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... қабілеттілігі. Қазіргі заманғы салауаттылық негіздері ғылымына сүйенсек ... ... ... өз ... ... нәтижелі шешуге мүмкіндік беретін психофизиологиялық және психосоциологиялық ... мен ... ... мен ... ... гомеостатикалық жағдайы болып ... ... ... ... жас ... ... төмендеуін Штанге сынақтарының нәтижесінің жасқа байланысты кері тәуелділігі және сол аяқтың статикалық теңестіруінен ... ... ... теңестірудің уақыты кіші жастағы топтарда ерлер мен әйелдерді қоса алғанда жеткілікті дәрежеде құбылмалы. Бұл өқ ... 45 ... ... ... қозғалыстық мүмкіндіктерінің әртүрлілігіне байланысты болады. Үлкен жастағы адамдарда бұл сынақ уақыты жас адамдармен салыстырғанда едәуір төмен, бірақ ... ... ... ... жас ... байланысты, әсіресе, әйел адамдарда бойдың шөгуі байқалады (R>0,01). Жас ... ... ... ... ... ... жүйке жүйесінің тонусының төмендеуін жас шамасының жүректің жиырылу жиілігі (1

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абдрахманов Сауытбектің аударма саласына сіңірген еңбегі10 бет
Аристотельдің „саясат” еңбегіндегі саяси көқарастары8 бет
Ахмет Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» еңбегі ХХ ғасыр басындағы әдебиеттану ғылымының контексінде39 бет
Басқару еңбегі5 бет
Басқару еңбегінің мазмұны, сипаты және ерекшеліктері7 бет
Басқару еңбегінің мәдениеті және этикасы6 бет
Басқару еңбегінің мәдениеті және этикасы туралы7 бет
Басқару еңбегінің мәдениеті мен этикасы8 бет
Басқару еңбегінің мәдениеті мен этикасы жайлы5 бет
Басқару еңбегінің мәдениеті мен этикасы жайлы ақпарат7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь