Қаржылық жоспарлау және болжамдау

Кіріспе
1 тарау. Қаржылық жоспарлау және болжамдау
1.1.Ұзақ мерзімді қаржылық жоспарлау
1.2. Қаржылық жоспарлардың түрлері
1.3.Қаржылық жоспарлау мен болжамдаудың тәсілдері
Әдебиеттер
ҚР-да нарық қатынасының қалыптасуы мен дамуы жағдайында жалпы қаржыны, сонымен қатар салалық және корпоративтік қаржыларды басқаруды жетілдіру аса күрделі, әрі өзекті мәселеге айналып отыр. Осыған орай корпорациялар мен ұйымдардың және қаржы-несие мекемелерінің қаржы менеджерлерін дайындауда жоғары оқу орындарында қаржы менеджменті пәнін оқытудың теориялық және практикалық тұрғыдан маңызы өте зор.
Қаржы менеджменті-қаржыны басқару, яғни кәсіпорындардың қаржы ресурстарының қалыптасуы, оны тиімді, әрі тиісті мақсаттарға пайдалану, ақша қаражаттарының айналымын, қаржылық қарым-қатынастарды ұйымдастыру, сондай-ақ түрлі басқару әдістері мен басқару шешімдерін іске асыратын жүйе ретінде қарастырылған.
1.Бланк И.А. Финансовый менеджмент. Учеб.курс. Киев. Ника-Центр 2004
2.Бригхем Ю. Гапенски А. Финансовый менеджмент. (2-т) Под ред. В.В. Ковалевой-СПб, 2004
3.Стоянова Е.С. Финансовый менеджмент. Учеб.М.Перспектива 2004
4. Ковалев В.В. Введение в финансовый менеджмент М. Финансы и статистика, 2005
5. Павлова Л.П. Финансовый менеджмент. Учебник М.2005
6. Поляк Г.Б. Финансовый менеджмент. Учеб. М.2004
7.Бочарев В.В. Леонтьев В.Е. Корпоративные финансы Учеб.СПб, 2005
8. Карелин В.С. Лекции по финансовому менеджменту М.2000
9. Басовский Л.Е. Финансовый менеджмент. Учеб.пос. М.2003
10. Яблукова Р.З. Финансовый менеджмент. Учеб.пос. М.2004
11. Балабанов И.Г. Основы финансового менеджмента М.2002
12.Қаржының жалпы курсы. Оқу құралы. Аудармашылар тобы. А.2005
13.Құлпыбаев С. Қаржы. Оқулық. А.2007
14. Мельников В.Д. Основы финансов. Учебник А.2007
15. Осербайулы С. Корпоративтік қаржы. Оу құралы. А. 2005
16. Баймухамбетова С.С. и др. Финансовый менеджмент. Учеб.пос. А. 1998
        
        Кіріспе
ҚР-да нарық қатынасының қалыптасуы мен дамуы жағдайында жалпы қаржыны, сонымен қатар салалық және корпоративтік қаржыларды басқаруды жетілдіру аса күрделі, әрі ... ... ... ... ... орай ... мен ұйымдардың және қаржы-несие мекемелерінің қаржы менеджерлерін дайындауда жоғары оқу орындарында қаржы менеджменті пәнін оқытудың теориялық және ... ... ... өте ... ... басқару, яғни кәсіпорындардың қаржы ресурстарының қалыптасуы, оны ... әрі ... ... ... ақша ... ... қаржылық қарым-қатынастарды ұйымдастыру, сондай-ақ түрлі басқару әдістері мен басқару ... іске ... жүйе ... ... ... ... өтуі ... басқарудың жаңа тәсілдері мен тетіктерін, қаржылық құралдармен қамтамасыз ету арқылы қаржы менеджментін қалыптастырып, оны ... ... оқу ... ... ... ... ... ресурстарын бақылаудың ерекшеліктерін ескере отырып, оны жетілдірудің әдістері мен механизмдерін ... ... және ... ... ... ... үйрету. Сондай-ақ қаржы менеджментінің теориялық және әдістемелік тұрғылары, базалық тұжырымдамалар мен қаржылық көрсеткіштер, корпорация капиталдарының ... ... ... ... ... ... мен ... оптимизациялау, бюджеттеу үдерістері, негізгі және айналым активтерін рациональді пайдалану, корпоративтік-қаржылық тәуекелдер, инвестициялық шешімдер қабылдау т.б. ... ... ... ... оқу ... ... ... қазақша оқулықтар мен оқу құралдарының тым аз екенін ескерсек, аталған оқу құралы мемлекеттік тілде дайындалған еңбектердің ... бірі деп ... жөн. ... бұл оқу ... ... ... толық қамти алмады, ол алдағы атқарылатын іс деп ... ... оқу ... ... да арнайы қаржы пәндерімен тығыз байланысты жазылған, олар: "Қаржы теориясы", "Корпоративтік қаржы", "Ақша, несие және банк", "Бухгалтерлік есеп"-т.б.
Бақылау ... мен ... ... ... ... ... менеджменті пәнін жете меңгеруіне көмектеседі деп білеміз.
1 тарау. Қаржылық жоспарлау және болжамдау
1.1.Ұзақ мерзімді қаржылық жоспарлау
Жоспарлаудың ... ... ... мен оның ішкі ... - ... ... байланысты анықталады. Оның барысында жоспар - бұл ... ... ... ... , ... ... мақсатымен әрбір цех, бөлім, зертхана өзінің жоспарларын қүрады. Олар ... ... ... ... Ішкі ... ... ... - жоспарлаудың ең қиын мәселелерінің бірі ... ... ... бір жағынан қарағанда, әртүрлі құрылымдардың: өзара мүлдем байланысты емес ... әр ... ... ... бөлімдердің, зертханалардың, түрлі мамандықтардың өзара сиымсыз конгломераттарын қамтиды. Жоспарда бүкіл жоспарлау кезеңіне барлық қажетті тікелей және көлденең байланыстар сатылы түрде ... ... ... ... ... ... ... тәуелсіз және де жанама цехтар мен бөлімдердегі жұмыстардың жағдайы жөнінде хабарсыз ... Олар ... ... ... ... жоспарда көрсетілген тапсырманы орындайды.
Жоспарлау жүйесі келесідей ережелерді орындаған кезде кәсінорынға неғұрлым көп ... пен ... ... ... ... ... элементінің, жекелеген кезең уақытындағы негізділігі;
* Барлық қатысушылардың ... ... ... ... Үзіліссіз есептің, жоспардың атқарылуына бақылау мен өзгерістер ... ... ... сипаты мен мерзімдері бойынша әр түрлі болып келетін құрылымдар мен персоналды қызметі ұйымның жоспарды орындаудың әр ... ... мен ... ... ... ... және бақылауға болады.
Жоспарлар келесідей топтарға бөлінеді:
Жүзеге асырылу мерзімі ... ... - ... Ағымдық;
* Орта мерзімді;
* Ұзақ мерзімді;
* Стратегиялық.
Тағайындалу қызметтеріне байланысты:
* өндірістік (өнімді жасап шығару);
* коммерциялық(дайын өнімді өткізу және кәсіпорынның ... - ... ... ... және ... ... дамуына жағдай жасайтын;
* персоналдың еңбегі, жалақысы және әлеуметтік қамсыздандырылуы бойынша жоспарлар.
Кәсіпорынды басқару деңгейлері бойынша:
* жалпы фирмалық;
* цехтық;
* қызмет етуші ... мен ... ... ... жоспарлар;
* учаскелер мен бригадалардың жұмыстары бойынша жоспарлар.
Бұйымдар мен жұмысшылардың түрлері, оның ішінде өнім бойынша:
* өндіріспен игерілген;
* игерілу үдерісіндегі;
* болашақта игерілуі ... ... ... ішкі ... ... ... ... басқарудың құралы ретінде перспективті жоспарлаудың дамуына көп ... ... 10 ... 20 ... ... 10-12 жыл) дейінгі кезеңді қамтитын мұндай жоспарлау перспективаға кәсіпорынның бағыт алуының жалпы қағидаларын жасап шығару (дамудың тұжырымдамасы); дамудың стратегиялық ... мен ... ... ... жеткізуді қамтамасыз ететін маңызды іс-шараларды жүзеге асырудың тәртібі мен ... ... ... ... ... ... ... деңгейде кешенді мәселелері бойынша шешімдерді қабылдауға көмектеседі. Олар:
* капитал салымдарының бағыттарын, мөлшерін және ... ... ... ... ... ... пен прогрессивті технологияны енгізу;
* өндірісті диверсификациялау (әртараптандыру) және өнімді жаңарту;
* жаңа кәсіпорындарды иелену жағдайларында шетел инвестицияларын жүзеге ... ... ... жеке ... мен ... ... ... басқарудың ұйымдастырылуын қамтамасыз ету.
Бұл жоспарлар перспективті жоспарлау перспективті ... ... ... ... ... үшін қажет құралдарды таңдау жағынан нақтыланған сапалық және сандық сипаттамаларды қамтиды.
Стратегиялық және оперативті жоспарлар. Перспективті жоспарлау ... ... мен ... байланысты ұзақ мерзімді және стратегиялық жоспарлау деп ... ... ... жүйесінде экстраполяция әдісі қолданылады. Яғни, өткен кезеңнің нәтижелерін қолданып, оптимистік мақсаттарды қою негізінде болашақ кезеңге біршама ... ... ... ... ... болашақ кезеңде мүмкін болатын мәселелерге кешенді ғылыми негіз беру мақсатын қояды және жоспарлық кезеңге кәсіпорын дамуының көрсеткіштерін есептеп шығаруды ... ... ... кезде негізге мыналар алынып отырады:
* Кәсіпорын дамуына сәйкес әсерін тигізетін факторларды анықтайтын перспективалық бағыттарды талдау;
* Бәсекелестік ортада ұстанымдарды талдау. Оның ... - ... ... ... нарықтарда қаншалықты бәсекеге қабілетті екенін анықтау;
* Кәсіпорынның әртүрлі қызметтері бойынша перспективаларды талдау мен тиімділік және ресурстармен қамтамасыз ету жағынан қызметтердің ... ... ... ... анықтау негізінде стратегияны таңдау;
* Қызмет түрлерін диверсификациялау бағыттарын талдау, олардың неғұрлым тиімді түрлерін іздестіру және күтілетін нәтижелерді анықтау.
Стратегияны таңдау ... ... ... жөн: ... ... ... қатар бизнестің жаңа түрлері, жаңа стратегиялар кәсіпорынның жинақталған әлеуетіне сай болуы керек.
Ұзақ мерзімді жоспарлау ... ... ... әр ... ... үшін ... бағдарламаларына, бюджеттерге (жылдық жоспар), табыс жоспарларына айналады. Содан кейін бағдарламалар мен бюджеттер осы бөлімшелермен орындалып, нақты көрсеткіштердің ... ... ... ... ... (сурет 3)
Табыс жоспарлары
Бағдарламалар
Атқарылуына бақылау жүрзізу
Бюджеттер
Мақсаттар
3-сурет. Ұзақ мерзімді жоспарлау жобасы
Көріп отырғанымыздай перспективалар мен мақсаттар стратегияны құрастыру үшін өзара тығыз байланыста ... ... ... ... ... пайдалылықты (рентабельділікті) қамтамасыз етуге бағытталған кәсіпорын бөлімшелерінің жұмысын бағыттайды; ал стратегиялық бағдарламалар мен ... ... ... ... ... Ал бұл жобаларды басқаруға негізделген атқарылудың арнайы жүйесін құруды талап ... ... ... ... ... Ол қызметтер шеңбері мен жаңа бағыттырды таңдау туралы шешімдерді қамтиды. Сонымен қатар оның ... ... ... ... ... ... анықталуы мүмкін. Стратегиялық жоспар басқарудың жоғарғы буыны деңгейінде құрастырылады. Әдетте стратегиялық жоспар сандық көрсеткіштерді қамтымайды.
1.2. Қаржылық жоспарлардың түрлері.
Жоғарыда ... ... т.б. ... ... ... жоспарлардың келесідей түрлері бар:
Орта мерзімді және ағымдық (бюджеттік) жоспарлау. Орта ... ... ... ... пен өнім ... ... ең тиімді бес жыл мерзімін қамтиды. Жоспарларда бекітілген кезеңге негізгі ... ... ... ... кәсіпорын және оның әрбір бөлімшесі үшін өндірістік стратегия құрылады (өндірістік ... ... құру және ... жаңа ... игеру және ассортиментті кеңейту); өткізу стратегиясы (өткізу жүйесінің құрылымы және оны дамыту, ... ... және жаңа ... ену ... ... ... ... ететін іс-шараларды жүргізу); қаржылық стратегиясы (капитал салымдарының көлемі және бағыттары, қаржыландыру көздері, бағалы қағаздар портфелінің құрылымы); кадрлық саясат (штаттардың ... мен ... ... ... мен ... ішкі фирмалық мамандану мен өндірісті кооперациялау факторларын ескере отырып, қажетті ресурстардың көлемі мен құрылымын және материалды-техникалық қамтамасыз етудің ... ... ... ... ... ұзақ ... бағдарламасы көздейтін мақсаттарға қол жеткізуге бағыттылған белгілі бір кезектегі іс-шаралардың жасалуын ... ... ... ... ... , оның ... ресурстарды бөлу жөніндегі көрсеткіштер енеді. Ол өнімнің түрлері ... ... ... капитал салымдары мен қаржыландыру көздері жөнінде ақпараттарды қамтиды және өндірістік бөлімдерде құрастырылады.
Ағымдық ... ... ... мен оның жеке ... үшін халықаралық деңгейдегі оперативтік жоспарларды жан-жақты құрастыру (әдетте бір жылға) жолымен ... ... ... ... ғылыми зерттеулер, өндірістік және оны материалды-техникалық қамтамасыз ету бойынша жоспарларды алуға болады. ... ... ... ... ... ... ... (айлық, тоқсандық, жарты жылдық) табылады. Олар перспективті және орта мерзімді ... алға ... ... нақтылануымен сипатталады. Өндірістің күнтізбелік жоспарлары тапсырыстар және олардың материалдық ресурстармен қамтамасыз етілгендігі ... ... ... іске қосу ... және ... әрбір тапсырыс бойынша мерзімдерді ескеру арқылы жұмсау жөніндегі деректер негізінде құрылады. Өндірістік ... ... ... бар қуаттарды қайта құру, құрал-жабдықтарды ауыстыру, жаңа кәсіпорындарды құру және персоналды дайындау ... ... ала ... ... ... мен қызметтерді көрсету бойынша жоспарларға өнімді экспорттау, шетелдік лицензиялау, техникалық қызметтер мен қызмет көрсету бойынша ... ... ... Оперативті - күнтізбелік жоспарлау қызметі жұмысшылардың міндеттеріне әрбір жұмысшыны оның жұмыс орны мен ағымдағы ... ... ... күндер, апталар, айға тапсырмалар туралы ақпаратпен, жұмыс істейтін құралдармен, жабдықтармен, материалдармен, дайындықтармен ... ... ... ... ... ... ... (Оперативті-күнтізбелік жоспарлау) өндірістік ағымдық жоспарлаудың жалғасы болып табылады және мыналарды қарастырады:
* Кәсіпорынның ... ... ... және оның тапсырмаларын әрбір цехқа, бөлімге, учаскеге, бригадаға, жұмысшыға жеткізу.Бұл кезде жоспарлар мен графиктер ... ... ... ... ... кейде әрбір сағатқа жасалынады.
* Материалдарды, дайындықтарды, құралдарды ... ... ... жеткізілуін, дайын өнімдер мен өндіріс қалдықтарын сыртқа шығару құрал-жабдықтардың оңды ... ... ... ... қысылған ауаның берілуін қамтамасыз ету, сапаны бақылауды ұйымдастыру;
* Өндіріс ... ... ... ... ... ету және әрбір жұмыс орнында жұмыс ақаулары мен үзілістерін оперативті түрде жою.
ОКЖ-дың ең таралған, маңызды және күрделі ... бірі ... ... ... ... ... ... табылады. Ол сатылы түрде жүзеге асырылады: цехтарда, одан кейін уческелерде және ... ... ... ... - ... ... ... толық және нақты орындалуын қамтамасыз ету, сондай-ақ кәсіпорынның, оның цехтарының, учаскелерінің, бригадалары мен ... ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтар мен жұмысшылар еңбегінің әртүрлі жеке өнімділігін ескеру қажеттілігіне байланысты сериялық, кіші сериялық және ... ... ... ... ... бірдей биліктілік деңгейі, мамандығы бір жұмысшылар бегілі бір жұмыста әр түрлі техникалық ... ... ... әр түрлі уақыт ішінде жасайды. Бұл жұмыс орнының өнімділігі, жұмысшылардың кәсіптік шеберлігі мен жеке мүмкіндіктерін, құрал-жабдықтардың оңды жұмыс істеуін қоса ... ... ... ... ... ... ... нұсқалары бір-бірінен жалпы еңбектік және ақшалай шығындардың көлемімен, жұмыстарды орындалуға тиіс уақыт ... ... ... ... ... максималды өнімділігі бойынша оптималды нұсқасы тек экономика-математикалық әдістерді қолдану, яғни жұмыстарды жұмыс ... ... ... нормалар мен нормативтерді пайдалану арқылы объективті үлестірудің көмегімен анықталуы ... ... ... тәуелділігі. Жоспарлар жүйесінің мақсатты бағыттылығы ұйымдық-иерархиялық тәуелділік пен ... ... ... шартты кооперациясы көмегімен жүзеге асырылады. Жоспарлар жүйесінің негізі болып жалпы кәсіпорын мен құрылымдық бірліктер кызметінің негізгі ... ... ұзақ ... ... ... болып табылады.
Ұзақ мерзімді және оперативті жоспарларда ұзақ мерзімді мақсаттар екі рет жоспарлауға ұшырайды. Ең басында бұл жоспарлар жоспарға ... ... заты ... ... яғни ... және ... жоспарларда құрастырушыларға берілетін тапсырмалар, кезең бойынша жұмыс басталуының ... мен ... ... ... ... ... ... жұмыстарды қамтамасыз ету үшін қолда бар ресурстардан ағымдық жоспарлауға ұшырайтын қажетті қаражаттар бөлінеді. Жоспарлаудың аралығы ... ... ... ... жоспар параметрлерінің анықталмағандық дәрежесі жоғары болады, сондықтан көрсеткіштердің саны мен ... ... ... күрт ... ... шектері соңғы нәтижені алу мерзімдері мен шығындар соммасы сияқты өзгермелі болады. Әдетте тек негізгі жауапты атқарушы ... ... ... ... ... мазмұны мен көлемі әлі белгісіз.
Жалпы алғанда ұзақ мерзімді, ағымдық және оперативті-күнтізбелік жоспарлау өзара ... және ... ... ... ... бүкіл механизмін қамтитын жоспарлау жүйесін қалыптастырады.(кесте 1).
Кесте ... ... ... ... ... кезеңділігі
Тапсырыс нысаны
Жоспарлау көрсеткіштерінің құрылымы
Жоспарға жауапты атқарушылар
Оперативті-күнтізбелік
Тұтынушылар тапсырыстары
Нақты натуралды нормалар мен ... ... ... ... тапсырыстары
Натуралды бұйымдардың түрлері бойынша, құндық нормалар мен нормативтер, еңбектік-нақты
Цехтар, қызметтік бөлімдер, зертханалар
Орта мерзімді
Тұтынушылар тапсырыстары, болжамдар
Іріленген, ... ... ... ... мен ... ... зертханалар, кейбір цехтар
Ұзақ мерзімді
Көбінесе болжамдар, ішінара тапсырыстар
Өнімнің іріленген номенклатурасы, ... ... ... ... ... ... ... маңызды түрлері, қаржыландыру көлемдері, тиімділік деңгейі
Бөлімдер: маркетинг, техникалық, қаржылық, күрделі құрылыс
Уақыт өтісімен мақсат жеке ... ... ... яғни жаңа өнім ... ... және ... ... қажетті материалдарды, құралдарды сатып алу, жаңа құрал-жабдықтар мен ... ... ... ... дайындау және тағы басқалар.
Жаңа бұйымдардың өндірісін игергеннен кейін оларды құрастыру мен өндіріске дайындау бойынша барлық ... ұзақ ... ... ... ... Жаңа өнім ... ... қазіргі өндірістің оперативті-күнтізбелік жүйесіне енгізіледі, ал алыстағы перспективаға жаңа мақсат қойылып, бүкіл үдеріс қайталанады.
Кәсіпорынның әртүрлі қызметтерінің жоспарларының арасында ауытқулар ... ... ... ... пен ... ... ... ұзақ мерзімді жоспарды құру мен орындау кезеңінде жүзеге асырылады. Жоспарларды, сонымен ... ... пен ... қолданатын есептеу мен бақылау әдістерін толық біріктіру, әдетте, қорытынды кезеңде жүргізіледі.
Қызметтік бөлімдер мен әкімшілік деңгейінде құрылатын ұзақ ... ... ... ішкі ... ... көше отырып, келесі мәселелер шешіледі:
* әдетте кәсіпорынның жалпы жоспарының бір бөлігін ғана орындайтын әрбір ... үшін ... ... ... ... ... мен ... анықтау;
* цехтар арасында ішкі жоспарлардың сәйкес келмеу себептерін анықтау және ... ... ... және ... ... ... ... кезінде кәсіпорынның ұзақ мерзімді және орта мерзімді жоспарлардың жалпы көрсеткіштерін шағындау;
* цехтар, қызметтер және жұмыс ... ... ... ... және қаржылық ресурстарды бөлу және сәйкессіздік анықталған жағдайда оларды қайта бөлу.
Басшылар мен мамандардың негізгі және перспективті мақсаттарды жүзеге ... ... ... ... ... ... ... дұрыс ұштастыра білу. Бұл кәсіпорынның ұзақ мерзімді жемісті жұмысының кепілі.
Жоспарлардың ұзақ мерзімді, ... және ... ... ... ... шартты сипатта болады. Олардың айырмашылыға соңғы нәтижеге қол жеткізу мерзімінде, ал жоспарлау объектісі өзгеріссіз ... Бұл ... ... ... ... ... түрлеріне енгізіле алады. Мысалы, жаңа өнімді өндіру мен сату ұзақ ... ... ... ... ... оны ... үшін қажетті материалдар мен құрал-жабдықтарды сатып алу ағымдық жоспарларға ; жаңа өнімді ... ... ... ... бөлу мен ағымдық шығындарды өтеу оперативті жоспарларға енгізіледі (Кесте 2).
Кесте 2.Жоспарлау көрсеткіштерінің өзара қатынасы
Жоспарлау түрлері бойынша ... ... ... ... ... ... ... номенклатураның тізімі мен саны
Номенклатура саны мен оның нақты тізімі
Шығындардың нақтылауға тиісті шамамен алынған соммасы, теңгемен
Өнім түрлері ... ... ... ... өнім түрлері мен номенклатурасы бойынша ресурстарды шығындау соммасы
Өнім түрлері бойынша ресурстарды шығындаудың нақты және операциялар бойынша ... ... ... ... ... мерзімдері
Орындаудың нақты бекітілген
мерзімдері
Орындаудың сағаттық және тәуліктік кестелері
Қосымша орындаушылар мен көрсетілмеген жауапты орындаушылар
Жұмыс түрлері ... ... ... мен ... ... ... түрлері және номенклатурасы бойынша орындаушылардың нақты тізімі
Орындаушылар арасында жұмыстарды нақты бөлу
Мақсатқа жетудің тиімділігі, шығындардың өзін-өзі өтеуі
Кірістердің ... асып ... ... ... соммасы
Өнімнің номенклатурасы бойынша жоспарды орындаудың мерзімділігі мен толықтылығы
1.3.Қаржылық жоспарлау мен болжамдаудың тәсілдері
Жоспарлауда маңызды рөлді әр түрлі болжамдар мен бағдарлар ... ... ... сату көлемін, өнімнің жалпы және маңызды баптар бойынша өзіндік құнын болжамдауды, ... ... ... ақшалай ағындардың көлемін, т.б. білуге тиіс. Болжамдау басқарудың бір тәсілі ретінде сандық өлшемі бар талаптар үшін ... ... ғана ... ... Ол ... ... қарастырады, әсіресе іс-әрекеттердің оптималды нұсқаларын анықтау тәсілі ретінде . Бұл ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттердің қорытынды нұсқасы (оның ішінде баламалы сипаттағы) салыстырмалы түрде талдау мен қарастырудан кейін ... ... сан ... ... ... ... ең кең таралған негізгі үш түрлі тобы бар:
* сараптық бағалау ... ... ... және ... ... ... тәсілдері;
* жағдайлық талдау мен болжамдаудың тәсілдері.
Сараптық бағалау тәсілдері. Бұл өте оңай және кең танымал тәсіл. Оны жалған және ... ... ... ... ... ... ... Қарапайым мысал ретінде мұндай тәсілді қолдану кеібір болжамдар мен жоспарларды интуитивті деңгейде құрудың тәсілі ретінде ... ... ... ... ... ... тәсілдері сарапшыларға арнайы сызбалар бойынша көп деңгейлі сұрау жүргізуді және алынған нәтижелерді экономикалық статистиканың ... ... ... ... қарастырады. Бұл тәсіл тек көрсеткіштердің мәндерін болжамдауға ғана емес, сонымен қатар, талдаулық жұмыста да, ... ... ... ... көрсеткіштердің алғашқы мәндерін анықтау үшін де қажет.
Кеңістік, уақыт және ... ... ... ... Бұл тәсіл формализацияланған болжамдау жағынан маңызды орынға ие және қолданылатын алгоритмдердің күрделілігіне байланысты өзгешеленеді. Тәсілдің біреуін таңдау әр түрлі көптеген ... оның ... ... ... байланысты. Мұнда үш типтік жағдайды қарастыруға болады.
Бірінші жағдай - уақыттық ... ... - ... жиі ... қаржылық менеджер мен талдаушы (аналитик) өзінің көрсеткіштерінің динамикасы ... ... ... және ... негізінде тиісті болжамды жасауын көрсетеді.Басқа сөзбен айтқанда, трендті бөлу қарастырылады. Бұны әр түрлі тәсілдермен жасауға болады: қарапайым ... ... ... ... ... ... тәуелділер көмегімен.
Екінші жағдай - кеңістік жиынтықтардың болуы - тек келесі жағдайда мүмкін болады: егер ... ... ... көрсеткіш туралы статистикалық мәліметтер жоқ болса немесе оның мәні кейбір факторлардың әсерімен анықталған жағдайда. Бұл ... көп ... ... ... ... ... яғни қарапайым динамикалық талдауды көп жағдайларға үйлестіру арқылы.
Үшінші жағдай - ... ... бар ... - ... ... орын ...
* динамика қатарлары өзінің ұзындығы бойынша статистикалық маңызды болжамдарды жасау үшін жеткіліксіз болған жағдайда;
* ... ... ... мен ... динамикасы бойынша ерекшеленетін факторлардың әсерін болжамда ескергісі келсе.
Алғашқы мәліметтер қызметін көрсеткіштер матрицалары атқарады, олардың әрқайсысы сол ... әр ... ... мен ... ... ... Мұндай жиынтықтарды өңдеу тәсілдері отандық әдебиетте белгілі, әсіресе, регрессияның бір жылдық теңдеулер өлшемдерінің орташасын табу, ... ... және т.б. ... ... мен ... тәсілдері. Болжамдаудың бұл тсілдердің негізінде функционалдық және детерминацияланған байланыстарды зерттеу үшін арналған модельдер ... ... ... ... ... ... ... анықталған мәні сәйкес келеді. Мысал ретінде Дюпон фирмасы факторлық талдаудың моделі шегінде ... ... ... алуға болады. Мұнда фирма қызметіне салынған қаражаттардың тиімділігін сипаттайтын ... ... ... ... ... рентабельділігі мен ресурс қайтымдылықтың факторлық көрсеткіштерін қосу арқылы анықталады. Бұл модельді қолданып,оған әр ... ... ... ... қоя отырып, мысалы, сатудан түскен табыс, активтердің айналымдылығын, қаржылық тәуекелдік деңгейі, негізгі көрсеткіштердің бірі болып табылатын меншікті капитал рентабельділігінің ... ... ... ... болады.
Тағы бір мысал ретінде пайда мен залалдар жөнінде есеп бола алады. Ол нәтижелік белгіні (пайда) факторлар мен (сатудан түскен ... ... ... ... ... ... және т.б.) ... қатаң детерминацияланған факторлық модельдің кестелік жүзеге асырылуын сипаттайды. Бұл жағдайда болжамдаудың мүмкін болатын бір жолы келесідей.
Шаруашылық жүргізуші субъектінің даму факторларын ... және ... ... әр ... ... көрсеткіштерге, мысалы, пайдаға әсер ету деңгейін орнату мақсаты қойылады. Ол үшін кәсіпорынның табыстарын құру және бөлудің болашақта ... үшін ... ... ... ... ... айтқанда, имитация тәртібінде модельге факторлардың болжамдық мәндері әр түрлі құрамда енгізіледі, нәтижесінде ... ... мәні ... ... ... бойынша іс-әрекеттердің бір немесе бірнеше нұсқалары таңдалуы мүмкін . Бұл жағдайда модельдеу үрдісінде қолданылған факторлардың мәндері ... ... ... ... ... ... атқаруы мүмкін.
Бақылау сұрақтары:
1. Қаржылық жоспарлаудың экономикалық мәні неде?
2. Қаржылық жоспарлаудың түрлері және қысқаша ... Ішкі ... ... ... не?
4. ... және ... жоспарлаудың ерекшеліктерін атаңыз
5. Орта мерзімді және ағымды доспарлауды сипаттаңыз
6. Оперативтік-күнтізбелік жоспардың қажеттілігі ... ... ... ұйымдық-иерархиялық тәуекелділігі қалай анықталады?
8. Жоспарлау көрсеткіштерінің өзара қатынасы қалай болуы керек?
9.Қаржылық жоспарлау мен болжамдаудың қандай ... ... И.А. ... ... Учеб.курс. Киев. Ника-Центр 2004
2.Бригхем Ю. Гапенски А. Финансовый менеджмент. (2-т) Под ред. В.В. Ковалевой-СПб, 2004
3.Стоянова Е.С. Финансовый менеджмент. Учеб.М.Перспектива ... ... В.В. ... в ... менеджмент М. Финансы и статистика, 2005
5. Павлова Л.П. Финансовый менеджмент. Учебник М.2005
6. ... Г.Б. ... ... ... М.2004
7.Бочарев В.В. Леонтьев В.Е. Корпоративные финансы Учеб.СПб, 2005
8. Карелин В.С. ... по ... ... ... ... Л.Е. ... менеджмент. Учеб.пос. М.2003
10. Яблукова Р.З. Финансовый менеджмент. Учеб.пос. М.2004
11. ... И.Г. ... ... ... ... ... ... Оқу құралы. Аудармашылар тобы. А.2005
13.Құлпыбаев С. Қаржы. Оқулық. А.2007
14. Мельников В.Д. Основы финансов. Учебник ... ... С. ... қаржы. Оу құралы. А. 2005
16. Баймухамбетова С.С. и др. Финансовый менеджмент. Учеб.пос. А. 1998

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорындағы қаржылық жоспарлау мен болжамдау38 бет
Қаржы менеджменті. Оқу құралы48 бет
Бюджеттік болжау мен жоспарлау81 бет
Бюджеттік жоспарлау мен болжау75 бет
Жергілікті бюджетті жоспарлау және болжау мәселелері75 бет
Жоспарлау мен болжаудың түсінігі және маңызы12 бет
Криминалистикалық болжаулар және тергеуді жоспарлау8 бет
Криминалистикалық болжаулар және тергеуді жоспарлау туралы9 бет
Кәсіпорынның жұмысын болжамдау және жоспарын талдаукәсіпорынның жұмысын болжамдау және жоспарын талдау26 бет
Мақтарал ауданының жергілікті бюджетін жоспарлау және болжауды ұйымдастыру70 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь