Бюджеттің есебі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1 Бюджеттің және ұйымның негізгі экономикалық
көрсеткіштер
1.1 Бюджеттің мәні, мен құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2 Ұйымның негізгі экономикалық көрсеткіштерінің сипаттамасы ... ... ... ..17
1.3 Ұйымның есеп саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
2 Бюджеттің есебі
2.1 Бюджеттің кірісін қамтамасыз ететін салықтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
2.1.1 Тікелей салықтар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 49
2.1.2 Жанама салықтар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...53
2.2 Бюджетке төленетін міндетті және ерікті төлемдердің есебі ... ... ... ... ... 56
2.3 Салық тиімділігі бойынша есеп айырысулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 61
3 Бюджетпен есеп айырысудың аудиті
3.1 Мемлекетті емес тәуелсіз аудиторлық басқарудың қалыптасуы және
оның мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 64
3.2 Бюджетпен есеп айырысудың аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 74
3.3 Бюджетке төленетін төлемдерді талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...79
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .83
Пайдаланылған әдебиет ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .86
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 88
Қазақстан Республикасының салық жүйесі қазіргі кезде өзінің қалыптасып, одан ары даму кезінде. Сондықтан салық жүйесінің ұдайы өзгеріп, жетіліп отыруы заман талабы. Нарықтық қатынастардың құрылымында да, мемлекет тарапынан оларды реттеу механизмiнде де қаржы және оның негiзiндегi салық жүйесi мен салық салу механизмi зор рөл атқарады. Салықтар мемлекеттер пайда болуымен бiрге пайда болды. Мемлекет құрылымының өзгеруi, өркендеуi әрқашан салық жүйесiнiң қайта құрылуымен және жаңаруымен қабаттаса жүредi. Экономиканы салықтық және соның негізінде қалыптасатын бюджеттік реттеудегі басты саясат фискалдық саясат болып табылады. Ол экономиканы салықтық тежеу мен ынталандыру, бюджеттік қолдау мен реттеу шараларының жиынтығынан тұрады [4,б.12].
1 Иманбаева Б.Б «Бюджеттік қарым қатынастар»// Бухгалтер бюллетені №1, Алматы қаңтар 2009, 18 бет
2 Жаманбаев Н.К «Бюджеттің даму тенденциясы»// Бухгалтер бюллетені №1, Алматы қаңтар 2011.18 бет
3 Нурсиитов М.С «Бухгалтерский учет в организациях» Оқулық, Алматы 2011
4 Смагулова А.С «Салықтық есеп айырысулар»// Бухгалтер бюллетені №3-4, Алматы қаңтар. 2011 38 бет
5 Бердібаева Ә.Т Бюджет және салық есеп саясаттары»// Бухгалтер бюллетені №43, Алматы қазан. 2009
6 Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі). –Алматы: ЮРИСТ,
7 Байдаулетов. М.Б. «Қаржылық есеп» Оқу құралы. - Алматы
8 Беркутова Л.М «Әлеуметтік салық»// Бухгалтер бюллетені №1, Алматы қаңтар.2009 118 бет
9 №8 (IAS) Халықаралық Қаржы Есептілігінің Стандарты. «Есеп саясаты» Алматы 2010.
10 Мейірбеков А.Қ Жер салығының түсініктемесі»// Экономика негіздері Алматы №30, 2008 33 бет
11 Ақпаева Ұ.Қ « Бюджетке төленетін төлемдер»// Егемен Казақстан 2010 №12
12 Ермекбаева Б.Ж. «Салықтар және салық салу» Оқу құралы. – Алматы. Қазақ Университеті, 2003
13 Үмбетәлиев А.Д., Керімбек Ғ.Е. «Салық және салық салу» Оқулық – Алматы: Экономика, 2006
14 Сатылбеков Б.Т « Бюджет негіздері» Бухгалтер бюллетені №9, ақпан. Алматы 2009
15 Есбергенова Л.Б. «Салық қойылымдары» КазНУ хабаршысы №66, Алматы 2008, 55 бет
16 Аудиторлық қызмет туралы. Қазақстан Республикасының Заңы. – Алматы: ЮРИСТ, 2008
        
        Мазмұны
Кіріспе ...................................................................................................................4
1 Бюджеттің және ұйымның негізгі экономикалық
көрсеткіштер
1.1 Бюджеттің мәні, мен құрылымы.....................................................................6
+ 1.2 Ұйымның негізгі экономикалық көрсеткіштерінің ... 1.3 ... есеп ... ... ... ... кірісін қамтамасыз ететін салықтар..........................................26
2.1.1 Тікелей салықтар есебі................................................................................49
2.1.2 Жанама ... ... ... ... ... және ерікті төлемдердің есебі....................56
2.3 Салық тиімділігі бойынша есеп айырысулар............................................. 61
3 Бюджетпен есеп айырысудың аудиті
3.1 Мемлекетті емес ... ... ... қалыптасуы және ... ... ... Бюджетпен есеп айырысудың аудиті.......................................................... 74
3.3 Бюджетке төленетін төлемдерді талдау.......................................................79
Қорытынды.........................................................................................................83
Пайдаланылған ... ... ... ... жүйесі қазіргі кезде өзінің қалыптасып, одан ары даму кезінде. Сондықтан салық жүйесінің ұдайы өзгеріп, ... ... ... ... ... ... құрылымында да, мемлекет тарапынан оларды реттеу механизмiнде де қаржы және оның негiзiндегi салық жүйесi мен салық салу ... зор рөл ... ... мемлекеттер пайда болуымен бiрге пайда болды. Мемлекет құрылымының өзгеруi, өркендеуi әрқашан салық жүйесiнiң қайта құрылуымен және ... ... ... Экономиканы салықтық және соның негізінде қалыптасатын бюджеттік реттеудегі басты саясат фискалдық саясат болып табылады. Ол ... ... ... мен ынталандыру, бюджеттік қолдау мен реттеу шараларының жиынтығынан тұрады [4,б.12].
Салықтар ұлттық кірістің негізгі құралы ... ... және ... ... ... ... ... ресурсының басым бөлігін жұмылдыруды қамтамасыз етеді. Салықтық түсім түрлері, олардың әрқайсысына назар аудару механизмі зандылық ... және ... ... ... ... бекітіліп анықталады. Салықтар фискалды, экономикалық, әлеуметтік мағыныға ие. Мемлекет көмегімен елдегі экономикалық процестерді белсенді ... ... ... өндірістің дамуына мүмкіндік тудырады немесе оның өсу қарқынын ұстап тұрады.
Салық алу ... ... және жеке ... ... ... ... салық алынатын базаны анықтау маңыздылығы жоғары. Салық алынатын ... ... ... ... есеп пен аудиттің алатын орны ерекше, яғни бюджетпен есеп айырысу оның есебінің ұйымдастырылуы және бақылау ... ... ... ... ... ... ... Оның ішінде әсіресе бюджеттің қалыптасуын бақылау жасап, үнемі назарында ұстап, талдап тиісті шараларды жүзеге асырып отыратын мемлекеттік ... оның ... ... ... ... ... есеп ... операцияларын қарастыру дипломдық жұмыстың негізгі желісі болып табылады.
Салықтардың экономикалық мәнi олардың өзiнiң функциялары мен мiндеттерiн жүзеге асыру үшiн ... ... ... ... бiр бөлiгi болып табылатындығында.
Салықтар, әлеуметтік және экономикалық әскери қорғаныс құқықтық ... ... ... және тағы ... дамытудағы қызметтерді орындауға қажетті мемлекеттің ақшалы (бюджеттік және бюджеттен тыс кірістер) кірістерін қалыптастыруымен байланысты қаржылық қатынастарды бейнелейді. Олар ... ... ... ... ... жүйені қалыптастыратын негізгі қаржы қасиетін бейнелеуші және сонымен ... ... ... болып табылады. Нақты нарықтық экономиканы қалыпастыру жағдайында салықтық нысан жалпы қаржылық өзіндік байланыс жүйесіне басым бола бастады. Салықтар ... ... ... ... және ... өмір ... ... болып табылады. Нарықтық қатынастарға көшумен байланысты біздің еліміздің ... ... жаңа ... мен ... ... болды. Олар жаңа мамандар мен жаңа теориялық және тәжірибелік дисциплиналардың,соның ішінде салық салу ... ... ... ... ... ... ретінде Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық қорытынды есеп беру жөніндегі заңдық және ... ... ... ... ... дайындап тапсырудың халықаралық стандарттары мен методикалық нұсқаулары, сонымен бірге ... есеп пен ... ... ... ... және ... ... еңбектері алынды.
Зерттеу жүргізу объектісі мемлекеттік мекемесі.
Дипломдық жұмыстың ... ... салу ... анықталуының дұрыстығын растау, салық қойылымын қолдану, заңдылық, есеп айырысудың дұрыстығы, салық төлемдерінің бюджетке уақытылы аударудың толықтығын тексеру , салық саясатын ... ... ... арттырудың жолдарын, Қазақстан Республикасындағы салық салу механизмі және оның ... ... ... ... әсер етуін зерттеп, зерделеп талдау болып табылады.
Осы қойған мақсатқа жету үшін алдыға ... ... ... ... экономикалық мәніне сипаттама беру;
* Бюджеттің ес,ебін жүргізу;
* Бюджетпен есеп айырысудың аудитін ұйымдастыруды ... ... ... құрылымы:
* Бюджеттің және шаруашылықтың сипаттамасы. Мұнда бюджеттің
мәні және ... ... ... ... ... көрсеткіштерінің сипаттамасы; ұйымның есеп саясаты қарастырылған.
* Бюджеттің есебінің ұйымдастырылуы. Мұнда ... ... ... ... ... яғни ... ... жанама салықтар; бюджетке төленетін міндетті және ерікті төлемдердің есептерінің ұйымдастырылуы.
* Бюджетпен есеп айырысудың ... ... ұйым ... ... ... ... ... аудиті мен талдауының жүргізілуі көрсетілген.
Диплом жұмысы кіріспеден, үш тараудан, қорытындыдан, қолданылған 29 әдебиеттен және ... ... 88 бет, 13 ... 7 ... келтірілген. ... ... ... ... ... Республикасының бугалтерлік есеп және қаржылық есеп беру саласындағы заңдық, нормативтік ... ... ... ... ... үш ... ... қорытынды есебі пайдаланылды.
1. Бюджеттің және ұйымның негізгі экономикалық көрсеткіштері
1.1 Бюджеттің мәні, мен құрылымы
Бюджет -- ол ... ... ... ... ... ... ... экономикалық категория. Оның қаржыдан ерекшелігі тек қана абстракцияның ... ... мен ... ... әр түрлі дәрежеде болуына байланысты. Сондықтан, көптеген қаржылық байланыстардың ішінде бір - бірінен ерекше ... ... ... ... ... шығаруға болады. Сондай бір ерекше байланыс қоғамдық құндылық өнім бөлу ... ... пен ... және жеке ... арасындағы қаржылық қарым қатынас болып табылады. Бұндай қаржылық қарым қатынастың жалпы белгісі, біріншіден, олар мемлекеттің қатысуымен болатын құндылық бөлу процесінде орын ... ... ... мемлекеттік функцияларды атқаруға арналған орталықтандырылған ақша қаражаттар қорын қалыптастыру мен пайдалануына байланысты. Осындай барлық қаржылық қарым қатынас мемлекеттік бюджет деген ... ... ... құрады.
Қазақстан Республикасының Бюджет кодексінің 4 бабында бюджетке келесідей түсінік берілген: . Бюджеттің формасы - ... ... ... ... - ... қор, экономикалық негізі - жалпы экономикалық қарым қатынас, заңнамалық белсендіруі - заң. ... әр ... ... экономикалық, әлеуметтік және саясаттық функцияларын орындауға объективті ақшалай түрде қажетті. ... қай ... ... да ... біріңғай категориялардан қалыптасады, яғни салық, зайымдар, шығын және тағы басқалары, ... ... олар бір ... - ... ... басқа формацияға ауысса да өздерінің мазмұнын өзгертпейді. Дәл осы ұғым бюджетті экономикалық категория деп ... ... ... экономикалық түбі басқа да экономикалық категорияларға сай ақша ... және ... ... ... ... бар ... ... қатынаста жатыр.
Бюджет қаржы жүйесінің орталық тізбегі болғандықтан ол сол қаржының барлық негізгі, сапалы сипаттамаларына сай. ... ... ... ... ақша ... ... жүйесі болса, яғни мемлекеттік орталықтандырылған ақша қорын ... және ... ... онда өз ... ақша ... ... ... құрады, яғни бюджет қорды қалыптастыру және пайдалану ... ... қор ... ... қажеттілік шығындарды (әлеуметтік, қорғаныс, т.б.) қаржыландыруға арналған орталықтандырылған ақша қоры [1,б.18].
Экономикалық әдебиет (заңдар, монографиялар, оқулықтар, ғылыми мақалалар) ... ... әр ... ... ... мысалы, ақша қаражаттарының кірісі мен шығысы формасында немесе ақша қаражаттарының негізгі орталықтандырылған қоры ретінде. Осыған қоса, әдебиетте мемлекеттік бюджетке тағы да ... ... ... бюджет - ол қаржылық жоспар; бюджет - ол ... ... ... - ол ... ... ... - ол ... құралы; бюджет - ол бюджеттік салық саясатты дәлелдейтін құжат деген. Бірақ, бюджеттік салық саясатының ... өте кең, ... оған ... ... ... негізгі функциялары, мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық дамуы мен фискалдық саясаттың көрсеткіштері, бюджеттің көрсеткіштері тағы басқа көрсеткіштер мен ережелер ... ...
... ... ... ... отырып, ол келесідей түсініктемелерден қалыптасады:
Бюджет
Өз алдында жеке бір экономикалық категория және
мемлекеттің негізгі ... ... ... ... ... ... механизм) және бюджеттік қарым қатынасқа қатысушылар міндетті түрде орындайтын ... ақша ... ... ... 1. ... ... [22,б.37]
Бюджет экономикалық қарым-қатынасқа негізделгендіктен объективтік түрде сипатталады. Өз алды бюджеттік сала болуы адамзаттың субъективтік пікіріне байланысты емес, ең ... ол ... ... ... керекті орталықтандырылған ресурстарға, мемлекеттің табиғаты мен функцияларынан туатын объективтік қажеттілікке байланысты. Ақша қаражаттары ресурстарын орталықтандырудың экономикалық және саясаттық мәні өте зор, ... олар ... ... ... іске ... ... ... біріккен экономикалық және қаржылық саясатты жүргізуге қажет болып ... ... ... мемлекеттік бюджетке мынадай түсінік берілген - ол . ... ... ... - ... құрастыратын және басқаратын орталықтандырылған бюджеттік қор мағынасында да пайдаланады [22,б.37].
Бүгінгі күнгі мемлекеттің бюджеті қаржылық қарым-қатынастағы әр түрлі қатысушылардың ... ... ... күрделі және көп міндет атқаратын құрал. Бюджет арқылы орталық пен аймақтар арасындағы әлеуметтік шығындар мен ... ... ... мен ... ... ... (компромисс) келеді, бюджеттік дотациялар мен трансфертер бөлу арқылы мемлекет орталық және жергілікті ... ... іске ... Ал ... ... ... ретінде қоғамның саясаттық және әлеуметтік дамуын көрсетеді.
Мемлекеттік бюджеттің экономикалық маңызы жалпы қаржы қасиеттерімен сипатталады, яғни ... ... ... әдіс жалпы қаржы мен оның тізбектерінде біртиптік функцияларға сәйкес. Сондықтан, мемлекеттік бюджет, барлық қаржы жуйесі секілді бөлу және ... ... ... Сонымен қатар, категориясына қарағанда бюджет ерекше категория, оған келесі негізгі функциялар атқаруы: ... ... ... ... ... ... негізгі функциялары
Ұлттық табысты қайта бөлу
Экономиканы реттеу мен ынталандыру
Ақша қаражаттарының орталықтандырылған қорын мен пайдалануын қалыптастыру
Сурет 2. Бюджет категориясының ... ... ... ... пен жалпы ішкі өнімдердің құндық бөліс құралы ретінде мемлекеттік бюджет осы ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Бөліс функция арқылы мемлекет аумағында ақша қаражаттарын орталықтандыру мен оны ... ... ... ... іске ... Ал ... функциясы мемлекет тарапына уақытында және толық қаржы ... ... ... ... ... пропорциялар жағдайы, сол қаражаттар үнемді және тиімді пайдалану жөнінде мәлімдейді.
Мемлекеттік бюджеттің бөлу мен бақылау функциялары бір бірінен бөлек емес, неғұрлым ... бір ... іске ... ... ... ... қарым-қатынастың барлық жағы бейнеленеді.
Бөлу функциясының мазмұны қоғамдық іс-әрекет ... ... ... ... арасында қаржы ресурстарды қайта бөлу процесімен анықталады. Бюджеттен басқа бір де бір құндылық бөлу категориялар ақша ... ... көп ... ... бөлу мен ... ... әр деңгейінде іске асыра алмайды [2,б.54].
Салааралық қайта ... бір ... ... және жеке ... ... ... салықтар мен төлемдерге, ал екінші жағынан, бюджеттік қаражаттар арқылы әр түрлі инвестициялық ... ... ... ... және ... да ... ... негізделеді. Аумақаралық қайта бөлу лайықты мемлекеттік билік органдарына салықтар мен кірістер жүргізіледі. Мұндай әдіс әрбір ... ... оның ... ... ... даму ... сәйкес қамтамасыз ететін бюджеттік қор қалыптастыруын қамтамасыздандырады.
Ақша қаражаттарын өндірістік және өндірістік емес салалар арасында ... бөлу ... ... ... ... ... бір ... алу арқылы іске асырылады. Содан кейін өндірістік емес сала мекемелерін бюджеттік қаржыландыру жүргізіледі. Мұндай ... ... ... ... ... құрылымын қалыптастыруда рөлі өте зор, себебі мемлекеттік бюджет экономика секторлары арасында ұлттық табысты қайта ... ... ... болып табылады. Әрине, қазіргі уақытта ақша қаражаттарының басым жағы орталықтандырылған қорға мемлекеттік сектордан түседі, бірақ жалпымемлекеттік қажеттілікті қамтамасыз етуге жеке ... мен ... ... емес ... басқа да субъектілердің қаражаттары тартылады.
Бөлу функцияны ішкі өнімнің бөлінген құнын қайта бөлуге пайдалануының кең тарауы бірден мемлекеттік бюджет ... ... ... ... бір ... бірнеше қайта бөлуге әкеледі. Ақша қаражаттарының ағыны бюджетпен кәсіпорындардың өзара қатынастарының өзгерістері арқылы ең алдымен өзара байланыстарды өзгертеді, ... ... ... ... ... ... ... тек сандық үйлесімдермен анықтамай, олардың экономика процестерінің дамуы мен еліміздің қаржы ресурстарының ... ... ... ... ... бөлу ... ... құндық құрылымын реттеуде, салалық және аумақтық үйлесімдерді ... ... ... және ... деңгейдегі интеграциялық процестерді ұлғайтуда кеңінен пайдаланады [5,б.81].
Бөлу функциясының әрекет ету бюджетпен қатынасқа түсетін қоғамдық ... ... мен ... ... ... ... ... бөлудің негізгі объектісі болып қосымша өнім (таза табыс) табылады, бірақ бюджет арқылы керекті өнімнің де бір бөлігі ... ... ... мысалы, материалдық өндіріс жұмыскерлерінің салықтық төлемдері және оларды пайдалануы.
Бюджеттін бөлу функциясының ерекшеліктеріне: бюджеттің қоғамдық ... ... ... мен ... ... ... жоғары деңгейдегі іскерлігі жатады. Бюджеттің бұл функциясы ақша қаражаттарын ... және ... ... ... ... ... мүмкіншілік береді де экономиканың жоғары өсу қарқынына ... мен оның ... ... ... етеді.
Бюджеттің бақылау функциясының негізін бюджеттік түсімдермен шығындар көрсеткіштері арқылы ... ... ... ... ... ... ... немесе толық төленбеген салықтар мен түсімдер экономиканың кейбір салаларында даму қарқыны төмендегеннің белгісі ... Егер ... ... ... ... ... көлемде пайдаланбаса, онда экономика салалары мен іс-әрекет салаларда экономикалық коньюктура қажетті деңгейде еместігі. Сондықтан, бюджеттік көрсеткіштер экономикадағы осындай кемшіліктерді көрсете ... , сол ... жою мен ... ... ... ... ... келтіруге бағытталған нақты шара қарастырып қолдануға негіз болады.
Бюджеттің бақылау функциясы бәрін қамтушы сипатқа ие және өте кең әрекетті ... ... Бұл ... ... барлық салалары мен қоғамдық өндірістің барлық қатысушыларына жайылған. Дегенмен, бюджетке елдің барлық қаржы ресурстары жиналмаса да, бақылау функцияға экономиканың ... ... ... ... ... болмайды. Қазіргі заманның шарттарына сәйкес бюджеттің бақылау функциясы да өзгеруде, себебі ол өз мақсаттарын іске асыруға кең ... ... ... ... ... ... ... компьютерлер қолдану негіздерінде көп мүмкіншілік алады.
Мемлекеттік бюджет категориясы объективті болғандықтан оның функциялары да объективті. Бюджет функцияларын бірден оның ішкі ... ... ... ... ... ол (қабілеттілік) өзін тек міндетті түрде бюджеттік қатынасы бар қоғамдық қарым-қатынастың белгілі саласында көрініс табады. Сондықтан, бюджетке лайықты ... ... ... бөлу мен ... ... ... пайдалануы тек адамша іс-әрекет процесінде мүмкін, ал ол мүмкіндік мемлекет жасаған бюджеттік механизм арқылы іске ... ... ... ... ... түрде іске асырушы болып, бюджеттік қатынастарды нақты ... ... және ... ... ... ... Бұл ... бюджет іс-әрекетінің объективтік және субъективтік жақтарының арасындағы арақатынасты дұрыс түсіну қажет, себебі бюджеттің және оның ... ... ... ... ... ... орны мен оның ... даму деңгейіне тәуелді екенін анықтайды.
Сонымен, бюджет функциялары, дәл айтсақ, бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... тыс қызмет көрсету (қоғамдық сипаттағы қызметтер: білім беру
- денсаулық сақтау, қорғаныс және ... ... бөлу ... ... ... және ... ... (монополияға қарсы реттеу, еңбекпен қамтамасыз ету және т.б.),
-мемлекеттік бақылауды іске асыру (сыртқы ... ішкі ... ... - ... ... ... ретінде сипаттай отырып, бұл құралдың рөлі объективті алдын ала ... ... айту ... Оған ... ... ... байланыстарды жалпы реттеу нәтижесінде бюджеттік қатынастарды негізгі қаржы құжат арқылы формада пайдалану, екіншіден, мемлекеттік бюджеттің бөлу табиғаты негізінде оны қоғамдық ... әсер ... ... ... құрал ретінде пайдалану. Бюджеттің мәні мен рөлі оның экономикалық құрал ретіндегі ерекшелігімен дәлелденеді, яғни ол қоғамдық өнім бөлу ... кең ... ... ... болып табылады [1,б.8].
Бюджеттің рөлі экономиканы ынталандырушы есебінде арнайы бюджеттік механизм арқылы іске асырылады. Осы механизмнің арқасында ... ... бар ... экономиканың даму мүддесінде пайдаланудың мүмкіншілігі болады. Бюджеттік механизм - ол ... ... ... ... ... және ... арнайы формалар кешені мен қаржылық ресурстарды қоғамдық іс-әрекет салалары, экономика салалары және ... ... ... ... бөлуді қамтитін әдіс-тәсілдердің жүйесі.
Бюджеттік жүйе - мемлекеттің барлық қаржы жүйесінің маңызды құрамдық ... ... ... ... жүйе ... ... ретінде мемлекеттің орталықтандырылған ақша қорын - бюджетті - қалыптастыру мен ... ... ... жеке ... мен аймақтар арасындағы барлығы қаржылық қатынастар, бюджеттік қалыптастыру мен ... ... және сол ... ... ... байланысты. Басқаша айтқанда, барлық деңгейдегі бюджеттер мен Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры және экономикалық қатынастар мен құқықтық ... ... ... ... пен бюджеттік қатынастар қосындысын бюджеттік жүйе деп түсіндіріледі [2,б.29].
Бюджеттік заңнамаларға сәйкес бюджеттің барлық түрлері мен деңгейлері дербес болып ... ... жүйе ... ... ... бюджет пен Ұлттық қор қарастырылады. Елдің бюджеттік жүйесінің орталық орнын келесі қаржы жылға Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... Жаңа бюджеттік кодекс бойынша республикалық бюджет салықтық және басқа түсімдер арқылы қалыптасқан және ... ... ... ... функцияларын қаржымен қамту және мемлекеттік саясаттың жалпы республикалық бағыттарын іске асыпуға арналған орталықтандырылған ақша қоры ретінде анықталған. Кодексте осыған ... ... ... ... түрлеріне де берілген. Олар жергілікті мемлекеттік органдардың функцияларын қаржымен қамту және аймақтар мен ... ... ... іске ... ... және ... бюджеттер негізінде қалыптасатын және республикадағы төтенше немесе әскери жағдай кезінде ... ... ... ... ... деп атайды. Мұндай бюджет тек қана Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен енгізіледі және күшін ... ... ел ... ... немесе әскери жағдай жарияланса [5,б.14].
Қазақстан Республикасының Ұлттық қор негізін мемлекеттің қаржы активтері мен ... емес ... ... ... басқа да активтері құрайды. Бұл қордың қаражаттары мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық даму тұрақтылығын қамту, қаржылық активтер мен басқа мүлік қорландыру, экономиканы шикізаттық ... ... және ... ... ... әсерін төмендетуге арналған.
Бюджеттік процестегі жоғары және ... ... ... арасындағы бүктемелеуленген қатынастарды бюджетаралық қатынастар деп атайды. Бюджетаралық қатынастар жүйесі тек қана республикалық бюджет пен республиканың аймақтар бюджеттері арасындағы қатынастардан ... оған ... ... ... және аудандық бюджеттер арасындағы қатынастар да кіреді. Бюджетаралық қатынастардың ... ... ... ... ... өкілеттілігі мен функцияларын айқын шектеу, бюджет деңгейлері арасында кірістер мен шығыстарды бөлу әдістерінің бірлестігі табылады.
Бюджет процес ... ... ... реттелетін мемлекеттік органдардың бюджеттер болжамын құрастыру, қарастыру мен ... ... ... ұйымдастыру мен оның бақылауын қамтамасыз ету жөніндегі іс-әрекеттері қарастырылады. Бюджеттік процестердің мазмұны елдің мемлекеттік және ... ... ... ... ... ... деңгейлері арасында түсімдерді шектеу аймақтардың бюджеттік қамтамасыз етуін теңестіру мен жергілікті атқарушы органдар бір қалыпты деңгейде мемлекеттік қызмет көрсетуді ... ... ... ... жүйе ... ... негізі келесі қаржылық қатынастары:
Бюджеттік жүйе қызмет атқаруының
негізгі қаржылық қатынастары
Мемлекеттің ... ... қоры ... ... жөнінде;
Мемлекеттің өндірістен тыс саласының мекемелерімен бюджет тарапынан қаржыландыру жөнінде;
Қаржы-банк жүйесінің мекемелері арасында (Қаржы министрлігі, Ұлттық банк және т.б.) және ... ... ... 3. ... жүйе ... атқаруының қаржылық қатынасы
Қаржылық қатынастармен барлық бұл формалары мемлекетпен реттеледі, жетілдіріледі және белгілі принциптер мен құқықтық нормалар негізінде ... ... ... ... мен ... арасындағы қаржылық қатынастарды бюджеттік қатынастар деп атайды. Бұл қатынастардың қаржылық қатынастар бөлігі ретіндегі ерекшелігі, біріншіден, олар ... ... ... ... ... екіншіден, олар жалпы мемлекеттік мұқтаждықты қамтамасыз етуге арналған ақша құралдарының орталықтандырылған қорды қалыптастыру және пайдалану байланысынан тұрады. Бюджеттік ... мен ... ... ... ... ... ... және қайта бөліс процестері арқылы белгілі болады. Олар өз арнауы мен нақты іске асуы ... жүйе ... ... яғни ... әр ... ... ... бюджетаралық арақатынастар мен бюджеттік жайластырушылық арқылы [5,б.11].
Бюджеттік құрылым - ол елдің мемлекеттік бюджеті мен ... ... ... және олардың өзара байланысың ұйымдастырушылық формалары. Бюджеттік жайластырушылық түсінігі бюджеттік жүйенің құрылымын, бюджеттік ... ... жүйе мен ... құру ... ... ... құрылым елдің мемлекеттік құрылымдық формасымен анықталады және биліктің орталық пен жергілікті органдарының республикалық және жергілікті бюджеттерді құрастыру, ... ... мен ... ... мен ... бөлу ... ... реттейтін құқықтық нормаларға негізделеді. Бұлар бюджеттік жүйенің буындарын құрайды, ал олардың өзара байланысы бюджетаралық қатынас механизмі арқылы іске ... ... ... ... ... мемлекеттік құрылымның біртұтас формасына сәйкес, мұнда елдің әкімшілік-аумақтық бірліктерінде автономия да, мемлекеттілік те жоқ. Олар ... ... ... ... ... ... ... саясаттық, экономикалық және әлеуметтік процестерді орталықтандырылған басқаруға бағынады. Жалпы айтқанда, бюджеттік құрылым әрекеттегі негізгі құқықтық актілер және экономикалық-әлеуметтік процестердегі бюджеттің рөлі мен мәні ... ... ... ... белгілі принциптерге негізделеді. Қазақстан Республикасының Бюджеттік көдексінде келесі бюджетаралық принциптер мазмұндалған:
1.төмен тұрған бюджеттердің жоғары тұрған бджеттермен арақатынасындағы ... ... ... ... есепке ала отырып, оларды тиімді бөлу:
а) төмен тұрған бюджеттер маңында тиянақты сипаттары бар, сыртқы факторлардың әсеріне ... ... және ... емес ... ... ... ... көрсеткен қызметтерге төленген төлемдер салықтық және салықтық емес түсімдер ретінде сол қызметтерді қаржыландыратын бюджеттің кірісі ... ... ... ... ... және ... ... жайғастыруы бір қалыпты емес салықтар бюджеттік жүйенің неғұрлым деңгейіне бекітіледі;
в) салықтар мен бюджеттің басқа міндетті түсімдері неғұрлым оларды жоғары ... ... ... ... ... тиянақты аумақтық салықтық база бойынша жинайтын салықтар жергілікті бюджеттер маңына ... ... ... ... ... ... етуді ткңестіру;
4.жергілікті атқарушы органдардың мөлшерлес деңгейде мемлекеттік қызмет көрсетуді қамтамасыз ету;
5.мемлекеттік қызметті максималды тиімді және нәтижелі көрсету, яғни мемлекеттік ... ... ... соларды тиімділік және нәтижелік түрде өндіретін және көрсететін ... ... ... ... ... ... ... оларды алушыларға максималды жақындату, яғни мемлекеттік қызмет ... ... мен ... ... ... ... білу үшін қызмет атқаруды бюджеттік жүйенің неғұрлым төменгі деңгейіне беру;
7.алынған ресми трансферттер мен несиелерді тиімді және бекіткен мақсатта пайдалану маңындағы ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі формалары бар. Олар бюджет деңгейінің әр біреуінің салықтық потенциялы, аймақтарды мұқтаждықтарын объективті бағалау нәтижесі мен бекітілген ... ... ... ... анықталады. Республиканың Бюджеттік кодексі бойынша бюджетаралық қатынастар реттеудің формалары ортамерзімді фискалдық саясатқа сәйкес тағайындалады [1,б.54].
Республикалық және облыстық, республикалық маңызы бар ... мен ... ... ... бюджетаралық қатынастарды реттеу формалары жөнінде ресми трансферттер мен бюджеттік несиелер қолданылады. Ал облыстық және аудандық, облыстық мағынадағы қала бюджеттері ... ... ... ... ... ... несиелер және кіріс бөлу нормативтер арқылы реттеледі.
Трансферттер механизмі бюджеттік реттеуді бекіткен әдістемемен қамтамасыз ету мен бюджетаралық ... ... ... ... болмауы үшін қолданылады. Трансферттер нормативті-бөлшекті әдіс негізінде есептеледі, ... ол ... ... ... көлбеулі теңестіру мен оларға қаржылық жәрдемді бәріне бірдей тәртіппен көрсетуге мүмкіншілік береді ... ... ... ... ... бюджеті жаңа құрылымда қалыптасады. Құрылымға келесі бөлімдер кіреді:
1.Кірістер:
-салықтық түсімдер;
-салықтық емес ... ... ... ... ... түсімдері.
1.Шығындар;
2.Операциялық қалдық;
3.Таза бюджеттік несиелеу - бюджеттік несиелер, бюджеттік несиелерді өтеу;
4.Қаржы активтер операциялары бойынша қалдық - ... ... ... алу, мемлекеттің қаржы активтерді сатудың тусімдері;
5.Бюджет тапшылығы (профициті);
6.Бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін пайдалану) - ... ... ... ... бюджет құралдары қалдығының қозғалысы.
Жоғарыда келтірілген құрылым бойынша бюджеттің бекітуі мен оны атқару жөнінде есеп беру ... іске ... Бұл ... бюджет кірістері маңында салықтық және басқа да міндетті, қайырылмайтын төлемдер, ресми трансферттер, бюджетке ақысыз берілетін ақшалар келтіріледі. Және де ... ... ... ... ... ... ... шығындары маңында қайырылмайтын негізде бөлінетін бюджеттік құралдар алынады. Олар мемлекеттік мекемелерінің іс-әрекетін ... ету, ... ... іске ... қажетті тауарлар, жұмыстар және қызметтер сатып алу, жеке тұлғаларға ақшалы ... мен ... ... ... ... ... Бюджет шығындарына ресми трансферттер де жатады, себебі олар бюджеттен ... ... ... пен ... қорға төлейтін төлемдер [22,б.128].
Бюджет кірістері мен шығындары арасындағы айырмасы оперециялық қалдық (сальдо) деп аталады. Бұл арада, егерде бюджет шығындары ... асып ... онда ... ... ... ... ал кері болса - онда оң операциялық қалдық болады. Теріс операциялық қалдық жіберіледі, егерде бюджет шығындарына даму ... ... ... ... оның ... ... мемлекеттің орта мерзімді фискалдық саясатпен анықталады. Қазіргі уақытта ... ... ... қоса ... ... беру ... ... несиелендіру де пайдаланады. Мұндай несиелер қайтару және ... ... ... ... ... олар ... ... немесе жалпы алынбайды, не болмаса банк несиелері ... ... ... ... ... ... ... банк несиелері мен бюджеттік қаржы беру арасынан орын алады. ... ... ... ... бюджет несиелері мен оларды өтеу арасындағы айырмасы арқылы есептелетін таза бюджеттік несиелендіру деген түсінік бар.
Мемлекеттік қаржы активтерімен мүліктенуге ... ... мен ... ... ... ... арасындағы айырмасы қаржы активтер операциялары бойынша қалдық (сальдо) деп аталады.Қаржы активтермен ... ... ... ... мен ... ұйымдардан мемлекеттік меншікке қатысу үлесі мен құнды қағаздар сатып алуға жұмсалған шығындар табылады. Ал ... ... ... ... ... болып мемлекеттік меншіктегі, мемлекеттік кәсіпорындардың оперативтік немесе шаруашылық басқарудағы заңды тұлғалар мен халықаралық ... ... ... мен ... ... сатудан түскен бюджет кірістері табылады.
Бюджеттік тапшылық (дефицит) маңында бюджет шығындарының оның кірістерінен артықшылығы қарастырылады, ал егерде бюджет кірістері оның ... асып ... онда ... ... ... түсінік болады. Бюджет тапшылығының (профициттің) мөлшері операциялық қалдықтан таза бюджеттік ... мен ... ... ... ... ... ... тең [1,б.26].
Бюджеттік тапшылықты өтеу үшін мемлекет әр түрлі әдістерді пайдаланады, мысалы, ақша эмиссиясы, ішкі және сыртқы шеттен алып ... ... ... ... ... ... қаржыландыру шеттен алып пайдалану мен бюджет құралдарының бос қалдықтары есебінен ... ... ... ... ... ... ... сәйкес және ол алынған зайымдар мен бюджеттік құралдар қалдықтары сомасының ... ... ... ... өтеу сомасының артықшылығы арқылы анықталады.
Бюджет профицитін пайдалану деген бюджет профицитін, зайымдар ... ... ... бос ... ... ... негізгі берешекті өтеуге жұмсау. Оның көлемі зайымдар бойынша негізгі ... өтеу ... ... зайымдар мен бюджет құралдар қалдығының қозғалысы сомаларынан артықшылығы арқылы анықталады [4,б.58].
1.2 Ұйымның негізгі экономикалық көрсеткіштерінің сипаттамасы
мемлекеттік ... әрі ... , ... ауданы әкімиятының 13.01.2005 жылы №9 қаулысының негізінде құрылған.
Т.Рысқұлов ауданы әкімиятының 28.11.2008 жылғы №478 қаулысының ... ... ... атауы . Т.Рысқұлов ауданы әкимдігінің қаржы бөлімі,мемлекеттік мекемесі болып өзгертілген.
Бөлім ... ... және ... ... орындауға уәкілеттік берілген мемлекеттік орган болып табылады.
Бөлім өз ... ... ... ... мен ... ... ... Президентінің, Үкіметінің актілеріне, өзге нормативтік құқықтық актілерге сондай - ақ осы ... ... ... ... ... ... тұлға болып табылады, ұйымдық-құқықтық формасы мемлекеттік мекеме, тірі-мемлекеттік, оның оқшауланған мүлкі, ... ... банк ... есеп шоты ... тағы ... да шоттары,, мемлекеттік тілдегі өзінің атауымен елтаңбалы мөрі және мөртабандары, фирманың толық аты жөні көрсетілген бланкілері болады, өз атынан мүліктік және ... емес ... ие ... және ... ... ... талапкер және жауапкер болады. Бөлім әділет органдарында мемлекеттік ... ... ... ... мекемесі бастап құрылды деп есептеледі.
Бөлім мақсаты және тапсырмалары:
-аудан бюджетінің ... ... ... ... бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілікті іске асыруды қамтамасыз ету;
-бюджеттің атқарылуы, бюджеттік есепке алу, комуналдық меншікті басқару, ... есеп және ... ... ... салааралық үйлестіру мен әдістемелік басшылық жасау болып табылады.
Бөлім қызметінің мәндері:
-аудандық бюджеттің атқарылуын қамтамасыз етуде және жергілікті ... ... ... ... түсімдерді болжауға және аудандық бюджетке кіріс түсімдері саласында мемлекеттік саясат мақсаттары мен басымдықтарын анықтауға ... ... ... ... салалық бағдарламаларды әзірлеу мен іске асыруды қамтамасыз етуді жүзеге асырады;
-бюджеттің атқарылуы жөніндегі есептілікті жасауды;
-Бюджет есебінің жүргізілуін қамтамасыз етуде.
Бөлімнің құқықтары:
-мемлекеттік ... өзге де ... және жеке ... ... жүктелген функцияларды жүзеге асыруға қажетті ақпараттарды сұрауға және алуға;
-бюджеттік ... ... ... ... ... ... алуды және қаржыландыруды төқтата тұруды қамтамасыз етуге;
-жергілікті атқарушы органдардан ауданның, қаланың бекітілген бюджеті туралы жиынтық деректер мен олардың ... ... ай ... есептерді сондай-ақ облыстық.
Бөлімнің функциялары:
-тиісті қаржы жылына арналған ... ... ... ... маслихат шешімінің жобаларын әзірлеуге, бюджетке өзгерістер мен толықтырулар енгізуге, сондай - ақ, тиісті қаржы жылына арналған аудандық бюджет ... ... ... ... іске ... туралы облыстық әкімият қаулысының жобасын әзірлеуге қатысуда;
-аудандық әлеуметтік - ... ... ... және орта ... ... негізгі макроэкономикалық көрсеткіштерді әзірлеуге қатысуда;
-бюджеттік түсімдерді болжауға және ... ... ... түсімдері саласында мемлекеттік саясат мақсаттары мен басымдылықтарын анықтауға қатысуда;
-заңнама қолдану практикасына ... оны ... ... ... дайындауды өз құзіреті шегінді нормативтік құқықтық келісімдердің жобаларын әзірлеуді және дайындауды немесе қабылдауды.
Қызмет көрсету тәртібіне сәйкес Мемлекеттік мекеменің ... ... ... ... ... бюджетін орындалуы бойынша есеп беру;
-ауданның стартегиялық жоспарларын жетілдіріп іске асыруда атқару --органдарының қызметін үйлестіреді;
-бюджеттік есепті және ... ... ... бойынша есеп беру;
-аудан бюджетінің орындалуы және бюджеттік бағдарлама әкімшіліктеріне -қызмет көрсету, рұхсат беру;
-аудан ... ... ... ету, оның ... ... ... беруді дайындау;
-жергілікті бюджеттің орындалуын жетілдіру, бюджеттік бағдарлау, бюджеттік -бағдарлама тиімділігін бағалау әдістерін еңгізу;
-аудан бюджетінің түсімі мен ... ... ... ... -мен ... ... ... орындалуына әдістемелік басшылық жасау;
-аудан бюджеті қаражатын пайдалануға талдау жүргізу және бухгалтерлік есеп жүргізу ... ... ... ... қаражатына талдау мен есеп жүргізу;
-ауданда жүргізілетін мемлекеттік сатып алулар туралы тоқсан сайын -мемелекеттік статистикалық есеп ... ... ... ... ... ... талдау жасау;
-мемлекеттік мекеменің қызметіне байланысты мәселелер бойынша аудан -әкімдігінің мәжілісіне және аудан әкіміне мағлұмат ... ... ... ... ... азаматтардың ауызша және жазбаша өтініштерін қарау;
Негізгі қағида Қазақстан Республикасының Конституциясына және ҚР "Қазақстан Республикасындағы жергiлiктi мемлекеттiк ... ... ... ҚР ... да нормативтiк-құқықтық актiлерiне сәйкес мемлекеттiк мекемесiнiң қызметiн қамтамасыз ету жөнiндегi мәртебесiн, өкiлеттiгiн және Жамбыл облысы әкiмiнiң ... ... ... 1. Т. ... ауданы әкімдігінің қаржы бөлімі>> мемлекеттік мекемесінің негізгі көрсеткіштері
№ р/н
Көрсеткіштер
31.12.2009
31.12.2010
Ауытқу
сомасы ... ... ...
--
--
-- ... ... тізімдік саны
120
131
11
8.3
3
Негізгі құралдардың жылдық орташа мөлшері
241450
241450
--
--
4
Активтердің жылдық орташа мөлшері, ... ... ... ... ... ...
--
--
--
7
Жиынтық пайда
--
--
--
--
8
Кезең шығындары, мың теңге
--
--
--
-- ... 1 ... ... ... ... ... ...
--
--
--
10
Таза пайда
--
--
--
--
11
Дебиторлық қарыздар
--
--
--
--
12
Сатылымның рентабельділігі, %
--
--
--
-- ... ...
--
--
-- ... капиталының рентабельділігі
--
--
--
--
Мекеменің жалпы активтер сомасы жыл басында 810751 құрады, ал жыл соңында 8761251 -ге тең ... Жыл ... ... жыл ... сома 652500 - ге ... тұрғанын көрсетіп тұр.
Жұмысшылардың орташа тізімдік саны өткен жылы 120 қызметкерді құраса, есепті жылы 131 қызметкер болды. Яғни ауытқу сомасы 11 ... ... ... ... ... жыл басында 241450 ді құраса, ал жыл соңында 241450 яғни ешқандай өзгеріс болмады.
Сонымен қатар, ... ... ... бар. Атап өтетін болсақ, активтегі қорлардың сомасы жыл басында 7554349- ға тең ... ал ... ... 7643676 ... Активтегі қорлар жыл басына қарағанда жыл соңында 89327 ... ... есеп ... ... - бұл ұйым ... ... дайындау және ұсыну үшін ... ... ... ... ... ... және ... Мемлекеттік мекеме өзіне жүктелген міндеттерді іске асыру үшін құқылы:
1. жергілікті басқару органдарының ... ... ... және іске ... үйлестіру;
2. қолданбалы заңнама шегінде салық органдарынан, бюджеттік мекемелерден және басқа аумақтық ... ... ... ... ... төленетін басқа да міндетті төлемдерді, бухгалтерлік баланстарды, статистикалық мағлұматтарды, басқа аудан бюджетінің ... ... және ... ... ... үлгі жөнінде және белгіленген уақытта Қазақстан республикасының заңнамасымен бекітілген басқадай құжаттарды ... алу. ... ... ... ұсталынатын, мемлекеттік мекемелердің бюджетінің орындалуын; аудан бюджетінен берілген мақсатта пайдалануға бюджет қаражаты, оның ішінде ... ... ... ... және ... коммуналдық мемлекеттік кәсіпорындардың таза пайда үлестерін Қазақстан Республикасының құқықтық актілер қағидасы талабы ... ... ... іске асыру;
3. аудан бюджетінен қаржыландырылатын заңды тұлғаларға, бюджеттік заңнама бұзушылығын міндетті түрде жоюын көзге түртіп көрсетеді;
4. аудан бюджетінен ... ... ... және ... бюджеттік қаражатты пайдаланса және шағын сметасы бойынша есеп бермесе ... ... ... шек ... ... ... тұлға қызмет көрсетуінде қылмыс белгілері әшкерленсе бақылау объектісінде (жергілікті атқару органы аудан бюджетін орындау жөнінде, мемлекеттік мекемелер, аудан бюджеті есебінен ... ... және жеке ... ... ... ... ... мемлекеттік тапсырма субсидия түрінде, несие, мемлекеттік кепілдігі бар қарыздар және мемлекеттік органдар аудан бюджетіне толық ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылғанын, Қазақстан Республикасының бюджет кодексін бұзған фактілер болса бақылау ... ... ... ... бере ... ... ... көрсету шегінде мемлекеттік органдарда және оның бөлімшелерінде, жергілікті атқару ... ... ... орындалуын бақылауды үйлестіру;
7. аудан бюджетінің қаражатын тиімді пайдалануын бақылауды іске асыру;
8. белгіленген мезгілге бақылау объектілерінен қажет құжаттырады, анықтамаларды, ауызша және ... ... ... ... ... ... ... сұрап алады;
9. бақылау жүргізу әдістемелерін жетілдіру мәселелерін шараларын дайындау;
10. ... ... ... ... ... ... ... қаржыландырылатын мемлекеттік органдардың және мекемелердің қызметінен есесптерді, басқа мәліметтерді талап етіп ала-алады, қызмет көрсету жұмысын және ... ... ... және аудан әкімінің қарауына Мемлекеттік мекеменің міндетіне кіретін сұрақтар шараларын дайындау;
12. мемлекеттік мекеме құзырына кіретін мәселелер жөнінде семинар және ... ... ... оған ... ... функцияларды жүзеге асыруға құқылы. Негізгі қағида Қазақстан Республикасының ... және ҚР ... ... жергiлiктi мемлекеттiк басқару туралы Заңына, ҚР басқа да нормативтiк-құқықтық актiлерiне сәйкес мемлекеттiк ... ... ... ету ... мәртебесiн, өкiлеттiгiн және Жамбыл облысы әкiмiнiң жұмысының ұйымдастырылуын айқындайды.
Аппарат қызметінің басым бағыттары - ... ... ... ... ... ... құқығы мен бостандығын қорғау жөніндегі шаралар қабылдау, бюджетке салық және өзге де міндетті төлемдерді жинауға көмектесу, бекітілетін заңнамаларға ... ... ... ... табылатын бюджеттік бағдарламаларын жоғарғы әкімдікке әзірлеп ұсыну, сәйкес мәслихаттың бекітуін күту болып табылады. Азаматтардың және ... ... ... ... Конститутциясы талаптарын, заңдарын, Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкімет актілерін, орталық және жергілікті органдардың құқықтық нормативті актілерін орындауға ықпал етіп, өз ... ... ... ... ... ... ... міндеттер мен әскери қызмет, азаматтық қорғаныс, сондай-ақ, жұмылдыруды дайындау және ... ... ... ... ... ... ету және ұйымдастыру. Мәдени және тарихи жәдігерлерді сақтау жұмыстарын ұйымдастыру. Аз қамсыздандырылған ... ... ... басты қарттар мен еңбеккке жарамсыз азаматтардың үйлерінде қызмет етуді ұйымдастыру, олардың жұмыспен қамтылуы және атаулы көмекпен қамтамасыз ... ... ... ... ұсыныс беру. Жергілікті әлеуметтік инфрақұрылымды дамытуға ықпал ету, жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... жергілікті бюджетті бекітуде (нақтылауда) қалалық мәслихат жұмысына қатысу. Мектепке дейінгі ұйымдар мен мәдени мекемелерге материалдық-техникалық көмек көрсетіп, қолдау жасау, көркейту-көгалдандыру, ... елді ... ... ... ... ... туған-туысы жоқ кісілерді жерлеп, қабірі мен жерлеудің ... ... ... ... өз ... ... ... заңдарда белгіленген тәртіппен Т. Рысқұлов ауданы аумағында міндетті күші болатын бұйрық түріндеактілер ... ... ... ... және ...
Бизнестік операцияларға, басқа оқиғалар немесе жағдайларда арнайы қолданғанда ХҚЕС-ты (IFRS), сол баптарға есеп саясаты немесе саясаттарын осы ... (IFRS) ... ... ... ... (IAS) ... (IAS) B ... шешкендей ХҚЕС-на (IFRS) есеп саясатын ұсынады. Бұл есеп саясаты қаржы есептілігінде ... ... ... ... ... ... мен шарттар жөнінде маңызды және сенімді ақпарат беруде қолданылады. Егер бұл саясатты қолданудың ... ... онда оны ... ... жоқ. ... ... қаржы жағдай жөнінде белгілі бір есептілік тапсыруы үшін (IFRS) ХҚЕС-тан маңызсыз ауытқуларды жасау ... сол ... ... ... қою ... ... табылмайды.
ХҚЕС-тарымен (IFRS) бірге ұйымдарға олардың талаптарын қолдануға көмек ретінде нұсқаулар шығарылған. ... ... ... ... ... (IFRS) ... ... екендігі немесе ажырамас бөлігі емес екендігі көрсетілген. ХҚЕС-тарының (IFRS) ... ... ... табылатын нұсқаулар міндетті түрде орындалуы тиіс. ХҚЕС-тарының (IFRS) ажырамас ... ... ... ... ... есептерге қойылатын талаптары жоқ [8].
Операцияларға, басқа оқиғаларға немесе жағдайларға ... ... ... ХҚЕС (IFRS) болмағанда, ұйымның басшылығы мынадай ақпараттың пайда болуына әкеп соғатын есеп саясатын жасау және қолдану үшін өзінің пайымдауын ... ... ... ... ... кезде пайдаланушылардың қажеттілігі тұрғысынан алғанда маңызды; және
2 .қаржы есептілігінің:
3. операциялардың, басқа ... және ... тек ... ... ғана ... ... маңызын көрсететіні;
4. тура, яғни біржақты болмауы;
5. тиянақты болуы; және
6. барлық материалды ескере отырып, толық болуы.
10-тармақта жазылған ... ... ... ... ... ... ... көздерін негізге алуға және олардың қолданылу мүмкіндігін мынадай кезектілікте қарастыруы міндетті:
1. ХҚЕС-тағы (IFRS) ұқсас және байланысты мәселелерді қарастыратын талаптар; ... ... ... ... мен ... ... тану ... және бағалау мәіліметтері.
10-тармақта жазылған пайымдауларды әзірлеу кезінде ұйымның ... ... ... ... ... әзірлеу үшін ұқсас концептуалдық негізді, басқа әдебиетті және салалық тәжірибені осы көздер 11-тармаққа қарама-қайшы келмейтіндей дәрежеге дейін пайдаланатын стандартты ... өзге ... ... жаңа құжаттарын қарай алады.
Есеп саясатының жүйелілігі
Ұйым өзінің есеп ... ХҚЕС ... есеп ... ... ... ... санаттауды нақты талап еткен немесе рұқсат еткен жағдайларды қоспағанда, ұқсас операциялар, басқа оқиғалар және жағдайлар үшін ... ... және ... міндетті. Егер ХҚЕС баптарын осылай категориялау талап етілсе немесе рұқсат етсе, тиісті есеп саясаты міндетті түрде әрбір санатқа қатысты ... ... және ... ... ... өзгерістер
Ұйым өзінің есеп саясатын:
1. ХҚЕС-мен талап етілген; немесе
2. Қаржы есептілігі операцияның, ... ... ... жағдайлардың ұйымның қаржылық жай-күйіне, оның қызметінің қаржылық нәтижелеріне немесе ақша қаражатының қозғалысына әсер етуі ... ... және ... ... ... беруіне әкеп соғатын болса ғана өзгертуге міндетті.
Қаржы есептілігін ... ... ... ... ... қаржылық нәтижелеріндегі және ақша қаражаттарының қозғалысындағы үрдістерді айқындау үшін белгілі бір уақыт кезеңінде ұйымның қаржы есептілігін салыстыру ... ... ... Осылайша, әрбір кезеңде және бір кезеңнен келесі кезеңге дейін есеп ... ... ... ... ... ... келген жағдайларды қоспағанда, бірдей есеп саясаты қолданылады.
Мынадай іс-әрекеттер есеп ... ... ... ... ... ... ... болғандардан мәні бойынша айырмашылығы бар операцияларға, басқа ... ... ... ... ... жаңа есеп саясатын бұрын болмаған немесе маңызды болмаған операцияларға, басқа оқиғаларға немесе жағдайларға ... ... ... ... 16 ... мүлік, үйлер мен жабдықтар (IAS) ХҚЕС-ына немесе 38 Материалдық емес активтер (IAS) ХҚЕС-ына сәйкес ... ... есеп ... осы ... ... емес, 16 (IAS) немесе 38 (IAS) ХҚЕС-ына сәйкес қайта бағалау ретінде қарастырылатын өзгерістер болып табылады.
19-31-тармақтар ... ... есеп ... осы ...
қолданылмайды.
Есеп саясатындағы өзгерістерді қолдану
23-тармақтың ережелерін ескере отырып:
1. ұйым есеп саясатындағы қандай да болмасын ХҚЕС есеп ... егер олар бар ... ... ... қолдану салдарынан болған өзгерісті, осы ХҚЕС-тың өзінде ... ... ... ... осы өзгеріске қолданылатын нақты өтпелі ережелер жоқ қандай да болмасын ХҚЕС алғашқы ... ... есеп ... ... ... ол есеп ... ауыстырған кезде ол осы өзгерісті ретроспективалық түрде қолдануға міндетті.
3. Осы ... ... үшін ... да болмасын ХҚЕС-тың ертеректегі қолданысы мерзімінен бұрын қолдану есеп саясатын ерікті түрде өзгерту болып табылады.
4. Нақты ... ... ... ... ... ... ... ХҚЕС болмағанда, ұйымның басшылығы 12-тармаққа сәйкес есеп саясатын ... ... ... ... үшін ... концептуалдық негізді пайдаланатын стандарттарды әзірлейтін осындай өзге ұйымдардың неғұрлым жаңа құжаттарынан қолдана алады. Егер осындай құжаттарға өзгерістер ... ... ұйым есеп ... ... енгізуді шешсе, онда осындай өзгеріс есеп саясатындағы ерікті өзгеріс ретінде ескеріледі және ашылады.
Ретроспективалық қолдану
Есеп саясатындағы өзгеріс 19(а) ... (b) ... ... ... ... ... кезде 23-тармақтың ережелерін ескере отырып, ұйым ең ерте ... ... ... ... ... ... құрамдас бөлігінің кіріс сальдосын және есептілікте берілген алдыңғы әрбір кезеңде ашылған тиісті басқа сомаларды, егер жаңа есеп саясаты үнемі ... ... ... ... ... ... ... саясатындағы өзгерістің есептілікте бір немесе одан көп ұсынылған өткен кезеңдерді қамтитын салыстырмалы ақпаратқа нақты кезеңге қатысты әсер ету аспектілерін айқындауға шын ... ... ... ... ұйым жаңа есеп ... ... ... мүмкін болып табылатын, ағымдағы кезең болуы мүмкін ең ерте кезеңнің басындағы жағдай бойынша активтер мен міндеттемелердің баланстық құнына қолдануға ... және осы ... ... ... ... ... құрамдас бөлігінің кіріс сальдосына тиісті түзету жүргізуге міндетті. ... ... ... жаңа есеп ... ... ... өткен кезеңге қолданудың кумулятивтік әсер етуін айқындауға шын мәнінде мүмкін болмағанда, ұйым тиісті ... ... жаңа есеп ... ... ерте шын мәніндегі ықтимал күнмен перспективалы түрде қолдану үшін ... ... ... жаңа есеп ... ... түрде қолданған кезде, ол осы жаңа саясатты қаншалықты нақты жүзеге асырылатындай уақыт бойынша арттағы алыс өткен кезеңдердің салыстырмалы ақпаратына ... ... да ... өткен кезеңге ретроспективалық түрде қолдану, егер осы кезеңнің ... және сол ... ... ... ... ... кумулятивтік әсер етудегі мүмкін болмаса, шын мәнінде жүзеге асырылмайтын ... ... ... ... ... ... болып табылатын кезеңге қатысты жиынтық түзетудің сомасы ең ерте ұсынылған кезеңдердің ... ... ... әрбір құрамдас бөлігінің кіріс сальдосына қолданылады. Әдетте түзету ... ... ... ... ... қатар, осы түзету меншікті капиталдың өзге құрамдас бөлігіне қатысты да түзетіледі (мысалы, қандай да болмасын ХҚЕС талаптарын сақтау үшін). Өткен ... ... ... көрсеткіштерінің тарихи мәліметтері сияқты кез келген өзге ақпарат та сондай-ақ ... ... ... ... тым ... ... ... алыс түзетіледі.
Ұйым үшін қандай да болмасын жаңа есеп саясатын, ол осы саясатты қолданудың ... ... ... ... ... әсер ... ... алмағандықтан, ретроспективалық түрде қолдануға шын мәнінде мүмкін болмаған кезде, ұйым 25-тармаққа сәйкес осы жаңа саясатты ол үшін нақты мүмкін болмайтын ең ерте ... ... бері ... ... қолданады. Осылайша, ол осы күнге дейін пайда ... ... ... және ... капиталды кумулятивтік түзетудің тиісті бөлігін негізге алады. Есеп саясатына өзгеріс жасауға, тіпті егер осы ... шын ... ... түрде қандай да болмасын өткен кезеңге қолдануға мүмкін болмаса да, рұқсат етіледі. 50-53-тармақтарда жаңа есеп саясатын бір немесе одан көп ... ... ... шын ... ... ... ... арналған нұсқау бар [8].
2. Бюджеттің есебі
2.1 Бюджеттің ... ... ... ... дегеніміз - мемлекеттік бюджетке заңды және жеке тұлғалардан белгілі бір мөлшерде түсетін міндетті төлемдер.
Салықтар - ... ... ... жеке ... ... пен екі ... ... бюджет арқылы жүзеге асырылатын, қаржы қатынастарын сипаттайтын экономикалық категория. Салықтардың экономикалық мәні мынада: салықтар ... ... ... мен ... ... қалыптасуындағы қаржылық қатынастардың бір бөлігін білдіреді. Сондай - ақ ... ... ... мен халық табысының белгілі бір мөлшерін мемлекет үлесіне жинақтап, жиынтықтаудың қаржылық қатынастарын көрсетеді.
ұғымымен ... ... ... ... алынатын салық түрлерінің, оның құру мен алудың нысандары мен әдістерінің, салық службасы ... ... ... ... ... ... ...
Салық субъекті (салық төлеуші) дегеніміз - заң бойынша салық төлеу ... ... жеке және ... ... ... - ... мүлік, еңбек ету түрі, қызмет көрсету, ақшамен жасалатын операциялар, мүлікті басқаға ... ... ... пайдалану, қосылған құн, айналым және т.б [4,б.7].
Корпоративтік табыс салығы.
Қазақетан Республикасындағы салықтардың, салық сипатындағы алымдардың тізбесі мыналар:
Салықтар:
1.Корпорациялық табыс салығы.
2.Жеке табыс ... ... ... салық.
4.Акциздер.
5.Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлем. ... ... шикі ... ... ... ... ... салығы.
9.Көлік құралдарына салынатын салық.
10.Мүлікке салынатын салық.
11.Қазақстан Республикасының жасалған келісім-шарттары ... ... бөлу ... үлесі.
Алымдар.
1. Заңи түлғаларды мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым ... ... ... және ... ... ған ... ... тіркегені үшін алым.
3.Радиоэлектрондық құралдарды және жиілігі жоғары құрыл- ғыларды мемлекеттік тіркегені үшін ... ... ... мен ... ... тіркегені үшін алым.
5.Теңіз, өзен кемелері мен ... ... ... ... ... үшін ... әуе ... мемлекеттік тіркегені үшін алым.
7.Дәрілік заттарды мемлекеттік тіркегені үшін алым.
8.Автокөлік қүралдарының Қазақстан Республикасының аумағы арқылы жүру алымы.
9.Аукциондардан ... ... ... ... түрлерімен айналысу құқыгы үшін лицензиялық ... және ... ... радиожиілік аспектрін пайдалануға рүқсат бергені үшін алым.
Төлемақылар:
1.Жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақы.
2.Жер бетіндегі көлдердің су ... ... үшін ... ... ... үшін төлемақы.
4.Жануарлар дүниесін пайдаланғаны үшін төлемақы.
5.Орманды пайдаланғаны үшін төлемақы.
6.Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшін ... ... ... үшін ... ... су ... пайдаланғаны үшін төлемақы.
9.Сыртқы (көрнекі) жарнаманы орналастыру үшін төлемақы.
10.Мемлекеттік ... ... ... ... ала шешім қабылдағаны үшін төлемақы.
15.Алымдар [7,б.58].
Кесте 2. Ұйымымда қаралған салық ... ... ... салығы
53532,0
58642,0
75177,0
Мүлік салығы
111347,0
112269,0
153487,0
Қосылған құн салығы
--
--
--
Корпоративтік салық
--
--
--
Акциздік салық
--
--
--
Жер ...
--
-- ... ... ... ...
--
-- ... 4. 2008 - 2010 жылдардағы Т.Рысқұлов аудан әкімдігінің қаржы бөліміндегі ... ... ... аудан әкімдігінің қаржы бөлімінің мемлекеттік мекемесінде мынандай салықтар ... ... ... жеке ... ... ... салығы.
Жүргізілген зерттеуге байланыстынәтижелі көрсеткіштер 2 кестеде көріп отырғанымыздай, яғни 2008, 2009, 2010 жылдары үнемі өсіп отыр.
Корпоративтік салық салынатын негізгі ... ... ... ... ... ... онын ... жылдық табыс жиынтығы мен шегерімнің (тұракты мекемелер арқылы кызметін жүзеге асырмайтын, резидент еместерді қоспағанда) арасындағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жұмыстар, көрсетілген қызметтер және баска да операциялар үшін, салық төлеушінің алуына (алғанына) жататын ақшалай немесе басқа каражаттар, өзара есеп ... ... ... ... ... тікелей, не жанама түрінде шығындарды өтеуге жіберілген қаражаттар кіреді. Кәсіпкерлік қызметтерден түсетін кірістерге: ... ... ... ... ... ... ғимараттарды, қондырғыларды сату кезінде құнынын өсуінен, сондай-ақ амортизациялауға жатпайтын активтерден ... ... ... ... түзетулерді есепке алу барысында түскен кірістер; баска да ... ... тыс ... ... ... ... бойынша кіріс; дивидентгер; ақысыз алынған мүліктер мен ақша қаражаттары; мүліктерді ... ... ... кірістер; роялти; мемлекеттен және басқа да заңды тұлғалардан алынған жәрдем ... ... ... ... оның ... ... алынған кірістер; қарыздарды есептен шығарудан түскен кірістер және т.б. жатады.
Занды түлғалардың жылдық табысының жиынтығынан оны алуға байланысты барлық шыгындар кемітіледі, оның ... ... ... ... ... ақы ... шығындары да, яғни қызметкерлерінің материалдық және әлеуметтік әл-ауқатын көтеруге шығарылған ... ... ... ... ... ... ... әлсуметтік сақтандыру және арнайы қорларға салынған ... ... ... ... құжаттары бар болса, яғни жылдық табыс жиынтығын алумен байланысты шығыстары расталса ғана шегерім ... Бұл ... сол ... ... ... ... ... бірақ оған болашақ кезеңнің шығыстары қосылмайды.
Жылдық табыс жиынтығынан келесі шегерімдер жасалады.
Қызмет бабымен ... ... ... және өкілеттік шыгыстары Қазакстан Республикасының Үкімет белгілеген нормалар шегінде шегеріледі:
- іс-сапарға жіберілген жеріне дейін кеткен нақты жолымен байланысты ... ... ... сондай-ақ оронға жасалған шығындары жатады;
- шетелдік іс-сапарда жүрген кезіңдегі ... ... ... ... ... белгіленген норма шегінде беріледі.
Алынган сыйақы (мүдде) бойынша шегерім ... ... ... ... қатарына алынған несие (кредит, займ), мүліктер, дисконттар мен депозиттер жатады.
- несиелер (займдар) бойынша, оның ішінде қаржылык лизинг бойынша да, ... ... де ... ... ... ... Қазақстан Реслубликасының Үлттык банкісі бекіткен қайта каржыландырудын 1,5-ке еселенген ... ... ... шығарылған сомасы шегінде шегеріледі, ал ол шетел валютасында берілген (немесе орналастырылған) болса, онда ол Лондонның банкаралық рыногының 2-ге еселенген мөлшерлемесі ... ... ... ... ... ... ... міндеттемелердің төленуі бойынша жасалатын шегерім. Егер де бұрындары күмәнді деп танылған табысты салык төлеуші кредиторға төлесе, онда оның сол ... ... ... жасауға рұксат етіледі.
Күмәнді қарыз талабы бойынша шегерім тиісті құжаттармен расталса және ол бухгалтерлік есепте көрсетілсе ғана жасалады. Күмәнді қарыз ... - ... ... ... заң ... және жеке ... ... қызметінің, атқарған жұмысының, сатқан тауарының нәтижесінде шығатын талап; сондай-ақ Қазақстан Республикасында тұрақты ұйымдар арқылы қызметін жүзеге ... ... ... тұлға-резидент еместердің де және үш жылға дейін талабын қанағаттандырмаған кезде, немесе ... ... ... ... ... төлеуші-дебиторларды банкрот деп таныған жағдайда шығады [11,б.27].
Резервтік (провизиялық) қорларга аударымдар бойынша шегеріс жасау. Өз кызметін заңдарға сәйкес жасалған келісім-шарт негізінде ... ... жер ... ... осы кен ... жер қойнауын пайдалану жәніндегі операциялардың аяқталуына байланысты кен орнын игеру зардаптарын жою қорына (резервтік немесе провизиялық қорына) ... ... ... ... ... ... бар. Тап осындай қүқықтар банктерге де, үйымдарға да берілуі мүмкін, яғни олардың депозиттері, ... ... ... қоспағанда), дебиторлық қарыздары, аккредетивтері үшін жасалуы мүмкін. Бұл операцияларды күмәнді категориясына жатқызу тәртібін және жағдайын ... ... ... ... осы ... ... бар мемлекеттік органдардың келісімі бойынша аныктайды.
Ғылыми-зерттеу, жобалық және тәжірибе-конструкторлық жұмыстарына жасалган шыгындар бойынша шегерім жасау. Негізгі құрал-жабдықтарды алу, оларды ... және ... ... ... шығындардан басқа, табыс алумен байланысты ғылыми-зерттеу, жобалау және тәжірибеде-конструкторлық жұмыстарына жұмсалған шығындар бойынша ... ... ... ... шығынды шегеруге жатқызу үшін жобалық-сметалық құжаттама, орындалған жұмыстардың актісі және басқа да құжаттар бойынша ... ... ... (пайдасы) бойынша шыгыстарға шегеріс жасау. Жинақтау және қайтарым сипатындағы шарттар бойынша сақтандыру төлемдерін қоспағанда, ... ... ... ... ... ... ... алады. Бірақ сақтандыру кызметі Қаржы Министрлігінің кадғалауында болады. Банкі жүйесі де осы процесскс қатысты болғандыктан, оларды календарлық ... және ... ... ... ... құқысы бар.
Әлеуметтік төлемдерге арналган шыгыстар бойынша шегерімдер. Салық төлеушілердің уақытша жұмысқа жарамсыздығына, жүкті болуына және бала тууына байланысты ... ақы ... ... ... есепті кезенде шегере алады. Кызметкерлсрдің денсаулығының зақымдауына, байланысты (мертігу т.б.с.с.) ... ... ... ... ... ... айырылуына байланысты ақы төлеуге жұмсалатын шығыстар да зандарда белгіленген мөлшерде шегерілуге тиіс.
Табиги ресурстарды геологиялық зерттеулерге және өндіруге ... ... ... ... Жер ... ... ... және пайдалы қазбаларды алуға даярлық жұмыстарына шыққан шығындар; бағалау, ... ... ... шығындар және қол қойылған бонустарды, қоммерциялық табу ... ... ... ... қоса ... ... ... жиынтығынан амортизациялық аударым түрінде ұстап қалуға жатады және ол жеке топты құрайды, ... ... ... шегі 25 ... деңгейінен аспауы керек.
Теріс багамының айырмасы бойынша шегерім жасау салық төлеушінің оң бағамынын айырмасынан алатын табыс сомасымен шектеледі және ... ... ... ... 50% ... қосады, ал салық салынатын табыс өз кезегінде жылдық жиынтық табыспен салық төлеушінің ... ... ... шығыстар мен табыстарын қоспай алынған шегерім сомасының айырмасынан шығады [10,б.54].
Ескерілмей калған теріс бағамының сомасы келесі салық кезеңінің шегеріміне жатқызылуы ... ... ... ... ... ... ... бағамды қайырмасы құрылысты жүргізу кезеңінде төлем жасау барысында пайда ... онда ол ... ... коса ... өсімдерде, олардың танылуына қарап шегерімге жатқызылуы мүмкін, тек мемлекеттік бюджетке жататындардан басқасы.
Салықтарды шегеріс жасау. Бүл ... ... ... ... ... төленген салық шегеруге жатады, яғни жылдык жиынтық табыс аныкталғанға ... ... ... ... ... және ... ... төленген табыс салығы мен корпоративтік табыс салығы, сондай-ақ үстеме пайданың салықтары (яғни кәсіпорын рентабельді болған сайын, одан ... ... да ... ... ... ... ... кезендер үшін ағымдағы салык кезеңінде төленген салыктар да шегерілуі тиіс ... ... ... өткен кезендер үшін төленген салык кай кезенде ... ... ... жаткызылады.
Тіркелген активтер бойынша шегеріс жасау. Тіркелген активтерге-салык төлеушінің бухгалтерлік балансында ескерілген және кәсіпкерлік қызметте пайдаланылатын негізгі ... мен ... емес ... ... ... ... мынадай түрлеріне амортизациялық аударылымдар есептелінбейді: жер; өнім ... ... ... мұражай құндылықтары; сәулет және өнер ескерткіштері; жалпы жұрт ... ... ... ... ... скверлер; аяқталмаган күрделі құрылыс; фильм қорына жататын объектілер; бұрындары толыгымен шегеріске жатқызылган ... ... ... ... ... шеңберінде пайдалануга берілген негізгі қүралдар. Амортизациялауға жататын негізгі құралдар өздеріне тиесілі шектеулер мөлшерлемесімен есептелінеді. Амортизацияның мүлік түрі бойынша шектелген ... ... ... ... ... келтірілді.
Салық төлеуші өз еркі бойынша баска да шектеу мөлшерлемесін қолдануына құкылы, бірак ол қойылған (белгіленген) шектен жоғары болмауы керек. Өндірістік ... үшін өз ... ... күрылыстардың шығыстары және өндірістік мақсатта үш жылдан кем емес пайдаланатын технологиялық күрал-жабдыктардың құны; ... ... еркі ... ... ... кез-келген сәтінде қалған амортизацияның шегінде шегеріс жасай ... ... ... ... ... ... ... аударымдар жеке анықталады.
Салык салынатын табысты аныктаған кезде жылдык жиынтык табыстан келесі шығыстар шегеруге жатпайды:
- ... ... ... алумен байланысты емес шығыстар;
- күрделі сипаттағы шығыстар, яғни тіркелген активтерді салуға және сатып алуға ... ... ... ... ... ... мен өсімдер;
- жылдық жиынтык табысты алумен байланысты болса да, бірак Салык Кодексінің белгіленген нормасынан артық ... онда ол ... ... ... заң актісімен белгіленген, нормадан жоғары, төлеуге (төленуге) ... ... ... ... ... да сомасы;
- кәсіпкерлік қызметте пайдаланбайтын, құрылыс объектілерін салу, пайдалану және күтіп-ұстау шығыстары;
- тегін берілген ... ... ... ... ... ... зияндар (егер шегерім түзетілген жылдық жиынтық табыстан асып кетсе), сондай-ак салық төлеушінің кәсіпкерлік қызметінде пайдаланған ғимараттардан, кондырғылардан тарткан зияны ... ... ... ... ... өтеу үшін үш ... дейін төлеу мерзімі кейінге калдырыладьг.
Бағалы кағаздарды сатқан кезде шеккен зияны олардың кұнын есірудің ... ... бұл шара ... ... жағдайда оның өтелу мерзімі үш жылға дейін кейінге калдырылуы мүмкін [16,б.289].
Кейінге қалдырылған табыс салығы және сонымен байланысты есеп айырысулар. Кейінге ... ... ... үшін 4310 ... ... табыс салығы" шоты арналған. Бұл шотта бухгалтерлік және салык есебінің ... ... ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Бухгалтерлік есепте табыс пен зиян есеп саясатында каралған және есеп стандарттармен қарастырылған кағидасы ... ... ... ... ... Салықтық емепте табыс пен зиянның сомасы бухгалтерлік есепте ... ... ... ... ... айырмасына тиісті түзетулердің көмегімен аныкталады.
Бүл арада мынаны ескерген жөн: салық (жедел) есебінде жиынтық жылдық табыстан (негізгі құрал-жабдықтарды амортизациялау, ... ... ... және тағы ... ... ... ... (жеңілдіктер) туралы, сондай-ақ табыстар туралы (үйлерді, ғимараттарды) сату кезіндегі күнның, сондай-ақ акша құнсыздануына түзетулерді есепке ала ... ... ... алашақтардың өсуі; кәсіпкерлік кызметті шектеуге келіскені және кәсіпорынды жапқаны үшін тағы басқалары жөнінде хабарлама қалыптасады; бұл ... ... ... ... сомалары және бюджетке төленуге тиісті заңды тұлғалардан ... ... ... ... ... ... әрі салық есебі деректері арасындағы алшақтыққа әкеп соғады.
Бухгалтерлік және салық есебі ... ... ... ... оңай шара ... ... олардың арасында тұрақты және уақытша сипаттағы айырмашылықтары болады.
Осының нәтижесінде уақытша және тұрақты айырмашылықтар, ... ... ... ... ... ... айырмашылықтар -- бұл ағымдағы есепті кезеңде туындайтын және бұдан кейінгі есепті кезеңдерде жойылмайтын ... есеп ... мен ... ... ... ... салығы жөніндегі мағлұмдамада көрініс табатын деректер арасындағы айырмашылыктар) салық салынатын және бухгалтерлік табыстар арасындағы айырмашылықтар [10,б.77].
Айырма сомасы ... ... ... ... ... ал ол ... ... кезендердің іздестіру барсында компенсацияланады. Құрылыс салуға алған несие (қарыз) бойынша бағамның теріс айырмасы оны жүргізудің кезеңдік төлеміне байланысты ... ... және ... есебінде оның объективтік құны ескерілсе, бухгалтерлік есепте ол шығыс ретінде ... және ... ... ... жүргізуші субъектінің есеп саясатына бухгалтерлік есептің де, салық есебінің де енгізген өзгерістерінің (түзетулерінің) салдарынан болуы мүмкін. Бұл арада тұрақты айырманы ... ... ... ... ... ал ... ... жойылады. Тұрақты айырманы да, уақытша айырманы да өте жеңіл түрде табуға болады, егер де ... ... ... ... есеп ... зерттеулерін жүргізсе. Уакытша айырма сомасынан салықтық эффектіні бухгалтерлік есепте көрсету және анықтау жолымен оның уақытша айырмасын табады. ... ... ... ... ... кейінге қалдырылатын төлем болып саналады [11,б.23].
Халықаралық практикада жалпы қабылданған пікір бойынша табыстан алынатын салықты сол табысты табу үшін ... ... деп ... ал ол ... ... ... ... өз кезеңіне қарап, тиесілі пайда болған табыстармен бірге танылады.
Есептік кезеңде уақытша айырманың салдарынан пайда болған салық эффектісі 4310 "Кейінге қалдырылған ... ... ... ... ... ... төлем міндеттемесінің әдісіне сәйкес, олар кезең барысыңда, өзіне мынаны енгізеді:
- салық салынатын табыстан ... ... ... ... ал ол әрекет етіп тұрған заңға сәйкес есептелінеді, оның деңгейі былайша аныкталады:
Бухгалтерлік ... ... (2) ... ... ...
- уақытша айырманың салықтык эффектісі сол есептік ... не ... не ... оның мөлшерін ағымдағы кезеңнің салықтық мөлшерлемесі бойынша жалпы уақытша айырманың сомасынан аныктайды. Егер де келесі ... ... ... ... мөлшерлемесі өзгеретін болса, онда ол сол өзгерген мөлшерлемесі бойынша алынады.
- ... ... ... осы ... ... ... ... етіп түзетеді. Түзету сомасы 4310 шотта көрініс табады.
Кесте 3. Мысалы 2010 жылғы нәтижесі бойынша келесі нәтижені алды делік[16,б.21]
Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... және ... шегерімдер
Көрсеткіштер атауы
Сомасы, мың теңге
Көрсеткіштер атауы
Сомасы, мың теңге
1
2
3
4
1. өнімді (жұмысты, қызметті) ... ... ... ... оның ... өнімді (жұмысты қызметті) сатқаннан түскен табыс
10400
10200
200
Кесте 3 жалғасы
Бухгалтерлік есеп мәліметі
Жылдық жиынтық табыс туралы деклорацияның мәліметі және жасалған ... ... ... ... ... құны, соның ішінде
-7312 негізгі құралдардың амортизациясы
-7313 жөндеуге.
7015
217
94
2. тауарды (қызметті, жұмысты) сатымен ... ... 7620 ... ... көзінен ұсталатын салықтар. Төлем көзінен ұсталатын салықтар 15% мөлшерлемесі бойынша ... ... ол ... ... ... ... еместердің де табысынан үсталады. 15% мөлшерлемесі бойынша төлем көзінен ұсталатын табыстардың қатарына:
- дивиденттер;
- депозиттер бойынша марапаттаулар (жеке тұлғалардың банкке және ... ... ... ... ... депозиттері және ҚР ҰБ лицензиясын алып банктің кейбір операцияларын жүзеге асырғаны үшін ... ... ... ...
- ... ... төлейтін марапаттау сомасы (банк-резидент, зейнетақы жинақтау қоры, төлейтін марапаттау сомасы кірмейді);
- бағалы кағаздарды шығарғаны үшін төленетін марапаттау сомасы.
Егер де ұтыстардан, ... ... ... ұсталса жөне оларды растайтын құжаттары болса, онда олар корпоративтік ... ... ... ... ... емес занды түлғалардың таза табысынан 15% мөлшерлемесінде салық ұсталынады. Олардың таза табысы ... ... ... пен корпоративтік салық сомасының айырмасынан шығады.
Резидент еместердің Қазақстан Республикасының көзінен алатын ... ... ... ... ... ... жұмысты, кызметті сатқаннан алынған табыстары;
- басқару, қаржылық, аудиторлық, маркетингтік т.б. көрсеткен қызметтерінен алынған табысы;
- мүліктердің құнының өсімінің ... ... ... ... ету ... жеңілдік жасаудың арқасында алынған табыстары;
- айыппұл және өсімдерден түскен табысы, бүл айыппұлдар мен өсімдер өз ... ... ... ... де, ... ... де салынады;
-дивиденд түрінде алынған табыстары және үлестік қатысудан алған табыстары;
- роялти ... ... ... ... ... алған табыстары;
- халықаралык тасымалдау процесінде транспорттық қызмет ... ... ... ... төлеген ұтыстары;
- тегін алынған мүліктерден түсетін табысы;
- баска да қызметтерден түсетін табыстары.
Резидент емес заңды ... ... ... ... тәртібі Қазақстан Республикасындагы тұрақты ұйымдардың қызметі арқылы жүзеге асады. Резидент емес ... ... ... тұрақты ұйымдардың қызметімен байланысты барлық табыс түрі ... ... ... ... ... Жеке ... ... бюджетпен есеп айырысу есебі 3140 пассивтік шотында жүреді.
Кесте 4. Жеке ... ... ... ... ... ... ... төлеуші
Салық салынатын объектісі
Салық мөлшерлемесі
Салық кезеңі
Салық салынатын объектісі бар
Төлем көзінен алатын табысына салатын салық
Төлем көзінен ... ... ... ... марапаттау, дивиденд түріндегі табысы (сақтандыру қоры бойынша марапаттауды ... - ... және жеке ... - ... ... ... ... бар, Қазақстан Республикасының резиденттік емес жеке тұлғасы
Төлем ... ... ... ... және ... ... емес жеке тұлғалардың табысына салық салудың ерекшеліктері төменде текс бойынша келтірілген
Төлем көзінен салық салынбайтын табыстар. ... ... ... ... ... ... төлеушнің келесі табыс түрлсрі жатады: мүліктік табысы, жеке кәсіпкерлердің салық салынатын ... ... ... және жеке ... табысы және т.б.
Резидент емес заңды тұлгалардың табысына салық салудың ерекшеліктері. Жекс шетел тұлғаларының табыстарына ... салу ... ... ... ... ... ... салық төлеушілер резиденттік және резиденттік емес болып болінеді [16,б.62].
Салық салу мақсатыңда жеке тұлға, егер де олар ... ... кез ... ... ... онда олар ... ... резиденті болып саналады:
- Қазакстан Республикасына занды жолымен келген (тұрғылыісгы болу үшін);
- Қазақстан Республикасына біршама уақытқа келген;
- Қазақстан Республикасына 183 календарлық ... кем емес ... ... Егер де Қазақстан Республикасында шетелдік жеке тұлғасының тұрған күні ... жылы 31 ... ... кем ... және ... ... кезеңімен аякталатын, үш жылдық кезең ішіндегі календарлық күні 183-тен кем болмаса, онда ол ... ... ... ... ... сәйкес келеді [17,б.864].
Қосылган құн салыгы. Бұл өндіріс процесіне және тауардың (жүмыстың, қызметтердің) айналысына косылған, сату айналысына салынатын құн ... ... ... қосылған құны салығы болып табылады, сондай-ақ Қазакстан Республикасының ... ... ... ... ... аударымдар. Бюджетке төлеуге жататын (тиісті) қосылған құн салығы тауар айналымына ... ... ... ... ... ... ... құнға салынатын салық объектілері болып, салық салынатын айналым және салық салынатын импорт болып табылады.
Сондай-ак, еңбек ақы заттай түрде төленген ... ... ... ... ... ... ... салық енгізіледі.
Салықтан босатылған тауарлардан баска, сырттан әкелінетін тауарларға салық ... ... ... қатысты қолданғанда сатуды, айырбастауды, ақысыз беруді немесе кепілге салынған тауарларды ... зат ... ... беру және ... мен қызметтерді орындау деп білеміз.
Қосымша кұнға салынатын салық бойынша есепте түрғаң немесе тұруға міндетті кәсіпкерлік, яғни ... ... ... ... ... ... [7,б.18].
Қазақстан Республикасының қатысуымен жасалған халықаралық шарттарда түсті және кара металлдардың сынығын коспағанда, тауарлардың экспортына нольдік мөлшерлеме бойынша салық ... ... ... ... ... ... салынатын айналымның 16 пайызын құрайды (КҚС-нан босатылған айналымды қоспағанда).
Салык салынатын айналым бойынша бюджетке төленуге жататын косылған кұн ... (ҚҚС) ... ... ... ... КҚС ... мен, алынған тауар үшін төлеуге жататын ҚҚС сомасының арасындағы айырмасынан шығады.
Кесте 5. Салық салынатын айналым бойынша бюджетке ... ... құн ... құн ... ... ... ... мөлшерлемесі
Салық кезеңі
ҚҚС бойынша есепте тұрған тұлғалар қосылған құн салығын төлеуші болып табылады
Салық салынатын ... ... ... кезде 16 пайыз мөлшерінде салық салынады. Экспортқа сатқан кезде, оның нольдік пайызы алынады
КалендарлықайЕгердеайсайынтөленетінҚҚСсомасыМЕКаспасаондатөлеукезеңітоқсансайынтөленетінболыпшешіледіАлауылшаруашылығыныңөнімінөндіретіндерүшінтөлеукезеңі
ҚР кедендік заңына сәйкес ҚР-ң ... ... ... ... ... құн ... ... тауарды (жұмысты, кызметті),сатуы бойынша жасаған айналымына салық салынады жене ол ... ... ... болып табылады; Салық Кодексімен босатылғандар немесе ... ... ... ... орны ... ... онда олар салық салынатын айналымға кірмейді. Салық салынатын айналымның деңгейін қосылған құн салығының сомасына қоспай, тариф пен ... ... ... ... ... ... отырып, тауардың (жұмыстың, кызметтің) сатылатын құнын негізге ала отырып анықтайды [4,б.58].
Қазақстан Республикасының аймағына сырттан ... ... ... ... салынады (қосылған құн салығынан босатылғаннан басқасы). Оларға салынатын салықтың ... ... ... ... заңына сәйкес анықталады және оларға кеден кұны да қосылады.
Қосылған құнға салынатың салық, салық жүйесіндегі негізгі жанама ... ... ... ... ... ... ... салынатын салықтар өнімнің, қызметтің бағасына қосылатындықтан, бұл салықты төлейтін төлеуші мен салық ауыртпалығын көтеруші екеуі бір емес. Салық ауыртпалығын ... ... ... ... 6. ... кұн салығын анықтау үшін сату орны болып мыналар танылады [16,б.80]
Тауар бойынша
Жұмыс пен қызмет бойынша
Тауарды тиеу орны,егерде жабдықтаушы, алушы немесе ... ... ... мүліктің тұрған жері, егер де жұмыс пен қызмет осы ... ... ... пен ... ... ... ... жері, егер олар сол мүліктің қозғалысымен байланысты болса;
Кесте 6 ... ... пен ... бойынша
Қызмет көрсеткен нақты орны, сол қызметке қатысты болса, мәдениет саласы, өнер, білім, спорт;
Кәсіпкерліктің орны ... ... ... ... ... кез ... қызметі, келесідей жұмыспен қызметке қатысты болса:
Байланыс, кеңес аудиторлық, инжиниринголық, бухгалтерлік қызмет көрсетсе, туризмді ұйымдастырушы болса, т.б.
Тауар (жұмыс. қызмет) алушы бюджетке ... ... ... ... ... анықтаған кезде қосылған құн салығының сомасын зачетка жатқызуға құқығы бар. Зачетқа жатқызылатын айналымды есептеген кезде қосылғаи кұн ... ... ... ... ... ... ... тандай алады. Пропорционалды әдісте қосылған құн салығын жалпы айналымдағы сомадан үлес салмағы бойынша аныктайды және ... ... ... ... алады. Ал бағалы қағаз бойынша операциясының кезінде сату ... ... оның ... ... Ал ... ... әдісте салық төлеуші шығыс сомасы бойынша және алынған тауардың (жұмыстың, қызметтің) қосылған құн салғының сомасы бойынша жеке есептеулер ... және ... ... ... үлес салмағын және олардың сомасын анықтауға көмектеседі. Салық салынатын айналым бойынша бюджетке төленуге жататын қосылған құн салығының сомасы айналым бойынша ... ... құн ... ... мен ... ... ... сомасының айырмасы ретінде анықталады.
Салық салынатын айналым резидент еместерден алынған жұмыс пен қызмет, қосылған құн ... ... ... ... Егер де ол ... пен ... сату орны Қазақстан Республикасы болса, онда қосылған құн салығын салуға жатады.
Қосылған күн салығы салынатын тауарларды тиеуді, жүмыстарды атқаруды немесе ... ... ... ... ... құнға салынатын салық бойынша есепте тұрған салық ... ... ... ... ... немесе керсетілген қызметтерді қабылдап алатын тұлғаға салық шот-фактурасын ұсынуға міндетті [3,б.45].
Акциздік (жанама) салық -- сатып алушы төлейтін ... ... ... ... ... ... салық болып табылады.
Акцизді есептеген кезде 1210 шоты дебеттеліп, 3140 ... ... деп ... ... ... 7. ... ... ішіндегі акцизді төлеушілер[16,б.85]
Акцизді төлеушілер
Салық салынатын объектісі
Салық мөлшерлемесі
Салық кезеңі
ҚР-ң заңды тұлғалары, сондай-ақ олардың құрылымдық бөлімшелері, жеке ... ... ... ... ... ... ҚР-ң ... бекітеді және оны келесі жолмен белгілейді:
Календарлық ай
7319 акцизделетін (акцизделген) тауарларды ҚР-ң аймағында шығару;
-7320 акцизделген тауарларды ҚР-ң аймағынан кедендік бекет ... ... ... ... ... бар ... да ... белгілеу, ол тауардың құнына бөлу арқылы анықталады немесе натуралды жолмен алынады
-7321 жаңа және көтерме саудасы арқылы бензинді ҚР-ң ... ... ... алған тауарларды ҚР-ң аймағында сату;
7328 балық уылдырықтары;
-7329 алтыннан, қоладан жасалған зергерлік ... ... ... ... ... жатады:
- акцизделген тауарларды сыртқы (экспортқа) саткан жағдайда;
-мемлекеттік өкілетті органдармен ... ... ... этил ... медицинаға арналған құрамында спирт бар өнімдер (бальзамнан басқасы); Қазақстан Республикасы аумағында акцизделуге жататын тауарларды
- ... ... ... ... ... импорттайтын немесе Қазақстан Республикасының аумағында ойын бизнесін және лотерея ойындарын жүргізу мен ұйымдастыруын жүзеге асыратын барлық ... ... ... ... ... табылады.
Өндірілген тауардың бастапқы бағасы, яғни акциз бен ҚҚС қосылмаған таза бағасы салық мөлшерлемесін анықтаудың негізі болып табылады.
Акцизделетін ... үшін ... ... құны да, сатылған өнімнің көлемі десалық салудың ... ... ... ... ... ... иесіне қарамастан есептелінеді.
Акциздер тауарлардың меншікті немесе өңдейтін ... ... ... есептелінеді.
Импортталатын акцизге жататын тауарлар бойынша салық салынатын объекті Қазақстан Республикасының кеден ... ... ... ... ... ... олар үшін ... тұрақты мөлшерлемесі белгіленеді. Сондықтан оның салық салынатын базасын аныктау үшін импортталған тауардың натуралды (заттай) көрсеткішінің көлемі алынады.
Ал адвалорлық әдісте ... ... үшін ... ... ... кұны ... Ойын ... бойынша акциз сомасын есептеу үшін ойын столы, ойын автоматының саны, тотализатор кассасы, букмекерлік кеңсенін кассасы алынады. Салық төлейшілер: ... ... ... ... тұрақты мекеме арқылы Қазақстанда қызмет жасайтын резидент еместер, жеке кәсіпкерлер, жеке нотариустар мен адвокаттар әлуметтік салықты төлеушілер болып табылады ... ... ... ... жұмыс беруші кәсіпорын есептейді, ол ақшалайда, заттайда төленуі мүмкін. Әлеуметтік салыктың есебі 3140 шоттың "Әлеуметтік салық" деп аталатын ... ... 8. ... ... ... ... салықты төлеушілер
Салық салынатын объектісі
Салық мөлшерлемесі
Салық кезеңі
ҚР-дағы заңды тұлға резиденттері, ҚР-да тұрақты
Еңбеккерлердің кез келген табысы, ақшалай да, ... да ... ... - 11%. ... юасқа барлық
Календарлық ай, әр тоқсан сайын есеп берімен бірге
Әлеуметтік салықты төлеушілер
Салық салынатын ... ... ... ... ... ... салық төлеушінің өзін қоса есептегенде
Өзі үшін 3 айлық есептік көрсеткіші; Әбір жұмыскер үшін екі айлық есептік көрсеткіші
Жеке кәсіпкерлер
Айлық ... ... ... ... қолдаушы (шаруа қожалықтары, фермерлік.
Келесі табыс түрлеріне әлеуметтік салық салынбайды:
- мемлекет, ... және ... ... ... ... гранттарға, төлемдерге;
-Қазақстан Республикасының Үкіметімен және Президентімен берілген стипендия және ... ... ... ... ... жүлделі орындары үшін берілетін акшалай сыйлыктарға;
- кәсіпорындар өз кызметін тоқтаткан кезде жұмыс ... ... ... ... ... жұмыс берушілердің төлеген компенсацияларына;
- жинак зейнетакы қорларына аударылған жарнасына;
- тікелей әлеуметтік көмеқ, жәрдем ақы және ... ... ... ... ... ... ... арналған төлемдердің барлық түріне;
- қоғам жұмыстарын орындаумен байланысты ... ... ... ... ... бір ... ... белгіленген деңгейде қызмет бабы бойынша берілген іс-сапар шығыстарының компенсацияларына;
- босану мен екікабаттылық бойынша жәрдем ... ... ... ... ... ретінде берілген мүлік кұндарына;
- тағы басқаларына.
Әлеуметтік салық ай сайын есептелінеді, ол үшін еңбеккерлердің жалпы табысынан әлеуметтік салық ұсталмайтын ... ... ... ... әлеуметтік салық ұсталынады [1,б.18].
Жер салығы. Бюджетке төленетін жер салығының есебі 3140 шотта көрініс табады. Салык салу ... ... жер ... Республикасының заң актілеріне сәйкес арналым максатына және белгілі бір категорияға жататындығына карап қарастырылады.
Кесте 9. ... ... ... ... ... ... ... жататын, жердің категориясы
Салық салуға жатпайтын, жердің категориясы
Ауыл шаруашылығына арналған жерлер
Айрықша қорғалатын ... ... ... дем ... ... ... ... жерлер
Елді мекеннің жерлері
Орман қорлары
Өндірістранспортбайланысқорғанысжәнебасқадаауылшаруашылығынаарналмағанжерлері
Су қорлары
Жер қорлары
Жер салығы олардың меншік кұкын, тұракты пайдалану құкын,
уақытша тегін пайдалану құкын ... ... ... ... және әр ... 1 ... жердің сапасы бойынша есебі мен мемлекеттің үлесі бойынша мәліметін жер ресурстарын басқаратын өкілетті органдарға үсынады.
Темір жол транспортын ... ... ... ... ... ... жол ... ұйымдастыру объектілеріне берілген жер төлімдері, темір жол қарауына алынған жерлері, станциясы, вокзалы, жолдары салық салынатын объекті болып табылады.
Энергетика мен электростанция ... ... ... ... ... тәртіпте осы ұйымның жүмысын ұйымдастыру объектілеріне берілген жер телімдері, электр сымдарын ұстап тұратын бағаналармен байланысты жер ... ... ... ... ... болып табылады.
Қазба байлықты, газ бен мұнай өнімдерін тасмалдайтын кәсіпорындардың жұмысын ұйымдастыру үшін: заңмен белгіленген тәртіпте осы ұйымға ... жер ... газ бен ... құбырларымен байланысты жер телімдері, салық салынатын объекті болып табылады.
Байланыс сферасының балансында тұрған жер телімдері салық салынатын объектісі болып табылады [22,б.354].
Көлік ... ... ... Мемлеқеттік есепте тұрған меншік және меншікті сенімді басқаруға, шаруашылықты жүргізуге алғандар және жеке ... ... ... ... табылады.
Көлік құралдарына салынатын салық жыл сайын төленеді жене Қазақстан Республикасы зандарымен белгіленген кезінде төлем жасалады және олар көлік құралдары ... әр ... ... ... ... ... бойынша алынады.
Бонустар. Жер қойнауын пайдаланушылардың белгіленген төлемдері болып табылады және жерді пайдалануға жасаған келісім-шартта белгіленген мөлшерлемесі мен ... ... ақша ... ... Жер ... пайдалануды жүргізудің жеке шарттарын негізге ала отырып, бонустардың мына төмендегі түрлерін төлейді: қол кою бонусы; коммерциялык табу бонусы.
Кол қою ... жер ... ... заңда белгіленген тәртіпке сай келісім-шарт жасау кезінде жер қойнауын пайдалану жөніндегі қызметін жүзеге ... ... беру үшін бір ... ... ... ... ... табылады. Қол қою бонустарының бастапкы мөлшерін Қазақстан Республикасының Үкіметі немесе Өкілетті органдары белгілейді,не тендер өткізудің шарттары бойынша белгіленеді. Қол кою ... ... ... жер ... ... үшін ... кен ... (аумақтардың) экономикалық құндылығына карай келісім-шарт негізінде белгіленеді. Кол кою бонусын төлеу мерзімі тараптардың келісім-шартымен ... ... ... бірақ ол келісім-шарт жасалған күннен бастап отыз күнтізбелік күннен кешіктірілмеуі керек. Жер қойнауын пайдаланушы деп Қазақстан Республикасы аумағындағы геологиялық ... ... ... ... ... ... ... өндеуді жүзеге асыратын және Қазақстан Республикасы заңнамаларында бекітілген тәртіппен шарт жасаған тұлғаларды айтады.
Коммерцияық табу бонусы ... ... ... ... және оны ... ... ... коммерциялық табыс табу үшін жер қойнауын пайдаланушылар төлейді. Коммерциялық табу бонусы бұдан былайғы өндіру ... ... ... ... кен ... ... ... арналған келісім-шарттары бойынша төленбейді. Коммерциялық табу бонусын есептеу тәртібін Қазакстан Республикасының Үкіметі белгілейді. Коммерциялык табу ... ... ... ... ... төлем есептелінетін базасының және мөлшерлемесінің негізінде аныкталады.
Кесте 10. Көлік құралдарына салынатын салық [16,б.69]
Салық салынатын объектісі
Төлем есептелетін базасы
Бонустың мөлшерлемесі
Мемлекеттік органдарының осы ... үшін ... ... ... ... ... ... құны. Төлем
Коммерциялық табы бонусының мөлшерлемесі алынатын
бекәткен пайдалы қазбалардың орнынан алынатын көлемі
жүзеге асатын күніне сәйкес алынатын запастардың ... ... ... құны
запастардың құнына сәйкес, пайыздық мөлшерлемесінде белгіленеді, бірақ олардың 0,1% кем болмауы тиіс.
Роялти. Роялтиді жер қойнауын пайдаланушылар пайдалы қазбалардың барлық түрлері ... ... ... Жер ... ... ... ... роялтиді, әдетте, ақшалай түрде төлеу белгіленеді. Келісім-шарттар бойынша қызметті жүзеге асыру барысында, тараптардың ... ... ... роялтиді төлеудің ақшалай түрі белгіленген мерзімде ақшалай ... ... ... жасауына, яғни заттай нысанында телеуіне болады, бірақ ол уақытша ... ... ... ... ... ... және жер ... апатты минералды қоспаларын алушылар да салық толеуші болып табылады. Роялтидің деңгейі салық салынатын объектісіңе, салық базасына жөне мөлшерлемесіне ... ... ... ... ... ... міндетті зейнеткерлік жарнасының есебі.
Кәсіпкерлікпен айналысатын жеке нотариустар, адвокаттар, жеке ... және ... ... ... ... да ... ... занды тұлға болып саналмайтындар (бір сөзбен айтканда, ... ... ... ... ... ... зейнетақы корларына төлеуші ретінде тіркелгсндер, өзінің түрған жеріндегі салық қызметінің органдарына ... ... ... ... жеке ... ... және жеке ... жалданушы еңбеккерлердің еңбегін пайдаланса ай сайың олардың ... ... және ... ... оларды жинак зейнетакы корына аударып отыруы керек. ... және ішкі ... ... ... үшін 1998 ... ... бастап республикалық және жергілікті бюджеттің есебінен аталған кызметкерлердін ... ... ... ... отырады.
Одан баска зейнеткерлік жасқа жеткендер міндетті зейнеткерлік төлемдер төлеуден босатылады.
Міндетті зейнеткерлік жарналар ақшалай да, акшасыз да төленеді. Жинақ зейнеткерлік ... ... ... банк заңды тұлғаға үш данада, жеке тұлғаға екі данада төлем тапсырмаларын ұсынады. Оның бірінші данасы ... ... ... төлеушіде калады.
Егер де заңды тұлға-төлеуші ретінде жойылса, ондағы зейнеткерлік ... ... ... ... ... ... ... беріледі [22,б.122].
Алынған аванс бойынша есеп айырысу есебі
Тауарларды жеткізуге не жүмыстарды орындауға алынған аванстар бойынша сондай-ак ... ... ... ... ... үшін өндірілген өнім мен атқарылған жұмыстардың өтемакысы бойынша есеп айырысу үшін 3510 ... ... ... үшін ... ... және 3510 ... ... және көрсетілген кызметтер үшін алынған аванстар" деп аталатын шоттары пайдаланылады.
Алынған аванстар мен өнімді және жұмыстарды ішінара ... ... ... ... ... 1040, 1010 ... 3510 шоты ... бірақ ол кезде төлемдердін мақсаттарына карай бухгалтерлік ... ... ... және ... дайын бүйымдарды, материалдарды жеткізгені және орындалған жұмыстар үшін сатып алушылар мен тапсырыс берушілер шоттарды ұсынған кезде есепке ... ... ... ... мен ... бойынша төлемақы сомасы 3510 шотының дебеті және ... ... ... ... ... кредиті бойынша көрініс табады.
3510 шоты бойынша талдамалық есеп әрбір несие беруші ... ... ... ... және ... есеп айырысу есебі
Кәсіпорын өз ондірісінің тиімді және ырғақты жүмысын қамтамасыз ету үшін өзінің материалдық-техникалык базасын жасайды, яғни ... ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік даму жоспарларына сәйкес жүргізіледі. Кәсіпорын өзінің ұдайы өндірісін қамтамасыз ету үшін өнім ... ... ... делдалдык ұйымдармен келісім-шартқа отырады.
Демек, көсіпорын жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысу үшін 3310 "Жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырысу" шотын пайдаланады, онда есеп ... ... ... және нысандарына (алдын-ала төлемақы, инкасса, аккредитивтер, чектер) ... ... ... ... ... ... ... жұмыстар мен қызметтер үшін есеп айырысу жүргізіледі. 3310-шоттың ... ... ... ... ... және дебеті бойынша -- есеп айырысу, валюталық және басқа шоттардың кредитінен ... ... ... ... есеп айырысулар есебі арнайы нысандағы журналда, машинограммада немесе ... ... ... немесе төлем-талап тапсырмалары бойынша жүргізіледі, ал бұл өз кезегінде әрбір құжат бойынша есеп айырысуларды бакылап отыруға мүмкіндік береді.
Келіп түскен ... ... ... ... ... ... ... Қоймаларға құндылыктардың түсуіне карай журналда кіріс құжаттары бойынша есепке алынады да, қоймаларға ... ... ... түспеген жүктерді іздестірунен байланысты сұрау салудың нәтижесінде алынған деректер негізінде келіп түскен күнін жазып қояды. Журналдың деректерін 3510 ... ... ... ... ... Журнал бойынша сондай-ақ жол үстіндегі материалдық құндылықтардың сомасы бақыланады. Журналға жабдыктау бөлімінің тауарлы-көліктік ілеспесі (накладнойы), кіріс ордерлері, материалдарды ... ... ... ... ... қоймасына материалдық құндылықтардың түсуіне карай жазып отырады."Ескерту" бағасына ... ... ... бас ... немесе ішінара акцептелген сомасы және басқалары жөніндегі мағлұматтар жазылады. ... тек ... ... ғана ... ... ... бойынша тіркеу номірін көрсете отырып, түскен жүктердің акцептелген ... ... ... ... ... деректерін жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырысу жөніндегі есебі журналға жазылады, ал ол үш кезең бойынша жүреді.
Бірінші ... ... ... шот-фақтура жөне баска да есеп айырысу қүжаттары келіп түскен кездегі жазулары жазылады. Бүл ретте тіркеу нөмірі мен төлем-тапсырмаларыңық ... ... ... атауы, шот-фактурадағы акцепттің сомасы жазылады. Содан соң жабдықтаушының шот-фактурасын жергілікті жабдықтаушыдан немесе станциядан (айлақтан) өзге қалалардан түскен құндылықтарды алу үшін ... ... ... ... ... ... бухгалтерияға келіп түскен кіріс құжаттары (кіріс ордерлері, ... ... ... ... ... туралы актілері) негізіңде жазылады. Журналда осы құжаттардың нөмірлері келіп түскен құндылықтардың есептік нсмесе кслісім-шартта ... ... ... алынған құны жөне тауарлы-материалдық құндылықтар немесе өндіріс шығындары; есебі бойынша жекелегсн щоттар шегінде төлем талап-тапсырмаларына (шот-фактураға) ... ... ... құны ... ... ... мұқият тексерілуі және төлем тапсырмаларындағы (шот-фактурадағы) материалдық құндылықтар санына сәйкес келуі тиіс егер ... ... ... ... ... ... ... кінәсінен құндылықтардың жетіспейтіні немесе бқзылуы анықталса, актінің негізінде талап сомасын 3310-шоттың ... ... ... ... ... Егер ... ... жетіспеуін есеп айырысуға дейін анықталатын болса, онда оның сомасына тиісті есеп ... ... ... ... азайтады [5,б.51].
Есептеу мен басқа да кредиторлық қарыздармен есептесулердің есебі
Жеке басты және мүлікті ... ... есеп ... Сактандырушыларға сақтанушылар сақтық төлемдерінен, сондай-ақ заңмен тыйым салынбаған өзге де көздерінен сактандырушылар қалыптастыратын ақша қорларының немесе басқа да ... ... ... ... төлеу арқылы белгілі бір сақтандыру жағдайларының туындаған кезінде жеке және заңды тұлғалардың (сақтандырылғандардың) мүдделерін мүліктік ... ... ... ... табылады.
Сақтандыру былайша белінеді:
- міндеттілік дәрежесіне карай: ерікті, міндетті:
- ... ... ... ... мүліктік;
-сақтандыру төлемін жүзеге асырудың негізі бойынша: жинактық және ... ... ... -- заң ... ... жүзеге асырылатын сақтандыру түрі болып табылады. Міндетті сактаңдырудың түрлері заң актілерімен белгіленеді. Міндетті сақтандыруды жүргізудің төртібі мен ... ... ... Үкіметі белгілейді.
Өз өмірін және денсаулығын сақтандыру міндеті азаматқа заңдармен де, шарттармен де жүзеге асырылады.
Міндетті сақтандыру кезінде сақтанушы сақтандырушымен сақтандырудың осы ... ... ... ... ... Бірақ сақтанушы сактандырушыға зандарда көзделгеннен гөрі неғұрлым тиімді шарттарды ұсынуға құқылы.
Міндетті сақтандыру шартын сақтандырудың нақ осы түрін ... ... ... ... бар ... ғана жүзеге асыра алады. Мүндай шартты жасау сақтандырушы үшін міндетті болып табылады.
Сақтандырудың міндетті түрлері бойынша сақтандыру ... ... осы ... ... заңдармен белгіленеді.
Ерікті сақтандыру -- тараптардың ерік білдірулеріне қарай жүзеге асырылатын сақтандыру түрі болып ... ... ... түрлері, шарттары мен тәртібі тараптардың келісімі бойынша белгіленеді. Сақтандыру объектісі азаматтардын немесе ... ... ... сай етіп ... ... ... ... мүдделері сақтандырылмауға тиіс.
Өз өмірін, денсаулығын, еңбек қабілеттілігін сактандыру кез келген азаматтың өзіне тікелей байланысты болып келеді.
Мүліктік сактандыруға мүлікті ... және ... ... ... ... коса алғанда, онымен байланысты баска да мүдделері сактандырылуы мүмкін.
Жинактык сактандырушы ... ... ... ... кейін, не сактандыру жағдайы туған кезде төленетін сақтандыру болып табылады, ал ... ... ... тек қана ... ... ... ... төленеді.
Сақтандыру сомасы - бұл акшаның сомасы, оны сақтандыру жағдайы келіп жеткен кезде, сақтандырылған сомасы ... ... ... ... ... ... жауапты екендігін білдіреді.
Сақтандыру сыйлығы -- бұл акшаның сомасы, оны ... ... ... ... ... ... бойынша сактандыру келісім-шартымен анықталған деңгейінде жасалатын төлем.
Сақтандыру төлемі -- бұл ақшаның ... оны ... ... сактанушыға сактандыру келісім-шарты келіп жеткен кезде немесе туындаған кезде, сақтандырылған сомасы барынша толық көлемде ... ... - бұл ... мен қайта сақтандыру келісім-шартын орындаумен және жасаумен байланысты сактандыру мекемесінін (ұйымның) сақтандыру қызметі, ол екі бағытта жүзеге ... ... ... сақтандыру және жалпы сақтандыру.
Өмірін сақтандыру ерікті түрде жүзеге асады. Ал ол екі нысанда болуы мүмкін: өмірін сақтандыру және аннуитетті сактандыру.
Жалпы ... ... ... ... т.б. ... ... бойынша есеп айырысу есебі
Дивиденттер дегеніміз - акционерлердің иелігінде болатын акциялардың саны (сомасы) мен ... ... жыл ... ... акционерлерінің арасында табыс түрінде бөлінетін акционерлік коғамының ... бір ... бар ... ... есеп ... шотында артықшылығы бар акциялар бойынша акционерлік коғамның есеп айырысуы есептелінеді. Оның ... ... ... ... ... аспауы керек. Артықшылығы бар акицялардың иелері бірінші кезекте дивиденд алуға құқылы, сондай-ак акцияға салған қаражаттарын, егер АҚ жойылса, номиналдық ... ... ... ... бар акциялардың иелері 10% деңгейінде, дивидендті алдын ала алуға кұкығы бар. Артықшылығы бар акциялар ... ... ... ... ... ... ... бұрын олардың жобасында карастырылады және дивидентті телеудің осындай тәртібі де онда тіркеледі. Артыкшылығы бар акцияларға төленетін дивиденттердің мөлшері жай ... ... ... кем ... ... егер де ... ... болмай қалса, онда ол резервтік капиталдың есебінен ... және жеке ... ... ... ... ... 15% мөлшерлеме бойынша табыс салығы ұсталынады. Қазақстан Республикасында бұрын төлем көздерінен дивидент салықтары ұсталынған ... онда оны ... ... бар, ... оны ... ... болуы керек.
Жай және артыкшылығы бар акциялар бойынша дивиденттерді ... ... ... ... ... ... занды тұлға) бойынша есеп айырысу жекетізімдемеде жүргізіледі ... ... ... ... - тауарлы өндіріспен бірге, қоғамның топқа бөлінуінің және ... ... ... оған ... сот, ... ... қаражаттың қажет болуынан пайда болды.
Салықтар барлық елдерде олардың қоғамдық - ... ... мен ... іс ... ... ... ... кірістерінің негізгі көзі, ұлттық табысты қайта бөлудің басты қаржылық ... ... ... және ... ... ... ... көзі болып табылады.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 35-бабында: заңды түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де ... ... ... ... борышы әрі міндеті болып табылады, - жазылған.
Еліміздегі салық салу ... ... және ... ... ... Жеке сипаттағы салық жеңілдіктерін беруге тиым салынады. Салық салу мәселелерін реттейтін нормативтік-құқықтық актілер ресми басылымдарда ... ... ... ... - ... бір ... ... заң жүзінде белгілеген, белгілі бір мөлшерде қайтарымсыз және өтеусіз, тұрақты сипатта бюджетке төленетін төлемдер.
Салықтар - ... ... және ... ... ... формадағы мемлекет арқылы белгіленген міндетті төлемдер.
Салықтардың экономикалық мәні салықтарды мемлекеттің өзінің функциялары мен ... ... ... үшін жұмылдырылатын шаруашылық жүргізуші субъектіден, азаматтардан ұлттық табыстың белгілі бір ... алу ... ... ... ... болып табылатындығында және мемлекеттің заңды және жеке ... ... ақша ... - ... сипатталады, сондықтан салықтар экономикалық категория ретінде қаралады. Салықтардан мемлекеттің экономикалық мазмұны нақты түрде көрінеді, ал салықтардың әлеуметтік - ... ... ... түрлері мен ролі қоғамның экономикалық құрылысымен, мемлекеттің табиғатымен және функцияларымен айқындалады.
Салықтардың мәнін толық түсіну үшін олардың экономикалық маңызын түсіну қажет. Ал ... ... ... ... ... ... қатысты.
Салықтардың мынадай негізгі қызметтері (функциялары) бар:
Салықтардың негізгі функциялары
Реттеушілік
Фискалдық
Қайта ... 5. ... ... функциялары [16,б.123]
Фискалдық функция - барлық мемлекеттерге тән негізгі қызмет. Оның көмегімен ... қор ... ... өзі ... ... міндеттерін арттыра түседі. Өйткені салықтар мемлекеттік бюджеттің кірісін толтыра отырып, экономикада әлеуметтік-мәдени шараларды жүзеге асыруды қамтамасыз ... ... ... мемлекеттің экономикалық қызметінің ұлғаюымен байланысты пайда болады. Ол ұлттық шаруашылықтың ... ... ... ... ... етеді. Бұл орайда салықтардың нысандарын таңдау, олардың ставкаларының, алу әдістерінің өзгеруі, жеңілдіктер мен шегерімдер пайдаланылады. Бұл ... ... ... ... ... мен ... ... мен тұтыну көлеміне ықпал етеді.
Қайта бөлу функциясы арқылы түрлі субъектілер табысының бір бөлігі мемлекеттің қарамағына өтеді.
Салық объектісі. Салық төлеушіге ... ... ... ... құқықтық фактілер жиынтығы (дерек, іс-қимыл, жағдай, оқиға). Мүлік пен іс-әрекеттер салық объектілері және ... ... ... ... болып табылады, олардың болуына байланысты салық төлеушінің салықтық міндеттемесі туындайды [16,б.123].
Салық базасы - ... салу ... мен ... салуға байланысты объектінің құндық, заттай немесе өзге де сипаттамалары, олардың негізінде бюджетке төленуге тиіс салықтар және басқа да міндетті ... ... ... ... ... ... ... табылады:
- табысқа салынатын салық. Бұған корпорациялық және жеке табыс салығы жатады;
- тауарларға салынатын ... Олар ... ... салынатын салықтарды, кеден баждарын біріктіреді;
- капиталға салынатын салық. Оған жер салығы, мүлікке салынатын салық және ... ... ... ... - салық базасының өлшем бірлігіне абсолютті сомада немесе процентпен белгіленетін салықтық есептеу мөлшері.
Салық салу практикасында ставкалар тұрақты және ... ... ... ... - табыс көзіне қарамастан салық салу бірлігіне абсолюттік сомада белгіленеді (мысалы, мұнайдың 1 тоннасына, газдың 1 текше метріне). ... ... - ... ... ... алынатын табыстың мөлшеріне байланысты салық өлшем бірлігіне салынады.
Проценттік қойылымдарының 3 түрі бар:
- үйлесімді;
- прогрессивті;
- ... ... ... - салық объектісіне (оның мөлшерін саралауды есепке ... ... ... ... іс-әрекет етеді.
Прогрессивті қойылымдар - салық салынатын табыстың артуына сәйкес өсіп отыратын салық қойылымдар. Нәтижесінде салық төлеуші ... ... ... ... ғана емес, сонымен бірге оның үлесін де төлейді. ... ... ең ... ... көп ... ... ... қойылымдар - табыстың өсуіне қарай төмендейді және табысы көп тұлғаларға тиімді болып келеді, ал табысы аз ... ... ... ... ... ... ... тікелей және жанама болып бөлінеді.
Тікелей салықтар - ... ... ... ... ... салықтар - сатып алушының төлейтін мемлекеттік бюджетке түсетін салығы. Ол ... ... баж ... ... ... және ... ... қарай бірнеше топтарға бөлінеді.
Салық қойылымы деп - ... ... ... ... үлесті айтамыз.
1. Пропорционалды салық деп - салық салу объектісінің маштабына, кіріс көлеміне ... ... ... ... салықтарды айтамыз.
2. Прогрессивті табыс өткен сайын оның ... ... де ... ... ең төменгі жалақыдан салық мүлдем төленбеуі мүмкін, ал осы минималды 10 есе жалақының ... ... ... - 12c/o ... ... салық керісінше табыс, өскен сайын, проценттік ставкасы төмен болады. Ол мүліктің, ... пен ... ... реттеу мақсатында саналады.
Сонымен қатар салық нақты немесе ақшалай формада салынуы мүмкін. Ал егер салық салу объектісінің ... ... ... ... ол ... - адволарды (адволарный деп аталады).
Салық түсу деңгейіне ... ... ... ... ... ... тұлғалардан алынатын салық.
5.Жеке тұлғалардан алынатын салық.
Салық алатын және оған билік жасайтын органға қарай орталық (жалпы ... және ... ... ... ... қарай барлық салықтар жалпы және мақсатты (арнаулы) болып бөлінеді.
Жалпы салықтар тиісті ... ... ... және ... ... ... ... пайданылылады. Мақсатты (арнаулы) салықтардың нысаналы арналымы болады және әдеттегіндей түрлі арнаулы ... ... ... құруға арналады.
Объектінің экономикалық белгілері бойынша табысқа салынатын салықтар және тұтынуға салынатын салықтар болып ажыратылады. Табысқа ... ... ... ... ... кез келген объектіден алынған табыстарынан алынады. Тұтынуға салынатын салықтар -- бұл ... мен ... ... ... төленетін шығынға салынатын салықтар.
Салық салу объектілерін есепке алу және оларды бағалау тәсілдеріне қарай салық ... ... төрт ... ... ... ... ... декларациясы бойынша, табысты алу көзінен ұстап қалу, ... ... ... салықты есептеу мен оны алу, салық салу объектілерінің нақты табыстылығын есепке алмай табыстылық (жер салығы, мүлік салығы) нормасын ... ... ... ... ... жүзеге асырылады Тікелей салықтар жалғаусыз немесе тікелей табысқа немесе ... ... ... ... ... ... жіктейміз:
* Салық салу объектісіне байланысты;
* Қолдануына қарай;
* Экономикалық ерекшелігіне байланысты;
* Салық салу оргонына байланысты.
Тікелей салықтарға мына салықтар ... және жеке ... ... ... ... ... ... салығы ... ... ... ... ... салынатын салық
Сурет 6. Тікелей салықтар[1,б.18]
Жеке тура салықтар - бұл жеке ... мен ... ... ... мен мүлкіне салынатын салықтар. Нақты салықтардың айырмашылығы-жеке салық салу әрбір салық төлеушінің жеке табысы мен ... де, оның ... ... да ... ... ... ... есебі
Жанама салықтар - баға немесе тарифке үстеме түрінде белгіленген салық төлеушінің кірістері мен мүлкіне тікелей байланысты емес ... ... ... ... ... ... ... акциздер жатады. Жанама салықтарға сондай-ақ сыртқы экономикалық қызметтен түсетін түсімдер де ... ... ... ... және ... ... салық түріндегі кеден кірістері, ішкі рынокте сатылатын тауарлар бағасы мен олардың фактуралық құнының айырмасы) ... ... ... ... мүдделерін білдіреді. Оларды саналы қолдану баға белгілеудің процесіне жағымды ықпал жасауы және тұтынудың құрылымына әсер етуі ... ... ... мәні салықтың тауар бағасына (немесе қызметтің тарифіне)қосылатындығында, ... Бұл ... ... ... ... ... ... төлейді, алайда тұтынушы мен мемлекет арасында тікелей байланыс болмайды.
Салықтарды салу объектісі ... олар тура және ... ... ... ... ... ... -- салық төлеушінің кірісі мен мүлкінен тікелей төленғен салықтар. Олар өз ... ... және жеке ... ... ... ... салық төлеушілердің мүлкінің (меншігінің) кейбір түрлеріне (үй, жер, кәсіп, ақшалай капитал және т.с.с.) салынады. Жеке тура салықтар -- бүл жеке ... заңи ... ... мен ... ... салықтар. Нақты салықтардан айырмашылығы жеке салық салу әрбір салық төлеушінің жеке табысы мен мүлкін де оның ... ... да ... ... -- ... немесе тарифке үстеме түрінде белгіленғен салық төлеушінің қірістері мен мүлкіне тікелей байланысты емес салықтар. ... ... ... ... ... салық, акциздер жатады. Жанама салықтарға сондай-ақ сыртқы экономикалық қызметтен ... ... де ... ... ... ... жөне импортқа салына - тын салық түріндегі кеден кірістері, ішкі ... ... ... ... мен ... фактуралық'құнының айырмасы) жатады.
Жанама салықтар мемлекеттің фискалдық мүдделерін білдіреді.
Жанама салықтар салудың мәні салықтың тауар ... (не - месе ... ... ... кіріктірілетіндігіңде. Бұл жағдайда салықты тауардың (қызметтің) нақты түтынушысы төлейді, ... ... мен ... ... ... ... болмайды.
Салықты алатын және оған билік жасайтын органга қарай орталық (жалпымемлекеттік) және жергілікті салықтарды ажыратады.
Пайдалану тәртібіне қарай барлық ... ... және ... ... ... ... ... тиісті деңгейлердің бюджеттеріңде шоғыр-ландырылады және жалпымемлекеттік қажеттіліктерді қаржыландыруға пайдаланылады. Мақсатты (арнаулы) салықтардың ... ... ... ... зейнетақы төлемдерін қалыптастыру үшін пайдаланылатын әлеуметтік салық).
Объектінің ... ... ... ... ... - тын салықтар және тұтынуға салынатын салықтар болып ажыратылады.. Табысқа ... ... ... салық салына - тын кез келген объектіден алған табыстарынан алынады. Тұтынуға салынатын салықтар -- бұл тауарлар мен ... ... ... ... ... шығынға салынатын салықтар.
Салық салу объектілерін есепке алу және оларды бағалау тәсілдеріне қарай салық алудың мынадай төрт әдісі қолданылады: ... ... ... ... ... ... алу ... ұстап қалу, патенттік негізде.
Бірінші жағдайда салықты есептеу мен оны алу, салық салу объектілерінің нақты ... ... ... ... (жер салығы, мүлік салығы) нормасын көрсете отырып, олардың ... ... ... ... ... төлеушілер табыстың көлемі, қажетті жеңілдіктерді, шегерімдерді көрсетеді және салық сомасын ... ... Олар ... ... ... ... мағлұмдамасын есепті салық кезеңіне сәйкес тапсырып отырады. Мәселен, ... ... ... жеке ... ... көлік құралдарына салынатьін салықты және жер салы - ғын ... ... ... режімін қолданатын заңи тұлғаларды қоспағанда) салық органына олар бойынша мағлұмдаманы ... ... ... ... жылдың 31-наурызына дейін береді [5,б.81].
Жеке табыс салығы бойынща мағлүмдаманы мынадай салық төлеушілер:
төлем көзінен салық салынбайтын табыстары барлар; тұрғын үй салу мен ... ... үшін ... ... ... ... іске ... Республикасының шегінен тыс жерлерден табыстар алатын жеке тұлғалар;
Қазақстан Республикасының шегінен тыс ... ... ... шоттарда ақшасы бар жеке тұлғалар;
Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы заңнамалық актілеріне сәйкес мағлұмдама беру жөнінде міндеттеме жүктелген адамдар;
Қазақстан ... ... ... судьялар табыс етеді.
Әскери қызметшілер мен ішкі істер органдарының қызметкерлері жеке ... ... ... ... ... ... ... белгілеген тертіппен ұсынады.
Қазақстан Республикасындағы жанама салықтар.
Салық төлеушіден салық мағлұмдамасын табыс етудің белгіленген мерзіміне дейін жазбаша ... ... ... ... ... ... салық мағлұмдамасын табыс ету мерзімін екі айдан аспайтын мерзімғе ұзартуға құқылы. Бірақ салық мағлүм - дамасын тапсыру мерзімін өзгертпейді.
Үшінші әдіс ... ... ... ... ... ... мекеменің бухгалтериясы содан салықты табыс алынған жерде есептеп; ұстайды (төлейді).
Төртінші әдіспен салық кәсіпкерлік қызметтің сан алуан түрлеріне ... ... ... төленеді. Патент -- арнаулы салық режімін қолдану құқығын куәландыратын және ... ... ... төленгендігін растайтын құжат.
Салықтық есептің екі әдісі қолданылады: кассалық және есептеу әдісі.
Кассалық әдіске сәйкес табыстар мен шегерімдер жұмысты орындау, қызмет ... ... ... мен ... және ол ... жасалынған ақы төлеу мезетінен бастап есепке алынады.
Есептеу ... ... ... мен ... ақы ... ... қарамастан жүмысты орындау, қызмет көрсе - ту, тауарларды өткізу және кіріске алу мақсатымен тиеп жіберу мезетінен бастап есепке алынады. Бүл әдіс ... ... үшін ... және оны ... ... ... қолдануға қабылданған. Төлеушілер үшін оның кемшілігі -- салық төлемдері ... ... ... төленбеген жағ - дайда да аударылуы тиіс, бұл айналым қаражаттарын оқшауландыруға ұрындырады.
Қазақстан Реепубликасының салық жүйесі салықтардьң, алымдардың және ... ... ... қатынастарын реттейтін қүқықтық нормаларды және салық службасының ... ... ... Бюджетке төленетін міндетті және ерікті төлемдердің есебі
Салықты бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерден ерекшелендіретін айрықша ... бар, атап ... ... - ... ... ... жиынтық өнімді бөледі;
- Салық - ақшалай нысанда төленеді;
- Салық - қайтарылмайтын төлем болып табылады;
- ... - ... ... ... ... - салықты төлеген кезде меншік нысандары айқындалады;
- Салық - ... ... ... ... енді осы ... ... ... қарастырайық.
1.Салық - мемлекетке тиесілі қоғамдық жиынтық өнімді бөледі.
Мемлекеттік ... ... ... ақша ... ... ... мемлекет заңды және жеке тұлғаларға салық салу арқылы қажетті соманы өндіріп алып отырады. Мұның ... ... ... ... белгілеу және өндіріп алу арқылы өндірілген қоғамдық жиынтық өнімнің бір бөлігін өзіне тиесілі сома ретінде айналдырып ... Бұл ... ... ... ... сипатта болады.
2. Салық - ақшалай нысанда төленеді.
Натуралдық нысанда төленуі де мүмкін. Мәселен, ауыл шаруашылығы саласында ... ... бір ... ... ... ...
Салық кодексінде салық ақшалай нысанда төленуі тиіс деп атап көрсетілген.
3. Салық - қайтарылмайтын төлем болып ... ... ... ақша тек бір ... ғана қозғалады, яғни салық төлеушіден мемлекетке бағытталады.
Мұның қайтарымды төлемдерден (мысалы, мемлекеттік қарыз) айырмашылығы:
- Біріншіден, ақша салық төлеушілерден мемлекетке ... ...
- ... кері ... яғни ... ... төлеушілерге бағытталады.
Ал, қайтарымсыздық дегеніміз - ақшаны мерзімсіз алудыбілдіреді, яғни ол соманы қашан қайтатыны белгісіз.
4. Салық - ... ... ... ... ... ... ... бірбағытта қозғалысын айқындайды, төлеген салыққа қарсы тауар түрінде болса да қозғалыс жоқ. Толығырақ айтқанда, салық қандай да бір тауарға, ... ... ... ... ... есептелмейді, яғни ақшаның өтеусіз алынуын көрсетеді.
Сондықтан салық - ... ... ... ... ... ... ... меншік нысандары айқындалады.
Салықты төлеген кезде меншік нысандары ақша ... ... ... ... жеке ... мемлекеттік меншікке өтеді. Анығын айтқанда, салық салу мемлекетке тиесілі ... ... ... ал ... ... арасындағы туындайтын салық қатынастарында мемлекет жеке меншіктен мемлекеттік меншікке салық төлемдерінде меншік құқықтарын өзгерте ... - ... ... ... тудырады.
Салықтардың және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... "Қазақстан Республиқасының бюджет кодексі" мен тиісті қаржы жылына ... ... ... ... заңда белгіленген тәртіппен тиісті бюджеттердің кірісіне түседі.
Сөйтіп, Қазақстанның салық жүйесі салықтардың және басқа міндетгі төлемдердің ... ... тым ... ... ... ... құқықтық нормалар Қазақстан Республикасының Салық кодексінде сараланған және тиісті нұсқаулықтарда келтірілген. ... ... ... ... ... орган мен салық органдарынан тұрады. Салық органдарына облыстар, Астана және Алматы қалалары бойынша аймақаралық ... ... ... салық комитеттері, аудандар, қалалар және қалалардағы аудандар бойынша салық комитеттері, сонымен бірге қаржы полициясының бөлімшелері жатады.
Салық службасы органдары салық және ... ... ба - сқа да ... төлемдердің толық түсуін, міндетті зейнетақы жарналарының толық және дер кезінде аударылуын қамтамасыз ету жөніндегі, сондай-ақ салық төлеушілердің салықтық міндеттемелерін ... ... ... ... ... белгілеуде тұрақты салық қатынастары пайда болады. тұрақтылықты мынадан байқауға болады, яғни салық жеке түрде емес, нормативті құқықтық актілермен белгіленеді. Мәселен, бір ... ... ... салу ... бар ... ол салық міндеттемелерін орындаушы болып табылады.
Салық қатыастарының тұрақтылығы салық төлеу арқылы жүйелі төлемдерге бармауы тиіс. Кейбір салықтарда салық ... үшін ... ... жеке ... ... ... ... мүлік салығын жеке азаматтар жылына бір рет төлейді) немесе кейде кенеттен салық төлеу ... ... ... ... ойламаған жерден жасаған жұмысына жалақы алады).
Азаматтардың ... ... ... кезде, оның салық қатынастары қысқартылмайды, қайта салық төлеушілердің ағымдағы кезеңдегі төлеген салықтарымен ... ... ... кезеңдерінде де салық төлеуге міндетті болады. бұл процесс ... ... ... иесі ... ... ... дейін жалғасын таба береді [1,б.25].
Бюджеттің кірістері салықтық және басқа міндетті төлемдер (салықтар және ... ... ... ... ... ... трансферттер, мемлекетке өтеусіз негізде берілетін, қайтарылатын сипатта болмайтын және мемлекеттің қаржы активтерін сатумен ... ... ... ... тиісті ақшалар болып табылады. Салықтық емес түсімдер - бюджетке төленетін міндетті, ... ... ... ... ... ... бюджетке өтеусіз негізде берілетін ақша.Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдерге мемлекеттік мекемелерге бекітіліп берілген мемлекеттік мүлікті, ... ... ... ... мемлекет меншігіндегі жер учаскелерін жеке меншікке сатудан немесе оларды тұрақты немесе ... жер ... ... ... ... ... емес ... сатудан түсетін ақшалар жатады .
Салық қатынастарын реттеуші құқықтық нормалар Қазақстан Республикасының Салық кодексінде сараланған және тиісті нұсқаулықтарда келтірілген.
Ресми ... ... - бұл ... бір ... ... Ұлттық қордан бюджетке түсетін трансферттердің түсімдері.
Бюджеттің шығындары - ... ... ... бюджет қаражаттары. Шығындардың қатаң мақсатты арналымы болады.
Бұрыңғы кезеңмен салыстырғанда шығыстардың құрылымында бюджеттік ресурстардың әлеуметтік бағыттылығы арта ... . ... ... ... ... , ... ... , әлеуметтік сақтандыру мен қамсыздандыру және басқа бағдарламаларды қамтитын әлеуметтік - мәдени ... ... ... ... ... шығыстардың 60 пайызынан асып отыр. ... ... ... ... : басқаруға , армияға , құқық қорғау органдарына , үкіметтік борышқа қызмет көрсетуге , дипломатиялық мекемелерді ұстауға , ... ... ... ... жүргізу квоталары бойынша жарналарға және т.с.с. жұмсалатын шығындар да өсуде . Бұл мақсаттарға жыл сайын ... ... 1/3 ... [2,б.45].
Бюджеттік ұйымдардың активтері жайында Қазақстан Республикасының 2007жыл 28 ақпанындағы №234-III заңының бірінші тарауында көрсетілгендей активтердің есебі құжаттардың дұрыс толтырылуын, есеп ... ... ... ... ... ... ... келіп түсуі мен есептен шығарылуының және құралдардың дұрыс қолданылуын бақылап отырады.
Активтер есебі мемлекеттік мекемелерде 01 шотында және
010
011
012
013
014
015
016
017
018
019 ... ... ... ... субшоттардың корреспонденциясы.
Кесте 11. Негізгі операциялар бойынша субшоттардың корреспонденциясы
Операцияның құрылымы
Субшот номері
дебет
кредит
1
2
3
4
1
Ғимараттардың, құрылғылардың қайта жөндеуге жіберілуі
010-012
250
2
Құрылғылардың, ... ... ... ... ... ... және басқа да активтердіңесепке алынуы
Бір уақытта екінші жазу жүргізіледі
013-019
200,211,213
090,100,
111,118,
178,179
250
3
Құрылғылардың, транспорт көліктерінің, құралдардың және басқа да активтердің есепке алынуы
Бір уақытта екінші жазу ... ... ... ... және тағы ... ... шаруашылық әдіспен келіп түсуі
Бір уақытта екінші жазу жүргізіледі
016,019
200,211
084
250
6
Түгендеу барысында пайда болған активті қалдықтардың келіп түсуі
010-019
250
Кесте 11 ... ... ... ... ... ... және тағы ... іске қосылуы
Бір уақытта бюджет табысына жататын соммаға екінші жазу жүргізіледі
020,250
090,100,
120,178
013-016,
019
173
9
Жарамсыз активтердің есептен шығарылуы
020,250
010-019
10
Активтердің және тез тозатын материалдардың ... ... ... ... ... ... есептелетін
Мемлекеттік мекемелкердің шаруашылық қызметіне қалдырылған
063,064,
067,069
063,064,
067,069
173
140,230
11
Түгендеу барысында анықталған мемлекеттік мекемелердің шотында ... ... ... ... шығарылуы
020,250
013-019
12
Кінәлі тұлғалардың шотына жіберілген, түгендеу барысында анықталған активтердің есептің шығарылуы
Бір уақытта ... ... ... ... екінші жазу жүргізіледі
020,250
170
013-019
173
13
Активтер құрамындағы құралдардың тез тозатын және арзан бағаланатын құралдарға аударылуы
020,250
013-019
Бір уақытта бюджет табысына жататын соммаға екінші жазу жүргізіледі
070,071
260
14
Желтоқсан ... ... ... ... есептелуі
250
020,021
15
Сырттан тартылған қарыздар есебінен активтерге аммортизацияның есептелуі
250
020
Кесте 12. ... ... ... ... ... ... салым соммаларының есепке алынуы
204
159,171
3
Міндетті салым соммаларының артық есептелінуі
159,171
113
4
Жол автокөліктерін ... ... ... салымдарының есепке алынуы
200
178
Кесте 12 жалғасы
5
Мемлекеттік мекемелердегі қызметкерлердің сақтандыру салымдарының есепке алынуы
200
178
6
Мемлекеттік мекемелердегі ... ... ... ... ... Салық тиімділігі бойынша есеп айырысулар
Кейінге қалдырылған салықтың есебі үшін 4310 ... ... ... ... шоты ... Бұл ... ... және салык есебінің талаптарындағы айырманын нәтижесінде пайда болған уақытша сомалары көрсетіледі.
Бухгалтерлік есепте табыс пен зиян есеп ... ... және есеп ... ... ... бойынша қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижесі анықталады. Салықтық емепте табыс пен зиянның сомасы ... ... ... ... ... ... арасындағы айырмасына тиісті түзетулердің көмегімен аныкталады.
Бұл арада мынаны ескерген жөн: салық (жедел) ... ... ... ... ... құрал-жабдықтарды амортизациялау, негізгіқұүрал-жабдықтарды жөндеу, проценттер және тағы басқалары бойынша) ұстап қалулар (жеңілдіктер) туралы, ... ... ... (үйлерді, ғимараттарды) сату кезіндегі күнның, сондай-ақ акша құнсыздануына ... ... ала ... ... ... ... өсуі; кәсіпкерлік кызметті шектеуге келіскені және кәсіпорынды жапқаны үшін тағы басқалары жөнінде хабарлама қалыптасады; бұл хабарламада ... ... ... ... және бюджетке төленуге тиісті заңды тұлғалардан алынатын табыс салығының сомалары туралы бухгалтерлік әрі салық есебі ... ... ... әкеп ... және салық есебі арасындағы мәліметтердің тендігін сақтау оңай шара емес, өйткені олардың арасында тұрақты және уақытша сипаттағы айырмашылықтары болады.
Осының ... ... және ... ... ... уақытша айырмашылықтардан салықтык тиімділік туындайды.
Тұрақты айырмашылықтар -- бұл ағымдағы есепті кезеңде ... және ... ... есепті кезеңдерде жойылмайтын (бухгалтерлік есеп деректері мен занды тұлғалардан алынатын табыс салығы ... ... ... ... деректер арасындағы айырмашылыктар) салық салынатын және бухгалтерлік табыстар арасындағы айырмашылықтар.
Тұракты айырма ретінде келесі мысалды келтіруге болады: ... ... ... де, ... ... ... ... қызметімен де байланысты емес шығыстар (демалыс үйлеріне жолдама алу, бассейінге абономенттерді алу, спорт құрал-жабдықтарын алу және т.б.), бұл ... ... ... ... ... жатқызылады, ал салық есебінде олар шегерім ретінде танылмайды;
- бюджетке төленетін айыппұл санкциялары ... ... ... табыстан шегеріледі, ал салық есебінде ол шегерілмейді;
- нормадан ... ... ... мен ... ... ... есепте кезең, шығыстарына жатқызылады, ал салық есебінде ол шегерім құрамына енгізілмеймді;
- коршаған ортаны ластаудан тазартуға кеткен шығындар бухгалтерлік есепте кезен, ... ... ал ... ... ол ... ... ... шегеруге жатпайды;
- марапаттау бойынша шығыстар толық көлемде бухгалтерлік есепте шығыска жатқызылады, ал салық есебінде -- ... ... ... ғана ескеріледі;
- несие бойынша, соның ішінде қаржылык лизингі бойынша да, депозит ... да, ... ... басқаруға алынған мүліктер бойынша да Қазакстан Республикасының Ұлттық банкісінің белгілеген қайта каржыландыру коэффициентінің 1,5 есе ... ... ... ... сомасымен есептейді, ал егер де ол шетелдік валютада орналастырылса, онда ... банк ... ... 2 есе ... ... ... есептелінеді.
- сақтандыру пайдасы бухгалтерлік есепте ешқандай шектеусіз ... ... ал ... есебінде -- ол шегеруге жатпайды, егер ол шегеруге жатқызылған жағдайда класы бойынша өкілетті органдардың белгілеген ... ғана ... асуы ...
- кәсіпкерлік қызметіңде пайдаланбайтын объектілердің пайдалануы мен күтіп-ұстау шығыстары бухгалтерлік есепте толық көлемінде шығыс ... ... ал ол ... ... шегерімге жатпайды.
- және баска да шығыстары;
Уақытша ... ... ... ... кезде кейбір табыс пен шығыс баптарының бір бөлігі бір ... ... ал ... салынатын табысты есептеген кезде баска есептік кезенде есептелінеді. Сондықтан біріңде болған айырма, екіншіде жойылады. Мысалға:
- материалдык емес активтер мен ... ... ... ... ... аударымдар.
Бухгалтерлік есепте амортизациялық аударымдар үшін әртүрлі тәсілдер мен нормалар пайдаланылады және ... ... сома ... ретінде қабылданады. Салық есебіндетек калдығын азайту тәсілі пайдаланылады. Сондай-ак екі есептің пайдаланатын нормасы да ... ... ... ... ... ... ... объекті толық амортизациялануы мүмкін, ал бухгалтерлік есепте ол жалғасуы мүмкін.
- бухгалтерлік есепте негізгі кұралды жөндеу шығындарын толық көлемде алады, ал ... ... оның ... ... 15% тең ... ғана ...
- 15% ... сомасы нсгізгі құралдың құндық балансына косылып, одан амортизация сомасы есептелінеді, яғни ... ... ... есепте тап бұндай операциялар көрініс таппайды.
- бағалы қағаздарды сатудан жабылмаған зиян оларды сату кезінде ... ... сол ... болған кезінде бухгалтерлік есепте есептеу әдісі бойынша көрініс табады. Салык есебінде аталған зиянды құнның есімінің есебінен жабады ... ал егер де ол ... онда оның жабу ... үш жылға дейін созады;
- салық бойынша шығыстар (корпоративтік салығын, табыс салығын коспағанда) бухгалтерлік есепте есептеу тәсілі бойынша көрініс ... ал ... ... -- ... тек ... ... кана ...
- теріс бағамдық айырма бухгалтерлік есепте толық көлемінде алынады, салық есебінде шегерімге жатқызу үшін ... ... ... ... негізінен шектеудің салдарынан пайда болады, ал ол келесі салықтық кезендердің іздестіру барсында компенсацияланады. Құрылыс салуға алған несие (қарыз) бойынша ... ... ... оны ... ... төлеміне байланысты пайда болады және салық есебінде оның объективтік құны ескерілсе, бухгалтерлік есепте ол шығыс ретінде танылады; ... және ... ... ... ... ... есеп ... бухгалтерлік есептің де, салық есебінің де енгізген өзгерістерінің (түзетулерінің) салдарынан болуы мүмкін. Бұл арада тұрақты ... ... ... кезеңде жоюга болмайды, ал уақытша айырма жойылады. Тұрақты айырманы да, ... ... да өте ... түрде табуға болады, егер де тиесілі бухгалтерлік регистрлеріне салықтық есеп қағидасының зерттеулерін жүргізсе. Уакытша айырма сомасынан ... ... ... ... көрсету және анықтау жолымен оның уақытша айырмасын табады. Салық эффектісі төлеуге жататын немесе кейінге қалдырылатын ... ... ... ... есеп ... ... ... емес тәуелсіз аудиторлық басқарудың қалыптасуы және оның мақсаты
Аудит Қазақстан Республикасының заңында белгіленген талаптарға сәйкес қаржылық есеп ... ... мен ... ... ... білдіру мақсатында заңды тұлғалардың қаржылық қорытынды есебін тексереді.
Аудиторлық қызметтің мәні қаржылық есеп беруді, төлем- есептеу құжаттамасын тәуелсіз ... ... ... мен ... ... бухгалтерлік есеп жүргізу мен қалпына келтіру, ұйымның ... мен ... ... ... ... толтыру, қаржы-шаруашылық қызметке экономикалық талдау жүргізу бойынша тұтынушыларға ... ... ... ... ... ... ... табылуында.
Аудит Қазақстан Республикасының заңында белгіленген талаптарға сәйкес қаржылық есеп берудің дұрыстығы мен объективтілігі туралы пікір білдіру мақсатында заңды ... ... ... ... ... қызметтің мәні қаржылық есеп беруді, төлем- есептеу құжаттамасын тәуелсіз тексеру, түрлі қызметтер мен кеңес беру, ... есеп ... мен ... ... ... ... мен ... бағалау, салық декларациясын толтыру, қаржы-шаруашылық қызметке экономикалық талдау жүргізу бойынша тұтынушыларға қызметтер ұсынатын аудиторлық ... ... ... ... табылуында.
Қаржылық есеп беру аудитінің мақсаты - аудиторға қаржылық қорытынды ... ... ... ... ... ... барлық елеулі аспектілер бойынша қаржылық қорытынды есептің ... ... ... беру ... ... Аудит мақсатының стандартты анықтамасына қарамастан, аудит мақсаты дегенде аудитордың алдына тұтынушы қоятын мақсатты түсінуіміз керек ... ... ... ... ... ... сақтандыру компаниялары, көлік және коммерциялық ұйымдар мүлікті пайдалану, жұмыстар мен қызмет көрсетулерді орындау, коммерциялық операцияларды ақша қаражаттары мен ... ... ... бойынша сан алуан келісім шарттық қатынастарға түседі. Қажетті ақпаратты алудағы мәмілеге қатысушылар арасындағы осы қатынастардың нақтылығын тексеру ... ... ... ғана дәлелдей алады.
Жеке және ұжымдық меншік иелері - акционерлер, жарнашылар (пай иелері), ... ... ... өз ... ... ... көптеген қаржылық және шаруашылық операциялардың заңға сәйкес ... және ... ... ... және ... есептерде дұрыс көрсетілгеніне өз бетімен көз жеткізу мүмкіндігінен айырылған. Ұйым қызметі мен оның заңды орындалуын тәуелсіз ... ... ... де ... ... ... беру, инвестициялау және салық салу саласында ұлттық экономика салалары мен аймақтар бойынша ... ... ... ... ... қаржылық есептеме нақтыылғын дәлелдеу үшін республиканың мемлекеттік органдары, министрліктер мен ведомостволар, соттар, прокуратурға және басқаларға қажет [7,б.38].
Аудиттің маңызы тиісті ... ... қол ... ... ... Атап ... ... беруді Экономикалық субъектілердің (фирмалар, акционерлік қоғамдар);
Салық қызметі тұлғасындағы мемлекеттің;
Қаржылық әр түрлі пайдаланушылардың;
Аудиторлардың меншік иесі мен мемлекеттің мүдделерін қорғау, сонымен ... есеп және ... есеп ... ... ету ... ... ... өзінің акционерлеріне, директорлар кеңесіне, қызметкерлеріне) басқару шешімдерін ... ... үшін ... мен ... жоқ ... (әділ) қаржылық ақпарт қажет. Сыртқы пайдаланушылар да ұйымның қаржылық жағдайына қызығушылық білдіреді (банктер несие берушілер, болашақ инвесторлар, сонымен қатар қоғам).
Қаржылық есеп ... ... ... ... ... ... бар ... мемлекеттік органдар
- қоғам
Тіеклей қаржылық мүдделері бар пайдаланушылар:
- инвесторлар
- банктер
- жабдықтаушылар
- сатып алушылар мен клиенттер
Әкімшілік
Менежерлер
Меншік иелері
Бөлімше ... ... 7. ... есеп беруді пайдаланушылар схемасы [4,б.12]
Аудитке деген қажеттілік меншік құқығы мен кәсіпорынды басқару бөлінбеген ... ... ... ... ... аудитты жүргізуге деген заң талаптары жоқ кезде де ... есеп беру ... тән ... ... ... иелену құқығына өзгерістер енгізу процессі, егер бұрынғы есеп берулер екі жеке серіктес шаруашылықты ... жаңа ... құру үшін ... біріктірген кездегідей деген ескеру болмаған аудиторлық қорытындыны сақтаса ғана қамтамасыз етілуі мүмкін. ... ... ... қаржыландыруды беру туралы өтініш тексерілген есеп берулермен дәлелденуі мүмкін.
Аудитке кәсіпорын қызметі жан-жақты тексеру енеді. Сондықтан ол ... ... ... және оның ... ... жоғарылату жөніндегі конструктивті ұсыныстар дайындауға мүмкіндік береді. Фирма ... ... ... ... үшін ... күшті моралдық ынталандыру болып табылады. Барлық жазбалар мен есеп ... ... ... талданылады деп түсіну қызметкерлерді есепті мұқият және анық жүргізуге, сонымен қатар кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметі ... ... ... мәжбүр етеді.
Біздің еліміз тәуелсіз алмай тұрып. Біздің елімізде аудит дамуы 1987 жылы акционерлік қоғамы пайда болуынан ... Ол КСРО ... ... ... ... сай ... Оның ... елімізде аудитті арықарай дамытуға зор ықпал етті.
Акционерлік қоғам КСРО мен шет елдерде ... ... ... ... аудиторлық және кеңес беру қызметі болып табылатын заңды тұлға еді. КСРО Министрлер Кеңесі ... кең ... ... Оның ішінде:
* Бірлескен кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржы-шаруашылық қызметіне ревизия жасау тексеру жүргізу;
* Бухгалтерлік кітаптар, есептер, жоспарлар, сметалар мен ... ... ... бар ақша ... мен ... ... ... бар материалдық құндылықтардың дұрыс жұмсалуын тексеру;
* КСРО мемлекеттік банкінің ... мен ... ... ... ... ... мен кәсіпорындар операцияларына солар бойынша шоттар мен айналымдарға байланысты мәләметтер, анықтамалар, ... ... ... ... мен ... есеп беру ... мен ... құжаттасаны кесілген көлемде алу;
* КСРО мен шет елдерде фирмасының жарғысы, балансын, пайдалар мен зияндар ... ... ... оның қызметі туралы басқа материалдарды жариялау [18,б.44]..
1989- 1993 жылдары КСРО-дағы аудиторлық қызмет туралы заң актілелерін қабылдауға ... ... Бұл ... ел ... ... ұйымдар, оның ішінде аудиторлық фирмалар пайда болды. Соңғылары жауапкершілігі серіктестіктер ретінде тіркелді. 1989 жылы Қаз ССР-ының Қаржы министрлігінің бақылау-ревизиялық басқармасы ... ... ... ... топ ... ... соң оның ... 1990 жылы үкімет шешімімен алғашқы аудиторлық фирмасы мен оның аумақтық бөлімшелері ұйымдастырылды. Жинақталған тәжірбие, ... ... ... ... қызмет көрсету, қандай да бір дәрежеде әлемдік аудиторлық практика ұсынымы 1992 жылы ... ... ... ... ... аудиторлық компаниясына айналдыруға мүмкіндік берді. Ол республикадағы аудиторлық қызмет көрсету жөніндегі, меншіктің жеке ... ... және ... үкімет атынан жүргізу құқығы бар лицензияға ие бірінші тәуелсіз кәсіби компания болып табылады.
Қазақстанда аудиттің қалыптасуы мен оның кең ... ... ... ... зор.Ол республикамызда аудиторлық қызмет туралы заң жобасын жасаудың ... ... және оның ... ... ... және парламент комитеттерінде талқылануында бас кеңесші, сонымен қатар Қазақстан аудиторлары Палатасы жарғысының жобасының ... ... ... ... ... ... ... есептеменің нақтылығы мен шындығын дәлелдеу мақсатында кез-келген ұйымды-құқықтық нысадар мен меншік түрлеріндегі ... ... ... ... жүргізу;
-бухгалтерлік есеп, салық салу және т.б. қамтитын қаржылық, құқықытық, шаруашылық және коммерциялық қызметтердің түрлі мәселелері ... ... ... ... ... бастап рынокта БК пайда болды. Ол орналасқан жері және иелігіне қарамастан олардың ... ... ... ... ... жүргізді. Бұл сол кезде енген ірі континент аралық ... ... ... ... ... ... көрсететін ірі халақаралық аудиторлық ұйымдар мен жергілікті аудиторлық фирмалар өз қызметтерін дамытуда. Қазақстан ... ... ... ... ... №173 ... /10/ жыл ... ұйымдар аудитін жүргізу және кредиттік рейтингті ҚР Үкіметінің 2001 ... ... №290 ... ... ... ... ЖШС ... аудиторлық фирмаҚР Қаржы министрінің 2004 жылғы 19-шілдедегі №294 бұйрығымен бекітілген) сияқты аудиторлық ұйымдар ... ... ... ... дейін сыртқы аудит мәселелері қарастырылды. Сондықтан бұл тарауда ішкі аудитты ұйымдастыру мәселелерін қысқаша баяндауға болады. ... бұл ... ... ... ... Ішкі аудит басқару есебінің бөлінбес және маңызды элементі болып табылады. Ішкі ... ... ... ... ... барлық басқару құрылымдары қызметін күнделікті бақыламауына байланысты ірі кәсіпорындарда байланысты ірі кәсіпорындарда ... ... Ішеі ... осы ... туралы ақпарат беріп, менеджерлер есебінің нақтылығын дәлелдейді. Ең алдымен ішкі аудит ресурстарды жоғалтуға жол бермеуге және ... ... ... ... іске ... үшін ... [12,б.9].
Ішкі аудиторлардың белгілі бір қызметін басшыға немесе директорлар кеіесіне ... ... ... бағынатын ірі кәсіпорындардың тексеруші топтары орындайды. Ішкі аудиторлар қызметі кеңірек және оған енетіндер:
-активтердің ... ... ... ... ... басшылық пайдаланатын ақпараттың дұрыстығын дәлелдеу;
-жүйелік бақылау процедураларының орындалуын ... ... ... ... ету мен ... ... тиімділігін талдау;
Басқарушы ақпараттық жүйе беретін ақпараттардың сапасын бағалау.
Сонымен ішкі ... ... ... ... ... бақылау ғана емес, менеджмент саясаты мен сапасын бағалау да ... ... ... ... ұйымға тапсырыс беру (шарт жасау) негізінде сыртқы тәуелсіз аудиторлар, аудиторлық фирмалар жүзеге асырады. Сыртқы аудиттың тағы ерекшелігі аудиторлардың меншік ... ... ... және ... ... адамдар болмауында, ұйым басшылығы мен туыстық қатынаста (ата-анасы, аға-інісі, апа-сіңілісі, ұл-қыздары) тұрмайтындығында табылады.
Сыртқы аудитты жүргізу нәтижелері тексерілетін ұйымдардығы есеп,ішкі аудит және ... есеп ... ... туралы қорытынды жасау және ұсыну арқылы рәсімделеді.
Заң талаптарына қатысты аудит міндетті және бастамашылық (ерікті) болып ... ҚР ... ... 4- ... деп ... .
Міндетті аудит - тізімі заңмен белгіленген кәсіпорындардың қаржылық қорытынды ... жыл ... ... ... жүргізеді .
Бастасашылық аудит оны жүргізу шартында көрсетілген ... ... ... мерзімдері мен төлемдері ескеріле отырып, кәсіпорынның өзінің ... ... ... ... ... ... аудит, сақтандыру компанияларының биржалардың, инвестициялық институттардың, зейнетақы қорларыны аудиты, ... ... ... ... ... бөлінеді. Мемлекеттік аудиттен басқа аудит түрлеріне Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі мен Ұлттық банк беретін қажетті лицензиялар ... ... ... бойынша аудит тиісті түрлерге бөлінеді.
Қаржылық аудит беру ... - ... ... ... ... ... туралы аудиторлық қорытынды беру мақсатында субъектінің қаржылық қорытынды есебін тексеру. Оны сыртқы ... ... ... және ... кең ... ... ... - бұл ұйымның шаруашылық жүйесінде заң актілері мен нұсқаушы материалдарының ... ... ... ... персоналына арналған процедуралар немесе ережелердің сақталуын тексеру. Сәйкестік аудиті әкімшіліктің (басшылықтың), басқарудың нормаларын (процедурасын) орындауының ұйым жарғысына ... ... ... ... ... мен ... иелері тапсырысы бойынша жүлгізілуі мүмкін.
Ұйым ішінде оған қызмет ... ... ... ... ... ... - ... басқа түрлерінің бірдейлігі мен тиімділігін тексеру және бағалау арқылы жүзеге ... ... ... ... ... орындау үшін тартылады және төмендегі сәйкестікті тексереді .
Негізін құраушы процедуралар мен нормативті актілерге сәйкестікті қадағалау;
Ішкі резервтердің пайдалануының ... ... ... және икемділігіне қатысты ұйым шараларын, әдістерін және процедурасын талдау.
Салық ... - бұл ... ... ... ... мен толықтығын аудиторлық тексеру, салық саясатын ұстану.
Арнаулы аудит (экологиялық, операциялық және ... - ... ... ... жақтарын, мемлекет алдандағы белгілі бір норма мен мідеттемелердің сақталуын тексеру.
Экологиялық аудит - ... ... ... жағдайының басында берілген ішкі және сыртқы экологиялық стандарттар мен нормалардан ауытқуын бағалау.
Операциялық аудит - басқару үшін тиімділігін, ... мен ... ... ... ... шаруашылығын, механизімінің жекелеген бөліктерінің қызмет етуін тексеру.
Операциялық аудиттегі тексеру басқарудың өлшемдерін, ұйымдық ... ... ... ... компьютерлік жүйе әдістемесі мен механикасын маркетинг пен кез-келген басқа салалардың әдістерін ... ... ... асыру уақыты бойынша бастапқы және келісілген аудитті бөліп көрсетеді.
Бастапқы аудит - осы клиент үшін алғашқы ... ... ... Бұл ... ... ... кезінде аудиторда тұтынушы бизнесінің ерекшелігі, оның ішкі бақылау жүйесі туралы түсінік болмайды.
Келісілген аудит - бұл жыл ... сол бір ... ... ... ... бұл жерде аудиторға бухгалтерлік есеп және ішкі бақылауды ұйымдастырудың күшті және әлсіз жақтары белгілі.Келісілген аудит тұтынушымен қатар аулитор үшін де ... Егер ... ... жиі ... ... бұл ... қорытынды есепті пайдаланушыларда, сонымен бірге келесі аудиторларда күмән және сезік тудырады.
Сипаты ... ... ... ... ... ... ... Аудиттің мұндай кезеңі тексеруді жүргізу кезінде аудиторлар әр шаруашылық операцияны тексеріп және дәлелдеп, бухгалтермен қатар өз ... алу ... ... ... айтқанда мұндай аудитті есепті жүргізу немесе есепті қалпына келтіру деп атауға болады.
Жүйелі бағытталған аудит ... ... ... ... ... ... Ол оған ... тексеру санын қысқартуға және осы жүйеге сенуге мүмкіндік береді. Себебі ол анықтап, оларды жою жөніндегі шаралар қабылдауда мүмкіндік береді.
Тәуекелге ... ... бұл ... ... ... шығады, негізінен оның жұмысындағы осы тұстарды (қауіпті нүктелерді) таңдай отырып тексеру жүргізетін аудит.
Аудиттың бұл түрі жұмысты тәуекелі жоғары ... ... ... және ... ... ... операцияларда шоғырландыруға және тәуекелі төмен салалардағы тексеруді қарапайымдыруға мүмкіндік ... ... ... ... ... жүйесі былай қарастырылады.
Бақылау жүргізу үшін негіздеме.
Бұл бақылау Қазақстан Республикасы Қаржы Миністрлігі ... ... және ... ... алу ... Жамбыл облысы бойынша Қаржылық бақылау және мемлекеттік сатып алу басқармасының 2010 жылға арналған ... - ... ... бекітілген жоспарына сәйкес және Т. Рысқұлов ауданының мемлекеттік мекемелері мен кәсіпорындарында Қазақстан Республикасының бюджет заңдылықтарының сақталуына кешенді бақылау жүргізудің жұмыс ... ... ... ... 21 маусым 2010 жылғы №268- 1 бұйрығы негізінде басқарманың №1 бөлімінің бас маманы , бас бақылаушы - ... ... ... ... ... әкімиятының қаржы бөлімі мемлекеттік мекемесінде бюджет қаржысының игеру қызметінің бюджет заңдылықтарына сәйкестігіне, қаржылық есептілігі және ... ... ... ... ... ... жайы: Т.Рысқұлов ауданы Құлан ауылы, Жібек - Жолы көшесі №76 үй. ... ... ... ... ... мемлекеттік мекемесі заңды тұлға ретінде Қазақстан Республикасының Жамбыл облыстық Әділет ... ... ... ... ... 2008 ... 23 ақпанында тіркелген, тіркеу нөмері: №61-1919-05 ММ. Қайта тіркелу себебі басқару құрылымының атауының өзгеруіне байланысты жасалған. Негізі ... ... ... 13 ... 2008 ... №9 ... ... тіркелген мерзімі 14 желтоқсан 1999 жыл. Т.Рысқұлов ауданы әкімиятының қаржы бөлімі мемлекеттік мекемесі салық төлеуші ретінде ... ... ... ... салық комитеті Т.Рысқұлов ауданы бойынша салық комитетінде 2007 жылдың 12 сәуірінде ... ... ... СТН ... тіркеу куәлігі сериясы 21 №0052706 24.02. 2008 жылы берілген. Т.Рысқұлов аудандық қазынышылық бөлімінде ... есеп шоты бар. ... ... коды -12. ... ... ... ... мемлекеттік мекемесінің жарғысы Т.Рысқұлов ауданы әкімиятының 2008 жылғы 13 қаңтардағы №9 ... ... ... ... ... қызмет шеңбері:
-Аудан бюджетінің атқарылуын, комуналдық меншікті басқару және пайдаланудағы бақылауды жүзеге асыру. Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептік саласындағы мемлекеттік саясатты ... және іске ... ... ету. Т.Рысқұлов ауданы әкімияты қаржы бөлімі мемлекеттік мекемесінің атауы Жамбыл ... ... ... ... 2008 ... 13 ... №9 ... бекітілген.
Бақылау түрі; кешенді жүйеде іріктеп қамту тәсілімен.
Бақылау ауқымы.
Бақылау жүргізу жөніндегі бағдарламаны 20 маусым 2010 жыл Қаржылық ... және ... ... алу комитетінің Жамбыл облысы бойынша Қаржылық бақылау және мемлекеттік сатып алу басқармасының ... ... ... Бақылау жүйесі бекітілген бақылау бағдарламасында көрсетілген сұрақтарды кешенді жүйеге ішінара іріктеп қамту тәсілімен ... ... 2010 ... 25 ... ... 5 шілдеде аяқталды. Бақылау жүргізуге 11 күнтізбелік күн, оның ішінде 9 жұмыс күні - тексеруші күн ... ... ... ... бақылау оъектісінің басшысы, есеп қызметкелері және қатысты мамандар тарапынан құжаттарды беруге қойылған сұрақтарға ... ... ... ... жоқ.
Бақылау мақсаты.
Бақылау объектісі мемлекеттік мекемесінде 452 ауданның қаржы бөлімі бағдарлама әкімшілігі бойынша берілген бюджет қаржысын пайдалану қызметінің бюджет заңдылықтарына ... ... ... нақтылығын, бюджет қаржысын пайдаланудың тиімділігін бақылау.
Бақылау.
Бақылау Жамбыл облысы бойынша Қаржылық бақылау және ... ... алу ... №1 бөлімінің бас маманы, бас бақылаушы - тексеруші Ж.Б.Сақыпбековтың тарапынан Т.Рысқұлов ... ... ... ... ... мекемесінің бастығы Б.Әліпбаевтың келісімімен және бас есепші - бөлімше бастығы Ө.Өміралиевтің, бас ... ... ... ... ... бақылау.
Т.Рысқұлов ауданы Әкімияты қаржы бөлімі мемлекеттік мекемесінде берілген бюджет қаржыларын пайдалану барысында бюджет заңдылықтарының, сақталуына өткен ... ... 2009 ... ... ... ... облысы бойынша қаржылық бақылау комитеті басқармасының №1 бөлімінің бас маман бас бақылаушы тексеруші Б.Құрманбековтің тарапынан жүргізілген. Акт 2009 жылғы 14 ... ... Ол ... қорытынды актісінде көрсетілген орынсыз шығындар сомасы 8,9 мың теңге тиісті қызметкерлердің 2009 жылдың наурыз айындағы еңбек ақысынан ... ... ... ... және ... ... ... бойынша бюджеттік бағдарламаларды қаржыландырудың немесе шаруашылық қызметтерінің жоспарларын ... ... және ... ... алу жоспарларының орындалуын талдау.
Т.Рысқұлов ауданы қаржы бөлімі мемлекеттік мекемесінің жаңа атауы және құрылымы Жамбыл облысы Т.Рысқұлов ... ... 2008 ... 13 ... №9 ... ... ауданы қаржы бөлімі мемлекеттік мекемесінің негізі қызмет міндеттеріне аудан бюджетінің атқарылу жататындықтан негізі қызмет жоспарларының орындалуы мына ... ... ... ... ... 2009 ... ... бойынша кірістері жағынан анықталған жоспары 1268796,0 мың теңге болса нақты 1287864,0 мың ... ... 101,5 ... ... . Яғни 19068,0 мың ... ... түсім түскен. Сол сияқты аудан бюджетінің шығыстары жағынан анықталған жоспар көлемі 1288637,0 мың ... ... ... ... мың ... ... яғни аудан бюджетінің шығыстары 99,5 пайызға орындалған.
Ал 2010 жылдың 5 айының қорытындысы бойынша Т.Рысқұлов ... ... ... ... жоспарланған 691756,0 мың теңгенің орнына 697939,0 мың теңгеге немесе 100,9 пайызға орындалған. Сол сияқты 5 ... ... ... шығыстары жағынан жоспарланған 698685,0 мың теңгенің орнына 651824,0 мың теңгесі игеріліп ... 93,3 ... ғана ... 2010 ... бюджетінің орындалуын қамтамасыз етуде жұмыстар атқарылуда.
Айқындаулар.
Бақылау барысында бақылау оъектісі Т.Рысқұлов ауданы Әкімияты қаржы бөлімі мемлекеттік ... ... ... ... қаржылардың пайдалануын бақылағанда 4200 теңге бюджет қаржысының игерілуінің бюджет Заңдылықтарына сәйкес келмейтіндігі анықталды.
Атап ... ... ... ... ... Әкімияты қаржы бөлімі мемлекеттік мекемесінде Қазақстан Республикасы Үкіметінің 3-қазаң 1996 жылғы №1214 > қаулысының орындалу барысын ... ... ... 4200 ... қала ... байланыс қызметі, қызметтен тыс мақсаттарға пайдаланылғандығы анықталды.
Бақылаумен қамтылған мерзімде бақылау ... ... ... ... қаржы бөлімі мемлекеттік мекемесінде салық емес түсімдер есептелмеген және салық емес түсімдер төленбеген.
Бақылау барысында жүргізілген ... ... ... ... ... ... қаржы бөлімі мемлекеттік мекемесінің әкімшілігінде қаралып тиісті шара ... ... ... ... кемшіліктерге алдағы мерзіиде жол бермеуге байланысты әкімшілік шаралар ... ... №5 ... 2010 жыл. ... №54 ... 2010 ... ... тыс мақсаттарға пайдаланылған телефон байланысының сомасы 4200 теңге 2010 жылғы 28 маусымда №147 төлем ... ... ... ... ... келтірілді.
Бухгалтерлік анықтама актіге тіркеледі.
Қорытынды.
Бақылау барысында анықталған кемшілік негізінен мекеме қызметкерлерінің қала аралық байланысты дұрыс пайдаланбағандықтан орын ... ... ... заңдылықтар Қазақстан Республикасының 24.04.2004 жылғы , Қазақстан Республикасының 26 желтоқсан 1995 ... № _ 2732 ... ... ... ... Министірлігімен жасалған.
2010 жылы жоғарыда аталған 452 бюджеттік бағдарлама әкімшісінің
- бюджеттік бағдарлама бойынша жыл басындағы бастапқы қаржыландыру жоспары 7445,0 мың ... ... ... Есепті мерзімді қосымша өзгертулер жасалмаған. Анықталған жылдық қаржыландыру жоспары 7445,0 мың ... ... ... Одан ... мерзімді 7445,0 мың теңгеге рұқсат беріліп, 5538,0 мың теңге көлемінде ... ... 6059,0 мың ... көлемінде нақты іс жүзіндегі шығыс жасалған. - Бюджеттік бағдарлама бойынша жыл ... ... ... жоспары 30,0 мың теңге көлемінде бекітілген. Есепті ... ... ... ... ... ... қаржыландыру жоспары 30,0 мың теңге көлемінде белгіленген. Одан есепті мерзімде 30,0 мың теңгеге рұқсат беріліп, 24,0 мың теңге ... ... ... 24,0 мың ... ... ... іс ... шығыс жасалған.
- бюджеттік бағдарлама бойынша жыл басындағы бастапқы қаржыландыру ... 855,0 мың ... ... ... Есепті мерзімде қосымша өзгертулер жасалмаған. Анықталмаған жылдық қаржыландыру жоспары 855,0 мың теңге көлемінде белгіленген. Одан ... ... 855,0 мың ... ... ... 357,8 мың ... көлемінде кассалық шығыс, 357,8 мың теңге көлемінде нақты іс ... ... ...
- ... бағдарлама бойынша жыл басындағы бастапқы қаржыландыру жоспары 5994,0 мың ... ... ... ... ... ... өзгертулер жасалмаған. Анықталмаған жылдық қаржыландыру жоспары 5994,0 мың теңге көлемінде белгіленген. Одан есепті мерзімде 5994,0 мың ... ... ... 5994,0 мың ... көлемінде кассалық шығыс, 5994,0 мың теңге көлемінде нақты іс жүзіндегі шығыс жасалған.
3.2 ... есеп ... ... ... есеп ... - бұл ... төлеуші салық міндеттемелерінің сомасын есепке алатын және негізгі салықтық есеп айырысу көрсеткіштерін көрсететін арнаулы тұрпатты нысандар. Салықтың әр түрі бойынша ... есеп ... ... ... нысаны болады. Салық бойынша есеп айырысудың нысандарының саны - төленетін салықтар мен ... ... ... ... ... салық есебінің саясаты туралы Ережеде кәсіпорындарда қолданылатын салық есеп айырысуының нысандары келтірілген.
Міндеттемелер аудитінің негізгі элементі ұйымның салықтар бойынша ... ... ... табылады.
Кесте 13. Бюджетпен есеп айырысуы аудитін жүргізудің бағдарламасы[28,б.58]
Аудиттің процедуралары
Ақпараттар көздері
Ескерту
Салық салу базасының анықталуының дұрыстығын тексеру
Есеп айырысу ведомосі, есеп регистрлері, бас ... ... ... үшін аудиторлық тексерудің тәсілдерін қолданудың ерекшелігі.
Төлемақылардың, қойылымдардың, жинақтардың қолданылуының дұрыстығын ... ... ... салықтар, жинақтар, төлемдер бойынша заң актілері.
Есеп айырысу мен салық төлеу жеңілдіктерін қолданудың дұрыстығын ... ... заң ... есеп айырысу ведомосттері, бухгалтерлік регистрлер
ТМҚ қабылдау бойынша ҚҚС-ті ... ... ... ... заң ... ... бойынша шот-фактуралар, құжат-ы
Декларацияның дұрыс толтырылуы, салық ... ... ... ... ... тексеру
Салық бойынша заң актілері, төлем құжаттары, регистрлер.
Салықты есептеу және төлеу бойынша олардың есеп
Журнал-ордерлер, бастапқы құжаттар және т.б.
Кесте 13 ... ... ... ... бастапқы төлем құжаттарында
дайындалуының дұрыстығын тексеру.
Аудитор аудиторлық тексеруді ҚР Аудиторлық қызмет туралы заңына және Халықаралық ... ... ... ... ... ... қызмет туралы заңнамасы ҚР Конституциясына негізделеді және осы заң мен ҚР өзге де нормативтік құқықтық актілерінен ... ... ... ... ... жүргізуге жалпылама мынадай жағдайлар қаралуы тиіс:
-салық салу базасын анықтаудың дұрыстығы мен толықтығы
-салық қойлымдары мен басқа да төлемдердің дұрыс қолданылуы, сонымен ... ... ... ... есептеулердің дұрыстығы
-салық төлеуде қолданылатын жеңілдіктердің заңға сәйкес орындалуы
-бюджетке төленетін төлемдердің дұрыстығы мен ... ... мен ... ... ... бухгалтерлік жазулардың дұрыстығы
-бюджетпен есеп айырысуда аналитикалық және синтетикалық есебінің кірістірілуінің дұрыстығы
-аналитикалық және ... ... ... Бас ... және ұйымның балансындағы жазулармен сәйкес келуі.
Аудитор тексеріс жүргізуінің негізгі мақсаты бюджетке төленетін ... ... ... мен ... ... ... тіркейтін құжаттардың дұрыстығын тексеру.
Аудиторлық есеп аудиторлық пікірді білдіруге жеткілікті және сәйкес ... ... ... есеп ... аудиттің нәтижелері бойынша жасалады және ол Заң талаптары мен аудит стандарттарына ... ... ... ... ... ... бойынша нақты аудиторлық пікір болуы керек. Аудиторға қаржылық есептіліктің тұжырымдамалық ... ... ... ... ... дайындалған пікір білдіру қажет.
Бюджетке барлық төленген салықтар мен міндетті төлемдер ... ... ... ... ... мен ... ... - салық есебінің арнаулы ерекшеліктері болып табылады. Сондықтан ... ... ... ... ... және ... салықтық құжаттардан бастап, талдаулық және синтетикалық есептің тіркелімімен ... ... ... ... ... ... ... алдын ала қарастыру қажет [12,б.33].
Бюджетке төленетін тікелей салықтардың бір түрі - корпоративтік табыс салығы.
Корпоративтік табыс салығының салық ... ... ... ... салынатын табысы болып табылады, оның деңгейі жылдық табыс жиынтығы мен шегерімнің (тұрақты мекемелер арқылы ... ... ... ... еместерді қоспағанда) арасындағы айырмасы арқылы анықтайды.
Салық салынатын = Жыддық табыс ─ ... ... ... ... ... ... өнімдер, атқарылған жұмыстар, көрсетілген қызметтер және басқа да ... ... ... ... алуына (алғанына) жататын ақшалай немесе басқа қаражаттар, өзара есеп айырысу ретінде үшінші тұлғаларға ... ... не ... ... ... ... жіберілген қаражаттар кіреді. Кәсіпкерлік қызметтерден түсетін кірістерге: өнімді (жұмысты, қызметті) сатқаннан ... ... ... ... сату ... ... өсуінен, сондай-ақ амортизациялауға жатпайтын активтерден инфляцияға байланысты олардың құндарына ... ... алу ... ... ... ... да сатудан түскен тыс кірістер, соның ішінде: проценттер ... ... ... ... ... ... мен ақша каражаттары; мүліктерді жалға беруден түсетін кірістер; роялити; мемлекеттен және ... да ... ... ... ... ақшалар.
Жылдық жиынтық табыстың құрамына қосылатын табыстың әр түріне салық есебін енгізудің тәртібін қарастырайық.
ЖЖТ есеп айырысу ... ... ... ... мен бухгалтерлік есепті жүргізу нәтижесінде қалыптасады. Жұмыс жоспарындағы ... ... ... ... ... Қаржылық ұйымдастырудың халықаралық стандарттары бойынша шоттардың шотының 6-бөлімі қарастырылған. ... ... ... ... ... ... ... іс-сапарға кеткен шығындары және өкілеттік шығыстары Қазақстан Республикасының Үкімет белгілеген ... ... ... ... ... ... ... нақты жолымен байланысты шығындары (билеттің құны), сондай-ақ броньға ... ... ... ... ... ... ... шығындары ҚазақстанРеспубликасының үкіметінің белгіленген норма шегінде беріледі.
Күмәнді міндеттемелердің төленуі бойынша жасалатын шегерім. Егер де бұрындары ... деп ... ... салық төлеуші кредиторға төлесе, онда оның сол төленген ... ... ... рұқсат етіледі. Күмәнді міндеттемелер төлемі бойынша корпоративті табыс салығына декларация толтыруға дайындық үшін әзірлеу қажет.
Төленген күмәнді міндеттемелер бойынша ... ... ... ... ... ... талабы бойынша шегерім тиісті құжаттармен расталса және ол бухгалтерлік есепте көрсетілсе ғана ... ... ... ... -- ... ... Республикасының заң тұлғалары және жеке кәсіпкерлері көрсеткен қызметінің, атқарған жұмысының, сатқан тауарының нәтижесінде ... ... ... ... ... тұрақты ұйымдар арқылы қызметін жүзеге асырып жүрген ... ... ... де және үш ... дейін талабын қанағаттандырмаған кезде, немесе Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... деп ... жағдайда шығады.
Жыл ішінде есептен шығаруға жататын күмәнді талаптар бойынша сомалар ... ... үшін ... ... ... ... (провизиялық) қорларға аударымдар бойынша шегеріс жасау. Өз қызметін зандарға сәйкес жасалған келісім-шарт негізінде жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушының осы кен ... жер ... ... жөніндегі операциялардың аяқталуына байланысты кен орнын игеру зардаптарын жою қорына (резервтік немесе провизиялық қорына) аударылған ... ... ... ... құқығы бар. Тап осындай құқықтар банктерге де, ұйымдарға да берілуі мүмкін, яғни олардың ... ... ... ... қоспағанда), дебиторлық қарыздары, аккредетивтері үшін жасалуы мүмкін. Бұл операцияларды күмәнді категориясына жатқызу тәртібін және жағдайын Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісі осы ... ... бар ... ... ... ... ... жарналары (пайдасы) бойынша шығыстарға шегеріс жасау. Жинақтау және кайтарым сипатындағы шарттар бойынша сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру жарнасын шегере алады. Бірақ сақтандыру қызметі Қаржы Министрлігінің қадағалауында болады. Банк жүйесі де осы ... ... ... ... календарлық, қосымша және төтенше жарнасын шегеріске жатқызуына ... бар ... ... арналған шығыстар бойынша шегерімдер. Салық төлеушілердің уақытша жұмысқа жарамсыздығына, жүкті болуына және бала ... ... ... ақы төлеуі жөніндегі шығыстарын есепті кезеңде шегере алады. ... ... ... байланысты (мертігу т.б.с.с.) келтірілген зиянның орнын толтыруға, сондай-ақ ... ... ... ақы ... ... ... да заңдарда белгіленген мөлшерде шегерілуге тиіс.
Теріс бағамының айырмасы бойынша шегерім жасау салық төлеушінің оң бағамының айырмасынан алатын табыс ... ... ал ... салынатын табыс өз кезегіңде жылдық жиынтық табыспен салық төлеушінің бағамдық айырмасы ... ... мен ... ... ... ... сомасының айырмасынан шығады.
Салықтарды шегеріс жасау. Бұл жерде мемлекеттік бюджетке есептелген шегіндегі төленген салық шегеруге жатады, яғни ... ... ... ... ... ... ... Республикасының аумағында және басқа мемлекеттерде төленген табыс салығы мен ... ... ... сондай-ақ үстеме төленген салықтар да шегерілуі тиіс.
Тіркелген ... ... ... ... ... ... төлеушінің бухгалтерлік балансында ескерілген және кәсіпкерлік кызметте ... ... ... мен ... емес ... ... ... мынадай түрлеріне амортизациялық аударылымдар есептелінбейді: жер; өнім беретін ересек малдар; ... ... ... және өнер ... ... жұрт ... автомобиль жолдары, тротуарлар, бульварлар, скверлер; аяқталмаған күрделі құрылыс; фильм қорына ... ... ... ... ... жатқызылган негізгі құрал-жабдықтардың құны; инвестициялық жобалардың шеңберінде пайдалануға берілген негізгі құралдар [28,б.154].
Жөндетуге жұмсалатын шығыстар бойынша шегерімдер. ... ... ішкі ... ... негізгі құралдарды жөндеуге жұмсалатын шығыстар бойынша әрбір ішкі топқа қатысты рұқсат етіледі. Егер ол Республикалық немесе жергілікті ... ... ... ... ... жөндеу болса, онда олардың баланстық құны арттырылмайды және шығыстар шегерімге де жатпайды.
Салық салынатын ... ... ... ... ... ... ... шығыстар шегеруге жатпайды:
-жылдық жиынтық табысты алумен байланысты емес шығыстар;
күрделі сипаттағы шығыстар, яғни ... ... ... және ... ... ... шығыстар;
-мемлекеттік бюджетке төленетін айыппұлдар мен өсімдер;
-жылдық жиынтық табысты алумен байланысты болса да, бірақ ... ... ... ... ... ... онда ол ... жатқызылмайды;
Корпорациялық табыс салығын есептеген кезде Д-т 7710 К-т 3110. Бұл салық жылдың соңында бір рет есептелінеді.
Корпорациялық табыс салығын ... ... ... оның ... ... төлемін қоса алғанда Д-т 3110 К-т 1030.
Д-т 7710 К-т 4310 бойынша кейінге қалдырылған салықтың пайда болғанын немесе ағымдағы кезеңде уақытша ... ... ... ... ... жататындығын көрсетеді. Жыл соңында табыс салығы бойынша жұмсалған ... ... 5610 шоты ... және 7710 шоты ... ... ... есебі үшін 4310 "Кейінге қалдырылған корпорациялық табыс салығы" шоты арналған. Бұл шотта бухгалтерлік және салық ... ... ... нәтижесінде пайда болған уақытша сомалары көрсетіледі.
Бухгалтерлік ... ... пен зиян есеп ... ... және есеп стандарттармен қарастырылған қағидасы бойынша қаржылық-шаруашылық қызметінің ... ... ... ... ... пен ... ... бухгалтерлік есепте көрсетілген сомамен салыстырылып, солардың арасындағы айырмасына тиісті түзетулердің ... ... және ... есебі арасындағы мәліметтердің теңдігін сақтау оңай шара емес, өйткені олардың арасында тұрақты және уақытша сипаттағы айырмашылықтары ... ... ... және ... айырмашылықтар, сондай-ақ уақытша айырмашылықтардан салықтық тиімділік туындайды.
Тұрақты айырмашылықтар - бұл ағымдағы есепті кезеңде туындайтын және бұдан кейінгі есепті кезеңдерде жойылмайтын ... есеп ... мен ... ... ... ... ... жөніндегі мағлұмдамада көрініс табатын деректер арасындағы айырмашылықтар) салық салынатын және бухгалтерлік табыстар ... ... ... ... ... төлемдерді талдау
Нарықтық қатынастары жағдайында кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың маңызы өте зор.
Талдаудың негізгі ... - ... ... және ... бірге оның қаржылық ресурстарын басқарудағы ең күрделі проблемаларды айқандау. ... ... ... ... өзгерістерін табу; ... ... ... әсер ... ... ... ... жағдайдың сандық және сапалық өзгерістерін бағалау; ... ... ... ... бір ... ... ... -кәсіпорынның қаржылық жағдайының тенденцияларының ... ... ... ... ... тенденцияларының өзгерісін анықтау; ... ... ... кәсіпорынның қалыпты өндірістік, коммерциялық және басқа да қызмет түрлері үшін қажетті қаржы ресурстарымен қамтамасыз ... және ... ... сай, ... тарату және пайдаланумен, сондай-ақ басқа шаруашылық субъектілерімен ... ... ... ... ... және ... ... сипатталады.
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылық жағдайына көптеген факторлар әсер ... ... болу ... ... - ішкі және ... ... маңыздылығына байланысты - негізгі және негізгі емес;
* құбылыс бойынша - қарапайым және күрделі;
* әрекет ету ... ... - ... және ... факторлар кәсіпорынның өзінің жұмысын ұйымдастыруына байланысты болады, ал сыртқы факторлар кәсіпорынның еркне бағынышты емес.
Кәсіпорынның тұрақты қаржылық жағдайын қалыптастыру оның өз ... мен ... ... банктер, жабдықтаушылар, сатып алушылар, акционерлер және тағы басқалар) ... ... ... ... әсер етеді. Сондықтан да серіктестермен реттелген іскерлік қатынаста болу - ... ... ... ... ... болып табылады. Әрине, акционерлер өзжинақ қорын тұрақты тиімділікке ие және ... ... ... қаржылық тұрақты кәсіпорындарға салады. Инвестициялық тартымдылығы болуы үшін, тек бүгінгі күн ғана ... ... ... ... жағдайы көршісіне қарағанда жақсы болуы тиіс.
Қаржылық жағдайды ... ... ... ... ... қортындылаушы кезеңі болып табылады. Және ол 3 сатыны қамтиды: жабдықтау, өндіріс және өткізу; бұлардың ... ... ... және ... ... ... Кәсіпорынның қаржылық қызметі - бұл оның осы қызмет нәтижесінде меншікті және тартылған капиталдың көлемі мен құрамына ... ... ... ... ... Ол ... ... жүйелі түрде түсу мен тиімді пайдаланылуына, есеп және ... ... ... ... және ... қаражаттарының арасындағы арақатынастың рационалдылығына, сондай-ақ кәсіпорынның тиімді қызмет ету мақсатында қаржылық тұрақтылыққа қол жеткізуге бағытталуы тиіс. Кәсіпорын қызметінің қаржылық, ... және ... ... арасында тығыз байланысы пен өзара тәуелділік бар. Оыслайша қаржылық қызметтің жетістігі, көбінесе оның өндірістік-сату көрсеткіштері мен ... ... өзі ... ... және ақша қаражаттарын оның өнімді сатуына, алын ала қарастырылған ... ... ... өнім ... қажеткі денгейге сәйкестігіне және оның бір қалыпты өндіруге және ... ... ... ... ... ... ... негізі қаржылық есеп беру болып табылады.
Қаржылық есеп беруге мыналар жатады:
* бухгалтерлік баланс;
* қаржы - ... ... ... ... есеп;
* ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп.
Қорыта келе, кәсіпорынның қаржы жағдайы әлсіз және өмір сүру қабілеті жоқ кәсіпорындарға ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның сенімді болуын, тұрақтылығын және келешегі барлығын куәландыруы тиіс [29,б.5].
мемлекеттік ... ... ... салыстыру, яғни қорыта келгенде: 2008 жылы, 2009жылы және 2010 жылдар салыстыру. Салыстару барысында, яғни 2008 ... ... және 2010 ... ... ... және міндеттемелерін салыстыратын болсақ, 2008 жылы салықтық түсімдер 244262,-ге тең, ал 2009жылы 260369,0 - ге тең, ал 2010 ... ... тең, ... ... 16107,0 мың теңге; 82575,0 мың теңге.
Табыс салығы 2008 жылғы көрсеткіші бойынша 53532,0 - ге тең, 2009жылы 58642,0 , 2010 жылы 75177,0 - ге тең ... ... ... 5510,0 мың ... ал ... мен 2010 ... ... сомасы 16535,0 мың теңгеге тең.
Әлеуметтік салықтың жылдық сомалары 2008 жылы 67492,0 ... ал ... 101668,0 - ге, ал 2010 жылы 77595,0 мың ... ... 3 ... көрсеткішін салыстырғанда 2010 жылдың көрсеткіші жоғары болып тұр.
Ендігі мемлекеттік ... ... түрі ... ... ... ... жылдық көрсеткіштерін салыстыратын болсақ 2008 жылы 111247,0 -ге тең, ... 112269,0 -ге, ал 2010 жылы 153487,0 ... ... отыр. Көріп отырғанымыздай 2010 жылдың көрсеткіші жоғары. 2008 жыл мен 2009жылдың ауытқұ сомасы 1022,0 құраса, 2009жыл мен 2010 ... ... ... сомасы 96873,0 мың теңге.
Тауар, жұмыс қызмет үшін салықтарға келетін ... яғни 2008 ... ... ... 9164,0 ... тең, ал ... 9268,0 және 2010 жылы 9794,0 ... тең. Көріп отырғанымыздай 2010 жылдың көрсеткіші жоғары.
Заңды тұлғаларға міндетті төлемдер бойынша салыстырсақ онда 2008 жылы 2463,0 - ке тең ... ... 2595,0 -ке, ал 3 ... ... ... яғни 2010 жылы 2818,0 мың ... ... отыр. Ауытқұ сомасы 132,0 -ке ; және 223,0-ке тең.
Салықтық емес түсімдерге келетін болсақ 2008 жылы 4704,0 -ке тең, ал ... 5704,0 -ке, 2010 жылы 9375,0 мың ... ... ... 3 ... яғни 2010 ... көрсеткіші жоғарғы соманы көрсетіп тұр, қалған 2 ға қарағанда.
Мемлекеттік меншіктен кіріс 2008 жылы 402,0 -ке тең, ал 2009жылы 500,0 ге тең, ... жылы яғни 2010 жылы 553,0 ке тең. ... ... ... ... 2008 жыл мен 2009 жылдың ауытқұ сомасы 98,0 -ге тең, ал 2009 жыл мен 2010 ... ... 53,0 ... отыр.
Мемлекеттік мекемелерден тауарлардың келіп түсу 2008 жылы 78,0 -ге, ал ... 94,0- ке тең, 2010 жылы 2312,0 ... ... ... 2010 жылдың сомасы жоғары.
Салықтық емес басқада түсімдер 2008 жылы 108,0 ге тең, ал 2009 жылы 110,0 ға тең, 2010 жылы 6255,0 мың ... ... ... ... ... Ауытқұ сомасы 6145 мың теңге.
Меншікті капиталын сатудан түскен ... ... 2008 жылы 12542,0 -ге тең, ал 2009 жылы 13680,0 -ге тең, ал, 2010 жылы 10000,0 мың ... ... ... ... ... көріп отырғанымыздай ал 2009 жылдың көрсеткіші жоғары.
Келесі көрсеткіш трансферттік түсімдер яғни, 2008 жылы 2 242 868,0 -ге тең ... ал ал 2009 жылы 2 271 868,0 -ге тең, ал 2010 жылы 2 492 091,0 мың ... ... ... Екі жылдың көрсеткішіне қарағанда 2010 жылдың көрсеткіші жоғары.
Бюджет қалдық қозғалысы бардық жылда 0,0 көрсетілген. Бюджетте қалдық жоқ.
Қорытынды
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ұйымдастырудың экономикалық және заңи принциптерінің кешені экономикалық - ... ... ... және ... ... ... құруды көздейді, сондай - ақ салық әкімшілігінің ұтымды жүргізілуін және салықтық ... ... ... ... ... ... дамуын негіздейді.
Салық жүйесінің құрылымының жан-жақты толық қанды қызмет етуінің негізі ... ... ... мен ... ... ... жүргізіліп, іске асып отырады. Бүгінгі таңда Қазақстанның Салық комитеті Қаржы министрлігі негізінде өзінің қызметтерін атқаруды ... ... ...
Мемлекеттің салық жүйесі мақсатты бағыты нақтылы белгіленген, экономикалық және заңи принциптер негізінде ұйымдастырылған біртұтас құрылым ретінде объективті экономикалық ... ... - ақ ... ... күні ... ... ... және Қазақстан Республикасы Бюджет кодексінің салықтық ереже - ... ... ... ... ... ... ... және жанама салықтар болып бөлінеді. Тікелей салықтарға корпоративтік табыс салығын, жеке тұлғалардан алынатын табыс салығын, жер салығын, көлік ... ... ... жер ... ... ... мүлік салығын және әлеуметтік салықты жатқызуымызға болады.
Корпоративтік табыс салығының салық салынатын негізгі объектісі ... ... ... ... ... оның деңгейі жылдық табыс жиынтығы мен шегерімнің (тұрақты мекемелер арқылы қызметін жүзеге ... ... ... ... ... айырмасы арқылы анықтайды.
Корпорациялық табыс салығын реформалаудың басты мақсаты салық ставкасын, сонымен бір ... ... ... ... ... есептеу мен оңтайландыру тәртібін оңайлату болып табылады.
Сонымен бірге, жаңа Салық кодексі туынды қаржы құралдарын тану және салық салу тәртібін ... ... ... ... туынды қаржы құралдарының 3 санаты атап көрсетілген:
Бірінші санат - бұл ... ... ... туынды қаржы құралдары;
Екінші санат - бұл базалық ... ... ... ... ... ... - бұл ... және базалық активті жеткізуден өзге ерекше белгіленген туынды қаржы құралдары.
Жеке тұлғалардың жеке табыс салығын салуға жатпайтын табыстарының тізбесіне барлығы 39 түрі ... оның ... 32 түрі 2008 жыл ... ... ... ... ...
Негізінен жеке тұлғалардың табыс көздерінен салық салынатын табыстарынан жеке ... ... ... және ... ... ... ... да өзгерген жоқ: 10% (дивиденттерді қоспағанда), дивиденттерге 5%.
Жер салығы одан ... ... ... ... ... қызметінің нәтижесінен және пайдалану нысанынан тәуелсіз алынады. Жер салығы толығымен жергілікті бюджетке түседі.
Жердің әрбір төліміне ... ... ... пайдаланады.
Салықты төлеу салықтық кезеңнің 1-ші шілдесінен кешіктірмей тіркелген объектілер бойынша жергілікті бюджетке төленеді.
Көлік құралдар салығын төлеушілер болып жеке ... ... ... ... ... ... құқығында көлік құралдары бар заңды және жеке тұлғалар. Салық объектісі болып көлік құралдары табылады. Салық базасы көлік құралдарының ... ... ... ... ... құн ... ... процесіне және тауардың (жұмыстың, қызметтердің) айналысына қосылған, сату ... ... құн ... ... ... ... құны салығы болып табылады, сондай-ақ Қазақстан Республикасының ... ... ... ... жасалатын аударымдар. Бюджетке төлеуге жататын (тиісті) косылған құн салығы тауар айналымына қосылған құннан, орындалған жұмыстан, көрсетілген қызметтен ... ... ... ... ... ... мен ... да міндетті төлемдердің түрлерін таңдау, жекелеген салықтар мен міндетті төлемдер ... ... ... және ... іс - ... ... ... және рентабельді болуын бағалау барысында қалыптасады.
Мемлекеттің салық жүйесінің фискалдық әлеуеті әрқашанда ... ... ... заңнамасы мен кезекті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңдағы салықтық міндеттемелердің экономикалық - ... мән - ... ... ... ... салық міндеттемесі мемлекет алдындағы әрбір салық төлеушінің ... ... ... және ол ... ... сәйкес жүргізіледі. Салық кодексі республикалық және жергілікті бюджетке түсетін салықтарды, алымдар мен ... және ... да ... ... ... Қазақстан Республикасы зандарымен реттелетін кеден баж салығы, алымы мен ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды реттейтін бірден-бір заңды кұжаты болып табылады. Салық кодексі салықтардың ... ... ... ... ... салық салу объектілерін, салықтың негізгі түрлері бойынша ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Т. Рысқұлов аудан әкімдігінің қаржы бөлімінің ... ... ... ... қаралган
- әлеуметтік салық;
* жеке табыс салығы;
* мүлік салығы.
Жүргізілген ... ... ... ... 2 ... көріп отырғанымыздай, яғни 2008, 2009, 2010 жылдары үнемі өсіп отыр.
Қалған салық түрлері ұйымда қаралмағандықтан теория жүзінде қарастырылды. Салық кодексіне байланысты.
Яғни, ұйым өзі ... ... ... дер ... ... ... аударып отырумен ғана шектелмеді, бүкіл аудан бойынша салықтар уақытылы төленіп бюджетке аударылуын қадағалап, бақылау жасап ... ... ... ... есеп ... ... ережесіне сәйкес жүргізіледі.
Есеп жүргізу жүйесі толық компьютерлік жүйесіне көшірілмеген және ... ... ... ... ... ... Б.Б // Бухгалтер бюллетені №1, Алматы қаңтар 2009, 18 ... ... Н.К // ... ... №1, ... ... 2011.18 ... Нурсиитов М.С Оқулық, Алматы 2011
* Смагулова А.С // Бухгалтер бюллетені №3-4, Алматы қаңтар. 2011 38 бет
* ... Ә.Т ... және ... есеп ... Бухгалтер бюллетені №43, Алматы қазан. 2009
* Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі). - ... ...
* ... М.Б. Оқу ... - ... Беркутова Л.М // Бухгалтер бюллетені №1, Алматы қаңтар.2009 118 бет
* №8 (IAS) ... ... ... ... ... 2010.
* Мейірбеков А.Қ Жер салығының түсініктемесі>>// Экономика негіздері Алматы №30, 2008 33 бет
* Ақпаева Ұ.Қ >// ... ... 2010 ... ... Б.Ж. Оқу ... - ... Қазақ Университеті, 2003
* Үмбетәлиев А.Д., Керімбек Ғ.Е. Оқулық - Алматы: Экономика, ... ... Б.Т > ... ... №9, ақпан. Алматы 2009
* Есбергенова Л.Б. КазНУ хабаршысы №66, Алматы 2008, 55 бет
* Аудиторлық ... ... ... Республикасының Заңы. - Алматы: ЮРИСТ, 2008
* Бухгалтерский учет в ... ... ... ... 2007 г
* Дүйсенбаев . Алматы
* К.Ш.Дүйсенбаев, Э.Т.Төлегенов, ... ... ...
* ... ... ... ... 2010
* К.Ш. Дюсембаев, С.К. Егембердиева, З.К. Дюсембаева Учебное пособие: - Алматы: ,
22 Ілиясова Қ.Қ, Құлпыбаев С.Б ... ... 2005 ... ... Б.Қ ... 2009 жыл
24 Өтебаев Б.С Оқұ құралы.- Алматы
25 Үмбетәлиев. А.Д. Керімбек. Ғ.Е. ...
26 ... Р.С. ... 112 стр
27 Белов А.Н. Алматы
2005 135 стр
28 Нурсиитов А.С. Алматы 2010
29 ... план ... ... ... утвержденный приказом
мин. Финансов РК от 23.05.2007 г. №185

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 94 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні."30 бет
«жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру»91 бет
Аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуында жергілікті бюджеттің әсерін талдау (Қызылорда облысы Қармақшы ауданы әкімдігінің экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі мысалында)33 бет
Бюджеттің кіріс бөлігін қалыптастырудағы салықтардың теориялық негізі54 бет
Бюджеттің кірісі мен шығысының экономикалық талдауы41 бет
Бюджеттің кірістері, шығыстары және бюджеттік құқықтық қатынастар 7 3. Мемлекеттік борыш 1311 бет
Бюджеттің экономикалық маңызы және оның кірістері мен шығыстары35 бет
Бюджеттің экономикалық маңызы мен рөлі25 бет
Бюджеттің экономикалық мәні10 бет
Жергiлiктi бюджеттiң қалыптасуындағы жанама салықтардың экономикалық мазмұны61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь