Сын және оның этикалық аспектiлерi

Жұмыс тәжiрибесiнде сынды жиi кездестiруге - өзiмiз сынауға немесе әрiптестер тарапынан сыналу объектiсi болуға тура келедi.
Әсiресе, басшы үшiн сын ережесi мен оларға қойылатын этикалық талаптарды бiлу өте маңызды, өйткенi, кейбiр уақыттарда өз бағынушыларына, олардың жұмыс бағасына байланысты және қызметтегi мiнез-құлықтарына қарай сын ескертпелерiн айтуға тура келедi. Тек басшы ғана сын ескертпелерiн жасап қоймай, сонымен қатар жай қызметкерлерде (олар жоғары дәрежелi кәсiпқой социалистер) басқа қызметкерлердiң өз қызметтерiн жақсы орындау үшiн жұмыс сапасына талдау жасауға мәжбүр болады. Ережеде өкiнiшке орай, сынаушы мен сыналушының қарым-қатынастарын қиындататын және дау-жанжалға әкелiп соқтыратын көптеген аспектiлер бар. Егер сын ескертпелерi орынсыз айтылғын болса, онда ондай сын ұжымының этикалық дәрежесiн төмендетедi және психологиялық климатына зиянын тигiзедi. Сын әдiл айтылса да, ауыр қабылданады, демек сыналушының қызметтегi мiнез-құлқының өзгеруi немесе жұмыс сапасының көтерiлуiне қол жеткiзу мақсат емес. Мүмкiндiгiнше осындай шиеленiстердi шешу үшiн сын ескертпелерiн айтқанда сынаушы да, сыналушы да, Гроцесстiң этикалық жақтарына сәйкес кейбiр ережелердi ұстану керек.
Сынаушыға ұсыныстар:
1. Сынға қатысты ұжымдық, заңгерлiк, статустық негiздер бар екенiн шешiңiздер. Басқа сөзбен айтқанда, өзiңiз үшiн iстiң мән-жайын жеткiлiктi жақсы бiлетiнiңiздi анықта: Сiз өз жұмысыңыздың кәсiпқой маманысыз, сiз сынайтын қызметкер бөлiмi сiздiң бөлiмiңiзге тiкелей қатысы бар ма және соңында, сынайтын объект туралы анық және толық ақпарат жеткiлiктi ма? Осы сұрақтарды өзiңiзге қоя отырып және оларға нақты жауап бере аласаңыз ғана, сын ескертпелерi туралы шешiм қабылдауға болады.
2. Сiзде сынға негiз бар делiк. Бiрақ сынды жариялауға әлi кезек келген жоқ: әсiресе сiз басшы, менеджер болсаңыз, сiздiң ойыңызша сынды қажет ететiн қызметкермен куәгерсiз сөйлесiп көрiңiз. Әрине егер ол сынға бiрiншi рет тартылып тұрса, яғни қызметтегi мiнез-құлқында бұрын-соңды қателар жiберiлмеген болса, онда сын мағынасындағы бiрiншi әңгiме бетпе-бет болуы керек. Басшы (қатардағы қызметкер) сыналушыға, егер мұндай қателiктер қайталанса сын сферасының өрiстейтiнiн, яғни мұндай қылықтар бүкiл ұжымға немесе жоғары басшы органдарына жарияланатынын ескеру керек. Ереже бойынша, мұндай ескертпелер (қоқан-лоқы деп айтуға болмайды) қателердi түзеуге, қызметтегi мiнез-құлықтың өзгеруiне өзiнiң нәтижесiн тигiзедi, өйткенi ешкiм өзiнiң қателiктерiн бүкiл ұжым қызметкерлерiнiң бiлгенiн қаламайды.
3. Тағы бiр ереже – ол сынды мадақтаудан бастау, яғни сыналушыға айтылатын бiрiншi сөздер шамамен былай болу керек: “Сiз өзiңiздiң компетентiңiзбен (түрлерi – адалдық, кәсiпқойлық, тәртiптiлiк) қалай осындай (кешiрiлмейтiн) қателiктердi жiбердiңiз”. Ары қарай алғашында оның жұмысына сынаушы жоғары баға бергендiктен, ол оны сенiмдiлiкпен қабылдайды. Сыналушы өзiнiң бұрынғы еңбектерiнiң бағаланғанын көрiп, беделiн сақтап қалады және ренжiмей сабырлықпен
        
        Сын және оның этикалық аспектiлерi
Жұмыс тәжiрибесiнде сынды жиi кездестiруге - өзiмiз сынауға немесе
әрiптестер тарапынан ... ... ... тура ... ... үшiн сын ережесi мен ... ... ... бiлу өте маңызды, өйткенi, кейбiр уақыттарда өз бағынушыларына,
олардың жұмыс бағасына байланысты және қызметтегi мiнез-құлықтарына қарай
сын ... ... тура ... Тек ... ғана сын ... ... сонымен қатар жай қызметкерлерде (олар жоғары дәрежелi
кәсiпқой социалистер) басқа қызметкерлердiң өз ... ... ... ... ... ... жасауға мәжбүр болады. Ережеде өкiнiшке орай,
сынаушы мен сыналушының қарым-қатынастарын ... және ... ... ... ... бар. Егер сын ескертпелерi орынсыз
айтылғын болса, онда ... сын ... ... ... ... ... ... зиянын тигiзедi. Сын әдiл айтылса да, ... ... ... қызметтегi мiнез-құлқының өзгеруi немесе
жұмыс сапасының көтерiлуiне қол жеткiзу мақсат емес. Мүмкiндiгiнше осындай
шиеленiстердi шешу үшiн сын ... ... ... да, сыналушы да,
Гроцесстiң этикалық жақтарына сәйкес кейбiр ережелердi ұстану керек.
Сынаушыға ұсыныстар:
1. Сынға қатысты ... ... ... ... бар ... Басқа сөзбен айтқанда, өзiңiз үшiн iстiң ... ... ... ... Сiз өз жұмысыңыздың кәсiпқой
маманысыз, сiз сынайтын ... ... ... бөлiмiңiзге тiкелей
қатысы бар ма және соңында, сынайтын объект ... анық және ... ... ма? Осы сұрақтарды өзiңiзге қоя отырып және ... ... бере ... ... сын ... ... шешiм қабылдауға
болады.
2. Сiзде сынға негiз бар делiк. Бiрақ сынды ... әлi ... ... ... сiз ... ... болсаңыз, сiздiң ойыңызша сынды қажет
ететiн қызметкермен куәгерсiз сөйлесiп көрiңiз. Әрине егер ол ... рет ... ... яғни қызметтегi мiнез-құлқында бұрын-соңды
қателар жiберiлмеген болса, онда сын мағынасындағы бiрiншi әңгiме бетпе-
бет болуы керек. Басшы (қатардағы ... ... егер ... ... сын сферасының өрiстейтiнiн, яғни мұндай қылықтар
бүкiл ұжымға ... ... ... органдарына жарияланатынын ескеру
керек. Ереже бойынша, мұндай ... ... деп ... ... ... ... мiнез-құлықтың өзгеруiне өзiнiң
нәтижесiн тигiзедi, өйткенi ешкiм өзiнiң қателiктерiн ... ... ... ... Тағы бiр ... – ол ... мадақтаудан бастау, яғни сыналушыға айтылатын
бiрiншi сөздер шамамен былай болу керек: “Сiз өзiңiздiң компетентiңiзбен
(түрлерi – ... ... ... ... ... қателiктердi жiбердiңiз”. Ары қарай алғашында оның
жұмысына ... ... баға ... ол оны ... ... ... бұрынғы еңбектерiнiң бағаланғанын көрiп,
беделiн сақтап қалады және ... ... ... әдiл деп
қабылдайды. Ақырында адам ... ... ... ... және ... сөздер есту үшiн қателiктерiн түзеуге шабыттанады.
4. Төртiншi ереже этикалық сипатта: ... ... ... ... ... ... Айту ... “Сiздiң жұмысыңыз өте нашар
орындалған, сiздiң қызмет мiндеттерiне қарым-қатынасыңыз ... ... және ... ... “Сiз ... ... өрескелсiз, осындай
қызметкердi қалай жұмысқа алған” деген сөздер айтуға болмайды.
5. Сынап тұрып сөзiңiздiң ... ... ... ... ... эмоционалды қылықтарды айтып салмауға көңiл бөлу керек.
Бiр қалыпты, ... үн , ... ... ... ... хабардар болу сияқты қажеттi қасиеттер сынаушының ... болу ... ... ... қабылдауға болмайды, сыналушыға сөз айтуға ... ... ... оның өзiн ... ... бар ... ... тiптi
болмаса оны басқа түрде көрсетуi мүмкiн.
7. Сын “есеп беру” болмас үшiн, оны сыналушы ... өз ... ... мен ... оята ... ... ... “Барлық адам қателiк жiбередi, онда тұрған ештеңе жоқ,
бiрақ адамның жақсы жұмыс ... ... сол ... деген сөздер
айтылу керек. Сынаушы өзiнiң кезiнде жiберген қателiктерiн еске түсiре
отырып және ... ... ... өз ... ... келтiру
керек. Бұл сыналушының өзiнiң жiберген қателiктерiне қарамай, жағымды
нәтижелерге жетуiне кедергi болатын нәрселердi ... ... ... ... ... ... ... тигiзедi.
8. Бiреудiң адресiне сын ескертпелерiн айтатын менеджер (жай ... ғана ... ... ... Оны ... ... немесе
қызметтегi мiнез-құлқына риза еместiгiнен, оның қиын жағдайлардан қалай
шығуды және қателердi қалай түзеудi бiлетiн тәжiрибелi, ... ... ... ... болады. Тек сынға ғана тоқталып қоймай,
сыналушыға қиын сұрақтарды шешуде, мысалы: ... ... мен ... ... немесе “Сiзге осыған ұқсас қателiктермен күресудегi өзi
тәжiрибем туралы ақыл бергiм келедi” деген лебiздердi айту жөн. ... ... ... ... ... болмау керек.
9. Сыншының соңғы сөзi, бiрiншi сияқты, сыналушыға өз күшiне сенетiн,
қателiктерi мен кемшiлiктерiн ... ... ой ... ... ... ... ... түсiнгенiңiзге және мұндай жағдай қайталанбайтынына
сенемiн”, “Мен сiздi намысы бар, тәжiрибелi қызметкер ретiнде бiлемiн
және қателiктер мен ... ... ... ... ... өз жұмысындағы жаңылыстарды орнына ... ... ... осыған дейiн айттық. Бiрiншi сынайтын адамға не
iстеу керек, ... ... ... сiздi ... ... сiздi байқағанның, сiзге көңiлi толмағандығының белгiсi
деп түсiнуге болады, өйткенi сiзден көп ... ... ... ... ... ... ... бағасы өте жоғары болған. Сiз
күтпеген жағдай ... сiз ... ... ... Бұл ... сiздiң
қызметiңiздiң логикасы қайтадан өзiң туралы жақсы ойлауды талап етедi.
Оған қатты қынжылмаңыз сiз оны бұрында ... ... ... ... Өзiңiзге, жұмысқа, қызметтегi мiнез-құлқыңыз бен iс-әрекетiңiзге ... ... Бұл ... ... ... емес. Сiз жұмысты
жақсы iстей алмайсыз ба? Сiз әрине ... Сын ... ... ... ... ... көтерiлгенiне және т.б. рахмет айтасыз.
3. Практикалық ескертпелерге өз жауабыңды: “Мен сынмен толығымен келiсемiн,
жұмысты жақсы ... ... ... т.б.) еш ... жоқ” деген
сөзден бастап, “Менiң мүмкiндiктерiме жоғары баға бергенiңiзге алғысымды
айтамын" деген фразамен сынға жауапты ... ... ... ... ашуланбай, сынмен келiсiп тұрғанын, сонымен қатар, “Мен
бұл ... ... ... ... ... жоғары бағасы
қатысушылардың есiнде” деген сөздердiң бәрi қасында осы ... ... ... жақсы әсер қалдырады.
Егер бұл бөлiм жиналысы немесе жалпы жиналыс ... онда ... ... зер салып тыңдамайды және әр айтылған сөз үзiлiп
естiледi. Мысалы, сын ... ... ... кiрiп ... мүмкiн, ал, “Менiң потенциалымның бағасы жоғары” және “Жақсы
iстеу” деген сөздер жақсы естiледi және ... ... ... ... ... ... бiреуге ұрысқан жоқ, сынаған жоқ, ... ... ол не үшiн оның ... ... ... алғыс
айтты.
Жоғарыдағы айтылғандарды сыналушыға үндеу деп түсiнуге болмайды,
бiрақ өз ... әдiл емес ... мен ... қылықтар болса
үндеуге қатты жығылуға болмайды.
Автор өзiнiң жеке тәжiрибесiне сүйене отырып сынға келесiдей
сөздермен ... ... тура ... ... ... ... ... және бағалайтын адам ретiнде қабылдап және ... еске ала ... ... ... адресiме сын ескертпелерiн
айтқандарға алғысымды ... ... ... ... ... ... ... мамандардан тұратын ұжымда менiң жақсы
iстейтiнiме еш күмәнiм жоқ”.
Бұл жерде ... ... ... ескертпелер” лебiзi “айтылған
тiлектермен” алмастырылған және бүкiл жиналыс бойы журнал оқып отырған
бiр қатысушы соңында: “Мен ... сенi не үшiн ... ... ... мақтадың” деген түрде текст құрылады. Автор осындай мысалды
пайдалануды ... ... ... ... ... ... ... жоғары бағалы позиция беретiн сынның тағы бiр пайдалы жағы:
егер, басқа қызметкерлердiң ... ... ... ... ... онда ол ... жұмыстың жақсы жүргенiне
жаны ауыратын адам. Егер сын сыналушы үшiн үстiнен жай түскендей
болса, бұрын соңды ең болмаса қызметкерлердiң ... осы ... ... онда ... ... сапасы онша толғандырмайды, оған
ұжым мен басша алдында өзiн көрсету маңызды болып тұр. ... ... ... ... ... ... үшiн сыншының сынайтын жұмысының
сапасына деген шындық қарым-қатынас мүмкiншiлiктерiн ұғады.
Сонымен қорытынды ... Сын әдiл болу ... ... ... ... айтылу керек.
Бiреудiң адресiне айтылған сынның пайда болу себебiн анықтау сыншыға
мақсат болып табылады. Не ... ... ... ... ... ... әр қызметкер үшiн жұмыста қателiктер мен ... ... ... ... ... ... ... өз
мiндетiне жауапкершiлiкпен қарауына кiрiспеу керек. Осындай жағдайларды
талдау керек.
Сын ережелерi ... жете ... ... ... ... қызметкерлердi дұрыс мадақтау туралы бiрнеше ұсыныстар
берген әдiл. Жұмысқа алғыс айту, мадақтау бұқара, қызметкерлер ... ... ... ... бұл тек ... ... ғана ... бiрге алғыс пен мадақтау мақсатына жеткiсi келетiн, оны қоршаған
коллегаларға да жағымды психологиялық әсер ... ... ... ... да, ... жағынан да этикалық норма мен ереженiң
бұзылғаны әрқашан коллегалар мен ... да ... өте ауыр ... ... ... ... өш алу, жалғандық, өтiрiкке
жатпайтын, бiрақ дұрыс тұжырым ... ... ... ... ... ... ... адалдық, ақ ниеттiлiк, ақ
көңiлдiлiк, ескертпелерге және олардың ... ... ... ... ... ету, жалпы мақсатқа жету – әр қызметкер мен әр
ұжымға iске асыруда тiлейтiн сын ... ... ... осындай.
10 тақырыпқа арналған сұрақтар.
1. Сiз жұмыс өмiрiнде қандай этикалық бұзушылықтармен сын ... ... ... ... ... ... этикалық нормасын
бұзуда қандай жағымсыз психологиялық салдарлар бар?
3. Сынайтын және сыналатын ... ... ... ба? Ұсыныстар
тiзбесiн толықтыруға бола ма?
4. Сыналатын адамның ... ... ... ... жағымсыз
салдарлар бар?
5. Жұмыс өмiрiнде сынның этикалық жақтары жалпы ... роль ... ... ... ... ... ... әлсiретедi немесе
күшейтедi?
7. Сiз жұмыс сыны процесiнде этикалық ауытқуларды жiбересiз бе?

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Іскерлік этика құндылықтары мен қағидалары13 бет
Азаптан құтқарылудың сегіз жолы10 бет
Бастауыш мектептің оқыту процесінде оқушыларға адамгершілік тәрбиесін беру24 бет
Басшының қолданатын этикалық нормалары10 бет
Бизнес этикасының ерекшеліктері8 бет
Бухгалтерлік есеп және бухгалтерлердің этикалық жауапкершілігі8 бет
Дана философ Конфуций туралы16 бет
Ежелгі Қытай философиясы туралы35 бет
Жүсіп Хас Хабыж Баласағун20 бет
Заңгердің кәсіптік этикасы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь