Аз қамсыздандырылған топтармен әлеуметтік жұмыс

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
І.БӨЛІМ. АЗ ҚАМСЫЗДАНДЫРЫЛҒАН ТОПТАРМЕН ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ӘДІСНАМАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Халықтың аз қамсыздандырылған тобының мәні мен құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.2 Аз қамсыздандырылған топтармен әлеуметтік жұмыстың әлемдік тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.3 Халықтың аз қамсыздандырылған топтарына қатысты әлеуметтік.саяси концепциялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.4. Кедейшілік әлеуметтік.экономикалық құбылыс ретінде ... ...

ІІ.БӨЛІМ. АЗ ҚАМСЫЗДАНДЫРЫЛҒАН ТОПТАРҒА ӘЛЕУМЕТТІК КӨМЕК ПЕН ҚОЛДАУ КӨРСЕТУ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
2.1 Әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінің қарқынды дамуы мен осы саладағы өзгерістердің мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2 Қазақстандағы кедейшілікпен күрестегі мемлекеттің әлеуметтік саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.3 Қазақстан Республикасы мен шетелдің әлеуметтік қамтамасыз ету жүйесіне салыстырмалы талдау жасау ... ... ... ..
2.4 Жастардың қазіргі кезеңдегі кедейшілік мәселесіне қатысты көзқарасы: әлеуметтанулық зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... ..

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Қазақстан Республикасының халқын әлеуметтік қамтамасыз ету жағдайымен осы саладағы атқарылған және алдағы уақытта болжанып отырған мәселелерді, жаңа бағдарламаларды, Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың стратегиялық жолдауын пайдалана отырып кең ауқымда мағынасы ашылды.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Республикамыздың «Қазақстан - 2050» стратегиясы - қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты халыққа жолдауында Президентіміз Н.Назарбаев атап өткендей, еліміздің дамуының басым бағыттарының бірі тұрғындардың материалдық және әлеуметтік әл-ауқаты болып табылады.
1. «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» Елбасы жолдауы
2. Л.В.Дьякова. «Социальная политика по преодолению бедности в Чили». // «Латинская Америка». №9, 2005. 5-9б.
3. «Социальный менеджмент», Учебник под редакцией Д.В.Валового. – Москва, «Интел-синтез, 1999. - 355-359 б.
4. «Социальный менеджмент», Учебник под редакцией Д.В.Валового. – Москва, «Интел-синтез, 1999. - 359-360 б.
5. Мюрдаль Г. «Мировая экономика. (Проблемы и перспективы)». – М., 1958. 26 б.
6. Абдирайымова Г.С. Қазақстандық қоғамның өзгеріс жағдайларындағы дәс-түрлі құндылықтары. Вестник КазНУ им. аль-Фараби. - Серия психологии и социологии. - 2008 г. -№2. -С. 89-95.
7. Биекенов К.У. Әлеуметтану сөздікі Оқұ құрамы. Алматы: «Сөздік», 2006. - 30 п.л
8. Биекенов К.У., Садвакасовой А. Патриотизм как основа служению государству. Саясат. - 2007. - №8. - С.9-12.
9. Волков А.М. Швеция социально-экономическая модель // М.: Мысль, 1991.
10. «Основы социальной работы». Учебник / Отв.ред. П.Д.Павленок. – 2-е издание, испр. И доп. – М.: «ИНФРА-М, 2001. – стр 382-383.
11. Волков А.М. Швеция социально-экономическая модель // М.: Мысль, 1991.
12. К.У. Биекенов, М.С. Садырова, З. А. Нагайбаева. Институционализация казахстанской социологии / - Алматы : Қазақ университеті, 2006. - 336 с.
13. Байгереев М. «Нидерланды: суть реформы социальной защиты - в стимулировании трудовой активности : [новая идеология социальной политики подразумевает не раздачу социальных пособий, а содействие в трудоустройстве] ». // «Человек и труд», 2004. № 2. - С. 21-24.
14. Галямова В.Ф. «Китай: реформы, их результаты и перспективы страны в ХХ1 веке» // Аналитик. – 2004. - С. 3-5.
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Абданов Б.Қ.
АЗ ҚАМСЫЗДАНДЫРЫЛҒАН ТОПТАРМЕН ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫС
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
050905 - мамандығы бойынша
Алматы 2013
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ... ... ... және ... ...
кафедрасының меңгерушісі
______________ Г.С. Әбдірайымова
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Тақырып:
050905 - мамандығы бойынша
Орындаған Б.К. ... ... К.У. ... ... С.М. ... ... АЗ ... ТОПТАРМЕН ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ӘДІСНАМАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Халықтың аз қамсыздандырылған тобының мәні мен ... Аз ... ... ... ... ... тәжірибесі............................................................................
1.3 Халықтың аз қамсыздандырылған топтарына қатысты әлеуметтік-саяси концепциялар................................................
1.4. Кедейшілік әлеуметтік-экономикалық құбылыс ретінде.......
ІІ-БӨЛІМ. АЗ ... ... ... ... ПЕН ... ... ЖӘНЕ ... ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
2.1 Әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінің қарқынды дамуы мен осы саладағы өзгерістердің мәні.....................................................
2.2 Қазақстандағы кедейшілікпен күрестегі мемлекеттің ... ... ... ... мен ... ... ... ету жүйесіне салыстырмалы талдау жасау..............
2.4 Жастардың қазіргі кезеңдегі ... ... ... көзқарасы: әлеуметтанулық зерттеу..................................
ҚОРЫТЫНДЫ..................................................................................
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР..........................................
ҚОСЫМША..................................................................................
КІРІСПЕ
Жұмыстың жалпы сипаттамасы. Қазақстан Республикасының халқын әлеуметтік қамтамасыз ету жағдайымен осы саладағы атқарылған және ... ... ... отырған мәселелерді, жаңа бағдарламаларды, Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың стратегиялық жолдауын пайдалана отырып кең ауқымда ... ... ... ... ... ... - қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты>> атты халыққа жолдауында Президентіміз Н.Назарбаев атап ... ... ... ... ... бірі ... материалдық және әлеуметтік әл-ауқаты болып табылады. Тұрғындарды зейнетақымен қамтамасыз етудің деңгейі мен сапасы - еліміздің азаматтарының ... және ... ... ... құрамдас бөлігі. ЖЗЖ тұрақты түрде дамуы Қазақстан Республикасының экономикалық дамуын жылдамдатуға ықпал етеді.
Еліміздің тәуел - сіздік алған жылдары Қазақстанда халықаралық ... ... ... көп ... әлеуметтік қамсыздандыру жү - йесі құрылды. Халықты әлеуметтік қорғаудың қазақ - ... ... ... ... әлеуметтік қамсыз - дандырудың, міндетті әлеу - меттік сақтан - ... ... - ... ... - ақымен қамтамасыз етудің және әлеуметтік көмектің өзара үйлесімін қарастырады. ... ... - ... ... ел ... ... ... оның эконо - микалық және қаржылық мүмкін - ... - ... ... отырады.
Табысты жүргізілген қайта құрулар Қазақстан Республи - ка - ... ... Ұлт ... Нұрсұлтан Назар - баев - тың айқындап берген Қазақстанды дамытудың ... - ... ... ... ... іске ... ... күні мемле - кеттің әлеуметтік бағдарланған саясатына сәйкес, еліміз шикізаттық бағыттан арылып, халықтың әл-ауқатын ... ... - ... ... - стан Республикасының 2020 жылға дейінгі дамуының страте - гиялық жоспарын жүзеге асыруда.
Тәуелсіздік алған 20 жыл - бұл ... ... алға жаңа ... ... өз ... ... сезінген, жаңа міндеттерді шешу үшін топтасқан мезгілі [1].
Еліміздегі мемлекеттік ... ... ... - ... адам капиталын дамыту, халықтың өмір сүру деңгейі мен сапасын арттыру ... ... Осы ... - та ... асырылып отырған әлеуметтік бағдарламалар ең алдымен жұмыс орнын сақтауға, табыс деңгейін арттыруға, халықтың аса әлсіз бөлігін әлеуметтік ... ... ... ... ... ... - ды - рулар және басқа да әлеуметтік қамсыздандырудың жалпыға бірдей жүйелері кедейлікпен күресудің, еңбек ... ... ... елдегі әлеуметтік-эконо - микалық даму - дың маңызды құралы болып табыла - тынын көрсетті. Дамыған елдер - дің ... ... және ... халықты әлеуметтік қорғаудың базалық элементі ретінде теңдестірілген әлеуметтік сақтандыру және әлеуметтік қамсыздандыру жү - ... ... ... ... ... нығайтып, эко - номикалық өсімнің ұлттық әлеуетін күшейтетінін көрсетіп отыр.
Әлеуметтік қорғаудың қазақстандық ... ... ... ... субъектілері мүдделерінің - қызмет - керлер мен ... ... жеке ... ... ... ... ... үйлесімділігі болып табылады.
Қазақстандық қоғамның өмір сүру сапасының артуы тәуелсіздік жылдарындағы еліміздің жеткен жетістіктері болып табылады. Статистика агенттігінің ақпаратына ... ... ... ... ... мен ... себеті құнынан төмен тұрғындар үлесінің төмендеу динамикасы байқалуда.
Зерттеу жұмысының мақсаты. Халықтың аз қамсыздандырылған топтарымен әлеуметтік ... ... ... ... ... элементтеріне әлеуметтанулық талдау жасау.
Дипломдық жұмыста қойылған мақсатқа жету үшін төмендегідей зерттеу жүмысының міндеттері алға қойылды:
* Халықтың аз қамсыздандырылған ... ... ... ... мен ... ... Халықтың әлеуметтік қамтамасыз ету жүйесін жетілдіруде мәнін ашу;
* Халықтың аз қамсыздандырылған топтарымен әлеуметтік жұмыстың әлеуметтік маңыздылығын қарастыру;
* ... ... аз ... топтарымен әлеуметтік жұмыстың арнайы әлеуметтік қызметтерін зерттеу;
* Қазақстан Республикасы мен шетелдің әлеуметтік қамтамасыз ету жүйесіне салыстырмалы талдау жасау.
Зерттеу пәні. ... аз ... ... ... ... ... ...
Зерттеудің объектісі -Халықтың аз қамсыздандырылған топтары.
Тақырыптың зерттелу деңгейі. Зерттеу кезінде шет ел ғалымдарының еңбектері мен отандық ... ... ... зерттелді, соның ішінде: А. Бабич, Л. Дробозина, Е. Егоров, В. Жеребин, Е. ... С. ... Г. ... В. ... М. Седова, Е. Шутяк, И. Шейман, С. Шишкин, С. Янова, Ю. Якушев және Абдирайымова Г.С., Абсаттаров Р.Б., Абишев М.А., ... М.С., ... К.Ү., ... З.Ж., Пузиков М.Ф., Утешов С.Қ. және т.б. ... ... ... ... Бұл ғалымдардың еңбектері мен материалдары осы зерттеу жұмысының мәлімет көздері ретінде теориялық негіз болып ... ... ... ... ... екі тараудан, әр тарау төрт бөлімшеден, қортындыдан, пайдаланған әдебиттермен қосымшадан тұрады.
І-БӨЛІМ. АЗ ҚАМСЫЗДАНДЫРЫЛҒАН ТОПТАРМЕН ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫСТЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ӘДІСНАМАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 ... аз ... ... мәні мен ... аз ... тобы - ... материалды жеткіліксіз қамтылған адам немесе табысы төмен және минималды халықтық тұтыну стандарттарына сай келмейтін отбасы - ... ... ең ... күнкөріс деңгейі деген атауға ие болды; отбасы табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен адамдар тобы.
Қазақстан қоғамына әртүрлі әлеуметік жағдайына байланысыты ... тән. ... ... жоғары. Табыс айырмашылығы 10% көбірек және соңғы 5 ... 15 % ... ... саны 4-тен 15 ... ... заман жағдайлырында әлеуметтік нашар отбасылар ғана емес ауқатты деп есептелетін отбасылар да ... ... ... ... ... I, II топ мүгедектері,қарт адамадар(80жастан үлкен),зейнеткерлер,көпбалалы аналар,толық емес отбасы, мүгедектер бар отбасылар,студентті отбасылар,жұмыссыз отбасылар, балалы жұмыссыз ... ... тап ... ... ... ... ... нәубетке тап болғандар, босқындар,бомждар т.б.) және девиантты отбасылар(алкоголиктер, нашақорлар, бұзақылар).
Материалды жеткіліксіз қамтылған халық тобына ... ... ... әлеуметтік және экономикалық саясатының бағыты. Егер бұрындары халық өмірінің сапасын реттеу орталықтан болса, қазір бұл проблеманы жаңа әдістермен шешеді. Ең ... ... мен ... ... ... - табысты автоматты турде түзету. Негізі индексация екі түрлі тәсілмен жүзеге асырылады: белгілі бір уақытқа белгілі бір пайызда көтеру ... ... ала ... ... баға өсу ... қарай табысты индексациялау; Индексацияға төлем мемлекеттік немесе жергілікті бюджет ... ... ... табыс түрлері,яғни жалақысы,зейнетақысы, шәкіртақысы және жәрдемақылар, біржолғылардан ... ... ... ... заң бар, ол ... және ... адамдарға әлеуметтік көмек көрсету құқықтарын тағайындайды.
Мемлекеттік әлеуметтік көмек - шынымен көмекке мұқтаж ... ... және ... ... ... ... ... көмек ретінде,сонымен қоса жеңілдіктер мен қызметтер,өмірлік ауыртпалықтарды,әлеуметтік мәртебе мен тіршілік әрекетін жеңілдету, сонымен қатар ... ... ... жүйесі.
Әлеуметтік мемлекетті құруды көздеп отырған Қазақстан өзінің әлеуметтік ... ... ... ... ... жүйесі әлеуметтік қорғау жүйесімен алмастырылды. Қазақстанның әлеуметтік ... ... ... әлеуметтік қорғау жүйесі халықты негізгі қауіп-қатерлерден қорғауға кепілдік береді: кәрілік, мүгедектілік, асыраушысынан айырылған ... ... ... ... ... ... кепілдік бере тұрып,әрбір азаматтың өзінің мүмкіншіліктерін іске асыруына,өзінің иннициатива танытуына, өзінің жеке басының қабілеттерін пайдалана отырып,жетістіктерге жетуіне ... ... ... әлеуметтік саясаттың негізгі міндеттері келесідей:
* табиғи және ... ... ... ашаршылық, түрлі қауіп-қатерлерді зардаптарына мемлекеттік кепілдік беру;
* әлеуметтік ауыртпалықты азайтатын,белгілі бір өмір сүру ... және оның ... ... ... материалды қаражаттарды қайта бөлу және оларды ұйымдастыру;
* өмір сүру ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті қолдау).
Еліміз қазіргі таңда әлеуметтік мемлекет құру жолында. Әлеуметтік мемлекет дегеніміз - бұл ... ... ... ... халықтың әл-ауқатын жақсарту үшін күш жұмылдыратын мемлекет. Осы бағытта бірнеше стратегиялық бағдарламалар қабылдануда, ... ... ең ... ... ... сондай-ақ ,, , және т.б. Бұл стратегиялардың іске асуы Елбасының жыл ... ... ... ... ...
Жоғарыда келтірілген фактілердің Қазақстанның дамуындағы маңызды аспектілер болғандықтан, еліміз реформалар барысынан қалай өтті, ... аз ... ... ... ... шаралар жүргізіліп жатыр, мемлекеттің әлеуметтік саясаты қалай құрылған және қалай қызмет атқарып жатыр деген ... ... ... ... ... таңдауға негіз болды.
1.2 Аз қамсыздандырылған топтармен әлеуметтік жұмыстың әлемдік тәжірибесі
Чилидегі халықтың аз қамсыздандырылған тобымен күрес бойынша әлеуметтік саясат.
Халықтың аз ... ... ... чилилік дәстүрі елінің мәдени және саяси дамуының ерекшеліктерімен байланысты. Барлық тарихи ... ... ... ... ... игілігі мен гүлденуі үшін жауапкершілік идеясы басты болды.
Аугусто Пиночетаның билігінің аяқталуы мен демократизация процесінің даму кезеңінде тек саяси ғана ... ... ... да ... болды. Бірінші демократиялық үкіметті демократиялық партиялардың коалициясының () көрнекті өкілі, Християндық демократиялық партияның лидері Патрисио Эйлвин (1990-1994) басқарды. Одан ... ... ... Эдуардо Фрей Руис-Тагле (1994-2000) болды. Бұл үкіметтердің алдында маңызды міндеттер тұрды: демократизация процесінің ... ... ... ... маңызды мәселе жаппай кедейшілік болды.
Әскери үкіметпен жүргізілген қатаң ... ... ... ... тек ... ... әлеуметтік сферасын да өзгертті. Еңбек қатынастары, білім, денсаулық сақтау, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... айырылды, ол орнын жеке фондтар мен басқарудың децентрализацияланған жүйесіне берді.
80 жылдардың соңында Чили кедейшілік пен әлеуметтік ... ... ... ... бірі ... 1990 ж. ... шегінде өмір сүретін халық 38,6% құрады. Әлеуметтік теңсіздік деңгейі бойынша Чили әлемде 54 орында болды. Осылайша, ... жж. ... ... ... ... ... елдің халқының тең жартысы неолиберальді реформалардан ұтылып, құрып біту ... ... ... басында қоғамның бұл бөлігі, әрине, жаңа үкіметтен, ең алдымен, ... ... ... ... мен ... ... ... түскен әлеуметтік бағасының компенсациялануын күтті. Сонымен қатар кәсіпкерлер ортасы, бизнеспен байланысты жаңа орта тап ... ... ... ... ... жалғасыун талап етті. Мықты экономикалық ресурсқа, ықпалды саяси күштер мен армияның қолдауына сүйенетін бизнес-элитаның ... ... ... да ... ... бастамаларға айтарлықтай бөгет болды. Кедейшілікті жеңудегі саясаттың жүзеге асуы қоғамның жоғары қабаттарының алдындағы белгілі бір идеологиялық негізсіз мүмкін емес ... аз ... ... ... ... Э.Фрей Руис-Тагленің президенттілігінің басында бекітілді. Ол үкіметтік комиссиялардың, сондай-ақ қоғамдық ұйымдардың көптеген әлеуметтік инициативалары мен ұсыныстарына негізделіп, бірнеше ... ... ... ... ... халқын өмірлік маңызды қызметтермен қамтамасыз ету - ауыз су, электроэнергия, канализация мен телефон байланысы;
* елдің алшақ аудандарындағы жан-жақты ... ... ... жерлерде білім беру,медицина мекемелерінің, жол құрылысы, қала орталықтарынан оқшаулануды жою;
* кедей аудандардың ... ... мен ... ... аса ... ... үй ... басшылары - әйелдерді қорғау бойынша арнайы бағдарламалар құру;
* кедей отбасыларына әлеуметтік бағдарламалар жұмысына енуіне көмектесетін құқықтық көмек жүйесін ... ... ... ... ... ... ... басқарушы кадрлардың жауапкершілігі мен профессионализмін көтеру.
Білім беру жүйесін жетілдіру кедей қабаттарға, оның қол жетімділігін көтеру халықтың аз ... ... ... ... ... ... рөл ... Кедей қабаттан шыққан балалар үшін мектептің мәдени және психологиялық орталық болғандықтан, Эйлвин үкіметі муниципалды ... ... беру ... ... қана ... ... ... өмірінің жүйесін сапалы өзгертуді көздеді - баланың мектепте өткізетін ... ... ... ... ... кәсіби дайындығын көтеру, жас әрі квалификацияланған мамандарды тарту. Осыған байланысты 1990 ж. Р-900 атты ... ұзақ ... ... ... ол жылына 900 сәтсіз мектептерді, негізінен кедей аудандарының мектептерін қамтыды. Ақшалай субсидиялар мен мұғалімдер үшін квалификациясын ... ... ... ... заманғы құралдар, оқулықтар мен әдістемелік-оқулықтар, жаңа мамандар бағытталып, білім сапасы қадағаланды. Бұл ... ... ... ... мектептердің жағдайын жақсартты.
Р-900 бағдарламасын жүзеге асыру үкіметтің жалпы мектептік білімнің қол жетімділігі проблемасына ... ... ... ... әлеуметтік теңсіздік салдарына да көңіл бөлініп отырды, яғни жоғары, орта және ... ... ... ... ... Осы мүмкіншіліктерді теңестіру білім беру аймағындағы мемлекеттің стратегиясының басты ... ... ... ... ... ... екпін тең мүмкіншіліктерге қол жеткізуге, халықтың кедей қабаттарына медициналық қызмет көрсету деңгейін көтеруге жасалынды. 1981 ж.-дан кейін ... бұл жүйе ... және жеке ... қаржыланатын болды, және қызметтің сапасы мен көлемі төленген ақыға тікелей байланысты болды. Үкіметпен мемлекеттік қаржыландыруды ұлғайтуды, ... ... ... ... қол жетімді болуы үшін шаралар жасалынғанымен, жалпы алғанда денсаулық сақтау жүйесі тиімді әрі қазіргі ... ... ... ... қызмет көрсетуде әлеуметтік бағыттылығынан мәңгіге айырылды.
Әлеуметтік қорғау мен зейнетақымен қамтамасыз ету жүйесінде әскери тәртіп жылдары басталған қайта-құрулар жалғасты. Оның мәні, бір ... ... ... барынша дифференциациялау, яғни жалпы мемлекеттік қамқорлықты жойып, ең мұқтаж категорияларды ... ... ... - ... ... ұмтылатын әр адамның талпынысын қолпаштап отыру. Анығы, мұнда еңбек нарығына толық қатысатын ... ... яғни ... ... жұмысы бар, және салық төлеп отыратын. Сонымен қатар осы жылдар ... ... ... ... қорғаудың құралы мемлекеттің ақшалай субсидиялары болды - қосымша субсидиялар,қайыршылық жағдайындағы жәрдемақы,отбасылық ... ... ... ... ... үшін ... да төлемақылар.
Чили социологтары осы шаралардың ойластырылғандығы мен атаулылығын атап ... олар 2000 жылы ... ... ... ... 8,6% ... Сонымен қатар тікелей ақшалай көмекпен қатар, қызмет көрсету мен жеңілдіктер түріндегі ... ... ... ... зор болды (білім беруде, денсаулық сақтауда, арзан баспанада). түріндегі жәрдемақылар 2000ж. кедей отбасының бюджетінің шамамен 37,2% құрап, ... ... ... ... ... ... Ал ... бай қабаттардың 20% үлесіне аталған жеңілдіктердің 0,2% келді. Осылайша, атаулы, нақты, мақсатқа бағытталған ... ... ... ... жоюда тиімділігін көрсетті.
Сонымен қатар, үкіметтік шараларды құрудан бөлек, кедейшілікті және әсіресе, әлеуметтік теңсіздіктің психологиялық ... ... ... ... ... ... үлкен рөл атқарды. Азаматтық қоғамы жақсы дамыған елдерде - Чили олардың қатарына кіреді, өз аудандарының ... ... ... ... ... ат салысады. Осы ұйымдардың мемлекеттік мекемелермен барлық деңгейдегі өзара әрекеттестігі әлеуметтік бағдарламалардың ... ... ... ... ... табылады [2].
Германия.
Еуропа елдерінде буржуазиялық қоғамның нарықтық шаруашылық жағдайындағы адамдардың өмірін жақсартудың ... ... ... ... ... ... ескере отырып,әлеуметтік мемлекет қалыптастыру процесінде көп жақтарын пайдаланып көруге болады.
ФГР-дің екінші канцлері, ғалым әрі саясаткер Людвиг Эрхард (1897-1977) өткен ғасырдың 50-60 жж. ... ... ... ... ... ... ... кең ауқымды экономикалық реформа жүргізген. Эрхардтың теориялық көзқарастары ресми мемлекеттік доктрина дәрежесіне дейін қойылған және экономикалық ... ... ... саналған теориясына негізделді. Эрхардтың пікірі бойынша,әлеуметтік нарықтық шаруашылық бастапқы кезден-ақ тек теория ғана емес,елдің келбетін түбегейлі өзгертуге мүмкіндік ... ... әдіс те ... ... ... ... ұстанымдары бойынша жанама реттеудің кейнсиандық теориясына жақын болды. 50-60 жылдары Еуропада ағылшын экономистті Дж.М.Кейнспен (1883-1946) ұсынылған және ізбасарларымен жетілдірілген ... ... ... ... ... ... бағаларда төмендету жалақыны көтерумен қатар жүрді. Бағаларды тұрақтандыруға деген ұмтылыс орнықты бағалардаң тізімін мерзімді басылымдарда жариялап отыруда ... ... Өз ... ... ... ... ... заң қабылданды. Эрхард экспортты үш есе ұлғайта алды. Оның ... ... ... ... тек ... тұрақтылығын қамтамасыз еткен жағдай да ғана бекітуге болады.
Әлеуметтік бағытталған нарықтың салыстырмалы ... ... ... ... жұмысбастылық жүйесін құру болды, жұмыс орындарының санын ұлғайту мен жұмыссыздықты азайту бойынша оң шаралар қабылданды. Нарықтың ... ... ... механизміне халықты әлеуметтік қорғаудың арнайы жүйесін ендіруді талап етті. Эрхардтың пікірі бойынша, әлеуметтік ... - бұл ... ... арналған саясат емес, миллиондағандар үшін саясат.
Оның ең маңызды аспектісі салық саясаты болды: қоғамның барлық аз қамтылған қабаттарын салық салудан босату, ... ... ... бас ... әлеуметтік бағдарламаларды қаржыландыруды ауқатты азаматтарды кейбір субсидиялардан айыру мен жоғары ... салу ... ... ... Реформа барысында зейнетақы мен басқа да мемлекеттік жәрдемақылар бірнеше есе ... ... ... ғылыми айналымға монетаристтік типтегі мемлекетке қарама-қарсы термині енді.
Монетаризмнің мәні - ... ... бас ... ... ... ... ... халықтың жұмысбастылығы мен бағалардың тұрақтылығы қамтамасыз етіледі. Монетаризм әлеуметтік сақтандырудың мемлекеттік жүйесіне, мемлекеттік медициналық көмек мен білім ... ... ... экономикаға мемлекеттің араласуына қарсы шығады. Монетаризмге қарағанда әлеуметтік мемлекет қоғамдық процестерді, соның ішінде нарықты реттеп отырады; барша халықтың мүддесі үшін ... ... ... ... мемлекет барлық жұмысшыларға жақсы өмір сүруге қол жеткізуіне,ұжымдық іс-әрекеттер ... ... пен ... жағдайларын жақсартуға құқық береді.Бұл халық ауқаттылығын жаппай көтерудің ... ... ... ... ... әрі өзара байланысқан әлеуметтік-экономикалық, валюталық-қаржылық, ғылыми-техникалық, инвестициялық және экономикалық саясат арқылы мемлекеттің нарықтың қызмет ету ... ... ... ... ... ... орнына белгілі бір индикативті көрсеткіштерді орнатуды қарастыратын индикативті жоспарлау тәжірибеге енгізілді.
Индикативті жоспарлар көп жағдайда баспа беттерінде ... ... ... көрсеткіштердің жиынтығы ретінде баяндалады. Осылайша, еріксіз негізі жоқ формуласы туындайды,яғни барлық директивті емес жоспарлар - бұл , . ... ... ... ... ... ... директивті жоспарлардан жалпы алғанда жақсы орындалды. Индикативті жоспарлардың жоғары тиімділігі бірқатар факторлармен анықталынды, ең ... ... ... кезінде мықты экономикалық, құқықтық, әкімшіліктік инструментарий іске асырылды. Соғыспен әлсіреген ФГР-дың 60 ж. ... ... ... тең ... ... ... көп ... сәтті индикативті жоспарлаумен түсіндіріледі. Бұл сәттіліктің негізін келесідей факторлар құрады:
* әлемдік ... ... ... жетістігін қолданған, жоспарлауды құраушылардың жоғары квалификациясы;
* осы жоспарларды жүзеге асыру кезіндегі инструментарий мен әдістердің әртүрлілігі, қандайда да ... ... мен ... ... ... кәсіби мемлекеттік аппараттың табандылығы мен бірізділігі,саяси тұрақтылық сақталмаған жағдайларда да, ол ... ... ... ... ... жол ... жақындағы және алшақтағы перспективаларға әлеуметтік-экономикалық дамудың басты мақсаттарына кең ауқымды ұлттық келісімді жасап шығару;
* біртіндеп таптық конфронтацияны әлсіретіп ... ... ... ... ... ... жағдайы мен табыстар аймағындағы саясаттағы келісімдерсіз елде индикативті ... ... ... жаппай бас көтерулер жалғасушы еді.
ФГР-дағы реформаларды зерттеп қарастырған ... ... ... ... қызметін қорытындылай келе, оның мақтан тұтарлық жетістіктерге жеткенін атап ... , ең ... ... ... ... ... моделін дұрыс таңдағандығының арқасында жүзеге асты. Эрхард жүргізген экономикалық реформа экономикалық-саяси мәселелер бойынша шешімдерді қабылдау мен жүзеге асыру процесінде азаматтардың ... ... ... ... жетпес еді. Сонымен қатар реформаның сәттілігі Эрхардтың өз елінің ғалымдарының көмегін пайдаланғанына да байланысты ... ... ... ... сәйкес, ФГР-дың жалпы экономикалық дамуын бағалау бойынша эксперттік кеңес ... ... ... ... ... ... үшін қажетті бастапқы ұсыныстарды жасап отырған [3].
Көріп отырғанымыздай, ФГР-дағы әлеуметтік мемлекет құру бойынша реформа ... ... ... ... кезеңде елдің экономикасын, әлеуметтік әл-ауқатын көтеру маңызды басымдыққа айналды. Әрине, соғыстан кейін қандай да болсын елдің ... ... ... ... көтеру, Кеңес елі де соғыстан кейінгі кезеңде үлкен жетістіктерге жетті. Алайда Кеңес Одағы құрған экономикалық жүйе ... ... 80 ... ол құлдырауға ұшырады, керісінше, ФГР қазіргі таңда дамыған елдердің қатарында, экономикалық дамуындағы жетістіктері жоғары, тұрғындарының әл-ауқаты да ... ... ... ... әлеуметтік-демократиялық теоретик, Нобель сыйлығының лауреаты, шведтік социализм моделінің құрушысы Гуннар Мюрдальдің көзқарастарымен ... ... көп. ... 70 ... азаматтарының материалдық және әлеуметтік қамтамасыздығы жоғары деңгейдегі Швецияның билік басында үздіксіз тұрды. Мюрдаль нарықтың әлеуметтік бағыттылығының, әлеуметтік ... ... ... ... пен ... ... теориясының ұстанушысы болды.
Мюрдальдің пікірінше, бастысы - халықты әлеуметтік ... ол ... бұл ... ... ... ... үшін - заңнамалық,экономикалық,әлеуметтік және әлеуметтік-психологиялық кепілдіктер жүйесі,экономиканың тәуелсіздігі мен кәсіпкерлігінің ... жеке ... ... ... ... ... ... үшін теңдей жағдайлар жасау,және еңбекке қабілетсіз азаматтар үшін өмір сүруін қамтамасыз етудің белгілі бір деңгейін жасау. Әлеуметтік қорғауды ... ... ... ... ... ... келесідей бағыттарын қарастыруы керек болды:
+ қоғам мүшелеріне жоғары өмір сүру ... ... ету және ... себептерге байланысты көмекке зәру адамдарға материалдық көмек көрсету;аз қамтылғандарға жеңілдіктер орнату және оны ... алып ... ... ... қайшы келмейтін қандай да болсын амалдармен толыққанды өмір сүруі үшін қаражат табуына жағдай жасау;
+ азаматтардың білім беруде, медициналық ... т.б. ... ... ... ... ... ететін жағдай жасау;
+ жалданбалы жұмысшылар үшін қолайлы жағдай жасау, оларды нарықтық экономиканың кері ... ... ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
+ азаматтарды қылмыскерліктен қорғау;
+ құқықтық, әлеуметтік ... ... ... ... ... және саяси құқықтар мен еркіндіктерді қорғау;
+ саяси құғын-сүргіндер мен әкімшілік зарарлардан қорғау;
+ ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз ету [4].
Әлеуметтік қорғаудың осы шараларын жүзеге асыру үшін адамдардың ұмтылыстарын тәрбиелеу, зерттеу және ... ... және ... ... ... бойынша, [5].
деген ұғым Швецияның әлеуметтік-экономикалық қатынастардағы ең дамыған мемлекеттердің бірі ретінде қалыптасуымен байланысты туындаған. Ол 60-жылдардың соңында ... ... ... ... ... ... ... түрде болмауының аясында тез экономикалық өсудің реформалардың ауқымды саясатымен жақсы ... атап ... ... ... ... ... Швецияның осындай сәтті әрі алаңсыз бейнесі, әсіресе, сол кездегі дүниежүзіндегі әлеуметтік және ... ... өсу ... ... ... ... моделін анықтаудың тағы бір тәсілі шведтік саясатта екі басым мақсаттың айқын көрінетіндігінен шығады: толық жұмысбастылық және ... ... бұл ... ... ... де ... ... дамыған еңбек нарығындағы белсенді саясат және аса үлкен мемлекеттік сектор (бұл ... ең ... ... ... ... ... тарату саласы туралы айтылуда) осы саясаттың нәтижелері ретінде қарастырылады.
Экономикалық жүйенің жақсы қызмет етуі бағалар ... ... ... ... ... және ... дамуға тәуелді болып келеді. Әсіресе, инфляция - швед экономикасының теңсіздігіне де, бәсекеге қабілеттілігіне де ... ... ... ... ... қамтамасыз етудің инфляцияға әкеліп соқтырмайтын және экономикаға кері әсер ... ... ... ... ... ... ... пен инфляцияның арасындағы дилемма шведтік модельдің әлсіз жері болды.
70-жылдардың орта шенінен бастап сыртқы нарықтағы бәсекелестіктің асқынуына және ... ... ... ... ... ... күрделене түсті, әрі шведтік үлгінің жолы болмады. Әсіресе, терең құрылымдық дағдарысқа түскен өнеркәсіптің бірнеше саласы өте үлкен шамада мемлекеттік көмек ала ... ... ... ... бұлыңғыр болжамдарына қарамастан, Швеция дағдарыстан шықты. 1983 жылдан бастап ... келе ... ... ... өсім швед ... ... жағдайларға бейімделе алғандығын және оның өмірге сай екендігін көрсетті.
Швед үлгісі мына ... ... ... ... ... жүйесі тиімді, мемлекет кәсіпорынның өндірістік іс-әрекетіне араласпайды,ал еңбек нарығындағы белсенді саясат нарықтық экономиканың әлеуметтік шығындарын минимумға келтіруі тиіс. Бұның мағынасы жеке ... ... ... ... және ... ... тұрмыс деңгейін жоғарылату үшін салық жүйесі мен мемлекеттік сектор арқылы кірістердің бір ... ... көп ... ... тұрады,бірақ бұл қайта тарату өндіріс негіздеріне әсер етпеуі ... Бұл ... ... ... элементтерге және ұжымдық ақшалай қорларға түседі[6].
Қазіргі заманғы түсінікте Швецияның әлеуметтік саясаты он ... ... ... ... бірге дамыды.
ХХ ғасырдан бастап әлеуметтік саясат басқа елдермен салыстырғанда, көп жағдайда, барлық тұрғындар үшін қалыптастырылды. Мұнда шешуші рөлді 1913 жылы ... ... ... ... ... ... атқарды. Осы кезден бастап экономикалық қаражаттарды бөліп беру ... ғана ... ... бұл ең нашар жағдайдағы адамдарға бағытталған қамсыздандыру кепілі болды, (), ол біртіндеп қамтамасыздықтың белгілі бір деңгейінің кепіліне айналды. Мұнда ... ... яғни ... мен ... ... теңестіру емес, теңестіруге (дені сау адам мен ауру ... ... ... істеуші мен жұмыссыздың арасын теңестіруге) ұмтылыс айқын байқалды. Денсаулық сақтау, әлеуметтік қызметтер мен қызмет көрсетулер, табысы мен ... ... ... ... барынша қол жетерліктей болды.
90-жылдары принципі қоғамдық пікір-талас барысында сынға түсті. ... ... ... ... ... ... күнде де кең түрде саяси және қоғамдық қолдауды тауып отыр. Шведтердің түсінігінде осындай жүйе мемлекеттік және ... ... ... ... ... тиіс ... мемлекеттік шығындарды қаржыландыру кешенді түрде жүргізіледі. Мемлекеттік сектордың түрлі ... жеке ... ... бар. ... ... ... ... дотацияларды,негізінен, орталық үкіметтен алады. Ал орталық үкімет үшін негізгі ... көзі ... ... ... ... 1988 жылы ... төленген, әлеуметтік сақтандыруға жарналар мен салықтар 340 млрд. кронды немесе орталық үкіметтің барлық табысының 90% ... бұл ... 50% ... салықтар, 15% әлеуметтік сақтандыруға салықтар құрайды.
Жергілікті билік үшін қаржыландырудың негізгі көзі - табысқа орнатылатын салық (60%). ... ... ... ... сақтандыруға деген кәсіпкерлер мен жұмысшылардың жарнасы негізгі ... көзі ... ... ... экономиканың тиімділігін арттыру үшін маңызды. Мысалы, маңызды мемлекеттік қызмет түрлеріне - көлік пен байланысқа, білім беру жүйесіне ... ... ... мен ... ... болуы. Мұнда жеке мен мемлекеттік сектордың өзара әрекеттестігі айқын көрінуде: жеке ... ... ... өсуі ... және басқа да түсімдер арқылы мемлекеттік бюджетке ... ... ... ... сектордың халыққа қызмет көрсетуі кеңейе түседі.Бұл Швециядағы рекордтық деңгейге жеткен салықтар мен мемлекеттік кірістер арқылы ұлттық пайданы ... ... мен ... ... мемлекеттің аса үлкен рөл атқаруына алып келді. Реформалық идеологияда бұндай іс-әрекет деген атау алды ... ... ... жүйесінің ресми жарияланған мақсаты - халықтың аз қамтылған тобымен күрес. Әлеуметтік минимум жыл сайын, кедейшілік шегі ... ... өмір сүру ... ... есептелінеді.
Нидерландыда, бүкіл Батыс Еуропадағыдай абсолютті кедейшілік емес, салыстырмалы халықтың аз қамтылған тобымен күреседі, бұл заңды ... егер өмір сүру ... тек сөз ... ғана ... ... ... ... банкінің банкноттарымен де, яғни нақты қаржы түрінде кепілдендірілсе,онда әлеуметтік проблема ретіндегі абсолютті кедейшілік те ... ... ... ... ... заң ... Assistanse Act) әлеуметтік бюджетті қалыптастыру мен жоспарлаудың жаңа ережелерін орнатты, ендігі ... ... ... жай ғана ... ... ... тиімсіз болып саналады. Муниципалитеттер үшін әлеуметтік жәрдемақыларға қаражаттарды үнемдеу үшін және жұмысбастылыққа көмектесуге барынша күш салу үшін ... ... ... 2004 ... ... ... ... қауіп-қатерлерді орталық үкімет өз мойнына алады, ол екі бөлікке бөлінген тіркелген бюджетті ... - ... ... бюджеті және бюджеті. мәні қиын жағдайға ұшыраған адамды қоғамға ... ... ... ... кедей адам деген, бұрыннан бері жұмыс істемейтін және ... ... ... ... адам. Бұл жағдайдың себебі әртүрлі болуы мүмкін - созылмалы ауру, жергілікті тіл білмеу, моральді-психологиялық проблемалар, ... ... ... ауыр ... және т.б. Егер ... адам ... ... көмек сұрап келсе, онда ол қиын жағдайда деген сөз және қызметкерлер оны түсінеді.
Бұл қалай ... ... ... ... соң, сіз өз ... ... Бұл процесс сыртынан кәдімгі банктардағы және батыс аэропорттарының анықтама бюроларындағы клиенттерді қабылдаудан еш ... ... ... ... терезесінің алдындағы кеңістікті шектейтін қалың түсті жолақ, және тәртіпті қадағалаушы қаруланған ... ... ... келгеннен кейін, символикалық жолақтан өтіп, қабылдаушы қызметкерге бет ... ... бәрі ... ... ... әлеуметтік осал клиенттерді қабылдайтын адамның жұмыс орнының орналасуы мынадай: біріншіден, мықты терезенің артында; екіншіден, ... бір ... ... - осы ... ол ... ... ... анық шектеуші жолақ, алғашқы қабылдау залындағы жоғары және қол жетпейтіндей ... ... ... ... басуға арналған психологиялық қысым жағдайын жасайды. Осы жердегі қоғамдық дәретханалардың жарығы да айрықша (флюоресециациялайтын, көк спектрлі), бұл психикалық ... кем ... ... ... үшін ... ... адамдардың қиын жағдайын ескеріп, әлеуметтік қорғаудың голландиялық жүйесі бәрін ұсақ-түйегіне дейін ескерген,тек кедейлердің әлеуметтік қауіпсіздігін ғана емес,сондай-ақ солармен жұмыс істейтін ... ... ... ... мен ... қолайлы жағдайына да қарастырылған.
Мұндай шаралар экстрималды мінез-құлық көріністерін болдырмау үшін қарастырылған. ... бәрі ... ... ... ... ... ... менеджерлер мен клиенттердің өзара сыйластығы - елдің азаматтық және корпаративті мәдениетінің ажырамас ... ... ... ... ... ... 130 жұмыспен қамту мен табыстардың муниципалитет аралық орталықтарына (Center for Work and Income CWI) тән. ... ... - ... көмек алатындардың санын азайту және жұмысқа орналасуға барынша көмектесу.
Бірінші кездесуде персоналды менеджер, сіздің осындай ауыр ... ... ... ... ... ... - ... не істегенін, қандай жоспарлары бар екенін білу. Реинтеграция жоспары дәл осы үшін ... Оны ... ... ... ... салалық қызметтеріндегі өзінің әріптестерімен еңбек нарығы, кәсіби оқыту, медэкспертиза, қаржы мәселесі бойынша кеңес алады. Ол ... ... ... ... толтыруға көмектеседі,сіздің жағдайыңызда әлеуметтік жәрдемақыны белгілеу қаншалықты заңды,қай мерзімге, оны алу үшін не ... ... ... ... ... ... ... белгілеу немесе қайтарып тастау туралы шешім сегіз апта ішінде қабылдануы тиіс.
Кейз-менеджердің негізгі міндеті - клиенттің еңбек ... ... ... Осы анықтау төрт балдық шкалаға негізделген. Бірінші топтың клиенттерін салыстырмалы ... ... ... ... ... және ... ... жоспары реинтеграцияға маманданған жеке фирмалардың конкурс негізінде таңдау жүргізуі үшін ... ... ... ... - ... қызметінде One-stop-shop - принципі іске асырылады. Ол клиентті қоғамға реинтеграциялау арқылы ... ... ... жеке ісін ... ... ... кімдер? Әдетте, жоғары маманданған, жақсы дайындықтан өткен жас, талапты мамандар - түрлі базалық мамандақтары бар, жақында ... ... ... (экономисттер, социологтар, финансисттер, т.б.). Жұмыс барысында маман көтерілуіне немесе ақысы бұдан да жоғарырақ жеке секторға өтуіне құнды тәжірибе алады.
* ... ... ... ... ... ... ... сатысында тұр. Халықтың аз қамтылған тобымен күрестегі ... ... ... ... ... кейз-менеджерлердің деңгейі, жұмыспен қамту және табыстар муниципалитет аралық орталықтарының ұйымдастырылуы ... ... ... ... ... [9].
Қытай: реформалар және олардың нәтижелері.
Қытайдың саяси аймағында нақты жағдай қалыптасса, (Қытай компартиясы билікті өз қолынан жібермей отыр және ... ... ... ... ықпалымен дербес демократиялық қайта құру жолымен жүруде),елдегі әлеуметтік-экономикалық даму қарама-қайшылықтарға ... ... ... ... бағытпен туындады, бұл бағыт Пекинде Дэн Сяопиннің кезеңінен бері жүргізілген. Бұл бағыттың мәні: ... - бұл ... ... егер қоғамның бір бөлігі басқалардан тез байып кетсе, онда ол мемлекет үшін жағымды әсер береді және қоғамның бүкіл ... ... ... ... түрде жақсарту мүмкін емес. Осылайша біреулерге басқалардан жақсы өмір сүруге құқық берілді. Нәтижесінде қазіргі КХР-ның түрлі әлеуметтік ... мен ... ... даму ... ... ... бар және бұл нақты проблема болып табылады.
Бұл проблема екі деңгейде көрініс табуда. Бірінші деңгейде - бұл ... ... ... ... ... жылдары екі анық көрініс тапқан байлар мен тым кедейлер ... ... ... ... статистика бойынша, соңғылары халықтың 3% құрайды (25 жыл бұрын олар 25% ... ... 10% ең ... ... ... ... 1,4% келеді,ал 10% ең бай отбасыларына 45% келеді.
Екінші деңгейде - ... ... ... мен ішкі батыстық аймақтар дамуындағы айырмашылық. Бұл алшақтықтың үлкендігі соншама, ... ... ... бекітілген жобалар шеңберінде Батыстың артта қалған аудандарына көмек көрсету бойынша орталықтың директиваларын орындаудан бас тартып ... ... ... ең бай ... ... ... ең кедей провинциясынан он есе бай екен. Қытайдағы донор-провинциялардың жүйелі және жаппай көмекті қажет ететін провинциялардан аз болуы проблеманы қиындатуда.
Қоғамның ... ... - ... ... ... осал ... алайда фактілер коммунисттік басқару саясатының тиімділігін көрсетуде. Қытай үкіметінің әлеуметтік бағдарламаларды бірқалыпты жүзеге асыруы ... баға ... ... ... жыл ... ... ... саясаты деген саясаттан, қытай қоғамының едәуір ... және ... ... қалған аймақтарын дамыту мен қолдау бағытына қарай ауысты. Бұндай бетбұрыстың нәтижесі 2001 жылғы үкіметтің ... ... ... ретінде жарияланған бағдарламасы болды.
Бүгінгі таңда ел деген ұранмен өмір сүруде, яғни ... ... ... бұл ... ... минималды материалдық игіліктермен қамтылған және оның ешқандай да бөлігі өзінің материалдық мүмкіндіктерінің кесірінен қандай да бір ... ... қол ... алмай қалмайтын елді білдіреді. Сонымен қатар, сяокан өмір ... ... ... ... ғана емес ... табысы орташа елдердің деңгейіне немесе тіпті біршама жоғарғы көрсеткіштерге дейін), сондай-ақ білім беру ... ... ... ... ... ауыл тұрғындарының едәуір бөлігінің жоқшылығын жоюды ... ... ... ... ... ... ... да, осыған қатысты елдің жағдайы жақсара түсті. Сонымен қатар, Пекинде, ... көп ... ... ... және ... ... экономикалықтан тыс қысымды, екіншіден, өз дамуын өз бетінше қамтамасыз ете алулары үшін барлық аймақтардың ... ... ... келтіру және үшіншіден, қоғамдағы барлық дисбаланстарды қысқарту үшін қажетті құралдар бар.
Әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінің қарқынды ... мен осы ... ... мәні ... ... зор. Бұл ... 90 ... соңынан іске асуда және бағдарламамен қамтылған ҚХР-ның Батысындағы 12 әкімшілік субъект үшін оң ... ... ... Қытай туралы айта отырып, бірінші кезекте билік басындағы ... ... ... болмаған экспериментке зейін аударылады. Социализм мен нарықтық экономиканы біріктіру - 20 жылдан астам ... бойы ... келе ... осы ... ... және ... симбиоздың болу-болмауы туралы талас-тартыстар әлі күнге дейін толастамауда. Іс жүзінде бұл, ... ең ... көп, ХХ ... 80-жылдарының бас кезінде кедейлікте өмір сүрген және апаттық артта қалған елді, халықаралық саясаттың жаңа беделіне, әлемдегі ... ... ... ... ... державаға, өзінің жаңа жетістіктерге қабілетімен өзіне бүгінгі таңда ешкім де ескермей кете алмайтын ... мен ... ... ... ... отырып, аймақтық көшбасшылардың қатарына шығаруға мүмкіндік берді [10].
1.3 Халықтың аз қамсыздандырылған топтарына қатысты әлеуметтік-саяси концепциялар
Қандай да ... ... ішкі ... ... ... әлеуметтік саясат болып табылады. Әлеуметтік саясаттың басты мақсаты қоғам өміріндегі теңдіктің белгілі бір ... қол ... ... азаматтарын кем дегенде әлеуметтік минимуммен қамтамасыз ету, яғни азаматтардың қалыпты өмір сүру ... ... ... ... ... (1889) атты ... ... проблемаларын қарастыра келе, міндетті мемлекеттің қолдауы қажет етілетін жағдайлардың үш негізгі типін бөліп көрсеткен: ауру-сырқат,төтенше жағдай, кәрілік. Тұлғаның ... ... ... ... ... осы ... ... пауперизмге қарсы бағытталған шараларды жасау кезінде мемлекетпен ескерілуі тиіс деп көрсетті [11]. ... ... ... саясат ел басқарушыларымен әрқашан жүргізіліп отырған. Мысалға, Ежелгі Грецияның классикалық кезеңінде Перикл бірқатар әлеуметтік шаралар жүргізген: кедей-қайыршылардың ... ... үшін ... ... ... ... ... - жас әрі қуатты адамдарға әскери жорықтар қоғамдық сомадан табыс табу көзі болса, қаланы ... ... ... ... ... түрлі кәсіп өкілдерін, әртүрлі жастағы және әртүрлі әлеуметтік топтардан шыққан азаматтарды жұмыспен қамтамасыз ... [12]. ... ... жүргізудегі мемлекеттердің басты басымдығы азаматтарын әлеуметтік қорғау болған, және олар түрлі ... ... ... жүргізіліп отырған.
* Әлеуметтік саясаттың ғылыми тұрғыдан негізделуіне алғашқы қадамдар ХІХ ғ. соңында Германияда жасалынған болатын, ... ... ... ... ... ... ... қабылданған болатын, оның негізінде халықты әлеуметтік қорғаудың ... ... ... ... ... Мүгедектілік пен қартаю бойынша сақтандыруға қатысты О.Бисмаркпен енгізілген заңдар кедейшілік пен қайыршылықтың таралуына қарсы бағытталған заңнамалық ... ... ... болды. 1883ж. жұмысшылар үшін ауру-сырқат бойынша міндетті сақтандыру ... 1884 ж. ... ... бойынша сақтандыру, ал 1889 ж. өнеркәсіп жұмысшылары үшін мүгедектілік бойынша сақтандыру ... ... ... ... ... қартаю жағдайларында жұмысшыларды қолдауға бағытталған шаралар болды және кәсіпкерлерге жүктелді. Дәл осы ... ... ... ... рет ... ... ... [13].
Қазіргі таңда жүргізіліп отырған әлеуметтік саясаттың мазмұнына ... ... ... танушылар қоғамдық өмірді ұйымдастырудың үш негізгі концепциясын бөліп көрсетеді: ... ... және ... ... ... бере ... ... мемлекетінің концепциясы консерватизм мен либерализмнің синтезі болып ... ... ... негізгі құндылықтары - қоғамдық құрылыстың негізі ретіндегі жеке меншік және еркін нарық. Неоконсерваторлардың ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік сферада өз қатысын шектеуі қажет, яғни әлеуметтік шектеулер саясатын жүргізуі қажет. Сондықтан да бұл концепция ... ... ие ... ғ. ... ... ... классикалық капитализм түпкілікті метамарфозадан өтіп, кейіпке өтті. Осылайша, мемлекетінің теориясы да пайда болды, оның атасы ... ... ... ... ... ... ... қабатының мүддесін қорғайтын тапүстілік күш ретінде қарастырылады. Сонымен қатар, ... ... ... ... бекітілді, оның негізі әлеуметтік бағытталған экономиканың түрлі варианттары болып табылады.
мемлекетінің шеңберінде ... ... өз ... үш ... ... қайта бөлу жүйесі арқылы кедейшілікпен күрес, яғни жоқшылықпен күрес (кірістің, ... ... ... ... ... ... экономиканың кері салдарын әлеуметтік қызмет көрсету арқылы бәсеңдету.
* адам ... үшін ... ... ... ету.
Француз зерттеушісі Франсуа Ксавиер Меррьен бойынша, мемлекетінің қазіргі заманғы концепциясы, үш ... ... ... ... ... ... француздық концепциясына сәйкес, дәстүрлі қауымдастықтар (отобасы, кәсіби бірлестіктер, т.б.) әлеуметтік қорғаудың барлық функцияларын өз беттерімен орындай ... өз ... ... ... ... өз ... алуы ... Мұнда игілік әр азаматтың өзінің игілігі үшін индивидуалды жауапкершілігін мойындаудан гөрі, ұжымдық ... ... ... немістік түсінігі франциялықтан біршама ерекшеленеді: әл-ауқаттылықты тек билік етуші таптарға ғана қамтамасыз ... ... ... ... ... ... отырып, таптық күреспен құлдырап отырған елінде әлеуметтік бейбітшілікке жетуге ұмтылды.
* мемлекетінің англосаксондық түсінігі (welfare state) екінші дүниежүзілік ... ... ... ... Ол ... ... ... тұрғындарға таратады, негізгі идея барлық азаматтар лайықты өмір деңгейіне жетуі тиіс [14].
Өркениеттердің даму барысы ... ... ... ... ... ... ... жайт әлеуметтік саясаттың моделі мен қолданылатын шаруашылық жүргізудің механизмі, яғни қоғамдық ... ... мен ... ... ... ... экономикалық құбылыстардың, нормалардың, ережелердің макродеңгейлік жүйесі.
Бірталай елдердің ұстанатын бағыты экономиканың әлеуметтік моделі, мұндай елдерді тағы әлеуметтік бағытталған мемлекеттер деп те ... ... ... ... ... негіздері соғысқа дейінгі кезеңнің өзінде ордолиберализм ғылыми бағытының ... ... ... ... В., Бем Т. және т.б.). Бұл теорияның орталық ұғымы - , Х.Ламперт бойынша, бұл ... ... ... ... қатынастарды реттейтін институттар мен нормалардың жиынтығы.
Экономиканың әлеуметтік бағыттылығы шаруашылық жүргізудің ... ... ... оның тиімді жүргізілуінде ғана жүзеге аса алады. Әлеуметтік нарықтық экономика, оны жасап шығарушы теоретиктердің пікірінше, мемлекет пен ... ... ... ат ... нарықтық тиімділік пен әлеуметтік теңдіктің арасындағы балансты қамтамасыз етуге бағытталған. Қандай да болсын экономикалық жүйе әлеуметтік ... ... ... ол ... ... ие ... тиіс: экономикалық сферадағы жеке бас еркіндігі,әлеуметтік теңдік (әсіресе, экономикалық процестен тыс қалған адамдарды қолдау), антициклдық саясат (тұрақтылық), әлеуметтік ... ... ... ... ... ... модельдерін бөліп көрсетеді. Солардың ішіндегі ең танымалдары германиялық (классикалық), скандинавиялық (кейде оны шведтік социализм деп те ... және ... ... ... модель бюджет арқылы таратылатын ЖІӨ-нің жоғары деңгейімен (50% жуық) сипатталады (ФГР, Франция, ... ... ... ... ... негізінен жұмыс берушімен төленетін сақтандыру жарналары есебінен де қаржыландырылады.
Бірақ мұндай жағдайдың кері салдары да бар: капиталдардың ... салу ... ... елдерге ағып кетуі, отандық тауарлардың бәсекеге қабілеттілігінің төмендеуі. Сонымен қатар еңбек пен ... ... ... ... осы жайт 90 жылдары кейбір елдерді мемлекеттің әлеуметтік іс-әрекеттерін біршама тоқтата тұруына мәжбүр етті. Мамандар сондай-ақ тым жоғары әлеуметтік қорғалғандықтың ... ... мен ... ... ... кері әсерлердің болуын да атап өтуде.
Әлеуметтік нарықтық экономиканы барлық басқа экономикалардан ерекшелендіретін маңызды бір ... ... ... ... келісім, әлеуметтік қорғалғандылық пен тұрғындардың барлық қабаттарының жоғары өмір сүру сапасы принциптерін қамтамасыз етудің қосалқы механизмдерінің ... ... ... ... өсуі ... тұрғындардың ең аз қамтылған топтарында олардың өсуінің басып өту тенденциясы байқалады.
Әлеуметтік мемлекеттер әлеуметтік топтар арасындағы мүдделердің сәйкестігімен, сондай-ақ нарық пен ... ... ... ... ететін әлеуметтік-экономикалық институттардың жиынтығымен ерекшеленеді. Қоғам мен экономиканың әлеуметтік бағыттылығы көптеген ... ... ... рөлінің күшеюінде де көрініс табады, бұл ... ... ... ... байқалады.
Қарастырылып отырған проблеманың шеңберінде халықтың әл-ауқатының ауқымына әлеуметтік нарықтық экономиканың оң ... ... ... ... ... ... өндіріс шығындарын барынша үнемдеуді меңзейді, бағаның өсуін шектеп, бүкіл халық үшін тауарлар мен қызметтердің қолжетімділігін қамтамасыз етеді; еңбек шығындары мен оны ... ... ... және ... ... салымдар мен алынатын кірістің арасындағы нарықтық теңдікті орнатады,бұл жағдай әлеуметттік әділеттілікті ұстап тұрады;бәсекелестік есебінен нарық механизмінің барлық ... ... ... істейді, ал бұл жиналып келгенде әлеуметтік әл-ауқаттылықтың өсуі мен қоғам байлығының ... ... ... нарықтық шаруашылық концепциясы басты болып келетін елдерде (ең алдымен ФГР мен Швеция), мемлекет, басымдықты әлеуметтік міндеттерді ескере отырып, нарықтық ... ... ... ... ... егер ... ... тауарды, әсіресе әлеуметтік мәні бар тауарды сатып ала алмаған жағдайда, мемлекет заңнамалық және ... ... ... ... ... ... ... қатар,нарық жүйесіне араласу жеткілікті түрде икемді болуы тиіс, әрі кері салдарын ескеруі тиіс. Мысалға, Швецияда бұл мәселе баспана құрылысының ... ... ... дотациялар көмегеімен шешіледі. Бұл дотациялар несие нарығын реттеудің арнайы шараларының арқасында, ең алдымен баспана салуға алынған қарызға төмен процентпен төлеу,жеңілдікті ... алу ... ... ... ... ... ... сондай-ақ тиімді сыртқы әсері бар, қоғамдық маңызы бар тауарлар мен қызметтердің өндірісіне дотациялар бөледі. Осылайша, білім - оны ... ... ғана ... жалпы қоғам үшін пайдалы. Дәл осындай көзқарастармен ... ... ... ... берудің мемлекеттік секторға жатуы және бюджет есебінен қаржылануы түсіндіріледі. Бұл жағдай денсаулық сақтауға да қатысты, бұл сала да ... ... ... ... ... сонымен қатар әлеуметтік сфераның аталған салаларының қызметтері нарықпен бекітілмей,тегін немесе өте ... ... бұл аз ... үшін және түрлі қабаттарға жататын тұрғындардың өмір сүру деңгейін ... үшін ... зор. ... ... ... ... ... батыс елдерінде әлеуметтік салаға салынатын инвестициялар, ең алдымен адам капиталына салынатын салымдар,ұлттық байлықтың материалдық-заттық ... ... ... қарағанда тез ұлғаюда. Мысалға, дамыған елдердегі интеллектуалды еңбектің басты болып келетін мамандықтарға ... ... ... өсімі келеді: АҚШ-та - 85%, ФГР - 89%, Ұлыбританияда - 95%, Жапонияда - 90%. Дамығын ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру мен оның қызметтеріне нарықтық баға орнату арасындағы қатынас, әрине, әртүрлі болып ... ... ... ... ... пен ... қорғаудың бірқалыпты жүйесі құрылған, таптық қарама-қайшылықтардың айқын төмендеуі және қоғамның әлеуметтік-таптық құрылымындағы елеулі оң өзгерістер ... Ол ... кең ... ... қайшылықтар тегістеліп, шекаралары шайылып,түрлі аралас,өтпелі топтар пайда болуда. Осылайша,әдеттегі нарықтық экономикаға қарағанда,оның әлеуметтік моделі өмір сапасының барлық құраушыларына: іс ... игі әсер ... ... қамтамасыз ету, әлеуметтік инфрақұрылымның салаларының дамуы және т.б. Осы орайда атап өтетін жайт, нарықтық ... ... ... ... посткеңестік мемлекеттер үшін,жекелеп алғанда,Қазақстан үшін де үлгі аларлық жақтары аз емес. [15]
Экономиканың ... ... ... ... ... ... ... социалисттік моделі дамыды. Ол негізінен патернализм принципіне сүйенді, яғни мемлекеттің азаматтарына деген қатынасы ... әке мен бала ... ... қарастырылды. Алайда бұл жүйе ХХ ғ. соңына қарай ... ... ... Бұл ... ... құрылымы әртүрлі елдердегі жан басына шаққандағы ЖІӨ өндірісінің салыстырмалы көрсеткіштері дәлелдеп отыр. Көптеген социалисттік елдерде өсудегі оң ... ... ... жан ... ... ЖІӨ ... едәуір деңгейге жеткенімен,олардың барлығы дерлік өздерінің көршілерінен артта қалып қойды,олар болса айтарлықтай жылдам дамыған болатын. Бұл заңдылық Еуропада, ... Азия мен ... ... ... ... Әсіресе,нарықтық экономиканың социалисттіктен артықшылықтары бір елдің ішіндегі,бірақ шаруашылық жүргізуі әртүрлі жағдайда тұрған елдегі өмір сүру деңгейін салыстырғанда айқын көрінеді: ФГР мен ... ... мен ... ... ... эксперимент 50 жылдары ең бай латынамерикалық мемлекеттердің төрттігіне кірген Кубаны батыс жарты шарындағы ең кедей елдердің қатарына апарып тастады. Әрине, ... ... ... ... ... ... нарықтық жағдайында да бай да, кедей де болады, яғни нарық барлық ұлттар мен барлық индивидтердің бірден ... ... ... ... ... ... жүргізіліп отырған экономикалық саясатқа және адамдардың өздерінің жеке қабілеттеріне байланысты. Алайда,мұнда ... ... ... ... ... ... көз ... болғанымен,әлеуметтік-экономикалық жағынан артта қалдырып,кедейленуге алып келеді.
Біздің еліміз де тәуелсіздік алғанға дейін Кеңес елінің құрамында экономиканың социалисттік ... ... ... ... ... әскери коммунизм жылдары пайда болып,бұйрықтық-әкімшіліктік, жоспарлық, нарықтық емес түрінде, 30 жылдары өзінің классикалық белгілерінде толық қалыптасқан болатын. Ол ... ... көп ... жұмсаумен, дамудың экстенсивті типімен және қалыпты экономикалық мотивацияға қарсы технократизммен ерекшеленді [16]. Шаруашылық ... ... ... ... әкімшілдікке және басқарудың тікелей орталықтандырылуына негізделді, оның құраушы бөлігі жоспарлау боды. 60 жылдан бастап кеңестік экономикалық ... ... ... ... ... ... ... мен жетілдірудің көптеген амалдары жасалынды, алайда олардың бірі де нәтиже бермеді. Сондай-ақ маңайында көптеген пікір-таластар тудырып,орындалмас үміттер ... ... құру да еш ... ... ... ... ... саясат әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін ұстанды. Мұнда мемлекет басты орынға ие болды,яғни барлық әлеуметтік ... ... ... ... Барлық азаматтар жұмыс істеуі міндетті болды және барлығы дерлік жұмыспен қамтылған болды. Жалпы алғанда әлеуметтік қамсыздандыру жүйесі ... ... ... Алайда бұл әлеуметтік масылдықты да тудырған болатын,жоғарыда айтылып кеткендей,асыра ... ... ... ... ... 70 ... билік еткен социализм көптеген сындарға ұшырағанымен,оның тиімді жақтарын ұмытпаған жөн, ... ... ... ... осы елде ғұмыр кешіп тәрбиеленді. Бұл модельдің өміршеңсіз болып қалуының басты себебі жоғарыдан төменге ... ... ... ... ... өте ... ... жергілікті ерекшеліктер ескеріле бермеді,ал көптеген елдерде жергілікті өзін-өзі басқаруға басымдық беріледі. Екі модельдің оң жақтары мен осал ... бар. ... ... ... тең ... бір дәрежеде тең ұстағысы келді - ... да ... де жоқ. ... ... ... ... болып жаратылады - бірі мықты,бірі әлсіз,бірі жылдам,бірі баяу - бұл ... ... ... ... дәл осы заңдылықты негізге алған деуге болады. Ол жеке адамның қабілеттеріне, мүмкіншіліктеріне,жетістіктеріне басты орын ... яғни тек ... ғана ... да ... ол өзінің өміршеңдігін жоғалтпады.
1.4Кедейшілік әлеуметтік-экономикалық құбылыс ретінде
Кез келген экономикалық жүйелермен қатар ... ... ... ... даму деңгейіне қатыссыз әлемнің барлық елдерінде болған және ... де бар. ... ... ... ... ғана ... сонымен бірге қоғам өмірінің әлеуметтік және саяси салаларына да әсерін тигізеді, көптеген жағдайларда ол қылмыстылықтың өсуі мен ... ... ... ... ... ... салдары ретінде,кедейлік ауқымдарын азайту міндеті бүкіл әлемдік қоғамдастықтың алдында тұр.
Өте кең мағынада кедейлік дегенде ұй шаруашылықтарының немесе адамның мынадай ... ... ... ... ахуалда олардың ақшамен, мүлікпен және басқа ресурстармен қамтамасыздығының төмен деңгейі табиғи-физиологиялық, материалдық, рухани қажеттіліктерін қанағаттандыруға мүмкіндік бермейді.
Адамның физиологиялық және ең ... ... ... ... ... ... сияқты ұғыммен анықталынады. ұғымы адамның материалдық жағдайы, оған қоғамда ең көп ... ... ... өмір ... ... бермейтін жағдайларда қолданылады. термині адамдардың өздерінің материалдық жағдайына субъективті баға берулері мен олардың өздерін кедей тұрмысты ... ... ... жөніндегі пікірлеріне қатысты қолданылады.
Көптеген елдер кедейшілік ауқымдарына баға беруде табыс немесе тұтыну ұғымына сүйену арқылы кедейлік пен ... ... өз ... ... ... бұл ... осы проблеманы түсінуде айтарлықтай тарылтады. Адам дәулетті болуы мүмкін, бірақ оған ұзақ салауатты өмір сүру ... ... ... оның сауатсыз болып қалуы немесе шала білімді болуы, немесе маңызды саяси шешімдер қабылдау үдерісіне қатыса алмауы ықтимал, ... адам ... өз ... ... Осы айтылғандардың негізінде әлемдік практикада кедейлік проблемасын түсінуге байланысты үш көзқарас қалыптасты:
* табыс ... ... ... ... қажеттіліктер тұрғысынан;
* адам әлеуетінің даму мүмкіндіктері тұрғысынан.
Кедейлікті туындататын негізгі фактор тұрақты табыстан ... ... ... ... ең ... ... жұмыспен қамтылу проблемасы - ақылы жұмыстан айырылу,орындалған жұмысқа ақы төлемеу ... ... ... ... кезінде қажет машықтардың болмауынан табыстың жеткіліксіз мөлшері жатады.
Макроэкономикалық шаралар мен тәсілдер үй шаруашылықтарының жағдайына негізгі үш аспектте ... етуі ... үй ... ... ... көзі ... табыстың өзгерістерімен көрінетін жұмыс күшіне қатысты сұраныстың өзгеруі; рынок белгілейтін табысты сәйкестікке келтіруге мүмкіндік ... ... ... күрт ... және үй ... ... ... үй шаруашылықтарының тұтыну себетінің құрамы мен сатып алу қабілетіне әсерін ... ... ... ... аса ... ... жұмыспен қамтылу, адамның жасы мен тұратын жері жатады.
* Жұмыспен қамтылу - ... бас ... ... ... ... ... ... болмаса, ол қалған адамдармен салыстырғанда кедейліктің анағұрлым жоғары ... ... ... Жұмыссыздықтың деңгейі білім деңгейімен байланысты: тек бастауыш білімі ғана бар адамдар орта мектеп деңгейінде және одан жоғары ... бар ... ... ... ... қаупіне душар болады.
* Жас - көпшілік елдерде кедейліктің жоғары қаупіне балалар мен егде жастағы ... ... Үй ... ... саны ... көп болса, осы үй шаруашылығы үшін кедейліктің салыстырмалы қаупі соғұрлым жоғары болады. Асыраудағы жандардың саны көп ... ... көп ... ... ... ... ... қаупіне душар болады, бұл орайда олардың жағдайы сондай-ақ еңбекке қабілетті ересектердің жұмыспен қамтылуының ... ... де ... түседі.
* Тұратын жер - көпшілік мемлекеттерде ауыл халқы қала халқымен салыстырғанда кедейліктің қаупіне ... ... адам ... ... ... мүмкіндіктерді шектеу ретінде қаралады. Тамақтануға, киінуге және тұрғын үйге қатысты қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін адамның мүмкіндігі шектелмеуі ... ... жою ... ұзақ және ... өмір сүруіне, лайықты білім алуына, қоғам өміріне қатысуына, сондай-ақ ... да ... ... қанағаттандыру үшін жеткілікті табыс табуына байланысты мүмкіндіктерін кеңейтуге жағдай жасайды [17].
Кедейлікті зерттеудің 200 ... ... ... бар. АҚШ пен ... Еуропада бұл мәселе ертеден қарастырылып келеді.
Кедейлікті ХҮІІІ ғ. А.Смит, Т.Мальтус, Д.Рикардо сияқты ұлы ... ... ... ... міндетті түрде туындайтын құбылыс ретінде сипаттаған. Т.Мальтустың айтуы бойынша, кедейлік халықтық шектен тыс өсуі мен азық-түліктің жетіспеуі болғанда орын алады. ... ... ... тым ... байланысты және оның туындауына кедейлердің өздері кінәлі деген ой айтады. Т.Мальтустың көзқарасы бойынша, мемлекеттік көмек ... ... ... ... тек қана арттырады, бұл процесс аштық, әртүрлі аурулар, соғыс сияқты тиімді арқылы реттеліп отырады.
ХІХ ғ. ортасында Г.Спенсер кедейлікке ... ... бірі ... баға ... ... ... ол кедейлік пен теісіздік қоғамдық өндірістің өсуіне орай ... өсіп ... ... Яғни, өндірісті тоқтату мүмкін болмағандықтан, бұл мәселені толық шешу мүмкін ... ... ... ... құбылыс емес, ол әр адамның жеке проблемасы деген пікір айтады. Бір адамдар қиыншылыққа мойымай, проблемаларын шешіп жатса, екіншілері кедейліктің болуына ... жол ... Ол, ... ... ... нақты критерийлерін анықтау мүмкін еместігін өзінің методологиялық тұжырымдарында көрсетеді. Кедейліктің ең ауыр түрі - ... ... ... ... дамуының қозғаушы күші ретінде де бағалайды.
Ф.Гидденс кедейлікті екі түрлі ... бір ... ол ... болмайтын зұлымдық, екінші жағынан - әлеуметтік прогресс серігі.
Ж.Прудон: кедейлік - әлеуметтік игілік, оны жою жолдары еңбек ... ... ... ... - ... ... айтады. Ол абсолюттік және салыстырмалы кедейлік түрлерін бөліп сипаттайды. Салыстырмалы кедейлік - ... тән ... ... өскен сайын адамдардың да қажеттіліктері өседі де, адамдардың ... ... ... ... ... ... атты ... кедейліктің ең ауыр түрі - қайыршылықты бөліп көрсетеді. Ол адамға өмір ... ... ... ... ... ... көрсете отырып, негізгі қажеттіліктерін қанағаттандыра алмайтын адамдарды ғана кедейлер қатарына жатқызған. Оның тұжырымдауы бойынша, кедейлікті жеңудің шарты - ауыл ... мен ... ... қоғамның барлық қабаттарына бөлу [18].
Г.Гегель (1770-1831) неміс философы табиғи құқық ... ... ... ... ... ... ... кедейшілік проблемаларын субъективті детерминация тұрғысынан қарастырды, мұнда аяқ асты орын алған жағдай маңызды рөл атқарды, ... ... бұл ... ... ... де,қайырымдылық мекемелерінің іс-әрекетінің спецификасын да анықтады.
Гегель адамның кедейшілігінде оның қалыпты табиғи жағдайын көрді. Ол адамға көмектесе алатын қазіргі заманғы ... мен ... ... ... ... ... түрі орнатылған Англияның салық жүйесін талдай келе, ол мынадай шешімге келді: . Адамгершілік құндылықтарын жоғалту егер де Шіркеу мұқтаждарға ... ... да орын ... .
Г.Гегель қайырымдылық мекемелерінің дамуына қарсы болды, себебі олар имманентті ... тән ... ... ... ... диалектикасына қарсы тұрды, кедейшілік тұлға мен жалпы ... ... ... ... шарттарының бірі болды. .
Э.Дюркгейм (1858-1917) - француз социологы, ХІХ ғасырдың ... ... ... ... ... ... пен қоғамның моральді жағдайының проблемаларын қарастырған.
Дюркгейм кедейшілік пен әлеуметтік ... ... ... ... олар ... ұстап тұрушы факторлар болды. Оның ойынша, әлеуметтік ынтымақтастықта кедейшілік, оның ... ... ... ... бола алмайды. Әлеуметтік ынтымақтастықпен тығыз байланыстағы әлеуметтік қанағаттылық әлеуметтік реформалаудың, қайта бөлу процедураларымен бұзылуы ... ... шыға ... кедейшілік те орын алады. Кедейшілік әрқашан адамдарды тәртіпте ұстауына итермелейді, ... ... ... ... ... ол ... мен ... дезорганизациядан моральді кепілдік ретінде қызмет атқарады.
Қайыршылық проблемаларын зерттеу үшін социологияның ғылыми әдістерін алғаш ... ... бірі ... ... әрі ... реформатор Чарльз Джеймс Бут (1840-1916) болды. Ол ... пен ... ... ... ... үшін барлау әдісін жасап шығарған және қолданған ... ... ... ... ... ... ... жүргізіп,және еркін нарық жағдайындағы жұмысшылардың қанағаттанарлықсыз өмірлерінің себептерін аша келе, ол мынадай шешімге келеді,өмір деңгейін реттеуге ... ... ... саясаты мен әлеуметтік бағдарламалары арқылы пауперизмнің алдын алуға болады. (1889-1891), (1891-1903) атты кітаптарын шығарып, ол ... ... ... ... заңның жасалынуына қатысқан [19].
Ағылшын ғалымдары Ч.Бут пен С.Раунтри ХІХ ғ. ... ... ... ... ... негізі ретінде индивидтің өзінің тамақ ішуі, киім кию,баспанамен қамтамасыз ... ... өтей алу ... ... ... адамның табыс деңгейін, негізгі қажеттіліктерін өтеу ... ... мен ... ... ... ... ... керекті нормалар мен стандарттарды анықтауға тырысқан. Ч.Бут пен С.Раунтри - бірінші болып кедейлік шегін анықтаған ғалымдар. Олар ... мен ... ... ... зерттеулерінің нәтижесінде халықтың 30 пайызы өмір бойы ... ... ... отыратынын дәлелдеген. С.Раунтри зерттей келе, кедейліктің алғашқы және ... ... ... ... ... ... ... кедейлік түсінігі адамдар қаражаттарын дұрыс пайдаланғанның өзінде негізгі қажеттіліктерді өтеуге шамасы келмеген жағдайда, ал екінші кезектегі кедейлік ... ... ... дұрыс қолданбауына байланысты төмен материалдық жағдайға ұшырағанда қолданылады. С.Раунтри ... ... ... мен жай ғана ... дұрыс қолданбайтын адамдардың арасындағы адамдардың арасындағы айырмашылықты көрсеткен. Ол тек қана негізгі қажеттіліктерді қанағаттандыруға керекті отбасының деңгейін ... ... ... ... ... С. ... ... кедейлік түсінігі қаражатты дұрыс қолданудың өзінде отбасының ... ... ... ... ... ... ... кедейлік түсінігі адамның не отбасының ақшаны дұрыс қолданбауының нәтижесінде кедейлікті бейнелейді.
ХІХ ғасырдың француз ғалымы д`Оссонвиль (1889) атты еңбегінде ... ... ... ... деп ... ол ... ... қолдауы қажет етілетін жағдайлардың үш негізгі типін бөліп көрсетеді: ауру-сырқат,төтенше жағдай, ... ... ... ... ... ықпал ететін осы объективті факторлар пауперизмге қарсы бағытталған шараларды жасау ... ... ... тиіс ... ... пікірі бойынша, мақсаттық бағдарламалар мен қаржыландыру қажет,және олар муниципалитеттер құрылымы ... ... асуы ... ... ... мәні ... деп ... [20].
Вильгельм Гумбольд (1767-1853) - неміс философы, ... және ... ... ... ... ісінде мемлекеттің рөлін либерализм позициясынан қарастырды. Оның көзқарасы бойынша, мемлекеттің негізгі ... ... ... ... тұрақтылықты қамтамасыз ету,тәртіпті қамтамасыз етуі болуы тиіс. В.Гумбольд мемлекеттің адамның жеке өміріне араласуына қарсы болды, ол мұнда адамдардың құқығы ... деп ... ал ... ... осы ... ... ... жоқтығының,зиянкестіктің және қайыршылықтың орын алуына жол береді деп санады: [21].
ХХ ғасырдың 60-жылдары кедейлікке жаңа ... ... ... ... бюджеттік сауалнама мәліметтері бойынша тұрмыстың, киіну, және т.б. ең керекті қажеттіліктердің сандық параметрлерін қалыптастырған. Ол ... ... ... ... ... 80-жылдарға дейін қолданылып келген кедейліктің салыстырмалы шегін анықтаған. Энгель коэффициенті бойынша,табыс мөлшері ... ... ... тамаққа белгіленген шығын көлемі ұлғая түседі.
ХХ ғасырдың ... ... ... ... Оның негізін салушылар - Маршалл мен П.Таунсенд. Олардың көзқарасына сәйкес, қоғамда ел қатарлы өмір сүруге ... жоқ адам ... ... ... деп ... ... атты еңбегінде салыстырмалы кедейлікке мынадай анықтама береді: . Оның ... ... 25 ... ... ... өмір ... 50 ... кедейліктен қорқып өмір сүреді.
А.Маккоулидің айтуынша,адамдардың жағдайы өмір сүріп жатқан қоғамның өмір деңгейіне сәйкес келмесе, кедей болып ... ... ТМД ... соңғы 10-15 жыл көлемінде кеңінен зерттеліп келеді. Бұл мәселе Кеңес өкіметі құлағаннан кейін өзекті зерттеу объектісіне айналды. Кеңес өкіметі кезінде ... ... 1918 жылы ... ... бюджеті мен тұрмысы алғаш рет зерттелді. С.Г.Струмилин жұмыс бюджеті мен тұтынуды талдаудың негізінде алынған ақпараттар бойынша өмір құны индексін жасап ... осы ... ... одан әрі ... ... ... ... астам қаласында жүргізген. Бұл зерттеулердің нәтижесі жұмысшы табының материлдық жағдайы, тамақтануы туралы біраз ақпарат алуға мүмкіндік ... және 1920 жылы ... ... ... ал 1921 жылы ... , 1922 жылы ... т.б. ... бюджетке байланысты жаңа зерттеулер жүргізуге жол ашты.
Г.С.Полляк жұмысшы табының өмір сүру ... ... ... ... мәселеге жаңаша қарауға тырысқан. Ол жеке жалақымен қатар жұмысшылардың бюджетінде ... ... ... ... және заттай әлеуметтік жәрдемдердің барлығын ескерген.
Отандық ғалымдар кедейліктің тұрақты және жылжымалы түрлерін ажыратады. Біріншісі кедейлік ... ... ... көзқарасқа сәйкес келеді. Әлеуметтік жағдайдың төмендігі денсаулықтың нашарлауына, біліктіліктің төмендеуіне алып келеді. Соның нәтижесінде тұлға өзін төмен бағалап, ... жоя ... ... отбасыларынан шыққан балалар келешекте кедейлер санын толтыруы әбден ықтимал. Бұл райда ұрпақтан ұрпаққа берілетін кедейлік туралы айтылады. Жылжымалы ... ... ... ... ... не бай, не орта тапқа жататын адамның статусының төменге қарай жылжуын бейнелейді.
Л.А.Гордон кедейліктің ... және ... ... ... ... Әлеуметтік кедейлік әлсіз кедейлерге, экономикалық кедейлік күшті кедейлерге қатысты. Әлсіздердің кедейлігі түсінігі еңбек етуге жарамсыз, аз еңбек ететін ... көп ... ... ... жоқ отбасыларына, мүгедектерге, ауру,психологиялық тұрақсыз адамдарға қатысты ... ... ... ... ... ... қалыпты өмір стандарты бойынша өмір сүруге жағдайы келетіндердің қиын жағдайға түсуін бейнелейді [22]
ІІ-БӨЛІМ. АЗ ҚАМСЫЗДАНДЫРЫЛҒАН ТОПТАРҒА ӘЛЕУМЕТТІК ... ПЕН ... ... ЖӘНЕ ... ... ... Әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінің қарқынды дамуы мен осы саладағы ... ... ... елімізде әлеуметтік-экономикалық жаңғырудың кезекті сатысы аяқталды деп ... ... ... ... негізінен халықгы әлеуметтік қорғаудың нарық экономикасына лайықты жаңа үлгісі жасалды.
Қазipгi уақытта шамамен Қазақстанның әрбір төртінші азаматы ... ... ... ... ... 23,6%) ... Қазақстан Республикасы Заң жобасы талқыланды.Палатаның Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің төрайымы ... ... заң ... ... ... ... ... депутаттарымен 2011 жылғы қыркүйек айыннан басталған. Сол ... ... ... ... отырыстары өткізілді, заң жобасына жолданған 100-ден астам ұсыныстары бар салыстырмалы ... ... ... ... тұжырымдамалық нормаларын айта кететін болсам, ол - зейнетақымен қамсыздандыру туралы және міндетті әлеуметтік сақтандыру туралы қолданыстағы заңнаманы одан әрі ... және ... ... ... тиіс ... әлеуметтік қорғау, олардың өмір сүру сапасы мен деңгейін ... ... заң ... ... ... ... комитеттерінен қорытынды алынды, ал жекелеген депутаттардан ұсыныс пен ... әлі де ... ... ... ... ... ... әлеуметтік саланы дамытуға ерекше көңіл бөлді. Қазіргі таңда еліміздегі қайта құрулардың ... ... ... ... мен ... жауапкершілігін оңтайлы түрде бөлуге негізделген әлеуметтік қамсыздандырудың толыққанды көп деңгейлі жүйесі құрылған. Заң ... ... ... ... және ... ... сақтандыру туралы қолданыстағы әлеуметтік заңнамадағы кемшіліктерді жою қажеттігінен туындап, зейнет жасындағы адамдарды,сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... және олардың өмір сүру сапасы мен деңгейін одан әрі жақсартуға бағытталып отыр.
Негізгі тамақ өнімдерін тұтынудың ең төменгі нормаларынан есептелген орта ... ... жан ... ... ... ең ... ... шамасы 2012 жылғы қазанда өткен аймен салыстырғанда 1,1%, 2011 жылғы қазанмен 8,5%-ға өсті. Оның құрылымында ет пен балықты ... ... ... ... үлесі 21,6%, сүт, май және тоң май өнімдері мен жұмыртқаны 14,5%, жемістер мен ... 14,8%, нан және ... ... 7,1%, қант, шай және дәмдеуіштерді 2%-ды құрады.
Ең төменгі күнкөріс деңгейі мөлшері бойынша ең ... ... ... ... тең, бір ... ... ең төменгі ақшалай табыс. Ең төменгі тұтыну қоржыны адам ... ... ... қажетті тамақ өнімдерінің, тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің заттай және құндық көріністегі ең ... ... ... ... Ол ... ... және ... емес тауарлар мен ақылы қызметтерге жұмсалатын шығыстардың бекітілген үлесінен тұрады. Азық-түлік қоржынына 43 ... ... ... ... ... ең төменгі деңгейін есептеуге арналған аз тұтынылатын азық-түлік емес тауарлар мен ... ... ... ... белгіленген үлесі ең төменгі тұтыну қоржыны құнының 40 пайыздық ... ... ең ... деңгейінің шамасы Қазақстан Республикасының (1999ж. 16 қарашадағы №474-I) ... ... ... есептелінеді.[24]
Мүгедектерді әлеуметтік қорғаудың жаңа тәсілдері заңмен бекітілді,бұл өзгерістер ... ... ... қатысуы үшін оларға тең мүмкіндіктер туғызуға бағытталған [25].
Мемлекет халықтың ең кедей буындарына материалдық көмек пен ... ... одан әрі ... болады. Бұл ретте атаулы көмек бірінші кезекте, жұыс істей алмайтын ... ... ... Ал ... етуге қабілетті адамдарға келетін болсақ, адамның табыс тауып өзін және отбасын қамтамасыз ете алуына жағдай жасалады.
Ана мен ... ... ... ... ... Осы мақсатта Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев 2006 жылдан бастап бала тууына байланысты ... ... ... ... балаларды атаулы әлеуметтік көмек алушылардың қатарынан шығара отырып, 18 ... ... ... ай ... ... төлемін, 2007 жылдан бастап - бір жасқа дейінгі бала күтіміне арналған мемлекеттік жердемақы төлемін енгізуді ұсынды.
Көп балалы аналарға ... ... ... ... ... екі есе көбейетін болады.
Жұмыспен қамтудың тиімділігін қамтамасыз ету, жұмыссыздық деңгейін төмендету және ұлттық еңбек ... ... ... ... ... 2005-2007 жылдарға арналған халықты жұмыспен қамту бағдарламасы әзірленді.
Сенімді өмір сүру деңгейіне жету, кеделікпен әлеуметтік теңсіздікті азайту ... ... ... ... іске асыру, көптеген елдердің қоғам дамуындағы стратегиялық мақсаты болып табылады. Жаһандану кезінде мемлекетаралық ... ... ... негізгі ережелері жаңа мәнге ие болды. Әлеуметтік әділеттікті орнату үшін, әділ экономикалық ережелердің өзі жеткіліксіз. ... ... ... ... ... ... ... көмектесу мақсатындағы талпынуды мадақтау тілегі, әр елдің жағдайы, мүмкінділіктерімен ... ... ... ... ... 20 ... тәуелсіздік кезінде елбасы Н.Ә.Назарбаевтің салыстыра тексерілген стратегиялық бағытының ... ... ... және нарықтық экономика талабтарына бейімделген, мемлекетаралық стандарттарға сай халықты әлеуметтік қорғау жүйесі құрылды.
Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік қамтамасыз ету ... ұзақ ... ... ... ... ... ... өкілдік ететін мемлекет мүшелерінің, жұмыс берушілердің, қоғамдық ұйымдардың белсенді қатысуының арқасында жүзеге ... ... бір ... жету ... ... қамтамасыз ету мәселесінің форматы әлеуметтік органдар жұмысшылары, ғалымдар, қоғамдық ... ... ... ... ... ... өтеді. Барлық қызығушылық танытқан жақтар осы саланың қазіргі тұрақты тенденциялармен өту ... ... болу ... ... ... ... қамтамасыз етудің артықшылықтарымен даму бағыттарын анықтайды.
2.2 Қазақстандағы кедейшілікпен күрестегі мемлекеттің әлеуметтік саясаты
Түрлі қоғамдар мен әлеуметтік ... ... ... мен өмір ... ... байланысты кедейшіліктің ортақ және өзіндік сипаттары болады. Жалпы еуропалық елдер мен Қазақстандағы кедейшілікті қабылдау қатты ерекшеленеді. Еуропада ... болу ... ... ... жүру ұят ... ... еуропалықтардың 10,4% ғана өздерінің материалдық жағдайын нашарға жақын немесе өте нашар деп бағалаған. Қазақстанда кедейшілік бейбақтық ретінде қабылданады және ол ... ... пен ... ... ... ... Сондықтан көптеген қазақстандықтар өздерінің материалдық жағдайының нашарлығын немесе өздерінің жақындары, таныстары ... ... ... ... ... ... мәліметтері бойынша, бүгінгі таңда Қазақстандағы ең бай адам мен ең кедей адамның ... ... ... 30 есе. Осы ... ... мен кедейлердің қалтасының айырмашылығы 4,8 есеге өскендігін көрсетеді.
Бүгінгі күні кедей қабаттарға аз қамтылған отбасылар жатады. Азқамтылғандық - бұл ... ... ... ... ... әрі ... өмір сүруіне мүмкіншілік бермеуі - дұрыс тамақтану уақытында киім мен аяқкиім сатып алу,бос уақытын жақсы әрі ... ... ... ... білім бере алмауы [26]. Республикадағы кедейшілікті талдауға сәйкес,біздің елімізге ғана тән ( сондай-ақ ... ТМД ... де) ... жаңа ... бөліп көрсетуге болады:
* ресми жұмыссыздар;
* жалақысы өте төмен бюджеттік сфераның өкілдері - ең алдымен ауыл және ... қала ... ауыл ... ... көп балалы отбасылар;
* толық емес отбасылар;
* қоғамның интеллектуалды қабаттары (ғылым, білім, денсаудық сақтау секторының қызметкерлері, жоғары маманданған жұмысшылар және әскери-өндірістік ... ... ... жас ... ... [27].
Елдің экономикалық дамуының оң серпіні әлемдегі қаржылық жағдайдағы тұрақсыз айқындамасына қарамастан республикадағы ... ... оң ... ... ... ... ... ең төменгі күнкөріс деңгейінен (бұдан әрі - ЕТКД) төмен халық үлесі жалпы республика бойынша 7,2 есеге қысқарды және 2010 жыл ... ... ... және ... ... оң ... сақтай отырып, 6,5%-ды құрады.2013 жылдың 1-қаңтарынан ең төменгі күнкөріс деңгейі 7 пайызға артты, яғни, ең ... ... ... 18 660 теңгені құрайды.
1.МДМ-ның 1 міндетін Қазақстан 2004 жылы орындады, алайда ел үшін ... ... ... ... болып қалуда, әсіресе ауылдық өңірлерде. Осыған байланысты, 2008 жылы ел алдында МДМ : ауылдық өңірде тұратын ең төменгі күнкөріс ... ... ... бар адамдардың санын екі есеге қысқарту жаңа міндеті қойылған болатын.
Кесте 1
Көрсеткіш атауы
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
СҚП бойынша халықтың жан басына шаққандағы ЖІӨ, АҚШ ... ... ... табыстары, орта есеппен халықтың жан басына шаққанда, бір айда, теңге ... ... ... ... 817
15 787
19 152
25 226
32 984
34 282
40 4731)
Орташа айлық атаулы жалақы, теңге
17 ... ... ... ... ... 790
52 479
60 805
67 333
77 611
Тағайындалған айлық зейнетақының орташа мөлшері (жылдың соңына)3), теңге
4 947
5 818
8 198
8 628
9 ... ... ... 418
17 090
21 238
Тағайындалған мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақының орташа мөлшері (жылдың соңына), теңге
3 630
4 095
4 394
4 602
6 627
7 528
8 366
11 ... ... ... ... ... ... орташа мөлшері (жылдың соңына), теңге
-
-
714
778
835
827
922
1 162
1 130
1 194
Ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасы4) ... ... ... жан ... ... ... 655
6 003
6 457
6 785
7 618
8 410
9 653
12 364
12 660
13 487
Ең төменгі күнкөріс ... ... ... ... жан ... ... ... басына шаққандағы ақшалай табыстары
135,6
149,2
163,1
188,9
207,2
227,7
261,3
266,8
270,8
300,1
орташа айлық атаулы жалақысы
306,0
338,5
358,2
417,5
447,1
485,0
543,7
491,8
531,9
575,5
тағайындалған айлық зейнетақысының орташа ... ... ... қол ... ... ... республика халқының едәуір бөлігі төмен табыстарға ие болып, ... ... ... қатарында қалып қою қаупі бар. Бұл ретте, ауылдық кедейліктің неғұрлым айқын көрінісімен барлық өңірлерде өңірлік кедейліктің ... ... Осы ... дейін ауылдық кедейлік едәуір жоғары деңгейде сақталып, қалалықтан үш есеге дейін артық (1 ... ең ... ... ... ... ... халық үлесі- 1 диаграмма
Халықаралық ұсынымдарға сәйкес Қазақстан Республикасындағы халықтың кедейлік деңгейін есептеу кезіңде эквивалент шкаласы, үй шаруашылықтарының әр түрлі мөлшерлеріндегі ... ... ... ... түзететін түзету коэффициенті қолданылатынын атап өту қажет. Қазақстанда бұл көрсеткіш 0,8-ді құрайды. Эквиваленттілік шкаласы үй ... ... ... ... мүшелерінің бірігіп тұрунуының әсерінен есебінен ескереді. Егер кедейлік деңгейін бағалауда ... ... ... оның мәні ... 2010 ... ... ... топтары бойынша (квинтильдер) табыстардың бөлінуін қарастырып ең төменгі күнкөріс деңгейі 13 487 теңгені құраған кезде 20% үй шаруашылықтары 11 252 ... кем емес ... ие ... ... ... шығаруға болады. Ал эквивалент шкаласын қолдану кезіңде кедейлік деңгейі 6,5% құрады, яғни үш есеге төмен.Базалық ... ... ... ... үшін ең ... күнкөріс деңгейі 2013 жылдың 1 қаңтарынан бастап 18 660 теңге болды, ал ... шегі 40 ... ... ... ... ... және халықтың экономикалық теңсіздік шамасы бойынша қоғамның бөліну үдерістері ... ең көп және ең аз ... ... топтарының арақатынасын сипаттайтын арнайы саралау коэффициенттерімен анықталады. Олардың бірі халықтың ең бай ... және ең ... ... ақшалай табыстарының арақатынасын көрсететін қорлар коэффициенті болып табылады.2001 жылдан 2010 жылға дейінгі кезеңде ол 1,5 есеге қысқарып, 5,7 ... 20 ... ... ... ... табыстардың үлесі*
Пайызбен, кесте 2
Квинтильдік топтар бойынша халықтың табыстар үлесі
бірінші (ең төменгі табыстармен) топ
екінші топ
үшінші топ
төртінші топ
бесінші (ең ... ... ... Баламдылық шкаласыз, қалыптасқан табыстармен.
Сонымен қатар, халықтың кедейлігінің нақты сипаттамасын алу үшін кедейліктің тереңдік және ... ... ... ... ... ... барлық халқы бойынша есептелген, кедейлік деңгейіне жетпей тұрған ... ... ... ... ... 2003 ... 2012 жылдар кезеңі бойынша кедейлік тереңдігі 13,5 есеге қысқарып, 1,1%-ды құрады.
Кедейлік тереңдігінің қосымша сипаттамасын кедейлер арасындағы теңсіздікті, яғни кедейлер ... ... ... ... ... ... көрсететін кедейліктің өткірлік көрсеткіші көрсетеді. Кедейліктің өткірлігі қоғамдағы ең ... ... ... екендігін көрсетеді, яғни кедей халықтың арасындағы теңсіздікті сипаттайды. 2003 ... ... ... 21,7 ... ... 0,3% құрады.
Табыстар бойынша халықтың теңсіздік көрсеткіштерінің басқасы табыстарды бөлудің әркелкілік коэффициенті (Джини ... ... ... Бұл ... мәні табысты топтардың децильдік (10%-дық) аралықпен 0,339-дан 1,2 есеге қысқарды, ол 0,278-ге дейінгі айтарлықтай теңсіздікті сипаттайды, яғни бірқалыпты теңсіздік.0,4-0,5 шегіндегі ... ... мәні ... ... ... ... ... есептеледі.
Кесте 3
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Кедейлік тереңдігі, %
14,8
13,3
10,2
8,3
7,5
3,9
2,4
2,3
1,3
1,1
Кедейлік өткірлігі, %
6,5
5,5
3,9
2,9
2,5
1,3
0,8
0,7
0,3
0,3
Қорлар коэффициенті, есе
8,8
8,1
7,4
6,8
6,8
7,4
7,2
6,2
5,3
5,7
Джини индексі1)
(децилдер бойынша)
0,339
0,328
0,315
0,305
0,304
0,312
0,309
0,288
0,267
0,278
Бұдан бұрын айтылғандай, айтарлықтай ілгерілеуге қарамастан Қазақстандағы кедейлік деңгейі аймақтық ... ... ... ... ... ... ... әсіресе ауылдық өңірде жоғары болып қалады.
2006 жылы енгізілген ең төменгі күнкөріс деңгейін есептеудің жаңа әдістемесі негізінде есептелген ... ... ... ... ... ие, ... әлі де ... мәнді.Мәселен, 2003 жылы 9,2 есені құраған болатын: Жамбыл облысында - 70,7% және ... ... - 7,7%. 2012 жылы ... аймақтық саралануы 4,5 есеге дейін қысқарды: Маңғыстау облысында - 11,6% және ... ... - ... ... ... жылы ... неғұрлым төмен деңгеймен аймақтар құрамына Астана және Алматы қалаларынан басқа 2001 ... ... ... және ... ... кірді. 2010 жылы кедейліктің ең жоғары деңгейі Шығыс Қазақстан, Оңтүстік Қазақстан және Маңғыстау облыстарында байқалуда. Сондай-ақ, 2001 жылы бұл ... ... ... ... ... кірген болатын (Алматы, Қызылорда және Жамбыл).
Кесте 4
2010 жылы кедейлік деңгейі бойынша топтар
Аймақ атауы
Төмен (2,6 - ... және ... ... ... ... және ... ... (5,3-6,7%)
Жамбыл, Солтүстік Қазақстан, Ақтөбе, Алматы, Атырау, Шығыс Қазақстан, Қостанай және ... ... ... ... ... ... Қазақстан және Маңғыстау облыстары
Кедейлік деңгейіндегі аймақтық өзгешеліктері аумақтық тиістілік өзгешеліктері бойынша да ерекшеленеді (қала/ауыл). Ауылдық кедейліктің айтарлықтай қысқару ауқымына қарамастан ... 10 ... оның ... 5,9 есеге қысқарды) 2010 жылы оның көрсеткіші едәуір жоғары болып ... ... ел ... ... ... ... ... екі есеге дейін артық болуы жалғасуда. 2010 жылы ең жоғары ауылдық кедейлік Маңғыстау облысында сақталып отыр - 21,2%, ... ... ... - 11,6%. ... ... ... ... деңгейден жоғары ауылдық кедейлік көрсеткіші Оңтүстік Қазақстан, (13,3%), Шығыс Қазақстан (12,8%), Атырау (11,6%), ... (11,1%) және ... (10,6%) ... ... ... кедейлік деңгейі қалалықтан 4 және одан жоғары есеге Атырау (9,7), Павлодар (6,6), Қостанай (4,1) облыстарында ... 2010 ... ел ... ең ... ... кедейлік деңгейі Оңтүстік Қазақстан облысында байқалған - 8,5%, ол оған аймақтағы ауылдық өңірдегі кедейлік деңгейінің ... ... ... ... ... ... тобында 2 орынды қамтамасыз етті ( кестесін қарау).
Кесте 5
Индикатор-лар
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
Табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінің ... ... ... ... ... ... қоржыны құнынан төмен халықтың үлесі1), %
барлығы
16,1
13,8
9,1
6,3
5,2
2,7
1,4
1,2
0,6
0,4
қала
10,7
8,6
4,9
3,9
2,4
1,8
0,7
0,6
0,2
0,3
ауыл
22,6
20,1
14,2
9,4
8,5
3,8
2,1
1,7
0,9
0,6
Үй шаруашылықтарының ... ... ... ... жан басына шаққанда, теңге
барлығы
5 729
6 518
7 569
8 387
9 751
13 723
16 935
20 037
21 ... ... 787
7 799
8 988
9 860
11 504
16 121
19 865
23 365
25 008
30 ... 477
4 989
5 828
6 560
7 599
10 527
13 687
16 271
17 136
20 ... пайдаланылған таыбстың күнкөрістің ең төменгі деңгейі шамасымен арасалмағы, ... ... ... ...
151,0
191,7
205,8
189,0
197,5
226,4 ... ... ... ... ...
125,2
141,8
131,6
135,4
155,6
Орташа жан басына ... ... ... ... ... 918
5 671
6 674
7 500
8 800
12 602
15 516
18 324
19 718
24 ... 255
7 267
8 424
9 349
10 990
15 535
19 172
22 569
24 220
29 ... 336
3 765
4 527
5 206
6 111
8 691
11 465
13 520
14 537
18 ... ... орта ... ... 2006 жылғы деректермен салыстыру мақсатында 2006 жылғы 1 қаңтардан бастап енгізілген күнкөрістің ең ... ... ... есептеудің жаңа әдістемесіне сәйкес қайта есептелген 2001-2005 жылдардағы деректер көрсетілген.
Ауылдық кедейлік көрінісі келесі факторлармен және проблемалармен негізделген:
- ауылдық отбасылардың көп ... ... да ... ... ... ... ... өңірлерден (әсіресе жастардың) ірі қалаларға көшіп-қонуы (жұмысқа тұру мүмкіндігінің жетіспеушілігінен және еңбекақының төмен деңгейінен, сонымен қатар кәсіптік оқыту жүйесіне қол ... ... ... ... ... ... жеке ... секторының әлсіз дамуынан, нашарланған әлсіз инфрақұрылыммен және нарық пен қаржыға шығу мүмкіндігінің қиындығынан ... ... ... және ... алу үшін ... ... ... себебінен өз кәсіптерін бастай алмауымен.
Кедейлікті қысқарту және экономикалық әл-ауқатқа қол жеткізудің негізгі факторы өнімді еңбекпен айналысу ... ... ... ... ... ... ... екі топтағы көрсеткіштермен анықталады: жұмыспен қамтылу және жұмыссыздық көрсеткіштері,яғни ... ... қол ... ... және еңбекақы көрсеткіштерімен.
Республикадағы халықтың жұмыспен қамтылу деңгейі өсу қарқынына ие: 2001 жылдағы 89,6%-дан 2010 жылы 94,2%-ға дейін. Сәйкесінше, ... ... екі ... ... ... 2001 ... ... 2010 жылы 5,8%-ға дейін. Жастар жұмыссыздығының деңгейі 2001 жылдағы 19,1%-дан 2010 жылы 5,2%-ға дейін айтарлықтай, яғни 3,5 ... ... бұл ... ... орташа ұзақтығы 14,9-дан 8,9 айға дейін 3,5 есеге қысқарды.
Соңғы он жылда орташа айлық атаулы еңбекақы салалық саралауды ... ... 4,5 ... өсті және 2010 жылы 77 611 ... ... 2010 жылы ... ең төменгі мөлшері бұрынғыдай ауыл шаруашылығында сақталып, 36 477 ... ... ... ... ... ... неғұрлым әлсіз санаты өз бетімен жұмыспен қамтылған азаматтар болып табылады,олардың жұмыспен қамтылған халықтың санындағы үлесі соңғы он жылдағы (2001 ... 9 ... ... ... ... ... жоғары болып қалып отыр, 2010 жылы - 33,3%. 2010 жылдағы өз бетімен жұмыспен қамтылған ... ең ... үлес ... ... ... ... яғни Оңтүстік Қазақстан (19,0%), Алматы (13,5%) және Жамбыл (10,6%) облыстарында байқалуда. Төмен өнімділік және осы жұмыспен қамтылу ... ... өз ... ... қамтылған халық үшін кедейліктің тәуекелін жоғарылатып, оны зейнеткерлік жүйеден, әлеуметтік қамсыздандырудан және жұмыскерлер құқығынан тыс қалдырады. Ауылдағы өз ... ... ... ... ... көзі ... қосалқы шаруашылыққа ие болып және атаулы әлеуметтік көмекті алу құқығынан айрылып, кедейліктің жоғары тәуекеліне ұшырайды. 2010 жылы өз бетімен ... ... бір ... ... мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алушылар болып табылған.
Кедей болып қалудың жоғары қаупіне ұшырайтын ең әлсіз халықтың санаттары әлі де ... ... ... саны ... үй ... ... қалып отыр (құрамында балалар, жұмыссыздар, зейнеткерлер, мүмкіндігі шектеулі жандар, студенттер бар). 2010 жылы ең ... ... ... ... ... бар ... 79,5% 5 және одан да көп адамнан тұратын үй шаруашылықтары құрамында өмір сүрген болатын, бұл 2006 жылғы көрсеткіштен 14,8 ... ... ... ... ... Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігінің деректері бойынша 2010 жылы атаулы әлеуметтік көмек алушылардың 60,9%-ын балалар құрады, 9,3% өз бетімен жұмыспен ... және 9,0% ... ... ... ... ... минимумы ең төменгі тұтыну себеті құнының шамасы бойынша бір адамға шаққанадағы қажет ең аз ақшалай табысты көрсетеді және ол ... даму ... ... ... ... адамның ең төменгі қажеттіліктерін қанағаттандаруын қамтамасыз етеді.
Ең төменгі тұтыну себеті денсаулықты ұстап отыруға қажет азық-түлік жиынтығының (азық-түлік себеті) қоректік ... ең аз ... ... құнын және азық-түліктен бөлек тауарлар мен қызмет көрсетуге жұмсайтын шығындарын ... ... және ... ... шығындар арасындағы ара қатынас ұзақ мерзімге нормативтік актілер арқылы белгіленеді.
Ең аз азық-түлік себетінің құны ай сайын тамақ ... ... ... ... ортасына қарай облыстарда қалыптасқан орташа бағаларға көбейту ... ... ... есептеу әр аймақ бойынша инфляция деңгейін есепке алуға мүмкіндік туғызады. Халық үшін тамақ өнімдерін тұтынудың ... ... ЖАҚ ... ... ... мен ... деңгейде негізгі тамақ заттарын тұтыну тұжырымдамаларына сүйене отырып әзірленеді [28].
Қазақстанның мемлекеттік әлеуметтік саясатының стратегиялық мақсаты азаматтардың ... ... мен ... ... ... ... ... дамуына жағдай жасау,халқының өмірлік деңгейін дамыған елдердің қазіргі ... ... ... ... табылады. Әлеуметтік топтар арасындағы, жалпы қоғам мен оның мүшелерінің арасындағы қарым-қатынастарды реттей отырып, әлеуметтік саясат қоғамдық өмірдегі тепе-теңдіктің ... бір ... қол ... ... яғни ... бір ... ... және материалдық емес игіліктерді таратуды білдіреді.
Әлеуметтік саясат қоғамдық мүдделер мен басымдықтарды білдіреді, және оны жүзеге асыру кезінде, мемлекетке экономикалық өсім мен ... ... ... ... ... таңдау жасауына тура келеді. Экономикалық өсімге асыра иек арту не болмаса әлеуметтік кепілдіктерді ұлғайту ... не ... ... ... ... ... шектеулілігімен және әлеуметтік деңгейінің төмендеуімен сипатталатын Қазақстан жағдайында аталған мәселе бірінші деңгейлік маңыздылыққа ие болуда.
Республиканың ... ... ... ... көп ... ... ... өткен кезеңнің тұрақты әлеуметтік кепілдіктер болған кезін, жоғары зейнетақы мен шәкіртақыларды ... еске ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау экономикалық құқықтар жүйесін қалыптастырумен қатар жүрді, оның нәтижесі әлеуметтік масылдықтың таралуы болды.
Жұмысбастылық ... шешу үшін және ... ... ... құру үшін ... ... орта және шағын кәсіпкерлікті қолдаудың мемлекеттік бағдарламасы жүзеге асырылды.
Әлеуметтік сфераның реформа барысын талдай ... ... ... тәуелсіздік жылдары едәуір трансформацияға ұшырағанын атап айтуға болады: халықты әлеуметтік қорғау жүйесі орнықты сипатқа ие ... яғни ... тек ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау; әлеуметтік сфераның мемлекеттік емес құрылымдары пайда ... ... ... ... және ғылым жүйесі модернизацияланды; зейнетақылық жүйе реформаланды. Бұл жағдай, өз кезегінде, ары қарай реформа ... үшін ... алғы ... құруда.
Қандай да болсын мемлекеттің әлеуметтік саясатының негізгі бағыты кедейшілікпен күрес болып табылады, кедейшілік бұл қоғамның ең өткір әлеуметтік-экономикалық проблемасы. Біздің ... ... ... ... ... дәстүрлі аз қамтылған санаттармен қатар (зейнеткерлер, мүгедектер, т.б.), көптеген жұмыс істеушілер, негізінен бюджеттік сфераның қызметкерлері, жартылай жұмыспен қамтылған ... да ... ... ... бүгінгі таңда халықтың өмір сүру деңгейінің көрсеткіші ретінде ғана емес, бүкіл қоғамның жалпы көңіл күйін көрсетеді ... ... ... ... ... ... ерекше болып келеді, өйткені халықтың экономикалық және әлеуметтік жағдайлары, менталитеті әр елде ... ... ... ... ... экономикаға өту жағдайындағы ұлттық экономиканы және одан бөлінбейтін әлеуметтік саясаттың дамуының өз ... ... жаңа ... ... ... ... ... әлемдік үлгілерді бейімдеудің шараларын жүзеге асырудың сенімді механизмдерін қалыптастырумен сипатталады [30].
Қазақстандағы халықты әлеуметтік қорғау жүйесі әлеуметтік ... ... ... етеді және өзінің құрамына мынадай қорғау элементтерін енгізеді:
* әлеуметтік қауіп туындағанда әлеуметтік қамсыздандыруға арналған бюджеттің ... ... ... ... ... берілетін мемлекеттік төлемдер;
* жұмыспен қамтушылар мен жұмысшылардың салымдарының есебінен міндетті әлеуметтік сақтандыру;
* жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... жеке ... әлеуметтік көмек және арнайы мемлекеттік бағдарламалар;
* әлеуметтік ... ... ... ... ... ... элементтер әлеуметтік қорғаудың ұйымдастыру-құқықтық формалары болып табылады. Осындай формалардың бірі әлеуметтік қамсыздандыру болып табылады. ... ... - қарт және ... ... ... сондай-ақ көп балалы отбасыларды материалдық қамтамасыз етудің және ... ... ... ... ... ... Адамның экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтары туралы Халықаралық пактіге (1966 ж.) қатысқан барлық мемлекеттер әрбір адамның әлеуметтік қамсыздандыруға құқығын ... ... ... ... ... ... азаматы ие, оған кепілдік беріледі. ҚР Конституциясының 28-бабы азаматтардың ... ... ... жас ... ... ... ... әлеуметтік қамтамасыз етуге берілетін кепілдіктерді бекітеді.[31]
Қазақстан Республикасында мемлекеттік әлеуметтік қамсыздандырудың қазіргі жүйесіне мемлекеттік әлеуметтік ... ... ... ... республикалық бюджеттің есебінен жүзеге асырылады. Мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылар жас бойынша, ауру, ... ... ... ... әлеуметтік қамсыздандыруға қатысты Қазақстан Республикасы Конституциясы 1-бабының 28 тармағында бекітілген, азаматтарға ... ... ... ету ... ... ... ... төлемдер,алушылар үшін тіршілік етудің негізгі көзі бола отырып, маңызды әлеуметтік қызмет атқарады;мүгедектер,асыраушысынан айрылған ... ... ... ... ... толған,бірақ объективті себептерден зейнетақы алуға құқығы жоқ азаматтар.
Қазақстандағы әлеуметтік төлемдер ... ... ... Мүгедектігі бойынша (3-15 АЕК)
2. Асыраушыдан айырылғанда (2-10 АЕК)
3. Жасына қарай (3 АЕК)
Мемлекеттік арнайы жәрдемақылар (8 АЕК)
1. Жер асты және ашық кен ... ... ... (№1 тізім)
Мемлекеттік арнайы жәрдемақылар:
1. КСРО Батырларына, Социалисттік еңбек ерлеріне, үш дәрежелі Даңқ ордендерінің иегерлеріне (9 АЕК)
2. Ұлы Отан ... ... (5,8 ... Ұлы Отан ... ... (7,1 ... Ұлы Отан соғысының қатысушыларына теңестірілген адамдарға (2,4 АЕК)
5. Ұлы Отан ... ... ... ... (5,7 АЕК)
6. Ұлы Отан соғысында қаза тапқан жауынгерлердің некеге екінші қайтара тұрмаған жесірлеріне (2,7 АЕК)
7. Қаза тапқан әскери ... ... (2,8 ... ... ... ... мүгедектерінің әйелдеріне (күйеулеріне) (0,9 АЕК)
9. Ерен еңбегі және Ұлы Отан соғысы ... ... ... ... ... үшін КСРО ... және медальдарымен марапатталған адамдарға (0,5 АЕК)
10. 1 және 2 топтағы мүгедектерге (1,4 ... 3 ... ... (0,6 ... 16 ... дейінгі мүгедек балаларға (0,9 АЕК)
13. , таққан немесе бұрын атағын алған және 1,2 дәрежелі орденімен марапатталған көп ... ... (1,9 ... Төрт және одан көп ... ... кәмелетке жетпеген балалары бар көп балалы аналарға (1,9 АЕК)
15. ... ... ... (1 ... ҚР ... ерекше еңбектері үшін зейнетақы тағайындалған адамдарға (1 АЕК)
Бір жолғы жәрдемақылар:
1. Бала ... ... ... ... ... (15 ... ... құғын-сүргін құрбандарына берілетін бір жолғы ақшалай өтемақылар (100 АЕК)
Мемлекеттің атаулы ... ... - ... табыстары кедейшілік шегінен төмен адамдарға (отбасыларға) мемлекеттің ... ... ... үйге берілетін көмек - аз ... ... ... ... ... ... (жеке тұрғын үйін ұстаудан басқа) және коммуналдық қызмет көрсетулерді тұтынуға төлейтін төлемдеріне ақшалай көмек. Тұрғын үйге ... ... ... ... қаражаттарының есебінен сол елді мекенде тұрақты тұрып жатқан және тұрғын үйдің меншік иесі немесе жалға алушысы болып табылатын ... ... ... ... ... ... және үнемі Қазақстан Республикасында өмір сүретін азаматтығы жоқ ... ... ... ... ... ... үш ... бірі болғанда туындайды, олар: мүгедек болу, асыраушысынан айрылу, ынтымақтастық немесе жинақтаушы жүйелерден зейнетақы төлемдерін ... ... ... ... немесе минималды көлемнен төмен зейнетақы тағайындалған жағдайдағы зейнеткерлік жасқа толу. Алайда,бір мезгілде әр ... ... ... ... алуға құқығы бар жандарға олардың таңдауы бойынша бір ... ... ... ... ... ... ... жіктеу қажет: мүгедектік бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылар; асыраушысынан айрылған жағдайда берілетін мемлекеттік әлеуметтік ... жас ... ... ... ... ... өмір деңгейін реттеу мемлекет қызметінің негізгі бағыттарының бірі болып табылады. Әдетте, бұл жерде ел ... күйі және ... ... мазмұны секілді факторлар басты рөл атқарады. Халықтың өмір деңгейін ... ... ... ... мен өтемақы болып табылады. Индекстеу табыстарды автоматты түрде түзетудің механизмі ... ... ... ... орнын жартылай немесе толығымен толтыру. Ол, әдетте, екі тәсілмен:
* белгілі бір уақыттан ... ... ... бір рет) ... ... бір ... ... жолымен;
* бағалар деңгейінің өсу шамасы бойынша табыстарды алдын ала ... ... ... ... ... ... азаматтардың ақшалай табыстарының барлық түрлері (еңбекақы, зейнетақы, жәрдемақы, шәкіртақы,бір мерзімдік төлемдердің басқа да түрлері) индекстеледі. Меншіктен түскен табыстар индекстелмейді. ... ... ... ... және ... бюджеттің есебінен, коммерциялық негізде жұмыс жасайтын кәсіпорындар мен мекемелер және қоғамдық ұйымдар қаржыларының ... іске ... ... ... ... әдісі өтемақы болып есептеледі. Өтемақы басталып келе жатқан немесе басталуы мүмкін бағалардың ... ... және т.б. ... белгілі бір топтары үшін салдарлы шығындардың орнын толтыруды білдіреді. Өтемықыны азаматтың өзіне тәуелсіз сабептерден келген шығындардың орнын ... ... ... ... ... ретінде қарастыруға болады. Индекстеуге қарағанда, өтемақы адамдарға үнемі, жүйелі көмек көрсетуді білдірмейді. Бұндай әлеуметтік көмек ... ... ... ... ... аз ... ... әлеуметтік қорғау бойынша атқарылатын шаралардың қатарында келесілер біршама маңызды болып саналады: мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек көрсету; тұрғын үй ... бір ... ... ... ... ақысыз немесе жеңілдікті қызметтер ұсыну (денсаулық сақтауда, көлікте, тұрмыстық қызмет көрсетулерде және т.б.).
Аз қамсыздандырылған азаматтарды әлеуметтік қорғаудың маңызды формасы, бір ... жан ... ... ... ... кедейшілік шегі төмен адамдарға (жанұяларға) ақшалай формада төлемді білдіретін, мемлекеттік атаулы ... ... ... ... ... ... атаулы әлеуметтік көмек көрсетумен байланысты құқықтық қатынастарды Қазақстан Республикасының Заңы реттейді. ... ... ... жан ... ... ... ... кедейшілік табалдрыығынан аспайтын азаматтар құқылы. Атаулы әлеуметтік көмекті тағайындауды (АӘК) атаулы әлеуметтік көмек көрсету ... ... ... ... ... ... және ... әлеуметтік көмек көрсету бөлімдері жүзеге асырады. АӘК-ті алумен байланысты маңызды процедура жан ... ... ... табысты есептеу болып табылады. Ол үшін АӘК-ті алуға ұсынылып отырған адамдардың (отбасылардың) жиынтық табысын анықтау қажет. Одан ... ... ... ... ... ... тоқсанда алынған жиынтық табысты отбасы мүшелерінің санына және үш айға бөлу жолымен есептелетін, жан басына шаққандағы ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік көмектің көлемін, жан басына шаққандағы орташа табыс пен ... ... ... ... ... ... ... арасындағы айырмашылық түрінде құзіретті орган есептейді.
Тұрғын үй саласын, халықтың табыстары төмен жеке топтары үшін ... ... ... ... және тұрғын үй мен коммуналды қызметтердің әлеуметтік нормаларының көлемінде, шығынсыз қызмет ету кестесіне ауыстыру жәрдемақының жаңа түрінің - ... үй ... ... ... әсер етті. Тұрғын үй жәрдемақысы, тұрғын үйдің қажеттерін, коммуналды қызметтерді тұтынудың ақысын төлеу бойынша шығындардың орнын толтыру үшін өтемақы түрінде ... аз ... ... ... ... бір ... болып табылады. Тұрғын үй жәрдемақысын тағайындау және негізінде ... ... ... үшін оның ... ... және ... әлеуметтік көмек көрсету бөлімдерінде анықталады және сома пәтер жалдаушылардың жеке есеп-шотына түседі. Тұрғын үй жәрдемақыларын төлеуді қаржыландыру ... ... ... жүзеге асырылады. Кейде, денсаулығына байланысты құжаттарды толтырудың алдын ала процедураларынан өту мүмкіндіктері үнемі бола ... ... ... ... үй ... алушыларда мәселе туындайды. Осы жерде оларға әлеуметтік жұмысшылар көмекке келуі мүмкін.
Аз қамсыздандырылған азаматтарды қорғаудың бір ... бір ... ... беру ... ... ... алу ... жан басына шаққандағы орташа табысы кедейлік шегінен жоғары емес ... ... ... бұл түрі мәлімдеушілік формаға ие және жылына бір рет бір ... екі ... ... көлемінде төленеді. Сома мәлімдеме берушілердің жеке есеп-шоттарына түседі. Жәрдемақының осы түрін қаржыландыру көзі жергілікті ... ... ... ... ... ... берген азаматтар оны алуға қажетті, берілген ақпараттардың ... ... ... ... емес болған жағдайда (табыстарды қысқарту, отбасы туралы ... ... ... сома ... ... ... Республикасының заңымен бекітілген тәртіп бойынша өндіріліп алынады және ... ... ... ... 2001 ... ... № 886 ... мақұлданған Қазақстан Республикасының Халықты әлеуметтік қорғау тұжырымдамасына, сонымен қатар ҚР Үкіметінің 2004 ... ... № 1241 ... бекітілген 2005-2007 жылдары Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік реформаларды ары қарай тереңдету бағдарламасына ... 2005 ... ... ... әлеуметтік қорғаудың үш деңгейлік жүйесін құру қарастырылған [34].
Халықты әлеуметтік қорғаудың үш деңгейі - Сурет ... ... ... ... ... міндеттерді орындау барысында жұмысшының денсаулығы мен өміріне қауіп төнген жағдайда берілетін сақтандыру төлемдері
Екінші ... ... ... ... ... ... ... Еңбекке жарамдылығынан айырылған жағдайда;
* Асыраушысынан айырылған жағдайда;
* Жұмысынан айырылған жағдайда
Бірінші деңгей
Мемлекеттік бюджеттен берілетін төлемдер
- ... ... ... ... мекемелері арқылы
- ... ... ... ... - көрсетілетін әлеуметтік көмек;
- Асыраушысынан айырылған жағдайда төленетін
жәрдемақы; - ... ... ... әлеуметтік қорғаудың үш деңгейлі жүйесі
[35]
Әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінде бірінші деңгей ... ... ... ұсынылған (кәрілік бойынша берілетін мемлекеттік зейнеткерлік төлем; мүгедектік немесе асыраушысынан айрылу бойынша берілетін мемлекеттік жәрдемақы; жерлеуге берілетін мемлекеттік ... Бұл ... ... ... ... деңгейін қамтамасыз етеді және еңбек стажы мен ... ... ... Екінші деңгей 2005 жылдан бастап міндетті әлеуметтік сақтандыруды енгізумен байланысты. ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қауіп-қатерлер төнген кезде (еңбекке қабілетсіздік, асыраушысынан айрылу, жұмысынан айрылу) ... ... ... ... ... төлемдерін алатын болады. Сонымен қатар, әлеуметтік қамсыздандырудың екінші деңгейі - бұл жинақтаушы зейнетақы қорларынан жасалатын төлемдер. Бұл төлемдерді ... ... ... ... секторында жұмыс жасау және жинақтаушы зейнетақы қорлары (ай ... ... ... 10%) мен әлеуметтік сақтандыру қорына міндетті төлемдер ... ... ... ... ... сақтандыру жүйесін қаржыландыру әлеуметтік салықтың көлемін төмендету мен ... ... ... жүзеге асырылатын болады. Қосымша (өз еркімен) жинақтаушы төлемдер, соның ішінде жұмыспен қамтушының жұмысшының еңбек (қызмет) міндеттерін ... ... ... ... үшін оны ... ... үшінші деңгейдегі әлеуметтік төлемдердің негізі болады.
Республикадағы халықты ... ... ... ... жағдайларға минималды шығын шығара отырып, халықты қамтудың біршама жоғары деңгейімен тұрақты төленетін еңбек ... ... ... ... ... Осыны негізге ала отырып анықталған әлеуметтік қорғаудың негізгі бағыттары:
* аналар мен балаларды әлеуметтік қамтамасыз ... ... ... шешу. Мүгедектердің қажеттіктері үшін өндірістерге мемлекеттік көмек көрсетуді жүзеге асыру, мүгедектердің негізгі құқықтар мен қызметтерге қол жеткізулерін ... ... ... ... ... ... қатысты жағымды қоғамдық ой-пікір қалыптастырудағы мүгедектердің құқықтарын қорғайтын қоғамдық бірлестіктердің ... ... ... ... ... ... халықтың тек өте қорғалмаған бөліктеріне мекен-жайлық әлеуметтік көмек көрсету. Әлеуметтік қорғау, нәтижесінде күн көру құралдарының немесе өмірлік мәнді тауарлар мен ... үшін ... ... ... болып табылатын, қоғамдық қажетті күн көру минимумын қамтамасыз етпейтін, адам басына шаққандағы табыстары төмен отбасыларға қатысты ... ... ... аз ... ... ... ... белгілі бір тобын қосымша қорғауға бағытталған арнайы бағдарламаларды қалыптастыру;
* әлеуметтік нормативтердің рөлін жоғарылату, минималды еңбекақыны біртіндеп ... және күн көру ... ... ... ... көлемі мен әлеуметтік жәрдемақылардың деңгейі арасындағы сәйкестікті оңтайландыру;
* тек әрбір азаматтың ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік серіктестердің, яғни кәсіподақтар мен ... де ... ... ... араласу деңгейін жоғарылату.
Әлеуметтік қауіп-қатерлер төнген кезде әлеуметтік қорғау нені білдіреді?
Еңбекке қабілеттіліктен айрылған ... ... ... әлеуметтік қауіп-қатерлерді алдын алу және мүгедектерді оңалтудың жеке бағдарламаларын ... ... ... ... ... ... қалыптастыру жөнінде шаралар қабылдауды білдіреді.
Еңбекке қабілеттіліктен айрылған (жұмыспен қамтамасыз етушінің кінәсінен) жағдайда үш деңгейлік құрылымды енгізу қаралады. ... ... ... ... ... ... ... бірдей деңгейде жәрдемақы беру. Екінші деңгей: формальды ... ... ... жасқа жеткенге дейін міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінен қосымша төлемдер беру. Үшінші деңгей: азаматтардың өз есебінен еңбекке қабілеттіліктен айрылған ... ... ... ерікті сақтандыру.
Жұмыспен қамтамасыз етушінің кінәсінен жұмысқа қабілеттіліктен айрылған жағдайларда жұмысшының өмірі мен денсаулығына келтірілген зиян үшін жұмыспен қамтушының міндетті сақтандыру ... ... ... әрекеті жоспарланады.
Асыраушысынан айрылған жағдайдағы әлеуметтік қорғау. Мемлекет өзінің барлық азаматтарын мемлекеттік жәрдемақылар түрінде ... ... ... ... ... ... ... он сегіз жасқа толғанға дейін мүгедек болып ... 18 ... ... және бұл ... ... ата-аналардың немесе жұбайлардың бірі, балалары (соның ішінде бағып алынғандар да), бауырлары мен ... ... ... ... ... ... алуға құқылы. Егер асыраушысынан айрылу жұмыспен қамтамасыз етушінің күнәсінен болса, міндетті әлеуметтік сақтандыру жағдайларына ... ... ... ... өміріне келтірген зияны үшін жауапкершілігі енгізіледі.
Жұмыстан айрылу жағдайындағы әлеуметтік қорғау.Әлеуметтік қорғаудың бұл ... екі ... ... ... білдіреді. Бірінші деңгей: барлық жұмыссыз азаматтарды еңбекпен қамтамасыз етуге араластыру, кәсіби дайындық, жергілікті ... мен ... ... ... қаражаттарының есебінен ақы төленетін қоғамдық жұмыстар беру жолымен әлеуметтік қорғау. Екінші ... ... бір ... кезеңінде міндетті әлеуметтік сақтандыру механизмі арқылы төлемдерге тәуелді қосымша қорғау.
Кәрілік басталғандағы әлеуметтік қорғау салмақты және жинақтаушы ... ... ... ... білдіреді.
Аз қамтылған азаматтарды әлеуметтік қорғау. Жаңа жұмыс орындарын қалыптастыру және еңбекақыны көтеру жолымен кедейлік әлеуетін төмендетуге қол жеткізу көзделеді. ... ... ... ... азаматтарға ақшалай, табиғи, институционалды формаларда, сондай-ақ қажетсінудің шынайы белгілерінің негізінде ақы төленетін қоғамдық ... беру ... ... 2005 ... 1 ... ... азаматтарды әлеуметтік қорғау мақсатында құрылған міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесі биыл толықтырылды. 2008 ... 1 ... ... ел ... атты ... ... арнаған Жолдауын жүзеге асыру мақсатында жұмыс істейтін әйелдер үшін жүктілікті, босануды және аналық ... ... ... ... енгізілді. Осыған байланысты Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры биылдан бастап әлеуметтік тәуекелдің бес түрі бойынша - еңбек ету ... ... ... ... ... айрылу, жүктілігі, босануы және бір жасқа толғанға дейінгі бала күтіміне әлеуметтік төлемдер төлеуді жүргізеді.
Жұмыс ... ... ... Қазақстан Республикасының аумағында табыс келтiретiн қызметтi жүзеге асыратын ... ... ... ... сақтандырылуға жатады. Жалдамалы жұмысшылар үшін әлеуметтiк аударымдарды жұмыс берушi орындаған жұмысы, көрсеткен қызметi үшiн қызметкерге табыс түрiнде төленетiн шығыстарынан төлейді. ... ... ... ... ... ... ... белгіленген әлеуметтік аударымдар ставкасы бойынша жүргізіледі. Өзін өзі жұмыспен қамтыған тұлғалар үшін әлеуметтік аударымдар олардың алатын табыстарынан ... ... ... ... ... алу ... жеке код негізінде дербес жүргізіледі. Өзі үшін әлеуметтік аударымдар жүргізілген тұлғалар міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінің ... ... ... және ... ... сақтандыру қорынан әлеуметтік төлемдер алуға құқылы.
Жүктілігі және босануы жағдайына төленетін әлеуметтік төлемдер міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушыға бір рет ... және ол ... ... он екі айда тапқан табысының орташа мөлшерінде тағайындалады. Қалыпты босанған жағдайда орташа айлық табыс 4,2 коэффициентке көбейтіледі, ал ауыр ... ... және екі ... одан да көп бала туған жағдайда орташа айлық табыс 4,7 коэффициентке көбейтіледі. Ядролық сынақтар өткізілген өңірлерде тұратын ... үшін 5,7 және 6,2 ... ... Жаңа туған баланы асырап алған жағдайдағы коэффициент 1,9 ...
2.3 ... ... мен ... ... ... ету ... салыстырмалы талдау жасау
Германиядағы әлеуметтік қамтамасыздандыру жүйесінің қысқаша сипаттамасы
Германия ХІХ ... ... ... ... ... ... енгізген алғашқы мемлекеттердің бірі еді. Жұмысшылардың өсіп жатқан саяси талаптарына ... ... ... ... ... әлеуметтік жүйесі 1883жылы, қайғылы жағдайлардан сақтандыру 1884 жылы пайда болса, ал еңбекке ... пен ... ... ... ... жылы пайда болған. Жұмысыздықтан сақтандыру Ұлыбританияда алғашқы бұндай жүйе ... ... он алты ... соң, яғни ... енгізілген. Қаржыландыру принциптері туралы қызу қанды пікірталастардан кейін, 1994 жылы әлеуметтік сақтандырудың ... ... ... ... ұзақ мерзімді жұмыссыздықтан сақтандыру пайда болды.
Әлеуметтік сақтандыру неміс әлеуметтік ... ... ... ... ие. ... ... алдын ала төлемақылармен, яғни ақша табу деңгейімен тығыз байланысты. Жұмысшылар мен ... ... адын ала ... бірдей төлейді. (Selbstverwaltung) принципіне сәйкес, мемлекет әрдайым төлемақыларды төлеумен айналыспайды, оларды әлеуметтік сақтандыру жүйесі ... Бұл ... ... ... ... ... өкілдері мен сақтандырушыларды, сондай-ақ, жұмысыздықтан сақтандыруды өз ішіне қосады. Көп жағдайларда бұл топтардың әрқайсысы басқару органдарында бірдей көрсетілген. ... ... әр ... ... қызметкерлері мен жұмысшыларын қамтамасыздандыратын әлеуметтік сақтандырудың үлкен жүйелері бар. Бірақ та, төлемақы көлемінің дифференциациясы ... ... ... ... және ... ... жағдайдағы төлемақы жұмысшылардың әр түрлі категорияларын құралған зейнетақы жүйесінен ... ... ... төлемақы көлемі бір-бірінен ерекшеленбейді [37].
Зейнетақымен сақтандыруға қатысу мемлекеттік қызметкерлер мен басқа категориялы жұмысшылардың шағын топтарын есептемегенде, жұмысшылардың көп ... ... ... ... ... ... көлемі максимум 5.100 (Батыс Германия) және 4.250 евро (Шығыс Германия) ... ... ақша ... ... Төлемақы көлемдері негізінен алдын-ала төлем көлеміне пропорционал болып келеді, бірақ кейбір жағдайларда ... ... (2003 ... ... ... ... қараңыз). Білім алу, балаларды бағып-қағу, әскери немесе азаматтық қызмет уақытында жүру сияқты арнайы қызмет түрлері ... ... ... ... Еңбек травматизмі жағдайында сан түрлі ассоциациялар жұмыс берушілердің жауапкершілігін бақытсыз жағдайлардан сақтандыруды қамтамасыз етеді.
Әлеуметтік сақтандырудың басқа салаларына қарағанда, бұнда ... ... ... ... ... жүргізіледі. Көптеген тұрғындарға медициналық қызмет көрсету де әлеуметтік сақтандырудың есебінен жүргізіледі. Алдын-ала төлемнің көлемдері жалақымен пропорционал ... ... ... та, 3.825 ... ... ... ... міндетті медициналық сақтандырудан бас тартып, жекеменшік сақтандыру жүйесіне көше алады( 2003 ... ... ... ... қараңыз Бірақ та, әлеуметтік медициналық сақтандыру балалар мен жұмыс істемейтін жұбайылар үшін ... ... ... сақтандыруға барлығы келе бермейді. Әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі ел ... ... 90 ... ... Ұзақ ... ... ... сақтандыру 1994 жылы әлеуметтік сақтандырудың бесінші деңгейі ретінде пайда болды. Төленетін төлемақылар сақтандырушылардың қажеттіліктері мен ... ... ... ... ... болуы мүмкін.
Басқа Еуропа елдерімен салыстырғанда Германиядағы жұмыссыздықтан сақтандыру еңбек ... ... ... ... ... ... ... төлемақы төлеуге негізделген. Төлемақының екі түрі болады: жұмыссыздық бойынша сақтандыру төлемдері және оларды төлеу, қажеттілік жағдайында көмек мерзімінің бітуіне ... ... ... жаңа ... ... еңбек нарығы саласында көптеген белсенді саясаттың шаралары бар. Отбасы және ... ... ... ... ... ... ... маңызды төлемақыларды төлеу салық органдары жүзеге асырады. Балалар төлемақылары егер ата-аналарына төленетін салық жетпесе,онда бұл салық ... ... үшін ... салық төлемақыларына өңделген.
Конститутцияда бекітілгендей неке және отбасыны қорғау принципіне ... ... ... ... төлеуі, балаларына қамқорлық жасау міндеттерінен бөлек, жұбайылардың бірінің жұмыс істемеген немесе жалақысы төмен болған жағдайда тиімді болып табылады. Жалғызбасты ата-аналар үшін ... ... ... бар, ... оның таза табыс көлеміне ықпалы өте аз. Неміс әлеуметтік көмек жүйесі өмір ... ... ... таба ... минималды өмір сүру минимумына кепілдік береді. өмір сүру минимумына кепілдеме беру оның міндеті болып табылады. ... ... ... жүйесін құрастырушылардың адында адами құндылықтарды қорғау мен тұлға құқықтарының теңдігін қамтамасыз ету,бір жағынан қоғамдық бақылау және екінші жағынан қаржыны ... ... ... ... тұрды. Бұл қарама-қарсы мақсаттарға жету сәтті аяқталды десек те болады. Әлеуметтік көмек жүйесі тиімділігін ... ... ... ... ... айналды.
Ертеректе қажеттілік негізінде көрсетілетін әлеуметтік көмек пен жұмыссыздарға көрсетілетін көмекті біріктіруге бағытталған әлеуметтік көмек жүйесінің ... ... ... ... Бұл ... ... бекітіліп, қазіргі уақытта жүзеге асуда.
Әлеуметтік көмек ... ... мен одан бас ... ... ... де ... ... түсінуде реформа керек болды. Әлеуметтік көмек жүйесін қабылдаушылар туралы ақпарат кәдімгі статтық болып есептелді. Бірақ та, тұрғындардың арнайы топтарының ... ... үміт ... ... есептеу, төлемақы алушыларды-тұрақты деу дұрыс болмас еді. Эмпирикалық ақпарат ... ... ұзақ ... әлеуметтік көмек алу, әлеуметтік көмекке динамикалық қатынас байқалады.Көптеген адамдар бірнеше айларға уақытша қаржы ... жабу үшін ... ... ... бірақ жұмысқа тұру немесе басқа табыс көздерін іздеу арқылы жағдайларын тез түзейді. Әрине, ұзақ мерзімді көмек алушылар да бар, ... ... саны ... ... ... ... ... көп емес. Әр уақытта әлеуметтік көмекке үлкен тұрғындар тобы жүгінеді, бірақ ... саны ... ... ... де көп ... кем дегенде 4 пайызы). Бағаларға сәйкес, тұрғындардың үштен бір бөлігі 5-6 жылда бір рет болсын ... ... ... ... әлеуметтік қамсыздандыруы
Жапонияның әлеуметтік қамсыздандыру жүйесі күнделікті өмірдегі көптеген қатерлерден қорғаумен қамтамасыз ететін әлеуметтік сақтандыру және әлеуметтік ұйымдардан тұрады. Әлеуметтiк ... ... ... ең ... ... ... бағалы және сенiмдi өмiр сүруге адамдардың құқығының кепiлдiк беруiнде маңызды рөлдi атқарып, әлеуметтiк ... ... ... функциясын орындайды.
Жапонияда ұғымы, алғаш рет 1946 жылы қабылданған Конституцияның 25 Бабында пайда ... ... ол ... бұл ... ... мен ... ... дұрыс қалыптаспаған болатын. Алайда, 1950 жылы Премьер-министрдiң жанындағы әлеуметтiк қамсыздандыру бойынша Консультациялық кеңес Жапониядағы әлеуметтiк ... ... ... ... ... сөз ... Мемлекет әлеуметтік сақтандыру немесе салық бөліп шығару формалары ретінде, ... ... ... бағытталған шаралар қолдануы қажет (аурулар, зақымдар, сәби дүниеге келуі, еңбеккежарамсыздық, дүниеден өту, жұмыссыздық және үлкен отбасылар);
* Мемлекет әлеуметтік көмек ... ... ... мұқтажыға өмір сүру деңгейінің минималымен қамтамасыз етуге міндетті;
* Әлеуметтік қамсыздандыру бағдарламалары денсаулық сақтауды ... және ... ... ... ... қажет, өйткені барлық азаматтар мәдени қоғамның мүшесі ретінде өмір сүру үшін.
Екінші дүниежүзілік соғыстын аяқталуына дейін ең үлкен түсініспеушілік ... ... ... ... ... табылады. Расында да, 1951 ж әлеуметтік көмек ... ... ... ... 16% ... ... ... 1961 ж қабылданған универсалды медициналық сақтандыру мен зейнеткерлік қамсыздандыру бағдарламасына ... аз ... ... ... ... да категориясы енгізілді. Келесі экономиканың қарқынды дамуы әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінде тұрғынның әр түрлi топтарының арасында ... ... ... ... ... және күнделiктi өмiрдегi қорғауының ұтымды деңгейiн қамтамасыз етуге бiртiндеп келтіруіне байланысты кедейшілікке қарсы шаралардан әлеуметтік сақтандыру бағдарламаларына екпінді жылжуға ... 1951 ж ... ... ... ... ... шығын мөршері азайғаны байқалады, және 1986 ж әлеуметтік қамсыздандырудың жалпы шығын мөлшері 4% дан аспады. Сонымен қатар әлеуметтік көмек ... ... ... үшін ... ... отырып, әлеуметтік қамсыздандырудың басқада бағдарламаларын толықтырады. Жапониядағы әлеуметтік қамсыздандыру жүйесіндегі соңғы маңызды өзгерістердің бірі ұзақ мерзімді қызмет ету жөніндегі ... ... ... ... ... ... Зейнеткер мұқтаж адамдарға әлеуметтік қызмет әлеуметтiк жәрдемнiң жүйелерi шеңберiнде жеткiзiлiп берiлдi, дегенмен іс жүзінде нағыз ауыртпалылық, яғни қаржылық та, ... та ... ... ... ... Осы бағдарламаның ең маңызды жаңалығы қарт адамдарға көмек ... ... ... қатар,зейнеткерлерге әлеуметтік көмек көрсетуде тек қана мемлекеттік сектор емес, соның ішінде ... және ... ... ... ... жеке ... мен коммерциялық емес ұйымдар өте маңызды роль атқарады. Осы бағдарлама қарт адамдарға және олардың отбасыларына ... ... ... ... ... ... 6 кестеде әлеуметтік қамсыздандырудың жұмыс жасап жатқан бағдарламалары көрсетілген:
Жапониядағы әлеуметтік қамсыздандыру бағдарламалары
6 кесте
Қаржыландыру көздері
Бағдарламалар
Әлеуметтік сақтандыру фондтары 2 ... ... ... ... күту ... сақтандыру
Зейнеткерлік сақтандыру
Жұмыссыздық бойынша сақтандыру
Жұмысшыларды келеңсіз жағадайлардан сақтандыру
Салық бөлiп шығарулары (төлемін ... ... ... ... ... мүгедектерге және балаларға әлеуметтік қызмет көрсету
Медициналық қызмет көрсету және денсаулық сақтау
Қарт адамдарға ... ... ... ... ... ... ... шығындарын салыстыру, басқа елдердiң ұқсас жүйелерi пайдаланылады, ол үшiн 3 ХЕҰ( Халықаралық ... ... ... ... ... ... ВВП пайызында
7 кесте
Ел
Әлеуметтік қамсыздандырудағы шығын, ВВП пайызында
Жапония (2000 ж.)
15, 23%
Жапония (1996 ... ... (1995 ... (1996 ... ... (1996 ... ... алынған: 2000 ж әлеуметтік қамсыздандыру құны., Ұлттық халық және әлеуметтік қамсыздандыру институты.
Жапониядағы әлеуметтік қамсыздандыру денсаулық сақтау, ... және ... ... ... ... ... ... Аталып кеткен Министерство әлеуметтік қамсыздандырудың бағдарлама жоспарына және олардың алдында тұрған стратегиялық міндеттері мен қаржыландыру көздерін анықтауға жауапты. Бағыт ... ... ... ... жұмысбастылық кепілдігі, денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру және ... ... ... ... ... деңгейдегі әр префектурада еңбектік қатынасты басқару үшін, еңбек Бюросы астына еңбек стандартының инспекция Бюросы мен ... ... ... бюросы пайда болды. Еңбектiң стандарттарының инспекцияларының бюросына жұмыс орыны және жұмыс баптарының ... ... ... ... ... талаптарын тексеру бойынша мiндет тапсырылған. Олар сондай-ақ, жұмысшыларды келеңсіз жағдайлардан сақтандыратын бағдарламамен тығыз байланысады. Мемлекеттік жұмысбастылық кепілдік ... ... ... "HELLO WORK", мәлiмдеушiнiң бiлiктiлiгiнiң есепке алуы бар ұсыныстары және жұмыстың ұсыныстарының берулерiне жауап бередi, сонымен бiрге кәсiби-техникалық білім алудың сұрақтары ... ... ... ... мемлекеттік жұмысбастылық кепілдік бюросының маңызды функциясы Жұмысбастылықты сақтандыру бағдарламасын басқару болып табылады. Жоғарыда айтып ... ... ... ... ... ... ішінде қоғамды жақсы жағдаймен қамтамасыз етуге байланысты, муниципалитетте де маңызды роль атқарады. Соңғысының кіріспесінде әлеуметтік көмек көрсету бағдарламасы және жалпы ... ... ... ... ... ... сақтандыру бағдарламасы мен ұзақ мерзімді көмек көрсету сақтандыруы.
Жапониядағы әлеуметтік қамсыздандыру жүйесі әлеуметтік сақтандыру ... ... Бұл ... ұзақ ... ... ... ... бағдарламасын қабылдау нәтижесінде пайда болды, және белгілі бір деңгейде әлеуметтік көмек көрсету ... ... ... соның ішінде әлеуметтік көмек көрсету бағдарламасында. Сонда, әлеуметтік сақтандыру бағдарламалары превентивті бағытқа ие, кедейшілікке тап болу мүмкіндігін азайтады, ал ... ... ... ... әлеуметтік сақтандыру бағдарламаларын толықтырады.
Бірақ, әлеуметтік көмек көрсету бағдарламасы Жапонияның ... ... тез ... ... отыруы қажет. Жоғарыда айтылғандай, әлеуметтік көмек көрсету бағдарламасының шығын 1990 ж. ... ... бұл ... Жапония экономикасының бірқалыпты тұруына байланысты болды және оның қатысушыларының құрамы жылдам картайған тұрғын егде ... ... ... тыс ... сылтаумен күлманады. Көрcетiлген айғақтар тұрғынның әлеуметтiк қамсыздандыруы бойынша кешендi және бiр iзге салған шаралардың қабылдану қажеттiлiктерiн көрсетеді. Қазіргі таңда жәрдемақы ... ... ... ... ... ... ішінде әкесі жоқ отбасылар мен үй шаруашылығына ... ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзiмдi алушыларының бiр қатарының бар болуына олар тиiмдi кедейлiктен ... ... ... ... көрсетiлдi.
Осы айтылған мәселелерді шешу үшін денсаулық сақтау, еңбек және әлеуметтік қамтамасыз ету министерствосы, 2003 жылдың тамызында консультациялық комитет ... ... ... осы ... ... әлеуметтік көмек көрсету бағдарламасының негізгі реформасының сұрағын қарастыруда.
Ресейдің әлеуметтік қорғау жүйесі.
Ресей Федерациясында халықты әлеуметтік қорғаудың ... ... бар. Ол ... ... және ... еңбек жарақатын алу, жұмыссыздық, мүгедектік, кәрілік және қаза ... ... ... ... асыраушының қаза болуы, балалы отбасыларға көмек көрсету және т.б. салдарынан пайда болатын ... ... Одан ... әр-түрлі халық категорияларына көлікпен, тұрғындық-коммуналдық және т.б. қызметтермен тегін қолдану мүмкіндігін беретін демеуқаржы мен жеңілдіктер ... бар. 1999 ... ... ... ... деңгейінде, ал аймақтарда одан ертерек, жалғыз тұратын азаматтармен кедей тұрғындарға көмек көрсететін әлеуметтік ... ... ... Дегенімен Ресей Федерациясының кедейлік деңгейі әлі де жоғары: 2003 ... 2-ші ... ... Федерациясында ақшалай табысы күн көріс минимумынан томен тұрғындардың саны халақтың 23,3% құрады ( немесе 33,2млн) ... 2003) ... ... ... Федерациясының әлеуметтік қорғау жүйесі, яғни жұмыс жағдайы, қаржыландыру, ... ... ... ... ... ... ... Денсаулықсақтау
* Уақытша еңбекке қабілетсіздік жәрдемақысы
* Жүктілік және босану жәрдемақысы
* Бала және отбасы жәрдемақысы
* Жұмыссыздық жәрдемақысы
* ... және ... ... ... ... және ... жазатайым оқиғамен кәсіби сықатқа байланысты жәрдемақы, асыраушының қаза болу ... ... ... ... ... жәрдемақы, төлемдер, өтемақы
* Халыққа әлеуметтік көмек көрсету жүйесі, олар:
a. Заң негіздері
b.Федералдық және аймақтық деңгей,
c. ... ... ... ... тәртібі- қарастырылады.
Жұмыс барысында мәселе бойынша заң актілері тізімі, статистикалық қосымша және пайдаланылған әдебиет тізімі ... ... ... ... көрсету жүйесі негіздері Ресей Федерациясында, ең алдымен, (24ақпан 1997ж), (17шілде 1999ж), (5сәуір 2003ж) заңдарында ... ... 5 ... ... мемлекеттік әлеуметтік көмек көрсету көзі болып федералдық ... ... ... ... және жергілікті бюджет қаражаттары табылады. Бұл жағдайда мемлекеттік әлеуметтік көмек көрсетуге байланысты іс-шараларды жергілікті және аймақтық бюджеттер қаржыландыратынын тусінеміз, ал ... ... және ... ... ... бюджеттен бөлінетін каражаты жеткіліксіз болған жағдайда, Ресей Федерациясының заңдылықтарыеа сәйкес, Ресей Федкрациясы субъектілері мен жергілікті өзін-өзі басқару ... ... ... ... ... ... бөлінуі тиіс.
Демеуақы қажет ететін аймақтың өзін өзі қаржыландыруы ... ... ... ... және ... дәрежелі бюджет жүйелерінің қолдауысыз қиын болып табылады. Аймақтарға, өзінің қаражатының жеткіліксіз болған жағдайында, әлеуметтік көмек қаржыландыруының қажеттілігі федералдық трансферт мөлшерін ... ... ... ... ... есепке алынуы тиіс. Алайда бұл трансферт аймақтардың мемлекеттік әлеуметтік қаржыландырудан баска да қажеттіліктерін қарастырады. Сондықтан трансфертті бір сомамен ... тек ... ... ғана ... ... ... Федерациясының мемлекеттік әлеуметтік көмек көрсету жүйесі кедейлікті ... өз ... ... да, бұл ... ... ... алмайды. Бұның көптеген себептері бар. Олардың арасында, көптеген ... ... ... ... ... мүмкіндігінің жоқтығы, жәнеде дәл осы аймақтарда кедейлік мәселесі өткір тұр, яғни мұқтаждықты бақылау әдістемелерін дайындау мен дұрыстау қиындықтары жәнеде ... ... ... ... ... болуы. Жәрдемақы, төлемақы, өтемақы, демеуақы жүйесі өте қиын. Ол қаржыландырудың толық болмауынан қиындық көреді және көбіне адамдардың бөлек ... ... ... ... ... Ал бұл ... қаржының үлкен бөлігінің мұқтаждардың пайдасына жұмсалмауына әкеліп соғады.
Ресей Федерациясының өкіметі әлеуметтік қорғау мен әлеуметтік көмек көрсету жүйесін жетілдіру ... ... ... ... Соның ішінде федералдық бағытталған бағдарламасы. 2002-2010жылдары бағдарламаны орындаудағы бірінші кезеңінде Ресей Федерациясындағы әлеуметтік-экономикалық көрсеткіш бойынша артта ... келе ... ... ... ... нәтижесіндетабысы күн көрістік минимумнан төмен тұрғындардың санын 15% азайту белгіленді.
АҚШ-тағы әлеуметтік қамтамасыздандыру жүйесі
Масштабтық көрсеткіш бойынша реформа, ... ... ... ... ... ... дағдарысқа () 1930 жылдарда көрсеткіш жұмыссыздық үлкен мәселенің сенімсіздігі жоғарғы орындағы жергілікті емес билік ... ... емес ... АҚШ ... ... қамтамасыз етуіне жағдай көрсете алмады.
Әлеуметтік қамтамасыздандыру мәселесі шешу оқиғасы кординалды шешуді ... ... ... 1932 ... ... үкімет несие ме гранттар бере бастады. ... 1935 жылы АҚШ ... ... ... АҚШ ... ... ... жүйесі жайлы заңды қарастыруды ұсынды. Бұл заңнамалың проект арнайы жасалған ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қамсыздан-дыру жайлы заң қабылданды. Ол өз күшін 1935 жылдың тамызынан бастады.
Заң әлеуметтік қамсыздандырудың жалпы халықтық ... 2 ... ... қарт ... және ... Бірінші бағдарлама өндірістік және тауарлық секторда жұмыс ... ... мен ... ... беру ... ... ... бағдарлама жұмыссыздарға әлеуметтік сақтандыру жүйесін жасауға негізделген. Заңмен қарттар мен мүгедектерді қолдау бағдарламасы жүзеге ... үшін ... ... ... беру ... Одан ... заңмен балаларға медициналық қызмет көрсетуді қамтамасыз ету үшін федералды гранттарды беру қарастырылған.
Бірақта қарттарды әлеуметтік сақтандыру бағдарламасы заңында ... ... ... өз ... тапқа жоқ.
1939 жылы әлеуметтік қамсыздандыруға байланысты қабылдаған өзгерістер сақтандыру жүйесін отбасылық бағдарламаға айналдырды. 1950 жылы бағдарлама ... ... ... ... жылы қызмет көрсете алмау жағдайына байланысты әлеуметтік сақтандыру жүйесі келтірілген болатын. Осылай 50жастан үлкен еңбек мүгедектерімен, мүгедек балаларға ... ... 1958 жылы ... жаңа ... ... арқасында қызмет көрсете алмайтын жұмыскерлердің балаларына жеңілдіктер беріле бастады. 1960 жылы жастық ценз алынып тастады, 50 жастан қолдарынан ... ... ... ... ... 1972 жылғы өңдеу байлаыс терминдерімен , маңызды қайсысы саналады, пособие және пенсия көлемінде, осы ... ... - ... саналып отырған экономикалық коэффиценттен көрсетілді. Осы көрсеткіш әрқалай өзгеріп ИПЦ ұлы өзінің өмірін өзгертуге . Тұрақты тауардың ... ... өте ... ал пенсия одан әрі көбейеді.
1994 жылы өзгертулер бойынша жоспарды ... ... ... ... ақысы 50-1000 дейін жылына өсті.
* жылы құқықтық және әлеуметтік қамсыздандырудың арқасында ,
Өзгерістермен өзгеру жүйелік сақтандыру, денсаулық ... ... ең ... ... құқық қорғау сақтандыру туралы қаулылар шықты. Бағдарламалық денсаулық сақтауда қажетті бет болды, бастапқыда 65 жастағылар егде қарттарға ... ... ... ... Осы ... арқасында осы жылдардың соңында талқыланып басқа қырыннан алғанда зейнеткерлерге әрдайым үлкен көлемде дәрі-дәрмекпен қиын ... үй ... ... ... . Осы ... 2003 жылы ... бағдарламалар тез-тез өзгеріп,қажетт>> сатып алушылар,зейнеткерлер қабылдана бастаған бағдарламамен ұсынысын қабылдап отырды. Басқада бағдарламалар ... ... ... ... ... ... 1964 жылы ... кестесі төмен бағадарға келді. Басқада бағдарлама арнайы көмекпен әлеуметтік бағдарлама қосымша тамақтандыру әйелдер мен сәбилер үшін.Бірақ АҚШ- та ... ... ... ... Бірақ та отбасындағы балаларға жеңілдік төленеді. Қазіргі кезде оның 3 түрлі ұйымдастырылуы бар. Олар:
- Әлеуметтік ... - ... ... ... - ... бюджет арқылы.
* Жекеменшік - қаржыландыру және федералдық көмек гранты, грант штат жергілікті грант сонымен қатар ... ... ... ... ... ... үш түрлі ұйымдастырушы келесі көрсеткіштен құралады.
* Балалар , жастар және отбасы.
* Жасөспірім балалар - ... Қарт және егде ...
* ... ... көрсету
Үлкен көлемді американдықтар - 85% бай емес және кедей емес олар кішігірім экономикалық көрсеткішті құрайды, құрайды. ... қол ... ... ... ... немесе магазинді басқарады және өздерінің мамандықтарының арқасында жұмыс жасайтындар.
Осы орташа класстағыларды жалғастырушылар фермерлер, полицейскилер де тұрады. Бұл ... ... өмір ... машиналары бар, күнделікті демалысы және айлықтары жоғары, балалары университетте білім алуына мүмкіндіктері көптер [39].
Кедейлер - кедейшілік және ... ... күн ... қиын топ. ... ... ... 3 ... құралады, жылдық кірісі 8000 доллар немесе оданда аз көрсеткішті құрайды. Көптеген кедейлердің кірістері көптеген кішкентай, бұл ... Өмір сүру ... ... Олар ... тек қана ... аз мөлшерде жетеді. Олардың медициналық көмек алуға, балаларының жоғарғы білім алуына мүмкіндіктері жоқ.
Бұл таңдау кездейсоқ емес. Ол келешек ... және ... ... ... ... ... ... қатал және өте жүйелі қажеттіліктеріне, еш сенімсіздіктерсіз, әлеуметтік-экономикалық дағдарысқа және түсініспеушілікке,басқарушылар арасындағы әр ... ... ... ... ... ең маңыздыларының бірі, Қазақстанның өтпелі кезеңіндегі болған мәселе, ол зейнетақымен қаржыландыруды реформалау және қоғамның әлеуметтік ... ... ... ... ... ... бірі: ХХ ғасыр соңғы әлеуметтік лагерьлердің жойылуынан бөлек, сонымен қатар әлемдік жаһандану шаруашылығы мен капиталы,әлемдік дамыған елдердегі әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінің ... ... ... [40]. ... ... даму және қарт ... санының өсуі, дамыған әлеуметтік елдерде пенсиондық жүйенің тұрақты тенденциялардың өсуімен өмірлік дамуы. Ауыспалы экономиканың мемлекет категориясына ... ... ... ... және ... ... леквидациясымен байланысты әлеуметтік сфераны әлеуметтік принциптерге сай құрылды. Бұл ... ... ... ... ... реформалардың жүргізілу варианттарын қарау,олар ұлттық приоритеттер және мүмкіндектер мен ұсынылады.
Зейнетақылық мәселелердің жалпы шешімі жоқ. ... ... жүйе ... және төмен көлемі, олардың көбіне әр түрлі факторларына байланысты. Әр түрлі елдерде зейнетақылық жүйені адекватты салыстыру, пенсияға шығу жасы мен ... ... ... сүру ... ... Сол ... ... практикада зейнетақы жүйесінің құрылу әдісі және жалпы прициптері құрылып, әлеуметтік ... ... ... және ... ... және ... нақты анықтауға үлкен назар аудару керек, қойылға реформаны бағалауға болатындай етіп салыстыру. Әлеуметтік қорғау және әлеуметтік ... ... бар ... ... ... зейнетақы жүйелерін реформалауға тиесілі,өмір сүрудің орта деңгейде өсуі,өмір сүру сапасыа және әлеуметтік ... ... ... ... ... реформаларының басталу периодына дейін мемлекеттік зейнетақымен қамсыздан-дыру ... ... ... ... олар ... келісіміне сай құрылатын: жұмысқа жарамсыздарға зейнетақы жұмыс істеп жүргендердің салығынан төленеді.
Қазақстандағы әлеуметтік қамтамассыз ету жүйесі
Халықты ... ... және ... ... ... ... ... басты басымдықтарының бірі болған және болып қала береді,ол халықтың әл-ауқатын әлеуметтік қамсыздандырудың көпдеңгейлі жүйесін, міндетті әлеуметтік сақтандыруды, кедейлікті төмендету ... ... ... ... ... осал топтарын әлеуметтік қолдауды енгізу жолымен көтеруге бағытталған [41].
Әлеуметтік қамсыздандыру жүйесі зейнетақы жүйесін, мүгедектік пайда болған кездегі, ... ... ... бойынша, жасы бойынша әлеуметтік қамсыздандыруды, әлеуметтік көмек көрсету жүйесі мен ... ... ... ... ... Оның ... ... ынтымақтастықсыз қамсыздандырудың жалғыз түрі жинақтаушы зейнетақылық жүйе болып табылады.
ҚР Конституциясымен Қазақстан Республикасының азаматына жалақы мен зейнетақының ең төменгі ... жасы ... ... мүгедек болған, асыраушысынан айырылғанда және өзге де заңдық негізде әлеуметтік ... ... ... ... ... 1 қаңтардан бастап Қазақстан Республикасында зейнетақы жүйесін реформалау жүзеге аса бастады. Азаматтарға зейнетақымен қамсыздандырудың тең құқығын беру принциптеріне ... ҚР Заңы (әрі ... - Заң) ... ... сияқты Заңмен барлық жұмыс істеуші азаматтардың жинақтаушы ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы жинақтарын құру құқығы бекітілген.
Сонымен қатар, агенттердің (жұмыс берушілердің) қызметкерлердің кірісінен ұсталатын міндетті зейнетақылық жарналарды өз ... ... ... бар. ... 22-бабына сәйкес агенттің міндетті зейнетақылық жарналарды, сондай-ақ өсімдерді өз ... ... ... және аударуына бақылау салық органдарына жүктелген, соған байланысты осы мәселе бойынша азаматтардың шағымдары мәлімдеушілерге заңнама нормаларын ... ... ... ... жіберіледі.
Мемлекеттік арнайы жәрдемақы алатындарға зейнет демалысы жасына жеткен кезде аталған жәрдемақыны алу немесе зейнетақы ... ... ... ... ... ... ... жасау құқығы беріледі.
Қазақстан Республикасының Президентінің тапсырмасымен 2008 жылғы 1 қаңтардан бастап №2 Тізім бойынша 1998 ... 1 ... ... ... және ауыр ... жағдайында өз өтілдерін өтеген адамдарға 8 айлық есепті көрсеткіш мөлшерінде арнайы жәрдемақылар төленетін болады.
ҚР ... ... ... Республикасының азаматтары, шетелдіктер және Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын ... жоқ ... ... ... ... ... ... және жасы бойынша базалық мемлекеттік арнайы жәрдемақылар алуға құқылы.
Мемлекеттік арнайы жәрдемақылар ... ... ... ... кіреді және мүгедектікке, асыраушысынан айырылуына және жасына байланысты оны алуға зәру азаматтарға мерзімді төленіп тұратын ақша қаражаты болып табылады. ... ... ... ... ... ... тобына және сырқатының себептеріне қарай мүгедектігі бойынша базалық мемлекеттік арнайы жәрдемақы тағайындалады,ол жұмыс өтіліне және ... ... ... ... ... ... ... белгіленген зейнет демалысы жасына толған кезде мүгедекке мемлекеттік базалық зейнетақылық төлем тағайындалады.
Жұмыс ... ... ... ... мен ... үшін ... ... және жұмыс берушілердің өндірістегі бақытсыздық жағдайларының алдын алудағы,өндірістегі еңбек ету жағдайы мен қауіпсіздігін жақсарту мәселелеріндегі,сондай-ақ заңды тұлғаның қызметін тоқтатқан жағдайда ... ... мен ... ... ... өтеу ... реттеудегі мүдделілігін арттыру мақсатында ҚР Заңы қабылданды.
Мүгедектерді әлеуметтік қорғаудың заңнамалық базасы 2005 жылғы 13 ... ҚР Заңы (әрі ... - Заң) ... ... ... қамтамасыз етудің, оларға өмір сүру мен қоғамға кірігудің тең мүмкіндіктерін құрудың құқықтық, экономикалық және ұйымдық шарттарын анықтайды.
ҚР ... 2006 ... 6 ... №17 қаулысымен Заңның нормаларын жүзеге асыру жөніндегі нақты іс-шаралар кешенін көздейтін ... ... ... ... ... ... ... Бағдарламаны жүзеге асыруға мемлекеттік бюджеттен бөлінетін жалпы шығындар 25 345,5 млн. теңге мөлшерінде, ... ... ... бюджеттен - 8 166,0 млн. теңге, жергілікті ... - 17 179,5 млн. ... ... ... ... ... ... қамту мақсатында жергілікті атқарушы органдар мүгедектерге арналған жұмыс орындарының квотасын жалпы жұмыс орындары санының 3% мөлшерінде ... жеке ... ... және орта ... дамыту арқылы қосымша жұмыс орындарын құрады, арнайы, сондай-ақ әлеуметтік жұмыс орындарын құрады.
Алайда аталған жұмыстарды әкімдіктер нашар жүргізеді. Жергілікті ... 2006 ... 4 ... ... ... ... ... жәрдемдесуді сұрап өтініш жасаған мүгедектер саны 2792 адамды құраған. Олардың ішінде аталған кезеңде жұмыспен қамтылғандар 1661 адам (59,5%).
Мүгедектердің әлеуметтік-мәдени және ... ... ... қол ... байланысты құқықтары сақталмайды.
Мүгедектердің әлеуметтік-мәдени инфрақұрылым объектілеріне қол жеткізуін, шаруашылық жүргізуші субъектілерде жұмыс істеуін және кәсіпкерлік қызметпен шұғылдануын қамтамасыз ... ... тең ... ... іс ... ілгерілету мынандай шараларды жүргізуді талап етеді:
- арнайы құрылғылар, көмекші құралдар: пандустер, съездер, кең лифтілер, қия ... ... ... ... ... ... ... жөн, сосын қоғамдық сипаттағы барлық мекемелерге тарату қажет;
- мүгедектік түрлері әртүрлі адамдарға қол ... және ... ... ... көліктің жұмыс істеуін қамтамасыз ету;
- мүгедектердің, әсіресе ... ... ... ... ... ... сондай-ақ мамандандырылған мекемелердегі ұсталатын балалардың білім алуға жан-жақты қол ... ... ету;
- ... ... ... ... ақпараттық ағарту;
- мүгедектерді жұмыс қамтитын мамандандырылған өндірістік кәсіпорындар үшін кәсіпкерлік саласындағы барынша қолайлы режим қалыптастыру;
- ... ... мен ... ескеретін икемді және баламалы жұмыс істеу шартын енгізуге және реттеуге жағдай жасайтын шаралар кешенін әзірлеу;
- мүгедектердің ... ... ... ... беру мен ... және орта бизнестің басқа да бағдарламаларын дамыту жолымен көтермелеу.
Қортындылай келе әлеуметтік қамтамассыз етудің басқа салаларына қарағанда, Германияда қаржыландыру жүйесі ... ... ... жүргізіледі. Көптеген тұрғындарға медициналық қызмет көрсету әлеуметтік сақтандырудың есебінен жүргізіледі.Алдын-ала төлемнің көлемдері жалақымен пропорционал болып ... ... ... жүйесі ел азаматтарының шамамен 90 пайызын құрайды. Төленетін төлемақылар ... ... мен ... ... ... ... натуралды болуы мүмкін. Неміс әлеуметтік көмек жүйесін құрастырушылардың адында адами құндылықтарды қорғау мен ... ... ... ... ... ... ... бақылау және екінші жағынан қаржыны үнемдеу сияқты күрделі міндеттер тұрды. Бұл қарама-қарсы мақсаттарға жету сәтті аяқталды ... те ... ... көмек жүйесі тиімділігін жақсартуды қажет ететін күрделі организмге айналды.
Жапонияның әлеуметтік қамсыздандыру жүйесі күнделікті өмірдегі көптеген қатерлерден ... ... ... ... ... және ... ... тұрады.Әлеуметтiк көмек көрсету бағдарламасы ең төменгi стандарт бойынша бағалы және сенiмдi өмiр сүруге адамдардың ... ... ... ... ... атқарып, әлеуметтiк қамсыздандырудың соңғы инстанция функциясын орындайды. Жапониядағы әлеуметтік қамсыздандыру денсаулық сақтау, еңбек және ... ... ... ... бөлімінде орналасқан.Аталып кеткен Министерство әлеуметтік қамсыздандырудың бағдарлама жоспарына және олардың алдында тұрған стратегиялық міндеттері мен қаржыландыру ... ... ... ... ... қамсыздандыру жүйесі әлеуметтік сақтандыру бағдарламасынан тұрады.
Ресей Федерациясында ... ... ... ... ... бар. Ол ауру, жүктілік және босану, еңбек жарақатын алу, жұмыссыздық, мүгедектік,кәрілік және қаза болу,уақытша еңбекке қабілетсіздік,асыраушының қаза ... ... ... ... көрсету және т.б. салдарынан пайда болатын кауіппен күреседі. Одан бөлек әр-түрлі халық ... ... ... және т.б. ... тегін қолдану мүмкіндігін беретін демеуқаржы мен жеңілдіктер жүйелеріде бар. Ресей Федерациясының мемлекеттік әлеуметтік көмек ... ... ... азайтуға өз үлесін косса да,бұл мәселені негізімен өзгерте алмайды. Бұның көптеген себептері бар. Олардың арасында, көптеген аймақтардың ... ... ... қаржыландыру мүмкіндігінің жоқтығы, жәнеде дәл осы аймақтарда кедейлік мәселесі өткір тұр, яғни мұқтаждықты бақылау әдістемелерін дайындау мен дұрыстау қиындықтары жәнеде ... ... ... ... ... ... ... төлемақы, өтемақы, демеуақы жүйесі өте қиын.
АҚШ-тың әлеуметтік қамсыздандыру туралы Заңы ... ... ... ... ... қарт ... мен жұмыссыздық бағдарламасын қарастырады. Алғашқы бағдарламаның өзгешелігі өндірістік және ... ... ... жасаған қарттар мен зейнеткерлерге жеңілдік беру жүесі қарастырылған болса, екінші бағдарлама ... ... ... ... ... негізделген. Заңмен қарттар мен мүгедектерді қолдау бағдарламасы жүзеге асыру үшін штаттарға федералды гранттар беру қарастырылған. ... ... ... балаларға медициналық қызмет көрсетуді қамтамасыз ету қарастырылған. Әлеуметтік қорғау және әлеуметтік қамсыздандыру институттары бар барлық елдер, ... ... ... реформалауға тиесілі, өмір сүрудің орта деңгейде өсуі, өмір сүру сапасына және әлеуметтік стандарттың тоқтаусыз өсуіне теңеседі.
Ал, өз елімізде ... ... ... және әлеуметтік қорғау мемлекеттің әлеуметтік саясатының басты басымдықтарының бірі болған. Ол халықтың ... ... ... ... ... міндетті әлеуметтік сақтандыруды, кедейлікті төмендету тетіктерін, халықтың ... ... ... осал ... ... ... ... жолымен көтеруге бағытталған. Әлеуметтік қамсыздандыру жүйесі зейнетақы жүйесін, мүгедектік пайда ... ... ... ... ... бойынша, жасы бойынша әлеуметтік қамсыздандыруды, әлеуметтік көмек көрсету жүйесі мен ... ... ... ... ... Оның ... ... ынтымақтастықсыз қамсыздандырудың жалғыз түрі жинақтаушы зейнетақылық жүйе болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... жеткен кезде аталған жәрдемақыны алу немесе зейнетақы заңнамасына сәйкес зейнетақылық төлемдер тағайындау арасында таңдау жасау құқығы ... ... ... ... ... мәселесіне қатысты көзқарасы: әлеуметтанулық зерттеу
Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың "Қа - зақ - стан-2030" ... бағ - дар - - ... ... шығарма - шы - лық жағынан дамыған жеке тұл - ға ретінде тәрбиелеу қажет. Бү - ... ... ... ... биік ... ... тектілік, білімділік, биік талғам, ұлттық намыс, тәлім-тәрбие қасиеттерін сіңіріп қалыптастыруымыз керек", - деп ерекше мән беріп тоқталған бола - тын. ... ... ... ... ... көзқарасы өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Себебі, қазіргі жастар - ... ... ... ... ... ... ... қайнар көзі, негізі. Осыған байланысты атты тақырыпта пилотажды әлеуметтанулық зерттеу ... ... 50 ... жүргізілді. Оның сұрақтары бүгінгі таңдағы жастардыңәлеуметтік жағдайы мен кедейшілікке көзқарасы төңірегінде болды. Сауалнама әл-Фараби атындағы ... ... ... ... және ... ... ... студенттерінің арасында жүргізілді. Анкеталық сауалдың ішінде белгілеп алған сұрақтарға диаграмма жасалды.
Сауалнамаға қатысқан жас ... ... ... ... ... ... ... төмен деп бағалайтындар 50 пайыз,орташа деп бағалайтындар 32 пайыз,ал жоғары деп ... бар жоғы 16 ... ғана (5 ... ... ... - 5 ... ... шамасының төмендемей тұруына әсер етуші факторлар арасында алдыңғы орынды жұмыссыздық алып отыр,ал содан кейін жастардың жалқаулық мәселесі,дәлірек ... ... ... бір ... ... жоғары жұмысқа орналасқылары келеді.Ал соңғы орында,сауалнамаға жауап берушілердің ойынша,еліміздің жұмыссыздыққа қарсы жүргізіп жатқан ... әлі де ... ... бар екендігін айтады (6 диаграмма).
Кедейшілікке әсер етуші факторлар - 6 диаграмма
Жастардың мемлекет тарапынан жүргізіліп отырған жұмыссыздыққа қарсы әрекеттеріне әлі де ... ... ... ... оқу ... дипломымен жұмыссыз жүруі әлі көп байқалады.Жұмыс таппағандар саудаға және басқа да салаларда жұмыс жасауда.
Мемлекеттік реформаларға жастардың берген ... -7 ... ... ... ... жеке кәсіпорындарда жұмыс атқарғанды қалайды.Себебі,жеке кәсіпорындарда ... ... ... жету оңай әрі ... да мемлекетіік кәсіпорындарға қарағанда жоғары болып келеді.
Жастардың жұмыс орнын таңдаудағы ерекшелігі - 8 диаграмма
Жастардың әлеуметтік жағдайы олардың ... ... да ... зор әсерін тигізеді.78 пайыз жастардың жауабы бойынша олардың отбасын құруы әлеуметтік жағдайна ... (9 ... ... әлеуметтік жағдайыңыз әсер ете ме? - 9 диаграмма
Соңғы сұрақ бойынша әрине жастардың қалай жауап беретіні алдын ала белгілі ... ... те ... сұрақ мынадай болатын: "Бай болғыңыз келеді ме?". "Кедей бай болғым келеді десе,бай құдай болғым келеді дейді" ... 98 ... ... әрине "Иә" деп жауап қайтарды (10 диаграмма)
сұрағына жастардың жауабы - 10 ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жағдайы әлі де болса толық жауабын таппаған мәселелердің бірі болып келеді.Оның шешімін табу ... ... ... оған кері ... етуші факторлар да бар.Мысалы,қазақ менталитеті,егер бір басшылыққа отырған адам болса ол өз қарамағына өзінің туысқандары мен ... ... ... мен ... ... ... ... бар болса да оларға мән бермейді.Осы сынды факторлар көп,бірақ бірігіп әрекет ететін ... ... ... жеңе ... ... ... ... кедейшілікке жақын болса да,рухани бай бола біліп,өмірдегі қиындықты жеңе білуіміз керек.
Қорытынды
Дипломдық жұмысымның қорытындысында айта ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау саласына мемлекет тарапынан көп көмек көрсетіліп көңіл бөлінуде.Осыған байланысты Қазақстан халқының әлеуметтік жағдайы біраз жақсарып ... ... ... ... халыққа жолдауын және оның жүргізіп отырған саясатын қолдаймын.
Сонымен, жүргізілген талдау ... ... он ... ... табыстары негізгі көрсеткіштерінің саралануы және теңсіздігі жүзеге асырылды, аймақтар және үй шаруашылықтарының тұру орны (қала/ауыл) ... ... ... ... ... келе, республикадағы негізгі макроэкономикалық көрсеткіштердің оң өсімі ... ... ... жерлер және елдің кейбір аймақтары үшін әлі де өзекті екенін атап ... жөн. ... ... ... және ... Қазақстан облыстарындағы қалалық әрі ауылдық өңірлердегі үй шаруашылықтарының едәуір үлесіндегі табыстар тұтынудың ең төменгі деңгейінен аспайды. Әлі де ... ауыл ... ... қамтылу және лайықты еңбекақы, сонымен қатар олардың халықты әлеуметтік қорғау бағдарламаларында қатысу мәселелері өзекті болып отыр.
Яғни,мұның қорытындысы халықты жұмыспен қамту ... ... өмір сүру ... ... әсер ететін ең өзекті факторларының бірі.
Біздің Елбасымыз алдымызға анық та айқын мақсат қоя білді деп ... Біз ... өмір ... ... еркіндікке ұмтыламыз, біз бәріненде бұрын болашақ балаларымыз бен немерелеріміздің лайықты өмір сүруін қалаймыз.
Биылғы жылдан бастап, мемлекетіміз әлеуеттік ... ... ... ... үш деңгейлік жүйесін қалыптастыруға бағытталған әлеуметтік реформаларды тереңдетудің үш жылдық бағдарламасын қолға алуда. Біріншісі, бұл мемлекет ... ... ... ... ... Екіншісі, бұл міндетті әлеуметтіек сақтандыру. Ақыр аяғында,бұл кейіннен әлеуметтік төлемдерге айналатын азаматтардың ерікті жинақтаулары. Міне осындай үш ... ... ... ... ... ... тиісті жағдай туғызды.
Қорыта айтқанда Қазақстан болашағы айқын. Оны ел басы жыл сайын өз Жолдауында нақтылап ... ... ... ... жоспарды іс-жүзінде асыру- бүгінгі іс басындағы әр еңбек етуші азаматтардың қолында. Әр ... әр ... ... сала басшылары белсенділік танытып Қазақстан халқының әлеуметтік жағдайын ... ... ... ... ... ... жұмыс бабында Қазақстан халқы арасында жаңа әлеуметтік жүйені түсіндіру бөлімнің барлық мемлекеттік қызметшілерінің басты ... ... ... және осы ... ... ... жүргізілсе ол үшін барлық мүмкіндіктер газет беттерінде, тұрғындар жиындарында айтылса игі болар еді.
Табысты жүргізілген қайта құрулар Қазақстан Республи - ка - ... ... Ұлт ... ... ... - баев - тың айқындап берген Қазақстанды ... ... - ... ... ... ... іске асырды. Бүгінгі күні мемле - кеттің ... ... ... ... ... шикізаттық бағыттан арылып, халықтың әл-ауқатын арттыруға бағыт - талған, Қазақ - стан Республикасының 2050 ... ... ... ... - ... ... ... асыруда.
Мемлекет басшысының Қазақстан халқына жыл сайынғы жолдаулары аясында қабылданған әлеуметтік-экономикалық бағ - дарламалар масылдықты болдырмайтын, ең алдымен атау - ... және ... ... ... ... жақсартуға және елдегі әлеуметтік тұрақтылықты нығайтуға, әлеуметтік қорғау жүйесін жетілдіруге бағытталған.
Пайдаланылған ... ... ... Л.В.Дьякова. . // . №9, 2005. 5-9б.
* , Учебник под редакцией Д.В.Валового. - ...

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 87 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бөкей Оралхан9 бет
Еңбекті қорғаудағы азаматтардың құқықтарын қамтамасыз етудің қағидалары70 бет
Туристік жорықтар, саяхат сұрақ-жауап түрінде51 бет
Қазақстандағы дін және мемлекет қатынастары10 бет
Қазақтандағы халықты әлеуметтік қорғау3 бет
Әлеуметтік саясат11 бет
Адамдарды басқару және топтастыру10 бет
Еңбек өнімділігін кешенді түрде арттыру жолдары81 бет
Жанұядағы дағдарыс7 бет
Популяция және оның құрылымы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь