Темекінің адам денсаулығына зияны

I.Кіріспе
Темекінің адам денсаулығына зияны
II.Негізгі бөлім
1)Темекі құрамындағы зиянды заттар
2)Темекіден туындайтын аурулар
III.Қорытынды
IV.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Халықаралық денсаулық сақтау ұйымының (ВОЗ) мәліметіне сүйенсек, темекінің салдарынан пайда болған аурудан жыл сайын ондаған миллион адам көз жұмады. Он миллион халық — бір мемлекеттің жұрты десек, бұл цифр қазақты да айналып өтпейді. Темекі шегу, әсіресе, Жаңа жылдық маскарадта, сауық кештерінде көбейе түсері қорқынышты.
Темекінің шығуы мен халық арасына таралуының өзі шытырман оқиғаларға толы. 1492 жылы жиһангез Христафор Колумб Сан-Сальвадорды ашқан кезде абориген тұрғындар әлде бір өсімдіктердің құрғақ жапырақтарын тұтандырып тартатынын көреді. Аборигендер бұл нәрсені “Петум” деп атайды екен. Кейін бұл сөздің мәні “табак” деген ұғыммен алмасады. Өйткені, бүгінгі темекі өнімдерінің негізгі отаны – Санта-Домингодағы Тобаго провинциясы еді. Міне, осыдан келіп, күні бүгінге дейін “табак” деп аталып жүр.
1.“Тіршілік қауіпсіздігі” курсы бойынша жоғары оқу орындары студентеріне арналған оқу құралы. /Қазақстан Республикасы төтенше жағдайлар жөніндегі агеттігі. Алматы,
2003 ж. 1,2 том.
2."Мен адаммын" жеке тұлғаның рухани адамгершілігін дамытуға арналған әдістемелік құрал. Алматы, 2000 ж.
3. « Ақтөбе облыстық саяси – қоғамдық газеті», «Темекіні қойдырудың жолы –қымбаттау», ақпан 2011ж.
        
        Жоспары:
I.Кіріспе
Темекінің адам денсаулығына зияны
II.Негізгі бөлім
1)Темекі құрамындағы зиянды ... ... ... ... ... денсаулық сақтау ұйымының (ВОЗ) мәліметіне сүйенсек, темекінің салдарынан пайда болған аурудан жыл сайын ондаған миллион адам көз жұмады. Он миллион ... -- бір ... ... ... бұл цифр ... да ... өтпейді. Темекі шегу, әсіресе, Жаңа жылдық маскарадта, сауық кештерінде көбейе түсері қорқынышты. ... ... мен ... ... ... өзі ... оқиғаларға толы. 1492 жылы жиһангез Христафор Колумб ... ... ... ... ... әлде бір өсімдіктердің құрғақ жапырақтарын тұтандырып тартатынын көреді. Аборигендер бұл нәрсені ... деп ... ... Кейін бұл сөздің мәні "табак" деген ұғыммен алмасады. Өйткені, бүгінгі темекі өнімдерінің негізгі отаны - Санта-Домингодағы Тобаго провинциясы еді. ... ... ... күні ... ... "табак" деп аталып жүр. Осылайша темекі шегумен алғаш айналысқандар испан матростары, сығандар, саудагерлер мен қазына іздеушілер болды. 1496 жылы Испанияға ... ... ... темекі әу баста сәндік шөп ретінде пайдаланылды. Себебі, көкнәр ... ... гүлі ... ... ... ... өң ... Арада қырық жылға жуық уақыт өткенде темекі қолданысқа ене бастайды. ХVI ғасырда ... ... ... сол ... ... ... ... басы ауырғанда уақытша тыныштандыратын дәрі ретінде шетелдік елшінің бірі Нико ұсынады. Дипломат Нико сонымен қатар Парижде темекі тұқымын өсіре бастайды да, ... келе осы ... ... ... "никотин" де қолданылысқа енеді. Осыдан соң-ақ темекіге деген қызығушылық бой бермей, тіпті, оны шіркеуден ... ... де ... ... ... Папа Урбан Vll ғасырда шылымшыларды шіркеуден аластап, 1692 жылы Сантьягода бес монахты монастырьдың дуалына тірідей қалап, сылатып тастайды. Ал ... шахы ... ... ... ... ... ... заң шығарғаны да мәлім. 1585 жылы Англия темекі тартқан адамдарды жазалайтын заң шығарады. Бірақ ... бас ... ... ... құмарлар болмады, темекінің әлемді жаулауы жалғаса берді. Темекі ... тым ... ... сол тұста-ақ анықталған.
" Темекі шегу - адамның орынсыз тілегінен туған бақытсыздық" - деген болатын орыстың ... ... И. М. ... ... адам ... темекіге деген табиғи қажеттілік жоқ. Темекі түтіні - темекінің жауынан пайда ... ... олар ... ... өте ... ... тозан және миллимикронмен өлшенетін көлемдегі сұйықтық тамшылары түрінде болады. Темекі түрінің құрамы бірнеше жүздеген заттардан тұрады. Оның ішінде өте улы ... ... ... ... ... ... түрлі қышқылдар, қорғасын мышьяк, сынап, кадмий, кобальт, радиоактивті элементтер құрамында канцерогенді бензопирен бар темекі шайыры сияқты элементтер бар. Осы ... ... кез ... адам ... ... ... ... құрамындағы заттар.Темекі түтігінде 4000-нан астам химиялық элементтер бар, оның ... ... ... ауруларға себеп болатын улы заттар.Шайыр - түтін арқылы адам өкпесіне түседі. Түтін конденсация ұшырап, 70% ... ... ... ... - ... ... ... қалыптастыратын есірткелік зат. Темекі түтіндегі никотиннің қанға сіңуінен физиологиялық эффект пайда болады, ... ... ... ... ... қан ... жоғарлайды.СО көміртегі - исі мен дәмі жоқ улы газ. Оны адам еш ... ... де көп ... ... ... Ол ... ... ішке тартқанда пайда болады және қандағы гемоглабинмен әрекеттесіп, оттегінің орнын алмастырып қандағы оның ... ... ... мен ... оттегінің жетіспеуі, ең алдымен, жүрек қан тамыр ауруларын және қан айналымын бұзады.Кадмий - ... улы ... ... ... - өте улы зат, өлі ... ... пайдаланылады.Ацетон - еріткіш, тұрмыста кеңінен пайдаланылады.Бензол - еріткіш, химиялық өнеркәсіпте пайдаланылады.Мышьяк - өте улы ( ... ... үшін ... ... ... шыбын - шіркейлерден қорғалу үшін ... ... оны ... ... деп те атауға болады. Егерде ... ... ... ... тек тұмсығына ғана никотинмен суланған шыбықты ... ... олар өліп ... Үй ... ... бір никотин тамшысынан, ал ит екіден бір ... ... өліп ... ... ... ... ... 50 - 100 мг болса - ақ ... ... ... 2-3 ... да ... Бұндай мөлшердегі никотин 20-25 сигаретті тартқаннан кейін-ақ адамның қанының ... ... ... ... жүрген адам не себептен бірден өліп кетпейді, себебі, ол ... ... ұзақ ... ... тез өлуге душар болмайды.
Оның тағы бір себебі ... ... ... бір ... ... бір улы зат ... ... Шылымды ылғи тартудың салдарынан, өлімге апармайтын мөлшері, никотинге деген әдетті ... ... ... құмарлықты тудырады. Никотин адамның дене мүшелеріндегі зат алмасу құбылысына қатысып, ... бір ... ... қалыптасады. Бірақ, егер бір реттік шылым шеккенде адам никотиннің көп ... ... ол ... ... ... Улы ... қан ... адам организімінде бар - жоғы 21-23 секундта айналып өтеді. Егер ... ... ұзақ ... тұрмаса, онда никотин тіл және жақтың шырышты қабығы арқылы қанға өтеді. ... ... көп ... ... ... қатар бүйрек пен өкпеде болады. Никотин және оның өнімдері шылымды ... ... ... 10-15 ... ... бөлінеді. Темекі түтінінің қауіпті қоспасы ысты газ ... ... Ол ... ... жүрек ишемиялық ауруының дамуының ең басты себебі. Ысты газ ... ... ... сайын адам дене мүшесіндегі оттегінің жетіспеушілігін тудырады. Ысты газ ... ... 250 есе ... ... ... түсіп, оттегіні гемоглобиннен ығыстырып тастайды. Бұл ... ... деп ... ... ... ... көп ... болады. Ол заттар шылым шеккенде дене мүшелеріне жеңіл түрде өтіп кетеді. Егерде адам ... бір ... ... ... ... оның өкпесіне 700 гр смола түседі, оның құрамында 100-ге жуық әртүрлі канцерогендік заттар бары ... Ол ... ... ... ісік тудыратын заттар) ішіндегі ең қауіптісі бензпирен ... ... Осы жуық ... ... ... темекінің нөмір бірінші улы заты деп саналып ... ... ... күні ... орында темекінің радиоизотоптары болатындығы анықталды. Темекі түтінінің радиоактивті заттары өкпе ... ... ... ... ... ішкі ... жинақталады да айлап мейлі жылдап, ұзақ уақыт бойына сыртқа түзіліп шықпай, өздеріне сай зиянды әсерлерін жалғастыра береді. ... ... ... ... және ... ... ісіктерді тудыратын ең басты улы заттар болып табылып отыр. Бұл заттар темекі шегушілердің генетикасын зақымдайтын ең негізгі себептер. ... 200 рет ... ... ... ... ... ... адам күніне 20 сигарет тарту арқылы-ақ қабылдап жатады.
Темекінің зияны
Ас қорытуға
1. Асқа деген ... ... Ас ... ... ... ... ауызды сасытады.
4. Асқазанда жара пайда болады.
5. Ерін, тіл және өңеш рагына жол ашады.
Тыныс алуға
1. Жөтел және қақырық пайда ... ... ... жолдары қабынуына әкеліп соқтырады.
3. Көмекей және өкпе рагына тап ... 90 ... ... ... ... ... ... (атересклероз).
2. Қол - аяқ тамырлары бітеді, гангрена (тән ... ... ... ... болып, қол - аяқ кесіліп, кемтарлыққа дейін апарады.
3. Миды ... ... да ... ... ... ... ... ауруларына, әсіресе жүрек бұлшық еті инфарктіне (жүрек ұстамасы) қолайлылық туғызады.
Басқа да зардаптары
1. Есте сақтау қабілетін ... ... ... ... ... ... Теріге әжім түсіреді.
5. Темекі тартатындардың төңірегінде темекі тартпайтындар да уланып, ... Ер - ... ... ... ... себептерінің бірі.
7. Өте ескерусіз келе жатқан және бір зияны, темекінің өртке себепші болуы.
Шылым шегудің зияны туралы бірнеше қызықты оқиғалар:
* Темекінің ... ... ... ... ... да 4-есе көп зиянды болады.
* Бір куб миллиметр темекі түтіні 3 млн. ыстың бөлшектерін құрайды.
* Әрбір сигарет денедегі 25 мг С ... ... бұл ... бір апелсиннің құрамындағы С витаминіне тең болады.
* Герман ғалымдарының зерттеуінше бір сигарет адам ... 12 ... ... 20 ... ... арқылы, адам күніне бір сигареттің түтінінен 580-1100 есе артық кір ауамен дем алғандай болады.
* Темекі тартатын адамның өкпесі ... ... ... ... ... Бір жылда темекі тартқыш адамның өкпесіне 800 г. темекі смоласы ... ... адам 15 ... бастап темекі тартса онын өмір сүру жасы 8 жылға қысқарады. 15 жасында темекі тарта бастаған ... 5 есе көп өкпе ... ... ... ... 25 жасында темекі тарта бастаған адамдарға қарағанда.
* 70 жыл бойы адамның 2575 млн. рет жүрегі ... Ал, ... ... ... жүректің соғуы жиілейді де жұмыс істеуі жылдамдайды. Егерде адам күніне 20 сигар ... оның ... 10 ... бойына жүрегі жиілеген соғумен жұмыс істейді. Сондықтан, оның жүрегі 70 жылдық 2575 ... ... одан ... ... соғып бітіреді. Сондықтан да т емекі тартқан адамның өмірі қысқа болады. ... ... ... - ... - ... ... көп тараған қасіреттерінің бірі. Темекі тартудан болатын стенокардия ауруына шалдыкқандардың кеудесі қысылып әлсірейді. Бұл ауруға шалдыққандардың өмір қысқарады. Мұндай ауруға ... ... ... ... ... - Эндартерит - темекі тартудан болатын ауру. Төменгі қан тамырларының біресе кеңейіп, біресе тартылуы осыған байланысты. Бұл ауру ... ... жаны ... ... адам ... келе ... ... тоқтап, отыруға мәжбүр болады. Сәл тоқтап отырса ауруы басылады. 50-70 м ... соң ... ... ... ... ... ... қан тамырларынын кеңею қабілеті жетіспейді.
* - Құрғак гонгрена - темекі тартудан болатын аурудың жалғасы. Бүл ауру кезінде жүрек бір ... қан ... ... ете ... ... ... ... көгере бастайды, осыдан аяқ жансызданады, оны кесуге тура ... ... ... никотин уының тамырларға қатты әсер етуінен болады. Темекі түтінінің шамадан тыс әсер етуінен асқазан, ащы ішек ісік ... әсер ... ... тартушылар арасында өкпе рагы, көмей рагы өте жиі кездеседі. Мына ... ... таза ... ал ... ... темекі никотинінен болатын жара түскен асқазан, осы жара біртіндеп үлғаяды. Бұл ауру темекі тартатын адамдарда көп ... ... ... ... ... ... ... 4 млн. адам қайтыс болады екен. Мұны жыл бойына әр күн ... 25 ... ... ... сол ... түгел ажал құшқан пассажирлердің санымен салыстыруға болады. Бүгінде жер шарында 1,2 млрд. адам ... ... ... ... ... ... ұйымының дерегі бойынша, 1997 жылы темекіден 3 млн. адам қайтыс болған болса, бұл көрсеткіш жыл сайын 33 пайызға өсіп ... Бұл - бұл ма? ... ... ... ... есебіне жүгінетін болсақ, егер жағдай өзгермесе, онда таяу жылдарда жарты миллиард тірі адамның түбіне ... ... ... ... Бұл ... ... үрейлендіріп, үркіту үшін емес, нақты факт негізінде жасалып отыр. Ал, Қазақстанға келер болсақ, қазіргі уақытта 5 миллионға жуық адам ... ... ... Оның ... ... орта ... ... болса керек.Темекі тартатын адам күніне орта есеппен 200 рет, айына 6 мың рет, ... 72 мың рет ішке ... ... ал 45 ... адам өмір бойына 2 млн. рет темекі тартады деседі. Қызығы сол, темекі ... о ... ... 100 адамның 80-і біртіндеп тұрақты шылымқорға айналады. Темекі шегудің зиян ... ... де, ... ... ... отыр. Темекі шегуші адамдар тек өзін ғана улап қоймай, қасындағы басқа адамдарды да улайтыны белгілі.
Қорытынды
Күніне 20 тал ... ... ... ... ... 0.09г. ... 0.011. г. пиридин, 0.0032 г. аммиак, 369 мл. көмір тотығы сіңеді екен. Ал, ... ... ... ... ауруының 60 пайызға жуығы осы темекіге қатысты болса, туберкулезбен ауырған ересек 100 адамның 95-і ұзақ ... ... ... Және өкпе, ерін, қызыл иек, тіл, кеңірдек қатерлі ісіктерінің соңғы 50-60 жылдың ішінде ауру түрінде көп ... де осы ... ... Академик Е.И.Чазовтың айтуынша, инфаркт пен жүрек ауруларынан өлетіндер шылым шегетіндердің ... бес есе көп ... ... ... ... ... адам ... тарайды. Осы арқылы жүйке жүйесіне әсер етіп, сана - ... ғана ... ... ... ұлғайтып, іскерлік қабілеттерді кемітеді. Мұның әсерінен дәм сезіну жеткіліксіз болып, ас қорыту, тіс құрылысы бүлініске ұшырайды. Қан тамырлары жеткіліксіз ... ... ... және ... күре ... ... ауруына шалдығады. Мұндай аурумен он шылымқордың жетеуі ауырады. Қан тамырларындағы аурулар "темекі склерозы" деп ... ... ... тұрақты түрде қорекпен қамтамасыз ететін жіңішке тамырларды уландырып, буылып-түйілуге соқтырады. Әлемдік көрсеткіштерге назар ... ... ... көп ... ел -- ... Одан ... -- Түркия, үшінші орында -- Ресей, содан соң ... және ТМД ... ... ... ... Сондықтан темекі тарту мен шылым өнімдерінің таралуы жөнінде біз қауіпті аймақтардың қатарына жатамыз. Осы елдердің қатарындағы Түркия темекіге қарсы ... ... бір жыл ... ... Оған ... ... бөлігі қарсы болып, шеруге шыққанымен, үкімет өз ұстанымынан ... ... ... ... ... ... ... Дей келе, темекі әр адамның денсаулығына қатты кері әсерін тигізеді. Көп уақыт темекі шеккен адамның денсаулығы аса ауыр дертке ... ... ... ... ... ... бойынша жоғары оқу орындары студентеріне арналған оқу құралы. ... ... ... ... ... агеттігі. Алматы,
* ж. 1,2 том.
2."Мен адаммын" жеке тұлғаның рухани адамгершілігін дамытуға арналған әдістемелік құрал. Алматы, 2000 ... >, , ... 2011ж.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Зиянды әдеттерден аулақ бол!». Тәрбие сағаты7 бет
Адамдардың денсаулығына әсер ететін негізгі факторлар8 бет
Денсаулық және темекі шегу7 бет
Денсаулыққа зор кесел, Үйрете көрме ауызды, Насыбай менен шылымға9 бет
Темекі және оның зияны5 бет
Темекі тарту – зиянды әдет4 бет
Темекі туралы3 бет
Темекіге қарсы күрес11 бет
Шылым мен алкогольдің адам ұрпағына әсері6 бет
Шылым тарту зиянды әдет9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь