Сыртқы қаржы ресурстарын тарту барысындағы Қазақстандағы проблемалар

Көптеген елдерде қарыз капиталы түріндегі қаржылық құралдар ағымының өсуі жаңа бір мәселені – сыртқы қарыз немесе сыртқы берешек мәселесін туғызды. Тәуелсіз экономикалық даму кезеңіне аяқ басқан Қазақстан Республикасында сырттан қарыз құралдарын тарту саясатын белсенді жүргізе бастады. Ұстанған саясаттың негізгі мақсаты – дағдарыстан шығу үшін және экономикалық өсімге қол жеткізу үшін келуші қаржы құралдарын тиімді қолдану болды.
Жалпы сыртқы қарыздың республиканың экономикалық даму мақсаттарына қолданылуы қарама –қайшы сипаттарға ие. Оңды әсері – сыртқы несие құралдары экономикалық өсімді қамтамасыз етуд дамушы елдердің ішкі жинақтарын айтарлықтай толықтырады. Тиімсіз қолдану жағдайында ұдайы өндіріс барысын тежеп, сыртқы қарыздылық мәселесін шиеленістіреді.
Кез келген экономикалық дамушы ел тәрізді Қазақстан Республикасы әлеуметтік-экономикалық жетістіктерге қол жеткізуде 1992 жылдан бастап сыртқы қаржы көздеріне сүйене бастады.
Басқа да дамушы елдер тәрізді Қазақстанда да құралдарды дамуға ресми көмек шеңберінде алушы болып табылады. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдарында дамуға ресми көмек желісі бойынша тартылған қаржы құралдары көбінде төлем балансын қолдауға, ұлттық валютаны нығайтуға және техникалық көмекке бағытталды.
Қазақстан Республикасының жалпы сыртқы қарызы 1999 жылы желтоқсан айында 7892,9 млн. АҚШ долларын құрады.
2000 жылдың 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша республиканың жалпы сыртқы қарызы 12525,3 млн.доллар, оның ішінде:
- мемлекеттік және кепілдікті қарыз – 3929,5 млн.доллар.
- жеке сектордың кепілдіксіз сыртқы қарызы -8595,8 млн. доллар.
Ал бұл Ұлттық Банктің облыстық филиалдарында тіркелген қазақстандық резиденттердің келісім шарттар бойынша ресімделген берешегінен және де басқа борыштық міндеттемелерден тұрды.
Мемлекеттік және үкімет кепілдік берген қарыздың елдің сыртқы қарызындағы үлесі төмендеуде. 01.01.1994 жылы бұл 89,3% құраған болса, 31.12.2000жылы 31,3%-ға дейін төмендеген.
Реформалық жылдарда ел экономикасында жеке меншік сектордың үлесі ұлғайып, маңызды орын ала бастады. Мұндай бағыт шетел
        
        Сыртқы қаржы ресурстарын тарту барысындағы Қазақстандағы проблемалар
Көптеген елдерде қарыз капиталы түріндегі қаржылық құралдар ағымының
өсуі жаңа бір мәселені – ... ... ... ... ... мәселесін
туғызды. Тәуелсіз экономикалық даму кезеңіне аяқ басқан ... ... ... ... ... саясатын белсенді жүргізе
бастады. Ұстанған саясаттың негізгі мақсаты – ... шығу үшін ... ... қол жеткізу үшін келуші қаржы құралдарын тиімді қолдану
болды.
Жалпы сыртқы қарыздың республиканың ... даму ... ... ... ... ие. Оңды ... – сыртқы несие құралдары
экономикалық өсімді қамтамасыз етуд ... ... ішкі ... ... ... ... жағдайында ұдайы өндіріс барысын
тежеп, сыртқы қарыздылық мәселесін шиеленістіреді.
Кез келген экономикалық ... ел ... ... ... жетістіктерге қол жеткізуде 1992 ... ... ... ... сүйене бастады.
Басқа да дамушы елдер тәрізді Қазақстанда да құралдарды дамуға ресми
көмек шеңберінде алушы болып ... ... ... жылдарында
дамуға ресми көмек желісі бойынша тартылған қаржы құралдары көбінде төлем
балансын қолдауға, ұлттық ... ... және ... ... Республикасының жалпы сыртқы қарызы 1999 жылы желтоқсан айында
7892,9 млн. АҚШ долларын құрады.
2000 ... 31 ... ... ... ... жалпы сыртқы
қарызы 12525,3 млн.доллар, оның ішінде:
- мемлекеттік және кепілдікті қарыз – 3929,5 ... жеке ... ... ... ... -8595,8 млн. доллар.
Ал бұл Ұлттық Банктің облыстық ... ... ... ... ... ... ресімделген берешегінен және де
басқа борыштық міндеттемелерден тұрды.
Мемлекеттік және үкімет кепілдік ... ... ... сыртқы
қарызындағы үлесі төмендеуде. 01.01.1994 жылы бұл 89,3% құраған болса,
31.12.2000жылы 31,3%-ға ... ... ... ел ... жеке меншік сектордың үлесі
ұлғайып, маңызды орын ала бастады. ... ... ... ... ... өз капиталдарын несие беру арқылы елімізге араластыруын
жиілетті. Мұндайда несие қайтаруға мемлекет тарапынан ... ... бұл ... ... жеке ... ... нығайта отырып,
олардың бәсекелесу мүмкіндігін күшейту, мемлекеттің кейбір жауапкершілігін
азайту, қаржылық ауыртпашылығын жеңілдету.
1995-2000 жылдары жеке ... ... ... ... 1964,8 ... ... кредитінің көп келуінің нәтижесінде жеке сектордың қарызы ... ал ол өз ... ... ... қарызының өсуіне алып келеді. Барлық
жағдайды талдай келе, сыртқы қарызды шектеп ... та және ... ... ... ... ... әлі күнге жалғасып отыр.
Әсіресе банктер сыртқы ... ... ... ... отыр және оның
көлемін болашақта өсаірмек ойы бар екені белгілі болып отыр. ... ... ... ... ... жағдайында өте қауіпті. Ал ол
ерте ме, кеш пе болады.
Сыртқы рыноктан ресурс тарту бір ... ... ... өсуіне,
несие ставкаларының төмендеуіне және экономиканың өсу деңгейін ұстап ... ... ... ... бұл ... ... теңесуге де әкеледі.
Мұның барлығы сыртқы қарыздың төлемін өтеуін ... ... жылы ... 13,4 млрд. долларды құрады. Бірақ бұл сан ... ... ... ... ... І ... ... қарыз деңгейі 12%-ға өсті, яғни 46,8
млрд. долларды құрады. ... 3 айда 5,3 ... ... ... ... ... алдыңғы 2 жылда сыртқы қарыздың жылдық ... ... ... ... ... ... І кварталда фирмааралық қарыз – 2,5
млрд, банк секторының қарызы – 2,1 ... ... ... -0,7 ... ... сыртқы қарызы өз ерекшеліктерімен көрінеді. Қазіргі уақытта оның
аз бөлігі (5,1%) мемлекет кепілдік берген қарызды ... ... ... тұрақты қысқарып келеді, соңғы ... оның ... ... ... ... ... ... қарыз ЖІӨ-ге қатысты 4%-ға
төмендеді, ол көптеген дамыған елдердегідей аналогтық көрсеткіштен төмен.
Мемлекеттік кепілдік ... ... ... ... ... ... ... Оның жартысынан аз бөлігі фирмааралық қарызға жатады, яғни
шетелдік компаниялар алдындағы міндет ... ... және ... ... ... ... филиалының міндеті. Фирмааралық қарыз деңгейі
өсіп келеді, бірақ оның ... ... ... барады. Сондықтан
фирмаааралық қарыздың тәуекелділік деңгейі төмен болып саналады және ... ... ... төндірмейді.
Екінші бөлігі отандық кәсіпорындар мен банктер еншісінде. Әсіресе банк
секторының қарызы тез өсіп барады. Банктердің сыртқы ... 16 ... өсті және ... ... 1/3-ін ... Қаржылық ведомстволардың
айтуынша мемлекеттік кепілдік берілмеген қарыздың осы бөлігі өте ... ... ... ... 3 айда жан ... ... 2728-ден 3068 долларға
және фирмааралық қарызды қоспағанда 1686 АҚШ долларына ... ... ... қарыздың ЖІӨ-дегі деңгейі өте жоғары, 75%-ды құрап отыр.
ЖІӨ-нің өсуінің және тауар мен қызметтердің ... ... ... арқасында жалпы сыртқы қарыз бен ЖІӨ арасындағы қатынас аз
интервалда өзгеріп ... ... ... ... І ... ... 10,35 ... (23,8%)
өсті, яғни 53,89 млрд. Долларды құрады. Яғни 6 айда осындай ... ... ал ... ... ... өсімі 10 млрд. Доллар ... ... ... 3,2 ... банк секторының қарызы -5,0
млрд-қа, кәсіпорындікі -2,2 млрд-қа өсті.
Қазіргі күні мемлекеттік кепілдік берілген қарыз ... ... ... ... 3%-ды ... ... |2003 |2004 |2005 |2006 ... ... ... |3622,6 |3150,1 |2175,0 |3124,6 ... | | | | ... |15,8 |9,6 |5,0 |4,3 ... кепілдік |19297,6 |29580,3 |4122,7 |70330,2 ... ... | | | | ... |84,2 |90,4 |95,0 |95,7 ... |22920,2 |32730,5 |43402,7 |73454,7 ... ... ... |11983,0 |16675,0 |19228,1 |25399,7 ... | | | | ... |52,3 |50,9 |44,3 |34,6 ... ... ... 10 есе ... ... ... банктің сыртқы
міндеттері 20,3 млрд-қа дейін өсті және жалпы ... ... ... көбін
құрады.
Жалпы сыртқы қарыз 6 айда жан басына шаққанда 2860-тан 3522-ге дейін
өсті, ал ... ... ... 2062 АҚШ ... дейін өсті.
Бірақ бұл жылы жағдай өзгерді. Жалпы сыртқы қарыздың өсу ... ... өсу ... асып ... ... ... Егер ... өссе ЖІӨ-нің 80%-ын құрайды. Бұл тиімсіз. Егер қарыз сомасы
осы деңгейден, яғни 80%-дан асса, мемлекетте ... ... ... ... ... мүмкін, ал қарыз берушілер үшін дефольт деңгейі өсуі
мүмкін.
Соңғы кезде банктер мен кәсіпорындардың қарызының тез ... ... ... қабылданған болатын.
2007 жылдың басындағы мәліметтер бойынша 2006 жылы елдің сыртқы
қарызының ... 70 ... ... 30 млрд. долларға көтерілді және 73,5
млрд. долларды құрады. Ол ... ... (77,2 ... доллар) теңесуге аз
ақ қалды.
Банк қарызының көлемі 1 жылда 15,3-тен 33,3 ... ... ... сыртқы
қарыздағы үлесі 45,3 пайызға дейін өсті.
Фирмааралық қарыз 6,2 млрд-қа ... ... ... ... ... ... ... қарыз үлесінде.
Мемлекеттік кепілдік берілген қарыздың ЖІӨ-ге қатынасы 4 ... ... ... ... 3 ... 3,6 есе ... 70,3 млрд. доллардан асты.
Банк секторының қарызы жыл сайын 2 есеге өсіп отырды, осы себепті соңғы
3 жылда оның қарызы 3,5 ... ... осы ... басында 33,3 млрд-қа
өсті.
Жалпы сыртқы қарыз жан басына шаққанда 2850-ден 4780 долларға өсті, ал
фирмааралық қарызды алып ... 3120 ... ... ... қарыздың ЖІӨ-
ге 48-80 пайыз арасындағы қатынас қалыпты деп саналады. Біздің ел ... көп ... таза ... болып отыр. Соның ішінде мемлекеттік
сектор жеке сектормен салыстырғанда таза кредитор. Бүгінгі күні жаңа ... қоса ... ... ... ... 5000 доллардан
қарыз келеді, бұл олардың жылдық табысынан 3 есе артық. Мұндай ... ... ... ... ... өте ... Ал ол ерте ... пе болуы мүмкін.
Бұл мәселенің өзектілігі Қазақстан ... күні ... көп ... ... керек етпейді. Отандық қаржы нарығындағы ресурстар шығыны қарыз
саясатын ... ... ішкі ... ... қажет екенін көрсетеді. Бұл
қаржылық инструменттер тапшылығының ... ... ... ... ... ... ... кеткен қаржы елде қалып, ел экономикасына қызмет
етер еді.
Сыртқы қарыздың масштабты өсуі жағдайында және тауарлар ... ... көп ... ... ... төлем қабілеті жағынан
тәуекел өседі. Бұл жағдайда төлем ... ... ... тууы ... ... ... үшін ... өсуі мүмкін.
Осы сыртқы қарыздың өсуінің алдын алу ... ... ... ... банк ... ... ... қарыздарының тез өсуінің алдын алатын
шаралар қабылданды, бірақ ешқандай нәтиже ... ... ... өсу
темпі төмендемей, керісінше өсуде.
Осы жылдың сәуір айынан бастап қана ... ... ... ... ... ... ... үшін жаңа лимиттер енгізді, бірақ бұл тек
банктерге қатысты.
Қабылданған шаралар белгілі бір нәтижеге әкеледі деген үміт бар, ... ... ... өсуі тоқтап қалмайды. Басты мәселе оның ЖІӨ-ге
қатынасын азайту керек. БАҚ хабарлауы ... ... ... жаңа ... І ... өзінде сырттан қарызды белсенді тартқан.
2007 жылға арналған республикалық бюджетте мемлекет кепілдік берген
қарыздарды өтеу және ... ... ... үшін 3551406 мың ... көзделсін
деп белгілеген. Бірақ бұл сыртқы қарызды жабуға жеткіліксіз. Себебі ... ... ... отырған жеке сектордың қарызы.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Жалпы экология175 бет
Павлодар облысының табиғи ресурстары мен оларды дамытудың проблемалары55 бет
Тұщы судың қоры, өзендер12 бет
Астық-түйірді сақтау тәсілдері6 бет
"Dala Group" компаниясының қарыз капиталын тарту саясатын талдау 60 бет
"жануарлар ресурстарын қорғау шаралары"6 бет
«МаңғыстауМұнайГаз» АҚ-ның қаржылық ресурстарынның тұрақтылығын зерттеу67 бет
«Қаржы ресурстарының түсінігі және экономикалық мәні »29 бет
Іле-Балқаш аймағының су ресурстарын бағалау20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь