Қазіргі экологиялық білім берудің креативтік технологиясы

Жоспар

Кіріспе . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 бөлім

1.1 Экология ғылымы және оның пайда болуы, қалыптасуы, дамуы. . . . . . . Экологиялық тәрбиенің негізгі мақсаттары. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .Қазіргі экологиялық білім берудің креативтік технологиясы. . . . . . . . .

2 бөлім.
2.1 Географияны оқытудағы жалпы экологиялық білімге жалпы сипаттама беру. . .Географияны оқытудағы дүние жүзілік экологиялық проблемаларды мысалдарға аса отырып талдау жасау. . . . . . . . . . .. . . .. . . . . .. . .. . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.2 Географияны оқытудағы еліміздегі өзекті проблемаларды (Арас, Балхаш) талдау. . . .Әр бір азаматтың табиғатқа тигізетін өндірістік іс.әрекеттері. . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.3 Оқушыларға географияны оқытудағы экологиялық қауіптен қорғану немесе алдын алу, жолдарын түсіндіру . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Қорытынды. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Кіріспе
«Табиғат, адам – олардан құтты не бар?» (Ш.Уалиханов)
«Жер –ана, ел-бала». «Жері байдың – елі бай».
«Күте білсең – жер жонарт».
Экологиялық білім мен тәрбие беру 1970 жылы БҰҰ деңгейінде ұйымдастырылған (ЮНЕСКО). «Адам және биосфера» деп аталаған бағдарламаны қабылдаудан басталады. Онда алғаш рет халықаралық деңгейде табиғат ресурстарын қорғау және оны тиімді пайдалану туралы бағдарлама жасалып, кең экологиялық сипатталған болатын. Ал 1971 жылы Швейцарияда Еуропалық конференция өткізіліп, онда айнала қоршаған табиғи орта және табиғат қорғау мәселелері көтерілді. 1972 жылы Стогольмде қоршаған ортаны қорғау туралы көпшілікке білім беру конференциясы болды. 1977 жылы Тблиси қаласында өткен БҰҰ жанындағы ЮНЕСКО және ЮНЕП ұйымдары экологиялық білім беру туралы 40-тан астам шешім қабылдап, оның ғаламдық стратегиялық жоспарларын бекітті. Экологиялық білім берудің одан әрі даму кезеңдері атақты Найроби (1982 ж.), Беч (1983 ж.), Мәскеу (1987 ж.) т.б. қалаларда өткен конференцияларда жалғасын тапты.
Экологиялық білім берудің теориялық негіздері орыстың табиғат зерттеушілері әрі көрнекті педагог ағартушылары В.Белинский, А.Герцен, Н.Чернышовскийдің есімдерімен тығыз байланысты. Одан соң А.Бекетов, К.Тимирязев, Д.Кайгородов, т.б. ғалымдар табиғатты зерттеу мен қорғау туралы мәселелерді көтерді.
ХХ ғасырдың орта шенінде педагогтар В.Наташ, Н.Верзинин, В.корсунская, т.б. экологиялық білім беруді география, биология пәндерімен байланыстыра отырып оқытуды ұсынған. 1947 жылдан бастап көпшілікке экологиялық білім беру бұрынғы КСРО бойынша оқу жүйесіне енгізіле бастады. Мәселен, 1947 жылы Белорусия мемлекеттік университетінде алғаш рет экология кафедрасы ашылды. Одақтың көптеген оқу орындарында (Қазан, Мәскеу, Санкт-Петербург, т.б.) «Биосфера», «Экология», «Табиғат қорғау», т.б. экологиялық курстар оқу жоспарларына еніп оқытыла бастады. Осы тұрғыда көрнекті педагог –ғалым И.Зверев, С.Дрябь, Н.Суравечина, А. Захлебный, т.б. халықтың оқу жүйесіне экологиялық білім берудің сан қырлы теориялық – тәжіриебелік негіздерін ұсынды. Экологиялық білім беруде елімізде қазір көптеген жоғарғы оқу орындар жұмыс істейді. Абай атындағы университет, КазМҰУ, Өскемен, Орал, Семей, Қызылорда, Тараз, Қарағанды, Атырау, Түркістан қалаларындағы оқу орындарында «Химия-биология», «география-экология» т.б. мамандықтар бойынша бөлімдер ашылған. Осы бағытта егеменді еліміздің жоғары парламенті мен үкіметі «Айналаны қоршаған табиғи ортаны қорғау заңы» (1996 ж.), «Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғаудың ұлттық жоспары» (1996 ж.), «Экологиялық баға беру бағдарламасы» (1999 ж.), «ҚР – 2015 жылдарға арналған экологиялық қауіпсіздікті сақтау тұжырымдамасы» (2004 ж.) т.б. маңызы зор құжаттар қабылдады.
Экологиялық ұғымдардың мәнін әрбір оқушы білуі тиіс. Ұғымдарды түсіну оқушының табиғатқа деген көзқарасын қалыптастырып, экология ғылымын игеруге жол ашады және пәнге деген көзқарасын қалыптастырып, оған да қызығуды арттырады.
Экологиялық сана-адамның табиғатқа көзқарасының, білімнің, сенімі және дағдысының жиынтығы болса, ол экологиялық ойлау-табиғатта болып жатқан өзгерістерге ғылыми негізде баға беру, оның себептерін және терең түсіну. Жауапкершілікпен ойлау арқылы адам
Қолданылған әдебиеттер.
1. Методика обучения география в школе М: 1997г. 61-75 стр.
2. Кучер экологический образования
3. География в школе 1900 г. №1, 12 лист.
4. Гладкий Дүние жүзінің экономикалық және әлеуметтік геогрфиясы Алматы мектеп 2001ж. 212 бет
5. Максоковский География культура М:1958г. 358-360стр.
6. География в школе 2001г. №4
7. География в школе 1999г. № 2
«Изучение окружающей среды школьной географии»
8. Н.Н.Моисеев экология и образования М: «Юнисам» 1996г.
9. География в школе 1990г.№1, 82 стр.
10. Қазақстан мектебі 2004ж. №7 «Экологиялық білім қалыптасуының негіздері мен тәжірибиелері»
        
        Жоспар
Кіріспе - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -- - - - - - -- - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - 1 ... ... ... және оның ... болуы, қалыптасуы, дамуы. - - - - - -
Экологиялық ... ... ... - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - ... ... ... ... креативтік технологиясы. -
- - - - - - -
1. бөлім.
1. Географияны оқытудағы жалпы ... ... ... ... беру. -
-Географияны оқытудағы дүние жүзілік ... ... аса ... талдау жасау. - - - - - - - - - -- - - -- - - - -
-- - -- - - - -- - - - - - - -- - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
2. ... ... ... ... ... ... ... - - -Әр бір азаматтың табиғатқа тигізетін ... ... - - - - - - - - - - - - - - - - - -
3. ... географияны оқытудағы экологиялық қауіптен қорғану немесе
алдын алу, жолдарын түсіндіру - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ... - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ... адам – ... ... не ... ... –ана, ел-бала». «Жері байдың – елі бай».
«Күте білсең – жер жонарт».
Экологиялық білім мен тәрбие беру 1970 жылы БҰҰ ... ... ... және биосфера» деп аталаған бағдарламаны ... Онда ... рет ... ... ... ресурстарын қорғау
және оны тиімді пайдалану туралы бағдарлама ... кең ... ... Ал 1971 жылы ... Еуропалық конференция
өткізіліп, онда айнала қоршаған табиғи орта және ... ... ... 1972 жылы ... ... ... ... туралы көпшілікке
білім беру конференциясы болды. 1977 жылы ... ... ... БҰҰ
жанындағы ЮНЕСКО және ЮНЕП ұйымдары экологиялық білім беру туралы 40-тан
астам ... ... оның ... ... ... ... білім берудің одан әрі даму кезеңдері ... ... ... Беч (1983 ж.), ... (1987 ж.) т.б. ... өткен конференцияларда
жалғасын тапты.
Экологиялық білім ... ... ... ... табиғат
зерттеушілері әрі көрнекті педагог ағартушылары В.Белинский, А.Герцен,
Н.Чернышовскийдің ... ... ... Одан соң А.Бекетов,
К.Тимирязев, Д.Кайгородов, т.б. ғалымдар табиғатты зерттеу мен ... ... ... ғасырдың орта ... ... ... ... т.б. ... ... беруді география, биология пәндерімен
байланыстыра отырып оқытуды ұсынған. 1947 ... ... ... білім беру бұрынғы КСРО бойынша оқу ... ... ... 1947 жылы ... ... ... алғаш рет
экология кафедрасы ашылды. Одақтың көптеген оқу орындарында (Қазан, Мәскеу,
Санкт-Петербург, т.б.) «Биосфера», «Экология», «Табиғат ... ... ... оқу ... еніп оқытыла бастады. Осы ... ... ... ... ... Н.Суравечина, А. Захлебный, т.б.
халықтың оқу жүйесіне экологиялық білім берудің сан ... ... ... ... ... Экологиялық білім беруде елімізде қазір
көптеген ... оқу ... ... істейді. Абай атындағы университет,
КазМҰУ, Өскемен, Орал, Семей, Қызылорда, Тараз, ... ... ... оқу ... ... ... т.б. ... бойынша бөлімдер ашылған. Осы бағытта егеменді
еліміздің жоғары парламенті мен үкіметі ... ... ... ... заңы» (1996 ж.), «Қазақстан Республикасының қоршаған ... ... ... (1996 ж.), ... баға беру ... ж.), «ҚР – 2015 жылдарға арналған экологиялық қауіпсіздікті сақтау
тұжырымдамасы» (2004 ж.) т.б. ... зор ... ... ұғымдардың мәнін әрбір оқушы білуі тиіс. Ұғымдарды ... ... ... ... ... ... ... жол ашады және пәнге деген ... ... оған ... ... ... табиғатқа көзқарасының, білімнің, сенімі
және дағдысының жиынтығы болса, ол экологиялық ойлау-табиғатта ... ... ... ... баға ... оның себептерін және терең түсіну.
Жауапкершілікпен ойлау арқылы адам баласы табиғат апаттарына жол бермейді (
Арал, Балқаш, т.б.)
Экология ... және оның ... ... ... дамуы.
Экология жас ғылым. Ол 200 жылдан аса ғана пайда болған. ... ... ... ... атты ... ең ... неміс биологі Эрнест Геккель (1986 ж.). Экология ... ... сөзі ... ... ... білдіреді. Э.Геккелдің айтуы бойынша
экология-зоологияның бір тармағы, ал жанды мақұлықтар және ... ... және ... ... ... ... зерттейді.
Экология ғылымы жеке пән түрінде биология шегінде пайда болған. Экологияны
жасаған органикалық ... ... ... ... ... ... ... Дарвин. Дарвиннің анықтауы бойынша, тіршілік үшін күресу ұғымы тірі
жәндіктердің өзара қатынасы және ... өлі ... ... ... ... ... деп негізделеді. Экологияның зерттейтін
мәселелері – жанды мақұлықтардың ортаға қатынасы олардың ортамен ... өмір ... және ... ... ... зор.
Сонымен, экология - тірі органикалық тіршілік әрекетін және ... ... ... ... ... ғалымдар әр ... мен ... және ... ... ортасымен өзара
байланысын ашу жөнінде айтарлықтай үлес ... ... ... ... бас ... ... бола бастады, ал соңғы 10-15 жылдардың ішінде
кең өріс алды. Бұл ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Адам табиғатты, оның ... ... бері ... ... пайдаланып келді. Міне, осыған байланысты
табиғат қоры таусылуда, биологиялық орта азғындап ластануда. Жер ... ... ... адамның жабайы, рахымсыз іс-әрекеттің
нәтижесінде өздерінің бұрынғы табиғи ... ... ... ... Бұған қосымша біраз аймақтарда ... ... ... АЭС т.б.) және цемент заводтары өндіретін ... ... ... газдар, булар, жергілікті өндіріс орындары шығатын
заттардың, ... яғни ... ... тағамдарының қалдық қоқыстары
іріп-шіріп бұзылуынан ... зиян ... ... мәліметтерге қарағанда,
қоршаған ортаға әсер ететін екі факторды ... ... Жер ... өсуі және ... іс ... бетіндегі халықтың саны үздіксіз өсіп, көбеюде мысалы, 1990 жылы
біздің планетамызда 5,3 млрд ... ... 2000-ы жылы жер ... саны 6 млрд ... ... Мысалы, Пантелеевтің болжамы бойынша,
халықтың өсіп, көбеюі одан әрі жалғасады, ХХ ... орта ... 10 млрд ... ... ... ... Жер бетінде халықтың
тез өсіп жетілу көптеп қиыншылықтарды туғызады. Мәселен, планетадағы ... ... ... ... ету, ... ... ... әл-ауқатын үздіксіз жақсарту – бұл әрине, оңай жұмыс ... бұл ... ... күні бұрын қалын ойлауды, ... ... ... ... ... және ... асыруды талап етеді.
Қазіргі кезеңдегі жастар тәрбиесінің өзекті мәселелердің бірі-бұл
экологиялық ьілім және ... ... ... деректерді, ғылыми
мағұлматтарды білім және ... ... ... мұғалімнің терең
білімділігіне байланысты. Осыған орай, ең басты ... бірі ... ... ... ... ғылым негінде теориялық білімнің
негізі ...... ... ... ... ... оқу материалдарын дәрістерге терең түсіндіріп, сыныптан
және мектептен тыс экологиялық жұмыстарда тиімді.қолдана ... ... және ... ... ... ... ... негіздерімен
қаруландыру үшін осы пәндер бойынша мектеп өзінің мүмкіншілігін еске ... ... ... ... ... ... ... сол пәндердің негізінде бағдарламаға енгізу керек. Мысалы,
география пәні бойынша: жерді қорғау, ... ... ... ... ... өрттен т.б. апаттан сақтау; ... ... ... күрес жүргізу; ауаның тазалығын сақтау; өндіріс орындарын,
топырақ, ауа жағдайларын есепке алып, тұрғын жерлерде дұрыс ... ... ... ... ... үшін ... ... және
практикалық мәне бар экологиялық мәліметтерді бағдарламаға кіргізу керек.
Оқушылар олармен лекциялар, практикалық жұмыстар, кештер, ... ... ... ... ... ... ... эхкологияға қатысы
бар пәндер бойынша экология бағдарламасын құруға болдаы.
Енді экологиялық тәрбие жұмыстарының бірнеше түрлерін қарастырайық:
1. Ауыл міндеттерінің ... ... ... ... тұқымының
көшектерін өсіріп, оларды қалаларды, ауылдық жерлерді көгалдандыруға
пайдалану.
2. Мектеп оқушылары ... ... ... ... көмек көрсетіп
отырады. Өйткені, олар мектеп орманшылығының мүшесі, сонымен бірге
ормандарды қорғау және ағаш ... ... да ... ... негізгі істейтін жұмыстарының түрлері:
Көшет материалдарын өсіру, ағаштар ... ... ... ұрылардан
қорғау, орман-тоғайдағы зиянды жәндіктермен күресу.
- (Көшет) Дәрі өсімдіктерін дайындау, жидан, ... ... ... ... ... ... және ... есебін алып отыру.
- Фенелогиялық бақылау жүргізу.
3. Оқушылар ауыл шаруашылық тәжірибе ... ... ... ... ... ... жергілікті ғалымдардың ғылымымен
жүргізіледі. Осы орайда сөз ... ... ... ... Оңтүстік және Терістік облыстарының топырағымен ауа райы
жағдайында ауыл шаруашылық тәжірибеде жұмыстары әр ... ... ... - 3», ... - 129» ... сорттарының өсіміне
минералдық және кең қосылған минералдық тыңайтқыштар әсер ... ... ... ... аралшөп балдырлары мыс купорасымен жою:
Сәбіз ... ... ... және ... майымен тазалау
т.б. Қазақстанның терістік облыстарында мектеп оқушылары егістік дала
жағдайында ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... жүргізеді: «Сібірдің тез пісетін
помидоры». Сонымен, оқушылар дала жағдайында тәжрибе жұмысын жүргізу
кезеңінде әр түрлі аймақтардың ... мен ауа ... ... ... дәнді
және бақша өсімдіктерінің сортынан, олардан түсетін өнімді зерттейді,
химиялық құралдарды қолдану жолымен ... ... ... ... қолдану жолымен егістікжерлерде өсетін ... ... ... ... ... зиян ... ... күреседі, қорықтық
ережені бұзушыларды анықтайды, химиялық улы ... ... ... және ... ... бұзушыларды әшекерлейді.
5. Экологиялық тәрбиеге байланысты мектепке жаппай шаралар ұйымдастырылады.
Олар: кештер, лекциялар, әңгімелер, көрнелер, сайыстар, ... ... ... ... ... тақырыптарында
арналған плакаттар т.б. Осылардың бәрі оқушылардың экологиялық мәдениеті
саналы, жете ... ... ... ... мен ... игі әсер
ететін өте қажетті құралдардың бірі.
Егер экологиялық құлық еңбек іс-әрекеттерін ұштастырып, ... ... ... олардың жақсы нәтиже беретіндігіне ешқандай күмән
келтіруге болмайды.
Экологиялық ... ... ... ... және ... ... ... экологиялық білімді қолдана
білу, іскерлікке төселу.
2. Табиғатты қорғау және өзгертуге байланысты оқушыларда ... ... ... қосу.
3. Әрбір мектепке экологиялық білім және тәрбие қоғамын ұйымдастыру.
Қоғамның мақсаты: қоғам мүшелерін өздері тұрған ... ... ... ... ... жұмысына тарту, зерттеуді
жүргізудің әдістері мен тәсілдеріне үйрету, мектепті экологиялық
жұмыстың ... ... ... мүшелері мектептегі жастар ұйымымен ынтымақтасып, тұрғылықты
жерде экологиялық штабтар құрауы, жорықтар, саяхаттар ұйымдастыруы.
Экологиялық тәрбиенің негізгі мақсаттары.
1. Экологиялық ... ... ... ... ... ... Қоршаған ортаға жауапсыздықпен қараушыларға жол бермеу.
3. Жастардың бойында экологиялық мәдениетін қалыптастыру
а) Әрбір тұлғанын мінез-құлқында
ә) Қоғамдық ... ... және ... тәрбиесі арқылы айналадағы
табиғатты қорғауда, күтуде және жақсартуда.
б) Экологиялық білімді насихаттауда.
в) Ең ... ... ... ... еңбек тәрбиесімен байланысты өйткені өндірістік іс-
әрекеттің барысында адам қоршаған ортаға тікелей әсер ... ... ... ... ... ... мен ... әр түрлі сыныптар және пәндер бойынша, қоғамға пайдалы жұмыс ... ... ... іске асырылады.
Бастауыш сынып оқушылары ... ... ауыл ... жайлы алғашқы ұғымды еңбек сабақтарында ... Олар ... ... таған т.б. жасайтын табиғат заттарын қалай
пайдалануымен танысады. ... ... оқу ... ... ... ... қалыптастыруға бағыттарын өсімдіктердің
даму кезеңіне фенологиялық бақылау жүргізу, мектеп және қоғамдық ... ... ... ... газды, суды үнемді пайдалану.
Орта біліммен қаруландыру қажет. Қазіргі жағдайда өндіріс табиғатқа
күшті әсер ... ... ... ... Осыған орай табиғатты ... ... ... ... ... түсінуі қажет.
Өйткені өндірістік іс-әрекеттің нәтижесінде ... әр ... ... ... Сондықтан қоғамның өндіргіш күштерін ұнамды орналасқан ... ... оның ... жүктемеге орнықтылығын есепке
алып қояды.
Оқушылар табиғи ортаны күтуде, ... ... ... ... басқаратын қызметкерлерге көмектеседі, ... ... ... ... ... ауыл ... өндірісінің әр алуан жұмыстарына қатысады.
Сондықтан олар жұмыстың түрлеріне байланысты негізгі ... ... ... ... ... ... топырақты эрозиядан қорғауды
игеру, дақылдарды суару мөлшерін, минералдық тыңайтқыштарды, улы ... беру ... ... технологиялық талаптарға сәйкес есепке
алып отыру. Сонымен, оқушылардың экологиялық білім дұрыс ... тану ... ... ... білім берудің креативтік технологиясы
Қазіргі кезеңде әр түрлі ... ... ... ресурстарының
сапасына деген бәсекелі күрес ... ... ... ... саяси, мәдени салаларында болып жатқан терең өзгерістер
Республика білім беру ... де ... ... ... ... мазмұнын
жетілдіруде, мектептегі оқыту ісін оқушылардың жеке ... ... ... ... ... жан-жақты мүмкіндік туды.
Психологиялық - педагогикалық зерттеулер ... ... тууы мен ... ... жасайтын қабілеттер мен ақыл-
ой белсенділігінің жоғары деңгейі деп түсінуге негіз болады. ... ... ... ... ... ... ... «ояту»,
шығармашылық қуатын арттыру, оны батыл ойлы, өз ... ... ... ... ... және ... ... зияндсыз болуын
ескертетін, шығармашыл өмір салтына құштар етіп тәрбиелеу болып табылады.
Креативті экологиялық білім беру ... ... ... ... – оның ... сабақтастығы және оқушыны
шығармашылық үрдісті өз бетінше басқаруға, белсенді білім алуға тарту.
Крекативті экологиялық білім беру ... әр ... әр бір ... (мектепке дейінгі мекеме, бюастауыш және орта кәсіптік білім,
кәсіби жоғары білім, ... ... ... ... ... игеруге мүмкіндік береді, шығармашылықтың және басқа жүйелердің
заңдарын табиғатты қорғауға мақсатты түрде пайдалануды ... ... ... ... ... ... дамытып қана қоймай,
адамның одан әрі өзін-өзі тани, объективті түрде бағалай біліуіне жағдай
жасайды. ... ... ... ... ... ... жас
деңгейімен білімі мөлшеріне үйлестіріліген ... де ... ... ... ықпал ететінін тәжрибе көрсетіп отыр.
Біздіңше, дамыта және проблемалық оқыту (проблемалық, ішінара
зерттеушілік, ... ... ... ... ... ... ... бірге барынша нәтижесі болып табылады.
Проблемалық оқыту дегеніміз – оқытушы мен студент немесе оқушылардың
бірлесе оқу әрі іздену әрекеті, оның ... ... ... ... бетінше саралау, түсіну және игеру, бұрыңғы қалыптасқан ұғымдарға қайта
баға беру ... ... Бұл ... оқыту мен оқу үрдісінің өзара ... ... ... ... ... ... құлшынысты дамытуға
бағытталады.
Проблемалық оқытудың мақсаты педагогика ғылымы мен ... даму ... ... және шешімін табуды қажет ететін қиындықтар
мен қайшылықтарды көрсете ... ... ... мұғалімнің таланты
мәселе қоя білуден емес, оны ... мен ... ... ... ... ... де ... Осы мақсатта мұғалім немесе оқытушы
қойылған мәселеге студенттердің білімділігін қажет ететіндей, аздап ... ... ... ... ... ... материалды таңдап алады.
Проблемалық оқытудың маңызды элементі проблемалық жағдай тудыру
болғандықтан, оның әдіснамасы мен ... ... ... ... ... экологиялық білім беру дегеніміз – білім беру үрдісінің ... жаңа мәні және ... ... ... ... ... ... формулалық жүйелердің прадижасы қайта қайта қаралуда, жүйесі
экологиялықбілім беру ... ... ... ... ... ... мәдениет, ол адам
санасының ғылыми, көркем, эститекалық құқықтық эмоциялық салаларының өзара
әрекеті.
- Практикалық жұмысты ұйымдастыру түрлері: ... ... ... ... ұстанымдардың бірі – мекеме қызметін вертикальді
жәнегоризантальді үйлестіру. Ол ...... ... ... беру ... ... ... Ғылыми -
әдістемелік, дидактикалық үйлестіруді практикалық жұмысты ... беру ... ... ... ... ... ... оқушылардың практикалық білімін
дамытудың үлкен мәні бар. Экологиялық зерттеу және ... ... ... ... ... ерекше атап өту керек.
Практикалық экологиялық қызметтің бұл ... ... ... ... күш салуы білім берудің деңгйін көтеріп, ынтаны
арттырады, білімнің ... мәні бар ...... оқу ... жұмысын көкейтесті етеді, азаматтық
белсенділікті күшейтеді.
Практикалық экологиялық қызметтің негізгі бағыттары және іс-шаралардың
неғұрлым типтік мазмұны.
Оқу мекемелеріндегі экологиялық ... беру ... мен ... ... ... ... ұйымдастыру түрлері мен әдістерін
зерттейтін ... ... ... және ... ... ... ... ... және ... ... ... баға ... ... оқушылапымен) |және ондағы өзара ... |
| ... ... ... ... ... ... тақырыптармен |
| ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... жай-күйіне |
| ... ... ... ... ... ... |Табиғи және мәдени мұралар |
|(бастауыш және орта ... ... ... ... |
| ... қысылсашақтың |
| ... ... өлке ... |
| ... ... ... |
| ... зерттеу. Бұл жұмыс |
| ... ... бар, ... және |
| ... мұра ... бар ... ... ... ... мен ... әлемін |
|(бүкіл-мектеп) ... ... тірі ... |
| ... ... ... |
| ... бақылау жүргізу, |
| ... жазу т.б. ... ... ... ... |
|(экологиялық-үгітнасихат). ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... Әртүрлі ресурстарды сақтау, |
| ... жою ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... аясында |
| ... ... ... |
| ... сынып», жадынамалар |
| ... ... ... ... ... ... айналаны тазарту,|
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... мақсат міндеттерге |
| ... ... ... |
| ... Оның ішінде демалыс |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... т.б. жұмыс |
| ... ... ... ... ... суреттердің, күзгі |
|жұмыс. ... ... |
| ... және ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... табиғат туралы қысқа |
| ... ... ... |
| ... т.б. ... ... жұмыстары. |Еңбек құралдарын қоса алғандағы |
| ... ... ... жағдайын |
| ... ... ... |
| ... мен акциялар өткізу. |
|Эргономика – адамның жұмысқа қабілетін, күшін, ... ... ... ... ... еңбек өнімділігін арттырудың тиімді жолдарын |
|қалыптастыру ... ... ... зерттейтін ғылыми пән. |
Практикалық ... ... ... ... келсек, ол, ең
алдымен, үйірмелер, факультативтер, жеке жұмыстар, ... ... ... беру ... ... тыс жұмыстар жүйесінде жүзеге асады.
Сыныптық, сыныптан тас, ... ... ... ата-
аналармен жұмыс, т.б. әдістер қолданылады.
Географияны оқытудағы жалпы экологиялық білімге жалпы сипаттама беру.
Географиядағы оқыту әдістемесіндегі экологиялық білім ... ... әр бір ... ... ... ... ... жүргізілетін
пән кіргізілуі керек. Бұрынғы уақытта жалпы экологиялық білім көтеріле
қоймағаны өздеріңізге ... Ал ... ... яғни бүгінгі таңда нақты
және маңызды ... пән ... ... пән аралық байланыстар ретінде
пайдалану мектептер үшін өте қажетті және ... ... ... ... мысалдар келтіре отырып қарасақ экологиялық білім беру
қазіргі уақытта материал жеткілікті. Яғни ... VI – ... ... ... ... авторы бар кітапты алатын болсақ оның ... ... ... ... в ... человека», «Значение
атмосферы в ... ... ... ... ... в ... людей»,
«Гидросфера және адам деген ... ... ... ... осы ... ... ... жұмыс істесе әрине ... ... ... қоса VII – ... ... мысалға мына оқулықты
алайық. ... және ... бұл ... ... ... аталған «Значение природы для жизни и ... ... және ... человека на ... ... ... ... қоса VIII – кластың оқулығы И.И.Баринов,
бұл оқулықта Ресейдің экологиялық ситуацияларын сонымен қоса ... ... т,б, ... ... түсіндіру арқылы
оқушыларға жеткізуі тура осындай оқулыққа ұқсас Э.М.Раковский жазған.
Тағыда бір ... ... ... ХI – ... екі кітабында
экологиялық проблемалар бар аймақты түсіндірген бірақ бұлда нақты ашып
айтылмаған ... ... ... ... ... ... көріп оқыған
оқушылар нені түсінетіні белгілі. Осы оқулықтарға ұқсас тағы бір ... ... В.В. ... ... ашық – ... ... ... түрінде ешқандай
материал жоқтың қасы. Сол сияқты Х – клас оқулықтарын ашып ... ... ... ... жоқ ... ... жеке-жеке бөліп ашып
түсіндірген. Әрине бұл ... ... ... білім жүйелілігі
сақталған деп айтуға келеді. Мысалы жалпы бөлімін қарастырған яғни ... ... ... орта, экологиялық саяхат, экологиялық шығын
келтіретін кір өндірістерді, өнеркәсіптерді, ауыл шаруашылығын, ... ... ... сосын аймақтық ... ... ... ... ... ... проблемаларын көрсеткен.
Шетелдік Азия, ... АҚШ, Оңт. ... ... ... ... ... қоса Ю.Н.Гладкийдің оқулығында басты ... ... ... бұл ... ... ... ... және бұл
оқулықтағы диограммалармен мысалдар келтірілген. Сол сияқты тағы басқа
көптеген ... ... ... ... айиқанда кейбір
оқулықтарды жетіспеушіліктер көрініп ... ... енді ғана ... санасына иқалыптаса бастады. Дегенмен мысалы 6 класс
оқушыларынан ... ... ... ... ... ... сонда шығар еді:
Географияны оқытудағы дүние жүзілік экологиялық проблемаларды мысалдар
келтіре отырып талдау жасау.
Қоғаммен табиғат ...... ... ... ... онда ... ... дегеніміз қоғаммен табиғаттың қарым –
қатынасының, айналадағы ортаны сақтаудың проблемасы. ... ... адам ... ... ... ... болды, табиғатқа
қол сұғып араласуын күшейте ... ... ... тепе ... қажет екенін ұмытты, тіпті осы сөздің өзі ... ... ... жүр ... ... емес. Айналадағы ортаға түсетін сонсоң ХХ
ғасырдың екінші жартысында ... күрт ... ... мен табиғат
арасындағы қарым – қатынастарда сапаның күрт көбеюі, планетаның интенсивті
түрде индустриалануы мен ... ... ... ... жер ... бәрінде экологиялық жүйелердің өздігінен тазарту және қалпына келу
қабілетінен асып түсе бастады. Осының ... ... ... ... ... бұзылуы, адамдардың қазіргі және болашақ
ұрпақтарының ... ... ... Қазіргі әлемнің экологиялық
проблемасы шиеленіскен, оған қоса сан ... ... Ол ... іс ... барлық салаларында (әсіресе ауыл шаруашылығында,
химия өнеркәсібінде, қара және ... ... да, атом ... ... ... ... ... қатысы бар. Айналадағы ортаның
сапасының нашарлауына басты – басты мынадай ... бар екен ... ... ... ауру жойлаған ормандардың құртылуы қатерлі
шекке жетті, мысалы келтіре кететін ... жыл ... жер ... 11 млн.
га тропиктік орман ғайып болады, бұл қалпына келтірілген орман аумағынан 10
– есе ... ... ... ... ... ең ... екі ...
Амозония мен Оңтүстік Шығыс ... ... – тез ... ... ... ... ... жаппай құртылуда, целюлоза –
қағаз өндірісінде дамып ... ... ... ... ... ағаш ... үшін ... Осының барлығы бірегей тропиктік ... ... ... ... су ... ... планетаның екі өкпесі ретіндегі рөлінің төмендеуіне апарып
тірейді.Қоңыржай ... ... да үсті – ... ... ... ... айналу процесі жүріп жатыр. Ол ... жыл ауыл ... 6 млн. ... жуық ... ... алып ... Шөлге айналу
процесі Африканың Сахарамен Саванна ... ... ... ... жүру ... Бұл ... біріне-бірі жалғасқан 70 – 80 – ... ... ... ... тропиктер жағдайында топырақ
құмарын пайдаланудың қате және экспенсивті әдістерінің салдары болды. Малды
көп жаю, сондай – ақ өзі де ... ... ... ... ... ... алудың да зардабы көрінді. Сахель құрғақшылықтары да милиондаған
африкандықтардың ... ... ... ... ... су ресурстарына қатысты проблемаларға
тап болып отыр. Мұның өзі де су көздерінің аздығынан ғана емес, ауыз ... ... ... Жыл ... су ... орасан мол
тазартылмаған сарқынды сулар құйылады. ... ... ең көп ... мен ... ... ... Дунай, Рейн, Сена, Мисисипи, Еділ,
Днепр, Ладога, Балхаш көлдеріжәне т.б. бар. ... ... ... жыл сайын 20 тоннадай минерал шикізат өндіріледі де, оның 97 – ... ы ... ... топыраққа, суға, ауаға түседі. Айналадағы ортаға
түсетін қалдықтар мен ластайтын заттардың массасы шамамен 40 ... ... ... ... ... ... ... денсаулығына,
өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің тіршілігіне қатер ... ... қос ... күкірттің техногендік тотықтарының шығаылуының дүниежүзілік
динамикасы.
|Жылдар ... ... млн. т. ... |31 ... |47 ... |55 ... |59 ... |73 ... |82 ... |128 ... |161 ... |196 ... |250 ... |333 ... ... қышқыл жаңбыр дейтінге апарып соқты, мұндай жаңбыр топырақ пен су
көздерін уландырады, ... ... ... ... ... ... жетеді де, жауын – шашынмен қосылып ... ... АҚШ, ... Еуропа қазірдің өзінде 30 млн. Гектардан ... ... ГФР – де ... ... ... жуығы (көбіне қылқан
жапырақты ормандар) зақымдалды. ... ... ... ... да жауып
тұрады, оның еуропалық бөлігінде батыстан соққан желдердің ластану ... ... ... ... он есе жоғары.
Атмосферада болатын көміртек қос тотығы адамның өмірінде, ... ... ... ... рөл ... Жерді қызып кетуден
сақтайды. Алайда адамның ... ... – ең ... ... ... отын жағылуы – табиғаттағы СО2 балансын бұзды.Ғалымдардың
пікірінше, мұның өзі жылы жай ... деп ... ... – климаттың едәуір,
жылып кету, мұздықтардың еріп, Дүние – жүзілік мұхит деңгейінің көтерілуі
қатерін төндіреді.
Соңғы жылдары тағы бір ... ...... озон
қабатының бұзылуы қауіп анықталды, бұл әсіресе Антарктида үстінде анық
байқалып отыр (азон ... деп ... ... Озон ... ... ... бұл ... Күннің артық ультракүлгін сәулелерінен қорғап
тұрады. Озон қабатының бұзылуы себебі тоңазытқыш қондырғыларда, аэрозольдар
түрінде және т.б. ... деп ... ... мен ... күрт ... ... халықаралық конференция
(1985) барлық елдері бұлардың өндірілуін күрт ... ... ... ... ... ... зардаптары барлық елдерге
жайылып отыр, өйткені экологиялық проблемаларды мемлекеттік ... ... да олар кең ... халықаралық ынтымақтастық
болғанда ғана шешілуі мүмкін. Осы бағытты қаракет жасай ... ... ... – табиғатты қорғаудың бүкіл дүние жұзілік стратегиясын
қабылдады. ... ... ... ... ... ... ... шешілуін жақындатып, нақты іске айналдырар еді.
|Адамзаттың ғаламдық ... ... ... және ... |
|Азық - түлік ... ... ... қалуын жою.|
|Демографиялық |
|Экологиялық | ... және | ... ... | ... ... |
| | ... | ... | ... |
| | | | ... | | ... ... ... және ... ... болжамдар |
|Ғаламдық жобалар ... ... ... ... ... бірі – Арал, Балхаш.
Сонымен экология оның ішіндегі дүниежүзінің ... сөз ... өз ... көз салып тоқтаса кететін болсақ, еліміздегі экологиясы
алаңдатып отырған негізгі аймақ Арал.
Арал теңізінің ... ... және ... ... көп ... ... жатыр. Мәселені бүгін шешпесек, ертең шешеміз немесе келешек
шешеді деп көп айтамыз. Олай болса біздің келешегіміз ... ... мына ... Арал ... деген жан түрлерін сөз бірден пайда
болған жоқ. ... бір сәт көз ... ... Арал ... ... ... ... бірі, Амудария мен Сырдария
өзендерінің суларын жол – жөнекей бұрып алып, ... ... ... ... көп жұмсаудан болды деп айтсақ қателеспейміз.
Өзбекстан мен ... ... ... екі өзен ... ... бойы ... ағысымен ылғи да Арал теңізі арнасының толып тұруына ықпал тигізіп
келгені ... ... жүйе ... ... ... жоспарлар бойынша мақта,
күріш және басқа да дақылдар өсіру үшін қаншама су қоймалары салында.
Бұл да халық ... ... әл – ... үшін деп ... ... – тегіл байлығы бар, халықтың басқада қажетіне ... ... ... суын ... ... ... апат ... кімнің қақысы бар еді.
Сонымен қоса еліміздегі тағы бір апат ... ол ... бұл ... ... ... М.Бүрлібаев т.б. зерттеген олардың ... – 1987 ... ... ... ... яғни ... екінші табиғи
апат аймағы пайда болады. Өйткені ұйғыр ғалымы Амина Абдурахимның мәліметі
бойынша іледен алынатын су көлемі ... ... ең ... елді ... ... аралықта жылдық ағымның 15 – 40% - ы (1,5 – 4,0 ... ... ... Оған ... ... алынатын суды қоссақ
(Қапшағайдың бетінен және оның жағалауындағы саз ... ... ... қоса ... Іле суы 7 – 8 км3 ... азаяды екен осындай
көптеген себептерден азайып бара ... ... ... мен ... Тек көл ... түгелдей табиғаттың еркіне тапсырып,
адамзаттың ықпалын мүлдем жол ... шара енді ... ... ... ... ... кезеңде көлді апаттан сақтауға мүмкіндік беретін ... ... ... бірі екі ел ... ... ... көл үшін ең
тиімді, экономикалық жағынан ұтымды келісімге қол жеткізу.
Әр бір адамзаттың экологияға тигізетін өндірістік іс - ... ... ең ... ... бірі бұл ... іс - ... негізінде қоршаған ортаның ластануы, бұзылуы.
Жер бетінде зиянды, ... ... ... ... өте көп. Олар ауада
да, су орталығындада таралған. Осының бәрі қоршаған ортаға әсер ... ... ... өнеркәсіптің қалдығы және атомдық қопарлыстың
радиоктивтік тұнбасы бірте – бірте адам организімінде жиналып, қатерлі ... ... ... атомдық өнеркәсіптің дамуы және оның ... ... ... өте қауіпті. Қазіргі кезеңде жер бетінде
стронция – 90 элеметін аз мөлшерде болсада кез – ... ... ... табуға болады. Бұл элемент табиғатта болмайды, тек қана осы
уақыттағы атомдық өнеркәсіптің және ядролық сынаудың арқасында ... ... ... жер ... тарап, алдағы барлық тірі жәндіктердің
денесіне енген. Бәрімізге мәлім 26 – ... 1986 ж. ... ... – ның ... ... жарылуынан бүкіл тұрғын халықтар, ... ... ... Украйна және Белоруссия тұрғындары ... ... сол ... ... ... ... ... 30
жыл бойынша жабық зона болып қалды.
Әрине, ... бәрі тірі ... үшін өте ... ... ... бас ... ... екен. Оны қатты ... ... ... ... ... (мұнай, газ, көмір, кен көзінің
энергиясы, жер ... ... ... ... еске ... ... ол ... және мұхиттар түбінде көп
жылдардан бері жатқан ядролық ... ... ... ... бір
кезеңдерде су астындағы жер сілкінуінің әсерінен қопарылып, су ішіндегі,
жер бетіндегі бүкіл тіршіліктің радиактивті көзі ... ... ... ... ... ... және оны ... пайдалануда
ұрпақтың алдында тарих алдында жауаптымыз. Міне, осы ... ... ... білім және тәрбие беру мақсаты, мазмұны анық және
нақты көрсетілуі керек.
Оқушыларға ... ... ... ... ... алу жолдарын
түсіндіру.
Бүкіл жер бетіндегі адамзатты ойландыратын және кезек күттірмейтін
мәселелердің бірі ... ... ... адам ... ... жағдай жасау.
Жер жүзіндегі ғалымдардың болжамына қарағанда адамзаттың экологиялық
апатқа ұшырауының әр түрлі себептері бар сияқты.
Таяудағы он жыл ... ... ... ... үлесі ұдайы
көтеріледі. Бұл бүгінгі күнгі қарағанда жер күн ... ... ... жылы жайға айналдыруы мүмкін деп айтушылар да бар. Сондықтан
планета температурасы көтеріліп, құнарлы ... ... қуаң ... мұздардың еру есебінен мұхиттардағы судың дейгейі ... ... ... су ... мен Арктиканың үстінде озон тесіктері пайда ... ... бар. Озон ... ... ... ... АҚШ – ң көлемінен
артығырақ ... Ал ... ... ... де ... ... 2100 ... жамылғы қорғанышы жоқ болып кетсе, ультракүлгін сәулелер жерді
кептіреді, жануарлар мен өсімдіктер, яғни ... ... ... ... Егер озон ... қазіргі қарқынмен одан әрі бұзылса ХХI ғасырда
біздің ұрпағымыз не күтеді.
50 жылдардың басында ауада озонның мөлшері ... ... ... – шы ... ... төмендеді, ал 10 жылдан кейін оның мөлшері
қайтадан ... 70 – ші ... ... ол ... ... кезде озон қабығы жаңадан 3 % шамасында ... ... ... ... галоген элементтері бар заттар – фреондар. Бүкіл дүние
жүзінде 1 млн. ... ... ... өндіріледі. Олар лактар мен
сырларды тозаңдату, тоңазытқыштарды суыту үшін қолданылады. Осы ... 40 % - ы АҚШ – та, 35% - ы БЭС – ... 10% - ы ... мен ... ... Осы ... ... туралы мынадай шаралар
қолдануда.
1. 1985 ж. Озон қабатын қорғау туралы Вена конференциясы қабылданды.
2. 50 – ден ... ... ... ... ... шешім
қабылдады. Осы әр бір мемлекет озонды бұзушы заттарды өндіру
қысқартылсын деп ... ... ... 1993 ж. 20%, ал 1998 жылы 50% - ға ... керек деп
белгіленді.
Егер белгіленген бағдарлама орындалса, егер озонды ... ... үдей ... онда озон ... ... ... Қазіргі
уақыттағы қауіпті жағдайдың бірі – бұл ядролық қыс. Бұл ... ... ... ... өрт ... ... қалың түтін қабаты
планетаны жабады да ауаны сөзсіз қараңғылайды, күн сәулесінің ... ... ... ... әсерінен жер беті суынады. Барлық тірі
мақұлық жер ... ... ... соқтығысады.
Экологиялық апатты болдырмас үшін бізді қоршаған табиғаттың өте
күрделі және толық зерттелген жүйе екенін дұрыс түсінуіміз ... ... ... ... жұмысы кешенді және жүйелі болуы қажет.
Сонымен бірге табиғат байлығын ... ... ... тығыз
байланыста іске асырылуы керек.
Сонымен, экологиялық тәрбие және білім беру ... ... ... ... ... ... ... өлкетану деңгейінде ашып тұрғын жерді, қоршаған ортаны
қорғау, күту және оның ... ... ... ... ата – ... - Майқы би, Бәдібке би, Төле би, Қаз
дауысты Қазыбек би табиғатты, туған жерді қорғауға ... ... ... ... ... жырына қосқан.
Кезінде қазақ даласын жаяу аралап оның ... ... паш ... зерттеулердің атасы академик Қ.Сатпаев бір сөзінде «Туған
жердің тағдыры толғатпаған, жаны тебіреніп ол ... ... ... азамат дейміз? Туған жердің қара тасын мақтап өте білмеген ... ... ... ... ... ... деп түйсе, ол өзінің
зерттеушілік қабілетімен Ресей георграфиялық қоғамның толық ... ... ... Ш.Уалихановті терең толғанған.
Біздің жеріміз әлі де бай әлі де шұрайлы. Десе де, ... ... т.б. су ... мен орман тоғайымыздың экологиясы қиын жағдайда
әлемге ... Бір ... бұл ... ... ... ... аң мен құсы
азайып, жануарлардың көптеген түрлері жойылып ... ... ... ... ... алдын-ала кезген бабаларымыз бен ғалымдарымыз да жоқ
емес. Ертедеде ит тұмсығы өтпейтін ну ... ... ... Іле, Шу ... Нұра ... бойында көп болған.
Қолданылған әдебиеттер.
1. Методика обучения география в школе М: 1997г. 61-75 ... ... ... ... География в школе 1900 г. №1, 12 лист.
4. ... ... ... ... және ... ... ... 2001ж. 212 бет
5. Максоковский География культура М:1958г. 358-360стр.
6. ... в ... 2001г. ... ... в ... 1999г. № 2
«Изучение окружающей среды школьной географии»
8. Н.Н.Моисеев экология и образования М: «Юнисам» ... ... в ... ... 82 стр.
10. Қазақстан мектебі 2004ж. №7 «Экологиялық білім қалыптасуының
негіздері мен тәжірибиелері»

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экология ғылымының пайда болуы мен қалыптасу кезеңдері және қазіргі экологиялық білім беру маңыздылығы43 бет
Белок емес азоттық заттардың негізгі өкілдерінің - гемоглобиннің, мочевинаның, аммиактың, қаңқаның бұлшық еттерінің маңызды азоттық заттарының креатинфосфаттың, креатиннің, карнозиннің және анзериннің алмасуы14 бет
Инновациялық оқыту жағдайындағы педагог креативтілігін дамыту75 бет
Мультимедиалық технологиялар арқылы оқушылардың креативтігін дамыту44 бет
Оқушылардың креативтік құзыреттіліктерін сыныптан тыс дамыту35 бет
XVIII ғасыр ортасындағы тірі табиғат туралы метафизикалық ұғымдар13 бет
Биологиялық химия пәнінен тәжірибелік жұмыстар88 бет
Ет және ет өнімдерінің тағамдық және биологиялық құндылығы жайлы4 бет
Сыртқа шығару процестерне жалпы сипаттама16 бет
Ғылым және дін пәнінің лекциялар жинағы25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь