Барсакелмес қорығы туралы

Барсакелмес қорығында өте сирек кездесетін флора мен фауна бар. Өсімдіктердің 256-дан астам түрлері жәнемалдар, аңдар,сүтқоректілер және қос мекенділер өмір сүреді. Теңіздің құрғауына байланысты сирек кездесетінбалықтардың түрлері жойылып, жаңа өсімдіктер мен малдар кездесіп жатыр.
Тарихы жайлы
Ол 1929 жылы тапсырма берушi сияқты негiзделдi. Ал 1939 жылға 10 желтоқсан күні мемлекеттiк қорықтың мәртебесiн алды. Теңіздің құрғауына байланысты судың тұздылығы нормасынан шектен шықты. Тұщы судың жоқтығы малдың өмір сүруін қиындатады. 1982 – 1991 жылдар аралығында 260 астам құландар республиканың басқа қорықтарына ауыстырылған. 137 бастардағы жемiсi қалған 50 ерекшерек қиырлар. Қазіргі таңда жылдық қорытынды бойынша құлансаны 20-25 басқа көбейді. Барсакелмес қорығында флора және фаунаның сирек кездесетін түрі бар. Балықтар саны жылдан жылға өсуде. Жуырда Қорқыт ата атындағы мемлекеттік университеттің ғалымдары студенттермен бірлесіп экономика,экология және ботаниканы жаңартуда. Қорық бай кiтапхананы арқасында өз оқырмандары және оны табады жануартану және өсiмдiктануды табиғи лабораторияға айналып кетедi. Бүгінгі күннің басты мәселесі: 100-150 000 га және 400 000 га жерді сақтап, өсімдіктерді көбейту. Барсакелмес – республикадағы 9 қорықтың ішіндегі ең ерекшесі және оның өркендеуіне барлық қазақстандықтар қызығуы керек.
Барсакелмес мемлекеттік табиғи қорығы Арал теңізінің ортасындағы осы аттас жерде алғаш 1929 жылы қорғалым ретінде пайда болса, 1939 жылдың 10 желтоқсанынанбері өзіне лайық статусқа ие. Сол уақытта Қазақ КСР Халық Комиссарлары кеңесінің №973 қаулысы негізінде қаз тұрған бұл құрылымның тұрақ тепкен жері өте қолайлы мекен болатын. Оның ең биік бөлігі теңіз деңгейінен 100 метрге дейін баратын.
Өткен ғасырдың алпысыншы жылдарының басынан Сырдария және Әмудария өзендері арқылы Арал теңізіне келіп құятын судың мөлшері күрт азая бастауына байланысты теңіздің бірте-бірте тартыла түсуі мұндағы қорықтың да жағдайын нашарлата берді. Ақырында мұндағы Барсакелместің “арал” атанғаны тарихтың тұнбасында қалды. Өйткені, теңіздің шығыс жағалауы құрлықпен қосылып кетіп, қорықтың елден ерек ерекшелігі естен шықты. Соған қарамастан осындағы өз істеріне ерекше берілген жайсаң жандардың жанқиярлық еңбектерінің арқасында атақты қорық жай тіршілік етіп қана қоймай, алғы күнге асқақ міндеттер тұрғысынан қарауда.
        
        --------------------------------------------------------------------------------
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ШӘКӘРІМ атындағы СЕМЕЙ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
CӨЖ
Тақырыбы: Барсакелмес қорығы
Тексерген: Айтқалиев Б.М
Орындаған:Сакибаев.С.М
Семей, 2015ж
Барсакелмес қорығында өте сирек кездесетін флора мен ... бар. ... ... ... ... жәнемалдар, аңдар,сүтқоректілер және қос мекенділер өмір сүреді. Теңіздің құрғауына байланысты сирек кездесетінбалықтардың түрлері жойылып, жаңа өсімдіктер мен ... ... ... ... ... 1929 жылы ... ... сияқты негiзделдi. Ал 1939 жылға 10 желтоқсан күні ... ... ... ... ... ... ... судың тұздылығы нормасынан шектен шықты. Тұщы судың жоқтығы малдың өмір сүруін қиындатады. 1982 - 1991 ... ... 260 ... ... ... басқа қорықтарына ауыстырылған. 137 бастардағы жемiсi қалған 50 ерекшерек қиырлар. Қазіргі таңда жылдық қорытынды ... ... 20-25 ... көбейді. Барсакелмес қорығында флора және фаунаның сирек кездесетін түрі бар. Балықтар саны жылдан жылға ... ... ... ата ... ... ... ... студенттермен бірлесіп экономика,экология және ботаниканы жаңартуда. Қорық бай ... ... өз ... және оны ... ... және ... ... лабораторияға айналып кетедi. Бүгінгі күннің басты мәселесі: 100-150 000 га және 400 000 га ... ... ... ... Барсакелмес - республикадағы 9 қорықтың ішіндегі ең ерекшесі және оның өркендеуіне барлық қазақстандықтар қызығуы керек.
Барсакелмес мемлекеттік табиғи ... Арал ... ... осы аттас жерде алғаш 1929 жылы қорғалым ретінде пайда болса, 1939 жылдың 10 желтоқсанынанбері өзіне лайық ... ие. Сол ... ... КСР ... ... ... №973 ... негізінде қаз тұрған бұл құрылымның тұрақ тепкен жері өте ... ... ... Оның ең биік ... теңіз деңгейінен 100 метрге дейін баратын.
Өткен ғасырдың алпысыншы жылдарының басынан ... және ... ... арқылы Арал теңізіне келіп құятын судың мөлшері күрт азая бастауына ... ... ... ... ... ... ... да жағдайын нашарлата берді. Ақырында мұндағы Барсакелместің "арал" ... ... ... ... ... ... ... жағалауы құрлықпен қосылып кетіп, қорықтың елден ерек ерекшелігі естен шықты. Соған қарамастан осындағы өз істеріне ерекше берілген жайсаң жандардың жанқиярлық ... ... ... ... жай тіршілік етіп қана қоймай, алғы күнге асқақ міндеттер тұрғысынан қарауда.
--------------------------------------------------------------------------------
Барсакелмес қорығы туралы аңыз
Арал өңірі тұрғындары ... ... ... ... көп. ... бірі ... баян ... Баяғыда осы маңайда тұратын тайпалар арасында жаугершілікке тыйым болмай бара жатқаннан кейін Ләтпай деген кісі ... ру ... ... естіп, көз көрмеген алыс жаққа кетіп қалуға қам ... ... ... ... қақ ... суы ... шалғыны шүйгін, балығы мол, алуан түрлі аң-құсы бар, сексеуілі қалың ғажайып ... өтіп ... ... ... ... мұз қатқанда күзер жасап, соның үстімен аралдың төріне жетіп алмақ болады. Сол мақсатта Изенді ондағы табиғатты ақ жартас түбін ... ... ... ... ... олар ... оттың маңайына жыртық шапанды, тесік тымақты бір ақсақал келіп, Ләтпайға қарап: "Ол аралдан қорықпаңдар, онда зұлымдық жоқ,қасқыр жоқ, адамдар жоқ. ... ... ... ... да ұзақ өмір ... Ұрпақтарың ештеңеден зәрулік көрмейді. Мыңғырған мал болады. Аң-құсты өлтірмеңдер. Аққуларға тимеңдер", - ... ... ... ... ... ... қойнауына сүңгіп жоқ болады. Ләтпай оның Қыдыр екенін іштей сезеді. Ал, ... ... ... ... ... ... ... қозғалып, мұзды көпір -- күзердің ... ... ... өтіп, аралдың қойнауына барып түседі. Қысты осы аралда жақсы өткізген Ләтпайдың жұрты көктемге қарай тойына бастайды. Қыдыр ... ... ... ... көп ұзамай олар байи бастайды. Осы ұзақ аңыздың ақыры аралдағы ағайынның жылдардың жылы ... ... ... ... тарс ... ... отап, аң-құсты қырып, аққуға ауыз сала бастауы салдарынан бір түнде маңайды түгел ордалы жыланның жалмауымен аяқталады. Аңыз бойынша сол ... ... ... бала ғана аман ... ... елді түгел харап етуге ертегілерге тән есті сарын жол бермесе керек.
--------------------------------------------------------------------------------
Зерттеу жұмыстары
Барсакелмеске ғылыми тұрғыда түбегейлі ... ХІХ ... орта ... ... ... Алғаш 1831 жылы орыс ғалымы Р. Левшин Арал теңізінде осындай аралдың бар ... ... ... ... ... ... ... 1848 жылы Арал теңізінің аумағын зерттеуге бірінші экспедиция шығарып, оған басшы етіп әскери теңізші Алексей Бутаковты тағайындайды. Сол жылғы ... ... Ор ... шыққан керуен айдан аса мерзімде Арал теңізінің жағасына жетеді. Жаз ортасында теңізге бет ... ... ... Көкаралға аялдап, содан соң оның арғы жағындағы Барсакелмеске жүзіп барады. ... ... бұл ... ... ... ... тиеді. Міне, Барсакелместің ашылу тарихы осындай.
Айдынды арал зерттеушілерді өзінің керемет табиғатымен таңғалдырады. Оның ... ... ... ... ... Тұщы суы бар ... көп. ... өсімдіктердің көпшілігі басқа жерде мүлдем кездеспейді. Экспедиция жетекшісі аралда құстардың 200 түрі бар екенін жазады. Жыландар мен ... ... мен ... өріп ... ... ... ... мен ақбөкендер тіпті адамнан үрікпейтін болған. Сол кездері бұл жер шынында таңғажайып ... ... ... қоры ... ... жетпіс жылға жуық уақыт болған Барсакелмес мемлекеттік табиғи қорығы осындай жаратқанның өзі жарқыратып жасап берген ... ... жай ... ... ... ... 165 түрі ... Олардың арасында бұйырғын, жусан, адыраспан, рауғаш, итсигек, сексеуіл секілді сортаң шөптер бар. Жануарлар ... ... ... ... ор қоян ... арал табиғатына бейім хайуанаттар түрлері кездеседі. Заманында еліміздің жазық даласында зыр қағып жүрген "қазақ құланы" деп аталған аң да ... Оның ең ... ... 1936 жылы ... оқтың құрбаны болғанға ұқсайды. Сосын 1953 жылдың қысында ТүркіменстанныңБадхыз мемлекеттік қорығынан 14 құлан жеткізілді. Әкелінген жануарлар жаңа мекенді ... ... ... жая бастады. Қорықта ұлы көш басталған 1982 жылға дейін олардың саны 300-ге жеткен екен.
Өкінішке қарай, 1997-1999 ... ... арал ... ... тұщы су ... ... бұл ... жарамдыларын түгел басқа жақтарға жөнелтуге мәжбүр етті. Сол уақыттан бастап бұл жерден ұзын-саны 250 қаралы құлан көшіріліп әкетіліп, негізгі бөлігі ... ... ... ... ... ... тағы бір тобы ... маңындағы Үстірт жоталарына аттандырылды. Ал қорықтың өз басында алыс жолға шығуға жарамайтын, кәрі-құртаң елу шақты құлан алып қалынған еді. ... ... ... ... материкпен жалғасып жатуы бір жағынан жазықсыз жануарлардың аман қалуына себепші болды. Ащы судың аранында қалған олар осы ... ... ... ... өз ... теріп жей алатын жағдайға жетті. Қорықтың директоры Мағжан ... ... осы ... ... ... киік пен ... ішетін таза судың жоқтығынан қапысыз қырылып қалған екен. Екі араға өткел түскесін барып, бұл жерден 1500 киік пен 350 қарақұйрық ... аман ... ... ... ... ауыз ... тапшылығы, міне, аң-құстарды осындай халге дейін душар етті.
Қазіргі таңда Барсакелместі мемлекеттік табиғи қорық ретінде сақтап қалудың барлық амалдары жасалуда. Атап ... ... ... 2001 ... 29 тамыздағы "Арал аймағына қолдау көрсету және дамыту шаралары туралы" №1121 қаулысы арқылы ... ... ... ... ... ... ... орнатылуда. Мұнда құжаттың "Барсакелмес қорығындағы өсімдіктер мен жануарлар ... ... ... ету ... шараларды зерттеу және талдау" деген 7-бабы негізге алынып, соған сәйкес жұмыстар атқарылуда.
Енді Барсакелмес ... ... ... ... ... екі ... бері оның ... бұрынғысынан 10 есеге артты. Сөйтіп, осы кезге дейін 16 795 гектар ... алып ... ... 160 795 ... ұлғайды. Бұл Үкіметтің 2005 жылғы 25 қарашадағы №1162 қаулысының негізінде мүмкін болды. Оған еліміздің Ауыл ... ... ... ... етті. Ал қорық жеріне ғылыми-техникалық сараптама жасауға Аралдың құтқару қорының президенті Алмабек Нұрышев қаржылай ... ... ... ... жері ... аралына дейін жалғасты. Жайылымның кеңейе түсуі өз ... ... ... ... қалған жануарлардың көбею үдерісін жеделдетті. Қорықта 2005 жылғы қазан айында ... ... ... ... ... ... ... қанағаттанарлық деп тапты. Мекеменің штаттық кестесі ұлғайып, жаңадан көп құрал-жабдық, техника ... ... ... ... ... ... алқабы 41,5 мың гектар жерге созылып жатыр. Осы табиғи ортаны 25 сүтқоректі жайласа, солардың біреуі дүниежүзілік "Қызыл кітапқа" ... ... ... ... ... ... орын ... Олардың біріншісі - құлан да, екіншісі қарақұйрық. Сонымен қатар мұнда өсімдіктің 354 түрі өссе, оның 14-і эндемик. Құстардың 178 түрі ... ... ... 26 түрі ... ... ... ... Бұдан басқа, 12 бауырымен жорғалаушы мен 2 қосмекенді тіршілік етеді. Бұл жерде сирек кездесетін улы қалқантұмсық ... да бар. ... ... суық ... уы ... аса қажет.
Қорық екі кластерден тұрады. Мұның біріншісіне бұрынғы Барсакелмес аралының 50 884,0 гектарлық алабы жатса, ... ... ... және ... ... 10 9942,0 ... танап қамтиды. Бұлардың барлығы 160 826,0 га жерге жетеді. Бұл аймақтар оңтүстік Арал теңізінің кепкен ... ... ... апат ... қатар жатқандықтан, қорықтағы тіршілік атаулы ұдайы тұзды тозаңның астында қалуда. Ақ ... ... мол ... су мен танаптағы өсімдіктер ғана тоқтата алады.
Осы орайда ... ... ... ... басты міндеті мұндағы сабақты иненің әзер ілініп тұрған жібін үзіп ... ... ... Сол ... ... сақтап, молайтумен бірге, оған тұрақты мониторингтік бақылау жасау, жыл сайын жануарлар мен өсімдіктер ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдары арқылы табиғат пен адам арасындағы үндестік түсіністікке дәнекер болу, күнделікті ... ... ... ... ... мен ... ... осы жұмыстарды жалғастырады. Бұлардың "Барсакелмес қорығының флорасы және табиғат қорғау іс шаралары" тақырыбымен осындағы қорық директорының ғылыми жұмыстар жөніндегі ... ... ... ... ... және ... ... өзгеруі" тақырыбымен маман Г.Сатекеев айналысуда. Сол сияқты "Арал теңізінің тартылу жағдайында ... ... ... экологиясы" тақырыбына А.Жылқайдаров бөлінсе, "Қазіргі таңдағы экологиялық жағдайдағы ... ... ... ... ... ... жүр. Бұл төрт тақырып бойынша белгілі ғалымдардан ғылыми жетекшілер белгіленген.
--------------------------------------------------------------------------------
Қорық жайында түсірілген фильм
Қорық жайында түсірілген "Құландар аралы" деректі фильмі 2004 жылы ... ... ... ... ... ... арасынан жүлделі үшінші орынды жеңіп алды. Биыл сондай тағы бір ... ... ... үстінде. Бұдан бөлек, Алматы қаласындағы Ботаника және зоология институтымен, Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетімен бірлескен ... ... ... ... ... ... ... Ресей және Германиямемлекеттерінде халықаралық семинарларға қатысып қайтты. Сондай-ақ, Барсакелмес қорығында ... ... үш ... ... ... Биылғы жылыБҰҰ резидент-үйлестірушісі Т.С.Кертешовтің басшылығымен "Солтүстік Аралдың сулы-батпақты өңіріндегі тіршілік әлемін сақтау" атты тақырыпта семинар ұйымдастырылмақшы.
Қорықтың екінші ... тың ... ... 2005 ... 27 ... Арал өңіріне Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың ат басын бұруы ... ... ... ... ... сол жолы қала ... ... жөніндегі анықтамалық стендтерді қарап тұрып, аймақтың табиғатында әлі де сақталып, өсіп-өнген эндемикалық жануарлар менөсімдіктер дүниесіне қызығушылық білдірген еді. ... сол ... ... ... ... ... ... және Арал теңізінің терістік бөлігін сақтап қалу жөніндегі ... ... бар ... жан кірді. Көп ұзамай сол жылдың күзінде Көкарал бөгеті қалпына келтірілді. Осынау ғаламат құрылыстың сапалы да тез ... Ауыл ... ... Ахметжан Есімовтің көп еңбегі сіңді. Бұл нысанды әлемнің сегізінші кереметі атауға ... ... ... ... картасынан жоғалған Солтүстік Арал теңізінің қайта қатарға қосылуы тіршіліктің жаңадан ... әсер ... ... ... ... ... ... қайықтарымен су айдынына шығып, ата кәсібін жалғастырды, төзімділік таныта білген елге береке келді. Солтүстік Арал акваториясы содан бергі бар-жоғы екі ... сәл ... ... ... мамандар күткен мөлшердегіден әлдеқайда тез және мол суға толып, түстіктегі қорық аумағына да өзінің оң ықпалын тигізе бастады.
- Бүгінде ... ... саны ... асып ... ... "көшкен елдің жұртында қалған" ауру-сырқау, кәрі-құртаң 50 құланнан бас-аяғы 20 жылдан сәл ... ... ... 200-ге жуық ... ... ... бұлай күрт өсулеріне жаңа Қасқақұлан аймағынан жайылым алаңының ... ... таза су ... пайда болуы себеп болды. Бұл ретте аң-құстың қас жауы - ... ... ... ... ... ... де ... Соңғы үлгідегі техникамен жүретін солардың көбін ұстау да оңайға түспейді. Осы орайда, мемлекеттік ... ... ... ... ... жабдықтап отыру өмірлік мәні бар маңызды мәселе болып қала бермек.
Ендігі айтылатын жәйт, Аралды оңтүстік пен солтүстікке ... оның ... ... ... ... ... Алайда оңтүстік теңіздің кепкен 4,0 млн га. астам тіршіліксіз ... ... ... ... апат ... ... жылына жүз миллиондаған тонна тұзды шаң жер бетіне таралып жатыр. ... өте келе ... Арал ... ... ... ... су мүлдем жойылса, экологиялық ахуал бүгінгіден әлдеқайда ... ... ... таңда сол жердегі шаңды тозаң желмен көтерілгенде 3-5 метрдегі ағаштарды ақ түтек тұзды шаңға орайды, осы құбылыстың салдарынан адамның көзі ... ... ... ... ... тыныс алуы қиындайды. Алайда, бұл құбылысты тоқтатудың өзіндік жолдары да бар. Ол, жоғарыда айтқанымыздай, теңіздің құрғаған табанын көк ... ... ... ... ... өсіру. Қызылорда облысында қоршаған ортаны қорғауға немесе орманды алқапты ұлғайтуға арналған жобада қаралған 35 млн. АҚШ ... 8 ... ... ... табанына 59 мың га. жерді алып жататын сексеуіл отырғызуға жаратылады. Алты жылға жоспарланған бұл жұмыстардың барысында теңіздің кепкен ... жер асты суын ... ... ... жағдайда сексеуіл де, жыңғыл да өздігінен өсу дәрежесіне жетеді. Мұнда Оңтүстік Аралды қалпына келтіруге қарастырылған қаржының 5-10 ... ғана ... жер асты ... бұрғылап шығаруға болар еді.
Айдың бір бөлігі қараңғы болғанымен, екінші бетінің жарық болатыны сияқты, теңіздің сорға айналған тұзды батпағының да ... ... ... болып шықты. Оның емдік қасиеті айрықша. Осы тұзды қара ... ... ... ... Мысалы, Израиль мемлекетіндегі өлі теңізге шетелдерден келіп ем қабылдап жататындардың миллиондап саналатынын бәріміз де білеміз. Сол ... ... Кіші ... ... Ақбасты, Ақеспе елді мекендеріндегі емге шипалық жер асты ... суы да көп ... дауа дер ... ... жұрт ... күн ... ... ағылып келіп, өздігінше ем қабылдайды. Бірақ, бұл аққан шипалы су медициналық тұрғыда өзінің лайықты бағасын алып, тиісті емдеу мекемесі ... ... өз ... ... ... босқа ысырапқа ұшырауда.
Сырдария мен Әмудария өзендерінің Аралдың түстік бөлігіне көп жылдардан бері су тастамауынан бүгінде ұлы ... ... ... ... 300 ... 500 метрге дейін тартылуда. Мұнда Сыр өзенінен біраз да ... ... ... су ... ал Әмудің бұл жақты "ұмытқанына" ондаған жылдар өтті. Осылай жалғаса берсе, Барсакелмес аралының батыс бөлігі де 5-10 жыл ... ... ... ... ... Сол ... ... Аралдың батысы мен шығысындағы тұяқты аңдардың миграциялық жолының өзгеруі әбден мүмкін. Ол осы жердегі ... орта ... ... да кері әсер ... ... ... шаң бүгінгіден де көп мөлшерде әлемге тарайды. Сондықтан мемлекет тарапынан алдын-ала сақтық шараларды бүгіннен бастап қолға алмасақ, экологиялық апат ... ... ... ... ... Арал ... ... ойпатында орналасқандықтан, жер асты суына өте бай, - дейді тағы бір ... ... ... ... ... Тұрсынбаев. - Ғылыми тұрғыдан зерделеп, ұңғымалардың арақашықтығын шахматтық кесте әдісімен 20-30 шақырымнан тастап, жер асты суын ... ... ... ... бұл ... тұзды шаң мен топырақты басады. Екіншіден, табиғи өсімдіктер дүниесі өздігінен өніп шығады, ... аң мен ... ... ... ... ... экологиялық тепе-теңділік жүйелігі реттеледі. Мысалы, қолдан егілген сексеуілдің 25-30 пайызы ғана өсіп ... ... ... ақталғандығы болып есептеледі. Жылына 10 мың гектар жерге қолдан орман отырғызғанда, әзірге 4 млн. га ... ... ... теңіздің құрғаған табанын қашан көктеп шығуға болады? Ұлы ойшыл Әл-Фараби бабамыз айтқандай: ... ... ... да ... өмір ... ... жүз жыл ... Арал өңірінде құстың 319 түрі болса, бүгінде бұл көрсеткіш екі есеге азайған. Міне, экологиялық апат ошағының бір белгісі деген осы.
Барсакелмес ... ... ... ... ... бір айырмашылығы, оның экологиялық апат аймағында орналасқандығы. Осының өзі әлемдік табиғат қорғау қауымдастығын алаңдатуда. Дегенмен, қорық ұжымы қолдан келгенінше ... ... ... ... Соңғы уақыттары Орман және аңшылық шаруашылығы комитетінің қолдауымен біраз шаруаның басы ... ... жер ... он есеге ұлғаюы өз алдына, тұралап қалған ғылыми жұмыстар жолға қойыла бастады. Инспекторлар ... ... ... ... ... ... ... кеңсеге қажетті техникалар әкелінді, штаттық кестедегі қызмет керлер саны ... ... жылы осы ... ... ... ... Арал бассейніндегі артық су Көкарал бөгетіндегі шлюз ... ... өлі ... 5-6 ... биік ... құлайды. Сол ағынмен келетін мыңдаған балық қайтып тұщы суға көтеріле алмай, босқа қырылып кетіп жатыр. ... ... ... аулаушылардың осы өңірді өртеп, күл-қоқысқа айналдырғанын да тексерушілер көріп келеді. Қандай ... ... Кіші ... табиғи байлығы ретсіз ысырап болуда десеңізші. Мұны қорық инспекторлары бейнетаспаға да ... ... ... Бұл ... бола ... 4-5 ... балықтың қоры таусылуы мүмкін. Аталмыш аймақтар ерекше қорғалатын батпақты өңір болып есептеледі. Орман және аңшылық комитеті Сырдарияның теңізге құяр осы ... жыл ... ұя ... ... ... ... ... қолайлы жерлерін келешекте сақтап қалу шараларын жасау қажеттігін ... ... Алда ... ... бірі ... ... ... сай кеңсе ғимаратын салу болып тұр, - дейді сөзінің ... ... ... - Онда 68 ... бері сақталынған бай кітапхана бөлмесі, табиғат мұражайы, зертханалар, күзет қаруын сақтайтын бөлмелер болады деп жобаланып отыр. ... ... мана ... ... ... өңір ретінде ерекше қорғалатын аймаққа енгізуіміз керек. Қорық аумағына жаңадан қосылған жерлерге кардон салу, табиғат қорғау инспекторлары мен ғылыми ... ... ... ... ету күн ... ... Жуырда сондай-ақ қорықтың жаңа ауқымына бақылау мұнарасын орнату және осы екі кластерлік аймаққа аншлагтар ілу, тиісті жерлерге шлагбаум қою ... ... да ... ... ... ... кешегісі мен бүгінгісі жайлы қысқаша осындай әңгіме айтуға болады. Сонымен ... оның ... ... де нұрлы, бүгінгіден де кескінді бола түсетінініне сенгіміз келеді.[1]

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Барсакелмес қорығы26 бет
Ақсу-жабағылы қорығы16 бет
Мемлекеттік табиғи қорық қоры5 бет
Табиғи қорықтар7 бет
Қазақстан аумағындағы қорықтар57 бет
Қазақстан қорықтары - еліміздің ұлттық мұрасы9 бет
Қорықтар Аймағы8 бет
Қорғалжың және Барсакелмес қорықтары3 бет
Қаратау қорығынның экотуризмді мүмкіндіктерін жете зерттеу87 бет
Алакөл қорығы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь