Тәрбие процесі туралы жалпы ұғым

Тәрбие – жеке адамды мақсатты бағытта, жүйелі түрде қалыптастыру. Аға ұрпақтардың тәжірибесін беру және игеру, сананы қалыптастыру, тәрбиеленушілердің сезімін дамыту және мінез-құлық дағдыларын қалыпқа түсіру, оларды өмір мен еңбекке даярлау тәрбие процесінде жүзеге асырылады. Жалпы алғанда, бұл процеске балаларды күту және олардың дене күшін дамыту; белгілі бір идеологияны, мінез-құлық белгілерін қалыптастыру; мәдени мұраға тарту, көркемдік талғамды дамыту енеді.
Осы негізгі қызметтерді есепке ала отырып, тәрбие қызметінің бағыттарын анықтаймыз.
Тәрбие процесін тәрбиешілер мен тәрбиеленушілердің мақсатты бағыттағы және өзара байланысты қызметі, олардың осы қызмет процесінде жеке адам мен коллективтің қалыптасуы мен дамуына себепші болатын қарым-қатынастары ретінде анықтауға болады.
Мақсатты бағыттағы барлық қызмет сияқты, бұл процесс еріктік күш-жігер мен талпыныстарды қамтиды, тәрбиешілер мен тәрбиеленушілердің санасы мен сезімдеріне қозғау салады.Тәрбие қызметі қоғамның қажеттіліктерімен толық сәйкес, қоғамдық даму заңдылықтарын есепке ала ұйымдастырылады.Ол адамдардың обьективті жағдайларымен негізделген.Тәрбие берудің қоғам ішінде болатындығы олардың еркі мен санасына тәуелді емес.Оны ысырып тастауға да, тоқтатуға да болмайды; бұл қоғам дамуының қажетті шарты.
Тәрбие процесінде жеке адамның сыртқы ықпалдарды іштей қорытуы үлкен орын алады.Жеке адамға сырттай ықпал жасауды оның жауап іс-әрекетімен үйлестірудің маңызы үлкен.Жеке адамды сыртқы дүние ықпалдарын самарқау шағылыстыратын айна ретінде қарастыруға болмайды. Адамның айнала қоршаған ортамен белсенді өзара әрекеттесетіні және дербестік көрсететіні белгілі, ол едәуір дәрежеде өзін-өзі қалыптастырады.Психологтар мен педагогтардың зертттеулері жеке адамның дамуында сыртқы факторлардың ықпалы (жағымды және жағымсыз) мәнге өзінен өзі емес,адамның жеке позициясы, оның осы факторларға деген көзқарасы, осы көзқарастардың оның әрекеттері мен қылықтарында практикалық іске асуы арқасында ие болатынын дәлелдейді.Жеке адам тәрбиесі мен дамуының бірлігі мен өзара байланыстылығы – тәрбие процесі заңдылықтарының бірі.Оның мазмұны, формалары мен әдістері көбіне тәрбиеленушірердің жалпы дамуы деңгейіне тәуелді.Ал олардың дамуы -– ең алдымен тәрбие берудің нәтижесі.Жеке адам тәрбиелене және үйрене отырып дамиды (С.Л.Рубинштейн).
Тәрбие теориясы адамның дамуын оның әлеуметтік тәжірибені игеруіне, білімді, икемділік пен дағдыларды жай жинақтауға ғана әкеп саймайды.Даму, алдымен, адамның психикалық іс-әрекетінің сапалық өзгеруінен, онда мінездің жаңа сапа, қасиеттерінің қалыптасуынан көрініс береді.Бұл процесс үнемі өрге өрбіп, шиеленіссіз және қайшылықсыз жүріп жатпайды.Тәрбиелік ықпал ету адамның жеке-дара санасы мен тәжірибесі арқылы, заттарға және айнала қоршаған ақиқат құбылыстарына, басқа адамдарға деген қарым-қатынастары арқылы алуан түрге енеді.Бұл әсерлер үнемі үйлесіп тұрмайды.Олардың қарама-қарсы бағытта әрекет ететін кезі аз емес.Бұдан тәрбие беру процесінің қарама-қайшылықта болатыны туындайды.Тәрбие жұмысы практикасында кейде мектеп пен семья тәрбиесі арасында, қоғам пікірі мен тәрбиеленушінің жеке бастың мүдделері арасында, дұрыс қадам жасау мен солай жасау мүмкіндігі (ішкі және сыртқы) арасында, мектеп оқушысының өзінің сырт талаптары мен ішкі ұмтылыстары
        
        Тәрбие процесі туралы жалпы ұғым.
Тәрбие – жеке адамды ... ... ... ... қалыптастыру.
Аға ұрпақтардың тәжірибесін беру және ... ... ... ... ... және ... дағдыларын қалыпқа
түсіру, оларды өмір мен еңбекке даярлау тәрбие процесінде жүзеге ... ... бұл ... ... күту және олардың дене күшін дамыту;
белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... талғамды дамыту енеді.
Осы негізгі қызметтерді есепке ала отырып, тәрбие ... ... ... ... мен ... мақсатты
бағыттағы және өзара байланысты қызметі, олардың осы қызмет процесінде жеке
адам мен ... ... мен ... себепші болатын қарым-
қатынастары ретінде анықтауға болады.
Мақсатты бағыттағы барлық қызмет сияқты, бұл процесс еріктік күш-
жігер мен талпыныстарды ... ... мен ... ... ... ... ... қызметі қоғамның қажеттіліктерімен
толық сәйкес, қоғамдық даму заңдылықтарын есепке ала ... ... ... негізделген.Тәрбие берудің қоғам ішінде
болатындығы олардың еркі мен ... ... ... ... ... ... да ... бұл қоғам дамуының қажетті шарты.
Тәрбие процесінде жеке адамның сыртқы ықпалдарды іштей ... орын ... ... ... ... ... оның жауап іс-әрекетімен
үйлестірудің маңызы үлкен.Жеке адамды сыртқы дүние ықпалдарын ... айна ... ... болмайды. Адамның айнала қоршаған
ортамен белсенді өзара әрекеттесетіні және дербестік көрсететіні белгілі,
ол едәуір дәрежеде ... ... мен ... жеке ... ... ... факторлардың ықпалы (жағымды және
жағымсыз) мәнге өзінен өзі ... жеке ... оның ... ... ... осы көзқарастардың оның әрекеттері мен
қылықтарында практикалық іске асуы ... ие ... ... ... мен ... бірлігі мен өзара байланыстылығы – ... ... ... ... ... мен ... ... жалпы дамуы деңгейіне тәуелді.Ал олардың дамуы -– ең
алдымен ... ... ... адам тәрбиелене және үйрене отырып
дамиды (С.Л.Рубинштейн).
Тәрбие теориясы адамның дамуын оның ... ... ... ... пен ... жай ... ғана ... алдымен, адамның психикалық ... ... онда ... жаңа ... ... ... көрініс
береді.Бұл процесс үнемі өрге өрбіп, шиеленіссіз және ... ... ... ету ... ... ... мен ... заттарға және айнала қоршаған ақиқат құбылыстарына, басқа адамдарға
деген қарым-қатынастары арқылы алуан түрге енеді.Бұл әсерлер ... ... ... бағытта әрекет ететін кезі аз емес.Бұдан
тәрбие беру процесінің қарама-қайшылықта болатыны туындайды.Тәрбие ... ... ... пен ... тәрбиесі арасында, қоғам пікірі ... жеке ... ... ... ... ... жасау мен солай
жасау мүмкіндігі (ішкі және сыртқы) арасында, ... ... ... ... мен ішкі ... ... ... бағыттағы идеологиялық
ықпал мен қоршаған ортадан шығатын ... ... ... ... ... ... отырады.Осы қарама-қайшылықтарды жеңу жеке адамды
қалыптастырудың күрделі ... көп орын ... және ... ... тәрбиешінің педагогтық шеберлігіне ... ... ... ... ... қызметінің тек ғылым ісі
ғана емес, өнердің де, творчествоның да ісі ... ... ... тәрбиешілер мен тәрбиеленушілердің жеке-дара ерекшеліктеріне
байланысты.Демек, тәрбие процесі- жалпы мақсатқа жетуге жеке ... ... ... жетуге бағытталған, тәрбиеші мен тәрбиеленушінің бірлескен,
өзара ... ... ... ... ... ... ... ықпал жасап, оның
іс-әрекетін мақсаткерлікпен ұйымдастыруды көздейді.Соның ... ... ... ... ... ішкі ... ... өзіндік ерекшеліктері.
Мектепте жүзеге асырылатын ... ... ... мен оқушылардың оқу және тәрбие қызметі енетін ... аса ... ... ... Дегенмен, оқыту мен тәрбие беруді тең
қоюға болмайды.Олардың әрқайсысының ерекшеліктері бар, белгілі бір өзіндік
қасиеттерге ... ... ... ... ... мазмұны,
принциптері мен әдістері бар.
Тәрбие, ең алдымен, ... ... ... ... түрлі іс-әрекеті арқылы жүзеге асырылады.Тәрбие олардың қоғамдық
қарым-қатынастар жүйесіне ендіруді, оқыту, ... ... ... ... ... ... ... мен санасына сіңіруін
қрастырады.Ал оқыту табиғат пен қоғам туралы білімдерді, материалдық ... ... әр ... салаларында икемділік пен дағдыларды ... ... ... және ... жолымен танымдық және басқа
қажеттіліктер мен қабілеттерді ... ... беру ... көп факторлы.Ол тек ... да, ... тыс ... де ... ... ықпал жасауы алуан түрлі тәрбиелік
қызметтерімен толықтырылады.Оқушылардың ... мен ... ... дамуына әдебиет пен өнер, радио мен телевизия,
кино мен театр айтарлықтай әсер ... Жеке ... ... ... ... ... келеді. Тәрбие процесі барған сайын көп қырлы,
көп фактарлы бола ... ... ... ... ... ... ... процесінің көп факторлылығы, тәрбиелік ықпал өрісін
кеңейту жеке адамды қалыптьастыру үшін әр ... ... ... ... ... тигізеді. Сонымен қатар бұл тәрбие беру
процесін біршама қиындатады.Сонымен бірге мұның өзі тәрбие процесін едәуір
қиындатады.
Тәрбие ... ... -– оның ұзақ ... ... мектепке түсерден көп бұрын басталады да мектеп
бітіргеннен кейін де жалғасады.Адам ... ... да ... қайта тәрбиеленеді.Ол өзінің еңбек және моральдық тәжірибесін
молайтуды және жетілдіруді одан әрі ... ... ... ... эстетикалық байлықтарды меңгереді.Әрине, мектептегі
жылдар- адамның неғұрлым қарқынды ... ... мен ... ... ... ... орталық нерв жүйесінің ... пен ... ... белгілі.Соның арқасында жеке
адамның ойдағыдай қалыптасуына және ... ... ... осы
жастық шақта арнайы ұйымдастырылған тәрбиелік процесс жүзеге асырылады.
Тәрбие процесінің үшінші ... оның ... ... ... түрде бірқатар кезеңге бөлуге болады.Бірінші
сатысында ... ... ... ... ... ... ... процесінің төртінші ерекшелігі- тәрбие жұмысы
мазмұнындағы концентризм.Бұл тәрбие ... жеке ... бір ... бірнеше оралып соғуға тура келетінін білдіреді.Бірақ бұл тектен-тек
қайталау емес, ал жас шамалық ерекшеліктерге және ... ... ... әрі ... және тереңдету бағытындағы қайталау.
Тәрбие беру процесінің бесінші ерекшелігінің мәні-оның ... және ... ... ... ... ... ... ғана шектеуге болмайды.Тәрбиешілердің ықпалы
тәрбиеленушілердің ішкі ... ... ... ... ... ... ... жұмылдырудың, олардың
ішкібелсенділігін оятудың, олардың дербестігін дамытудың маңызы ... ... ... ... онда ... ұжымы мен
ұйымдастырушылық жұмыс ... ... орын ... А.С.Макаренко
бекер айтпаған.Тәрбие процеснің ұйымдастырушылары ролін мектеп ... тыс және ... тыс ... ... класс
жетекшілері, мұғалімдер атқарады.
Тәрбие процесінің ... ... оның ... қарағанда бірден аңғарыла қоймайтындығы.Олар оқу ... ... тез ... ... ... ... мен бағалау
оқудағыдан көп күрделірек.Оқу жұмысында ... ... ... ... ... ұсынуға болады.Мұның бәрі оқушылардың оқу
материалын қалай игергенін, оқу процесінде ... ... ... ... ... ... ... үрдісінің мәні және заңдылықтары
Тәрбиенің мәнін анықтайтын белгілері ... оның ... ... ... ықпалы көптеген жағдайларға
байланысты қиындай түсетін өте күрделі диалектикалық сипатының болуы.
Тәрбиенің мақсатқа бағытталған ықпалын ... ... ... ... бала ... ... әр баланың өзіне тән
белгілі бір ... ... мен ... әдеті мен
талғамдарының болуы.Сондықтан оқушыының ішкі ... жан ... ... бір ... ықпал нәтижесінің әр түрлілігінен, баланың
қоғамдық мәнінен, өзіне тән әрекеті сипатынан ... ... ... ... өзі ... ішкі ... айналатын адам санасының шеңберіне өткізілуі. Келешекте ... ... ... ... мәні - ... ... ... оның ұжыммен және қоғаммен практикалық
қатынастарының ... ... ... ... әсерлердің нәтимжесін
талдау, жоспарлау ... ... ... ... оның қоғамдық мәні мен ұжымның дамуын белгілеуді, ... ... ... және қалыптастыруды, оны шешудің жолдарын
анықтауды,тәрбиенің құралдары мен әдістерін таңдай білуді т.б. қажет етеді.
2. Тәрбие ... ... құру және ... асыру.
3. Тәрбиелік ықпалдарды реттеу және оларға түзетулер енгізу.
4. Қорытынды есепке алу және ... ... ... болса педагогикалық
құбылыстар мен процестер арасындағы байланыс мәселелеріе қарайық.Бұл жерде
кейбір заңдылықтарды атауға болады.
1. Тәрбие қоғам ... және ... ... ... ... ... ... өмір талабына сәйкес
дамып отырса, соғұрлым жастардың келешегіне, адамгершілік қасиеттерінің
дамып қалыптасуына игі әсер ... ... мен ... ... ... ... мен ... белсенділіктің ролі зор.Іс-әрекет барысында
белсенділіктің бірнеше ... ... ... таным белсенділігі, және өзін -өзі тәрбиелеу белсенділігі.
3. Тәрбие іс-әрекетінің және ... ... ... ... және ... беру іс-әрекетіне байланысты.Іс-әрекеттің бірнеше
түрлері бар:ойын, оқу,еңбек, спорт,көркемдік, қоғамдық саяси іс-әрекеттері
т.б. жатады. Осы іс-әрекеттердің ... ... ... ... дам ... - ... ... және қарым-қатынас өзара
байланысты, мұны оқушылардың іс-әрекетінен көруге болады.
4. Тәрбие процесінде оқушылардың жас және дербес ... ... ... ... ұжым мен адамның өзара байланысы.Оқушы
тұлғасын қалыптастырудың негізгі көзі ұжым болады.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Математиканың негізгі ұғымдары65 бет
Экономикалық тәрбие ұғымы24 бет
Өзін-өзі тәрбиелеу және білім беру ұғымы, оның мәні17 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
ААҚ «Гедеон Рихтер» компаниясының тарихы мен дамуы24 бет
Авторлық құқықты реттеу15 бет
Азаматтық істер бойынша міндеттемелерді орындау негіздері53 бет
Азаматтық құқықтарды қорғау19 бет
Азаматтық құқықтың обьектілері29 бет
Алғашқы қауымдық және дәстүрлі өнер дегеніміз не?4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь