Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу

І. Кіріспе
ІІ. Негізігі бөлім
1. Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу. Вакцина дайындау принциптері. Адъюванттар, иммуномодуляторлар
2. Құтырық, Аусыл, Шмалленберг , Блютанг ауруларының диагностикалық және алдын алу шаралары.
ІІІ. Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Жұқпалы аурулардың алдын алудың жалпы қағидаларына сай вирустың инфекциялардың профилактикасы да енжар (пассивті) және белсенді (активті) иммундау тәсілдерінен тұрады.
Вирустық инфекциялардың профилактикасы індеттерге қарсы қолданылатын өте маңызды шараларға жатады. Оның мәнісі - адам организімінде вирустар қоздыратын жұқпалы ауруларға қарсы жасанды иммунитет қалыптастыру, жасанды жолмен қалыптасқан жүре пайда болатын белсенді және енжар қабылдамаушылықты (иммунитетті) табиғи резистентіліктен ажырата білу керек. Организмге әдейі енгізілген препараттардың (антигендер мен антиденелер) қасиетіне байланысты белсенді және енжар иммундау әдістерін ажыратады.
Белсенді иммунитет организмге вакцина ретінде вирустық АГ- ді енгізгенде қалыптасады. Мұндай иммунитет вакцина енгізген кейін бірнеше аптадан соң пайда болады да, бір жылдан бірнеше жылдарға дейін сақталады.
Енжариммунитеторганизмгеиммундыантиденелер (иммундыглобулиндер) енгізгендепайдаболады (13.3 - кесте). Пассивтіиммундауәдісінорганизмдежұқпалыаурудыңдамуынжеделтоқтатуқажетболғандақолданады. Оғанадамдарға ауру жұғуқаупітөнгенжәнеактивтіиммундаууақытыөтіпкеткенжағдайларжатады. Бұлкездепайдаболатын иммунитет ұзаққасозылмайды (бірнешеаптаданаспайды).
Вирустыңинфекцияларданқорғануүшінпассивтіиммундау – олқорғанысыжоқадамдардыңорганизіміндевирустардыбейтараптаужәневирустықинфекцияныңдамуынтоқтатуүшінантивирустықантиденелерді (поликлональды, моноклональді) енгізу. Вирустықинфекцияларкезіндеантиденелервирустыңжасушағаенуінтоқтатады, табиғикиллердіңантиденетәуелдіжасушалықцитотоксиндылығынкүшейтеді, өздігіншенемесекомплементтіңқатысуыменвирустыбейтараптайды. Сондықтанорганизмгеенгізілгенвирусспецификалықантиденелеринфицирленбегенжасушалардығанақорғауүшінтиімді, яғниолар тек қанажасушалардантыснемесежасушабеткейіндеорналасқанвирустарғаәсеретеалады. Сондықтан, вирустардыңжасушаішілікрепродукциялануынажәнеолардыңбіржасушаданбасқаларынатаралуынаантиденекедергіжасайалмайтындығынабайланысты, инфекция ошағытолықжойылмайды. АД-діңпиноцитозжолыменқалыптыжасушалар мен қатар вирус жұққанжасушаларғаенуқабілеттілігі бар. Бірақ, жасушавакуолінетүскен вирус-бейтараптаушы АД вирустық АГ-мен кездесеалмайды, және де оныменбайланысаалмайды, өйткеніоларплазматикалықмембранаменоқшауланған. Осығанбайланыстыбұлантиденелерлизосомалдықферменттердіңәсеріненпиноцитоздықвакуольдердебұзылысқаұшырайды. АД-діадамдар мен жануарларқансарысуы (плазмасы), нақтывирусқажоғарытитрі бар қалыптыдонорлық иммуноглобулин, иммундалғандонорларданалынғанспецификалықимундыглобулинқұрамынданемесемоноклональдытүріндеенгізугеболады.
1. Ветеринариялық вирусология- Ш.Б. Мырзабекова Алматы Білім 2004.
2. Вирусология пәнінің зертханалық сабақтары- Омарбеков.Е.О
3. Сюрин В.Н., Белоусова Р.В., Фомина Н.В. Ветеринарная вирусология. М. ВО «Агропромиздат», 1991.
4.Сюрин В. Н., Фомина Н. В. Частная ветеринарная вирусология. Справочная книга. М., Колос, 1979 г.
5.Троценко Н. И., Белоусова Р. В., Преображенская Э. А. Практикум по ветеринарной вирусологии М., Агропромиздат, 1989 г.
6.. Толысбаев, Б.Т. Ветеринариялықсанитарлықмикробиология.- Алматы, 2008
7.. Толысбаев, Б.Т. Микробиология жәнеиммунология.- Алматы
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министірлігі Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік университеті
БӨЖ
Тақырыбы:
1)Вирустық аурулардың спецификалық алдын ... ... ... ... ... және ... алу шаралары
Орындаған:Сарқытов А.А
Тексерген: Омарбеков Е.О.
Семей 2015 ж.
Жоспар:
І. Кіріспе
ІІ. Негізігі бөлім
1. Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу. Вакцина дайындау принциптері. ... ... ... Аусыл, Шмалленберг , Блютанг ауруларының диагностикалық және алдын алу шаралары.
ІІІ. Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Жұқпалы аурулардың алдын алудың жалпы қағидаларына сай ... ... ... да ... ... және ... ... иммундау тәсілдерінен тұрады.
Вирустық инфекциялардың профилактикасы індеттерге қарсы қолданылатын өте ... ... ... Оның ... - адам ... вирустар қоздыратын жұқпалы ауруларға қарсы жасанды иммунитет қалыптастыру, жасанды жолмен қалыптасқан жүре пайда болатын белсенді және енжар қабылдамаушылықты (иммунитетті) ... ... ... білу ... ... ... ... препараттардың (антигендер мен антиденелер) қасиетіне байланысты белсенді және енжар иммундау әдістерін ажыратады.
Белсенді иммунитет организмге вакцина ретінде вирустық АГ- ді ... ... ... иммунитет вакцина енгізген кейін бірнеше аптадан соң пайда болады да, бір жылдан бірнеше жылдарға дейін сақталады.
Енжариммунитеторганизмгеиммундыантиденелер (иммундыглобулиндер) енгізгендепайдаболады (13.3 - ... ... ... ауру ... ... иммунитет ұзаққасозылмайды (бірнешеаптаданаспайды).
Вирустыңинфекцияларданқорғануүшінпассивтіиммундау - олқорғанысыжоқадамдардыңорганизіміндевирустардыбейтараптаужәневирустықинфекцияныңдамуынтоқтатуүшінантивирустықантиденелерді (поликлональды, моноклональді) енгізу. Вирустықинфекцияларкезіндеантиденелервирустыңжасушағаенуінтоқтатады, ... ... ... ... тек ... ... ... инфекция ошағытолықжойылмайды. АД-діңпиноцитозжолыменқалыптыжасушалар мен қатар вирус жұққанжасушаларғаенуқабілеттілігі бар. Бірақ, жасушавакуолінетүскен вирус-бейтараптаушы АД вирустық АГ-мен кездесеалмайды, және де оныменбайланысаалмайды, өйткеніоларплазматикалықмембранаменоқшауланған. ... ... мен ... ... ... бар қалыптыдонорлық иммуноглобулин, иммундалғандонорларданалынғанспецификалықимундыглобулинқұрамынданемесемоноклональдытүріндеенгізугеболады.
АД- мен иммундаудыңбастыжетістігісол- бірдениммунитеттікжағдайжасауғамүмкіндікбереді, ол 1-6 аптағасозылады.Адамдарданалынғанкейбір АД-дің (IgG) организмненжартылайбөлініпшығукезеңі 30 күндей, сондықтан 3 ай бойыпассивтіқорғаныстықамтамасызетеалады. АД ... ... ... мен АД- ... ... қалыптастырумүмкіндігінқамтамасызетеді. Мысалы, осындайтәсілкенеліэнцефалиттіңпрофилактикасыүшінпайдаланылады. Пассивтіантиденлердіәдеттекөктамырішіненемесебұлшықеткеенгізуәдісіқолданылады. Пассивтіиммундаудықайталапжүргізуиммунитеттікүшейтпейдіжәнежиіасқынуларболуыықтимал.
Қалыптыиммундыглобулиндер- адамныңқансарысуынанбөлініпалынған, тазартылғанжәне этил спиртіменөңдеутәсіліменконцентрацияланғаниммундыбелсенділігі бар ақуыздықфракцияларболыптабылады. Иммундыглобулиндерсериясындайындауүшін 1000- нан кем емесденісауиммунизацияланбағандонорлардыңплазмасынпайдаланады. Ақуыздардыңконцентрациясы 9,5- нан ... ... ... ... ... ... С вирусына, гепатит В- ніңбеткейлік АГ-не қарсы АД-лерболмауыкерек. Адамныңқалыптыиммундыглобулиндерініңәсеретуші факторы- белсенділікқабілеттілігі бар ... ... 24-48 ... - 3-4 ... ... ... ... қалыпты иммундыглобулиндерін біріншілік және екіншілік иммунды тапшылық пайда болатын ... ... аз, ... ерте ... ... өте ауыр ... ... және вирустық инфекцияларды; цитостатиктер мен иммундыдепрессанттар қолданған кезде емдеу және профилактикалық мақсатта пайдаланады. Қалыпты иммундыглобулиндерді енгізу белсенді ... ... ... мүмкін. Сондықтан иммундыглобулиндер енгізгеннен кейін ең болмағанда 30 күн бойы вирусқа қарсы қолданылатын ... тірі ... ... жөн. Адам иммундыглобулиндеріне сезімталдығы жоғары, әсіресе Ig А тапшылығы бар, науқастарға ... ... ... ... АД-лерді(иммундыглобулиндерді) енгізгеннен кейін жанама реакциялар байқалуы мүмкін: бас ауруы, лоқсу, бас айналуы, құсу, ішінің ауруы, артериялық гипо- немесе гипертензия, ... ... ... кеудесінде қысылу немесе ауырсыну аллергиялық реакциялар.
Вакцина(лат.vacca -- сиыр, vaccіnus -- сиырдікі) -- ... ... ... т.б.) ... адам мен ... организміне жұқпалы аурулардан алдын ала сақтану және олардың иммундық қасиетін арттыру үшін егілетін препараттар.Азиялық көшпелілер ежелгі ... адам мен ... ... ... ... сиырға алаөкпені егу арқылы оларды қатерлі аурулардан сақтандырып отырған.
Тарихы.1796 жылы ағылшын дәрігері Э.Дженнер алғаш рет сиыр ... ... егу ... ... ... ... химиялық, анатоксиндер, ассоциацияланған болып ажыратылады.
Тірі вакцина.Тірі вакцина -- микробтардың уыттылығын әлсіретіп, ауру тудырғыш ... жою, ... ... үшін ... ... рет ... микробиологыЛ. Пастер тірі вакцинаны түйнемеге (1881) және құтыру ауруына (1885) қарсы қолданды. Ал 1926 жылы ... ... А. ... пен К. Гереннің ашқан тірі туберкулез(БЦЖ) вакцинасы ғылымдағы үлкен ... ... Тірі ... ... ... оба, ... т.б. ауруларға қарсы пайдаланылады.[1]
Өлтірілген Вакцина.Өлтірілген Вакцина -- микроорганизмдерді физикалық (қыздыру арқылы) және химиялық жолмен ... ... және ... ... ... әдістері арқылы алынады. Бұлардың қорғаныштық қабілеті тірі вакцинаға ... ... ... бірнеше рет егіледі.
Химиялық вакцина.Химиялық вакцина -- микроорганизмдерден бөлінетін активті антигендерден алынады. Бұл вакциналар паратиф, іш сүзегі, т.б. ауруларға ... ... ... -- улы ... ... ... ... алынған усыз вакциналар. Бұларды алғаш рет (1923 -- 1926) француз ғалымы Г. Рамон ... ... ... (күл), ботулизм, сіреспе, т.б. ауруларға қарсы қолданылады.
Ассоциацияланған Вакцина.Ассоциацияланған Вакцина -- 2 -- 3 ... ... ... ... ... сиырларды қараталақ пен қарасан (эмкар) ауруына қарсы бір ... егіп ... өте ... ... организмге әр түрлі әдіспен енгізеді. Мысалы, шешек, туберкулез вакцинасын тері үстіне (тырнап), полиомиелитке қарсы ауыздан, гриптікін танау қуысынан құяды. Сүзек, ... ... ... ... тері астына, қызылша мен қарасан вакцинасын бұлшық етке егеді. Вакцина егілген организмде ауруға қарсы иммунитет 2 -- 3 ... ... ... ... ... бойы ... -- шығу тегі және ... табиғаты әртүрлі тәнді емес заттар. Адам және жануарлар денесіне антигендермен бірге енгенде, иммуногенезге жағдай жасап оның ұзақ жүруіне әсер ... Бұл ... ... рет 1925 ж. ... ... ... ... алюминий калилі ашута- сы, кальций хлориді, минералды майлар, бактерия полисахариді, сапонин, латекстің, акрилаттың, бентониттің қатты бөлшектері және әртүрлі поли- ... оның ... ДЕАЕ -- ... ... Бірақ Адъюванттар адам организміне енгізу олардың неше түрлі жағымсыз қосалқы әсерлері болғандықтан шектелген. Адам үшін Адъюванттар тек ... мен ... ... гелі қолданылады. Кейінгі кезде липосомдар мен кейбір уытсыз полиэлектролиттерге ... ... ... жүр. ... ... - иммундық жүйенің функционалдық белсенділігін өзгерту үшін фармакологиялық заттарды қолдану әдісі. Бұл фармакологиялық ... екі ... ... туғызады:
* Үдетеді - иммуностимуляция;
* Тежейді - иммуносупрессия.
Арнайы иммунокррекция бір антигеннің әсерімен шектеледі, ал ... емес - ... ... жалпы өзгерістер тудырады және әртүрлі антигендердің әсерлерінен организмнің реактивтілігі өзгереді.
Иммуномодуляторлар үш топқа жіктеледі:
* Физиологиялық заттар - ... ... ... ... - ... БЦЖ.
* Синтетикалық заттар.
Әрбір топтың препараттарының әсер ету механизмдерінің де ерекшеліктері бар. Олар ... ... ... ... ... бағытталған. Цитоплазматикалық нуклеотидтердің дисбалансысына байланысты әсер етеді.
Иммуностимуляторлар. Тимус гормондары. Т-торшаларды белсендендіретін стимуляторлар. Олар ... ... ... ... Одан ... торшалардың иммун жүйесінің шеткергі ағзаларына бағыттайды. Оған жататындар: тимозин, альфа-тимозин, тимопоэтин, тимулин. Иммуносупрессивті әсер ететін гуморалды тимустық ... ... ... ... ... ... үсті безімен синтезделеді. Лимфоциттердің функцияларын қуаттандырады. Т- және В-торшалардың ... ... ... ... ... ... ... Т- және В-торшалардың кооперациясын қамтамасыз етеді, организмнің стресс реакциясын жеңілдетеді.
Тимустық факторлар мен ... ... ... ... ... торшалармен иммундық реактивтіліктің жергілікті медиаторы цитотоксин синтезделеді. Бұл ... ... мен ... бақылауында болады Бұл гормондар торшааралық кооперацияны және антигендік стимуляцияны да бақылауға алады.
Қуаттандырылған лимфоциттермен және ... ... ... мен ... ... ... ... торшалардың белсенділіктеріне қатты әсер етеді.
Интерферон және интерлейкиндер. Интерферондардың әсері тек вирустарға қарсы белсенділігі мен ... ... ғана ... ... Оның ... ... әсері де белгілі. Ол макрофагтарды белсендендіру, В-торшаларды ... ... ... мен ... Т-торшалардың қорғаныс күшін нығайту арқылы иммундық жүйенің торшаларын ... ... ... ... иммуносупрессивті эффект тудыруы мүмкін. Иммуностимуляциялық тиімділігі препараттың дозасы мен әсер ету уақытына, антигеннің түріне, интерферонның өзінің ... ... ... ... арнайы емес препараттар, Т-торшаны коррекциялауда терапевтік препарат ретінде мүмкіншілігі интерферонға ... ... ... Олар ... жауаптың медиаторлары. Иммундық жүйенің Т- және В-торшаларын және басқа да торшаларды белсенділіктерін жақсартып реттеу үшін, дифференциация үшін өте қажет. Интерлейкиндер ... ... ... ... де ... ... торшамен интеграцияланған. Ол жүйке және эндокринді жүйелермен тығыз байланыста.
Левамизол мен изопринозин. Левамизол ... ... ... ... ... Оның иммуномодуляциялық қасиеті пролиферацияны, миграцияны, лимфоциттердің, макрофагтардың және нейтрофилдердің секреттік функцияларын өзгертумен байланысты. Т- ... ... ... ... ... ... ұлғайтады, Т-супрессорларға қарағанда Т-хелперлердің санын көбейтеді. Қарсы денелер түзуге тікелей әсер етпейді, бірақ ... ... ... ... ... үдетеді. Левамизол сау малдарға әсер етпейді.
Изопринозин вирусқа қарсы әсер ететін препарат, иммуномодуляциялық қасиеті бар. Ол лимфоциттерде және ... цГМФ - ны ... ... салдарынан лимфоциттерде пролиферация өзгереді, табиғи киллер, спрессорлардың, цитотоксикалық Т-торшалардың ... ... Ол ... ... ... және макрофагтардың әртүрлі функцияларын өзгертеді. Медицина саласында қолданылып келеді, ал ветеринарияда ондай деректер жоқ.
Бактериалдық ... және БЦЖ ... ... ... ... ... ... болады. Иммуномодуляциялық қасиеті иммундық жауапты күшейту немесе әлсірету арқылы білінеді. Ол лимфоциттер мен макрофагтардың торша мембраналарына әсер етеді, цитоплазматикалық ... ... ... Оған ... жауап болу үшін интерлейкин-бір болуы шарт. Бактериялардың торша мембраналарында өндірілетін мурамилдипептид иммундық жауаптың стимуляторы немесе депрессанты бола алады. ... ... ... ... ... ... штаммынан дайындалады. Т-торшаларды, табиғи киллерлерді белсендендіру, лимфокиндерді синтездеу арқылы ... ... ... емес ... қызметін атқарады. Қауіпті ісіктерді - меланоманы емдеуге қолданылады.
Иммуносупрессанттар. Глюкокортикоидтар иммундық жүйенің ауруларында иммундық ... ... ... ... ... ... ... алынған цитотоксикалық препараттар иммуносупрессияны тудырады, аутоимундық ауруларды емдеуге препараттарды таңдауға мүмкіншілік береді.
Цитотоксикалық препараттардың екі түрі бар: ... ... ... және торшалық емес циклдік препараттар. Торшалық препараттар жылдам бөлінетін торшаларды жояды, ал ... емес ... ... ... үшін улы болып келеді. Бұлардың көбі ракты емдегенде ағзалардың ... ... ... ... ... және басқа да иммунологиялық бұзылыстарда глюкокортикоидтармен кешенді түрде пайдаланылады.Глюкокортикоидтар торшалық және гуморалдық иммунитеттердің иммуносупрессорларының негізгітобын ... ... ... ... және жетік түрде зерттелген. Глюкокортикостероидтардың иммунодепрессивтік эффектісі лейкоциттердің миграциясының өзгеруіне, өнімдерінің нашарлауына, лимфоциттердің ... ... ... ... ... ... ... қажуына, хелперлік белсенділіктің төмендеп, спрессорлық белсенділіктің артуына байланысты болуы ... деп ... ... ... препарат, Т-торшалардың белгілі субпопуляцияларына жоғарғы деңгейдегі арнайылықпен ... Ол ... ... ... ... ... көп функцияларының потенциалды антогонисі. Препарат медицинада ағзалар трансплантациясынан кейін және кейбір Т-торгшалық ісіктерді емдеу үшін қолданылады. Аутоиммундық ... ... ... ... деген деректер де бар.
Алкилдеуші препараттар (хлорамбуцил, мелфалан, ... ... ... емес ... ... қатарына жатады. Иммундық жүйенің ауруларын емдеу үшін қолданылады. Олардың негізгі әсерлері - ... ... ... иондау, сол арқылы нуклеин қышқылдарының құрам бөліктерін химиялық түрде алкилдеу (көмірсутегінің ... ... ... ... ... ... келтіруге болады. Бұл әсердің салдарынан хромосомдар зақымдалады және торшалар өледі.
Антиметаболиттер (метотрексат, азотроприн, 6-меркаптопурин және басқалар) алкилді препараттар ... әсер ... ... ... ... ... Бұл препараттарды иммундық жүйенің ауруларында қолдану принципі олар лимфоциттерді талқандайды, иммундық жауапты қайтарады. Бұл топтың ішінде кеңінен ... ... ... Оның Т- және ... цитотоксикалық эффектісі бар. Моноциттердің алдыңғы түрлерінің пролиферациясын ... lyssa ... ... ... адам мен ... жіті жұқпалы ауруы,орталық жүйке жүйесінің зақымдалуымен сипатталады.
Тарихы; Қ. ... ... ... ... Қ-ғы ... Аристотель ,Демокрит жазған.Жаңа дәуірдің бірінші ғасырында Целье адам Қ-ғы туралы жазып,бұл ауруды гидрофобия деп атаған.1804 жылы неміс ғалымы ... ... ... ... ... жұқпалы екенін анықтады.Француз ғалымы Гальте 1879 жылы тәжірбие арқылы Қ-ты ауру иттен уй қояндарына жұқтырды.1881-84 ж.ж француз ... Луи ... ... ғылыми зерттеулерінде ауру малда Қ. вирусының ОЖЖ-де щоғырланатынын ... және ол ... ... дауалау шараларының әдісін енгізді,сөйтіп,қоздырушының fixe- вирус(фиксаждалған,бекітілген вирустың түрі)вариантын алған.1903 жылы ... және ... ... ... ... ... жылы венгр ғалымы А.Негри Қ-тан өлген адам мен жануарлардың ми ... ... тән ... ... ... бұған дейін,1887 жылы осы қосындыларды Қ-тың балауында шешуші рөлін анықтаған румын микробиолыгы Бабеш.1950 жылы Прагада ... ... ... шешуі бойынша бұл клеткадағы қосындыларды Бабеш-Негри денешіктері деп атады.
Қоздырушысы.Қ. вирусы рабдовирустар тұқымдастығының лиссавирус ... ... ... оққа ... бір шеті ... шеті ... ... 75-80нм, ұзындығы 180 нм,геномы-бір жіпшелі РНҚ.Вирус күрделі,сыртқы ... ... мен ... қабықшасының сыртында шығып тұрған өсінділері бар.Қ. вирусының адаптациялық өзгергіштік қасиетін Л.Пастер осы ... ... алу ... қолданды.1882 жылыЛ.Пастер өзінң тарихи тәжірбиелерінде Қ. вирусты (яғни дала ... үй ... ... ... ... ... ... Қ. індетіне тән 1-2 айға созылатын инкубациялық (жасырынды) кезең қысқарып 4-7 күн мен ... ... ... "fixe ... деп ... үй ... 100% ... ұшырытатын болса,адам мен иттер вирустың бұл ... ... ... ... ... ... ... жойды,сондықтан фикс-вирусы қосымша өңдеулерден соң вакцина ... ... ... ... ... вирус 1 сағаттан кейін, 60C- та 5-10минуттан кейін ал 70C бірден ... ... 15 ... ... ... ... ... 5-10минуттан кейін инактивлелінеді.Дезинфекциялық заттар: 1-5% ... ... ... 1%- сулема (алмас) ерітіндісі 2-3 аптадан кейін вирусты бұзады.Вакуумсыз 10-14 күндердің ішінде вирусты инактивтейді.
Антигендік қасиеттері.Қ вирусының құрамында белоктардың ... ... ... ... вты ... ... ... антигендерге қарсы комплементті байланыстырушы,преципиндеуші антиденелер пайда болады.
Шоғырлануы және репродукциясы.Ауру жануар тістегенен кейін соі В. сол тістеген орындағы бұлшық ет ... ... ... ... ... ... клеткаларына жетеді.В. көп мөлшерде ми қыртысында,мишықта,сопақша мида ... ... ... ... В. орталық тепкіш жүйкелер арқылы сілекей бездеріне түседі,содан кейін сілекейде көздің мөлдір қабығында,бүйрек безде шоғырланады.Қ. В-сы ... нерв ... ... ... цитоплазмалық қосындыларды-Бабеш-Негри денешіктерді құрайды.
Балау.Алдын ала балаудың әдістері:
Эпизоотологиялық-Қ. зооантропонозды ауруларға жатады.Індетті көзі-ауру жануарлар.Ауру көп елдерде тіркелген,аурудың таралуы В-тың ... ... ... Қ. ... ... ... ... орнына,В-тың мөлшері мен уыттылығына байланысты.Аурудың дамуында үш кезең байқалады-алдын ала сатысы-мұнда жануарлар дыбысқа,жарыққа,тиюге өте ... ... ... ... сатысында-ауруды сезіну қабілеті жойылып сал болады.
Паталогиялық-анатомиялық өзгерістер-анық ... ... ... ... пен ... жүні ... ... балау.Зертханаға ұқсас малдың өлексесін,ірі малдың-басы немесе миы жіберіледі.В-тың индикациясы төменгі әдістермен жүргізіледі.
1) жарық микроскопта-Селлере,Муромцев әдістерімен ... ... ... ... биосынама-ақтышқанның балаларының миына,жоғары еріннің тері астына өлексенің миынан даярланған суспензияны жүқтырады.
В-тың серологиялық идентификациясыИФР,ДПР, сирек-КБР,ИФТ,БР жүргізіледі.
Ретроспективтік балау-поствакциндік андтиденелерді ... ... ... ... ... Ауески ауруынан,иттің обасынан,жылқының инфекциялық энцефаломиелитінен ажырату керек.
Имунитет және арнамалы дауалауы.Қ-қа қарсы тірі инактивтелген вакциналар бар.Иттерді ... үшін ... ... бар.Иттерді вакциндеу үшін инактивтелген фенол-вакцина қолданылады.Сонымен қатар,ВКНГИ-ың кептірілген этанолмен инактивтелген вакцина,b-пропилактонмен инактивтелген ... ... ... ... ... ... ... бар.Қ-қа қарсы химиялық гендік инжинериялық вакциналар да ұсынылды.
Шмаленберг (Schmallenberg virus) ... ... ... virus,Shamonda virus туыстығына жататын вирустық ауру. Вирус Германияда Рейн-Вестфалияның ... ... ... ... ... ауру ... ірі қара, қой-ешкі сезімтал келеді. Жұғу жолдары горизантальді және вертикальді болып келеді. Ағылшын ғалымдарының айтуынша, ... ... ... Европадағы климаттың күрт жылыып кетуіне тікелей байланысты деген тұжырым бар. Аурудың инкубациялық кезеңі 1-5 күн. Клиникалық белгілері ірі ... ... ... ... ал ұсақ ... көрінбеуі де мүмкін. Клиникасы диарея, лихорадкамен сипатталады. Буаз малдар іш тастайды. Қан ... ... ауру ... көзі ... ... ... ауруға қарсы вакцина жасалған жоқ. Жуырда Ресейлік ғалымдар Шмаленберг ... ... тест жүйе ... шығарды. Тест-жүйе патологиялық материалдан РНҚ вирусын анықтайды. Шмаленберг вирусына тест жүйені 3 сағат ішінде қою керек.
Аусыл- Aphtae ... жұп ... ... ... ... ... ... ауру мен ірі қара,ұсақ мал,шошқа,киік,қодас,буйвол,/енеке\,антилопа және т.б. ауырады.Аусыл ауруы ... ... ... ... ... еттің везикулярлы /күлдіреуікті\ зақымдаулармен сипатталады.
Қоздырушысы.Жоғарыда көрсетілгендей бұл қоздырушы РНҚ-лы бар вирустар тобына,пикорнавирустар тұқымдастықтың,афтовирус ... ... жылы бұл вты ... мен Фрош ... ... ... ... куб тәрізіді.Ультрафильтрация әдісімен және элнетрондық микроскоппен В. мөлшері 20-25нм екендігі анықталды.РНҚ-ның стратегиясы "оң ... ... да ... да өте ... капсомерлер куб тәрізді орналасқан,ал саны 32.Вирионның м.м. ... ... ... құрамы-аусыл В-ның құрамына 31,5% РНҚ кіреді.РНҚ 8450 нуклеотидтерден тұрады,бір жіпшелі,М.м. -2,3-2,8.10/6. В. ... ... ... ... ... қоздырушысы көп типтерге тип тармағына бөлінеді,пайда болған В. мутаннтары ... ... ... ... сиптталады.Мысалы,В. құрамындағы VPI полипептидінде аминқышқылдарының 130-160 орналасуы ретінде антигендік детерминанта ең жиі өзгеріп отырады,яғни вариабельдігі /өзгергіштігі\ өте ... ... осы ... ... ... ... генді анықтаған.
В-тың құрамында РНҚ-нан басқа 68,5% белоктары бар.Олардың ішінде -VPI,PV2, VP3,VP4,Vpo,VPq құрылымды полипептидтері кіреді.
Бұл белоктар ... ... ... және саны ... --өзгешеленеді.Ал ең көп зерттелінген белогы,ол 213 аминқышқылдарынан тұрады.Полипептидтердің атқаратын қызметі әртүрлі.Мысалы,VPI белоктары көмегімен В. ... ... ... ... ... В-ға тұрақтылықты береді.
Төзімділігі.Химиялық және физикалық әсерлер ... ... не ... ... /В. ... ... ... ауру туғызатын қасиеті жойылады\немесе мутацияға ұшыратады,ал басқа жағдайда консервілейді /В. ұзақ ... ... ... ... ... температура,УК-сәулесі,ортаның төменгі және жоғары рН В-ты бұзады.Гамма-сәулелері де ... Всын ... В. ... ... келеді,сондықтан дезинфекцияда химиялық заттардан көбінесе 1-2%NaOH,2% формалин ерітінділері қолданылады.Креолин,фенол,крезол,лизол әсерлері шамалы.Аусыл В-сы сыртқы ортада ұзақ сақталады.Жайылымдарда бұл қоздырушысы ... ... ... ... ... ... ... әсерінен В-тар 15-18күннен кейін өледі,ал қыста 1айға дейін,сұйық қида 100 ... ... ... ... В-сы 40-50 ... ... өз белсенділігін жоймайды,зарарланған жемшөп В. жазда 20 күнге дейін,ал ... 6-7 айға ... ... ... қасиеттері.Аусыл Всы А,О,С,SAT1,SAT2,SAT3, және Азия 1 иммунологиялық типтерге /түрлерге\ бөлінеді.Бұл типтерді бірбірінен антигендік қасиеттері ... ... ... әр ... тип ... бөлінеді.Қазіргі кезде аусыл Вында фф аса тип тармақтары бар.В. антигенінің көп түрлері РНҚдағы нуклеотидтік жүййесінің өзгеруіне ... Втың ... ... ... ... ... ... бар,ал О түрінде -14,C-5,SAT1-10,SAT2-3,SAT3-4, Азия 1-3тармақтары анықталған.Втың идентификациясы,яғни түрін анықтауы серологиялық реакцияларды жүргізіледі.Ауырған мал организімінеде аусыл ... ... Вты ... ... ... ... Втың сырт ... орналасқан VPI белогына қарсы синтезделеді,қоздырушының иммуногендік қасиеттері осы VPI белогына байланысты.
Ескерe кететін ... ... ... ... ... өзгерген түрлері бацйқалады ,ал қоздырушының өзгеруі,олардың антигендік құрылымының өзгеруіне ... ... ... ... деп ... бір ... кететін жайт В-тың кейбір варианттары /мысалы,А1-ден бастап А4-ке дейін\ бірақ рет қана ... ... бір ... ... ... кездеседі де үлкен эпизоотиялық қауіптікке ұшыратады,ал Втың тағы басқа түрлері(мысалы О3,О8,А10,А13,А16,А17,А19,А25,А30,С2)табиғатта көрінбей кетті.
Сондай-ақ мал ... ... ... ... де ... және ... клиникалық белгілері байқалмайтұрып ірі қарада аусыл В-сын сүтте,спермада табуға болады.
Ал В-ты көп мөлшерде везикулалардың ... және ... ... ... ... ... және ас ... жолдары,тері арқылы енеді,ал организмде В. лимфа түйіндеріне жетіп,қанға түседі де сезімтал клеткалармен тоқымаларда шоғырланады.Ауырған мал ... В. ... және ауыз ... ... ... терісінде,тұяқ арасында көбейеді.В.репродукциясы адсорбция,ену,депротеинизация /қабықшаларынан босану,транскрипция,трансляция,репликация, В. бөлшектерінің жиналуы және жетілген ... ... шығу ... ... ... ... өтеді.Аусыл В-мен зақымдалған нуклеин қышқылы мен белоктарының түзілуі басталады.Жиналған В. ... ... ... ... ... бұзылады,олардың ішіндегі заттар клетканы аутолизге ұшыратады,В-тың цитопотогендік әсері клеткалардың митозының бұзылуымен де ... тез ... ... қорғаныс иммунологиялық реакциялары В-тың репродукциясын басып үлгермейді,бірақ-та бірнеше күннен кейін организмнің қорғану қабілеті күшейеді,сөйтіп,В-қа қарсы тұратын реакциялар ... ... ... ... ... ... ... Всын жасанды жағдайда өсіруге болады.Атап айтқанда:
-шалдыққыш малдардың бүйрегінен алған клетка өсіндісінде;
-тоқма өсіндісінде,алғашқы рет М. және Х.Мейтландтар 1930 жылы ірі қара ... ... ... ... Френкель ірі қара тілінің кілегейлі қабығынан алынған тоқма өсіндісінде аусыл В-сын өсіруге болатынын дәлелдеді;
-зертханалық жануарлар организімінде-теңіз ... ... ақ ... мен үй қояндары;
-табиғи шалдыққыш мал организімінде-ірі қарада,ұсақ малда,шошқада.
Балау.Алдын ала балаудың әдістері:
1.Эпизотологиялық- аусылдың эпизотологиясының ерекшелігі қоздырушының биологиялық қасиеттеріне байланысты.Бұл ауру өте ... ... ... ... ... ... қысқа болады,індеттің экологиясы Втың мал организімінде ұзақ уақыт болуымен ... ... ... сақталатын,оның экологиялық нишалары бар екенін және бұл В-тың типтерінің,тип тармақтарының көптігін ескерген жөн.Аусыл В-ның ең кең ... А,О,С ... ... түрлері Африка мемілекеттерінде кездеседі.Азия 1 мемілекеттерінде ғана болады.Қазақстан Республикасында аусыл эпизотологиясында киікткердің рөлі өте ... олар таза ... ... кезде індетті біраз жерлерге апарып жұқтырады.
2.Клиникалық- аусылды анық клиникалық белгілер пайда болады:ауыз,тіл кілегейлі қабықтарында афталаркүлдіреуіктер (везикулалар) пайда ... ... ... ... ... ... эррозия қалады.Сонымен қатар афталар тұмсықты,жұлықты,желінде,тұяқ арасында байқалады.Ауру малда дене ... ... ... ... алуы ... өзгерістер.Сірі,кілегейлі қабықтарда қанның құйылғаны,тіл,ұрт,өңеш,мес қарын,жүрек етінде афталардың пайда болғаны байқалады.
Зертханалық балау.Патологиялық материалды афталардың құрамынан,іргесінен,өңештің,жұтқыншақтың кілегейлі қабықтарынан ... ... ... ... ... іске асады:
1) клетка өсіндісінде-бұзау не торай бүйректерінен дайындалған алғашқы-трипсинделген клеткаларда.В-тың ЦПӘ клеткалардың ... ... ... ... ... ... ... туған тышқандар мен тейтін ңіз шоқаларға зерттейтін материалды тілдің кілегейлі қабығының әр жерлеріне және ... ... ... ... ... ... қою (ірі ... бар материал тілдің кілегейлі қабығының әр жерлеріне және саусақ ұлпасына жұқтырады.
Вирустың серологиялық идентификациясы:
КБР-белгілі,арнамалы (аусыл В-сына қарсы алынған) қан ... ... ... ... және тип ... анықтайды;ДПР,БР,ИФТ,ККИЭФ да қолдануға болады.
Ретроспективтік балау.Ауырған,немесе ауырып жазылған малдың қан сарысуында ДПР,КБР т.б. реакцияларда пайда болған антиденелерді анықтайды.
Ажыратып балау.Аусылды ... ... ... ... ... ... керек.
Иммунитет және арнамалы дауалау.
Аусылға қарсы иммунитетті организмнің арнамалы спецификалық және бейарнамалы қорғану факторлары іске ... ... тез ... көбеюіне және инкубациялық кезеңінің қысқалығына байланысты иммунитеттің арнамалы гуморальды механизмдері кешегіді,сөйтіп,алғашқы кезде ... ... ... ... ... иммунитеті дамиды да В-ты бейтараптандыратын антиденелердің рөлі үлкейеді.Ауырып жазылған малда пайда болған иммунитет ... ... бір ... ... мал ... ... сақтай алмайды.Яғни В-тың басқа түрлеріне қарсы иммунитет пайда болмайды.
Аусылдың сақтандыру үшін әртүрлі вакциналар мен гипериммунды қан сарысуы қолданылады.
Лапинделген моновалентті алюминий ... ... ... ... ... (егудің сапасын арттыру үшін сапонин қосылған),инактивтелген моно- және поливалентті вакциналар қолданылады.
Эмульгирленген вакциналар-иммногенезді ... үшін ... ... ... ... ... вакциналар.
Енжар иммундеу-аусылдан сақтандыру үшін гипериммунды қан сарысуын не реконвалесцентердің (ауырып жазылған мал) қан сарысуын ... ... ... ... Ш.Б. ... Алматы Білім 2004.
* Вирусология пәнінің зертханалық сабақтары- Омарбеков.Е.О
3. ... В.Н., ... Р.В., ... Н.В. ... ... М. ВО , 1991.
4.Сюрин В. Н., Фомина Н. В. ... ... ... ... ... М., ... 1979 ... Н. И., Белоусова Р. В., Преображенская Э. А. Практикум по ветеринарной вирусологии М., Агропромиздат, 1989 ... ... Б.Т. ... ... ... Толысбаев, Б.Т. Микробиология жәнеиммунология.- Алматы

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1)вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.вакцина дайындау принциптері.адьюванттар,иммуномодуляторлар 2)құтырық,аусыл,шмалленберг,блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары21 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу жайлы мәлімет16 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу туралы мәлімет11 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу. Вакцина дайындау принциптері14 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу. Вакцина дайындау принциптері жайлы7 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу. Вакцина дайындау принциптері. Адтюванттар, иммуномодуляторлар. Құтырық, Аусыл, Шмалленберг, Блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары14 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.Вакцина дайындау принциптері.Адьюванттар, иммуномодуляторлар.Құтырық, аусыл, шмалленберг, блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу22 бет
Вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.вакцина дайындау принциптері.Адьюванттар,иммуномодуляторлар. Құтырық,аусыл,шмалленберг,блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары15 бет
Вирустық аурулар жайлы ақпарат12 бет
Вирусология вирустардың жіктелу принциптері. Вирустарлың көбеюінің биогенетикаоық ерекшеліктері және көбейу сатылары14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь