Сомалық будандастырудың принциптері

Бірінші рет будан жасушалары 1960-шы жылдары жасушаларды in vitro өсіру әдісі жетілдірілгенде жануар жасушаларынан алынған. Өсімдіктерде бұл мүмкіншілік кешірек, протопластарды бөліп алу және оларды қосу әдістері жете зерттелгенде жүзеге асты.
Жануар сомалық жасушаларын будандастыру әдісі биология мен медицинаның теориялық мәселелерін шешуге пайдаланылады. Будан жасушалар биотехнологияда кеңінен қолданылады, мысалы, гибридомаларды пайдаланып моноклондық антиденелерлді алу үшін. Гибридома деген ол антидене түзетін жасушаның (В-лимфоциттің) ісік жасушамен қосылған будан жасушасы.
Ісік жасушаларының құрамына енгізілген лимфоциттер организмнен тыс шексіз уақыт өсіп, антиденелерді түзеп, оларды қоректік ортаға мол мөлшерде шығарып жатады.
Өсімдіктердің сомалық жасушаларының протопластары құйылысып, будан жасуша құрылады, ал одан тотипотенттік қасиетке сүйене регенерация арқылы будан организм шығады. Сондықтан бұл әдіс будан өсімдіктің құрамында нендей қасиеттердің пайда болатынын білу үшін генетикалық талдау жасауға ыңғайлы болады. сомалық жасушаларды будандастыру арқылы өсімдіктерді генетикалық жағынан жақсартуға болады.
Көне заманнан бастап мәдени өсімдіктердің селекциясы жыныстық будандастыруға және соның нәтижесінде шыққан алуан генотиптерді сұрыптап, олардың арасынан ең құндыларын таңдап алуға негізделген. Бірақ жыныстық будандастыру генетикалық жағынан өте қатаң шектелген будандастыру жүйесі. Бұнда ата-аналық формалары ретінде тек биологиялық бір түрге жататын белгілі организмдер белгілі бір тіркесті пайдаланылады. Жыныстық будандастырудың нәтижесінде белгілі гендер жиынтығы бар ұрпақ пайда болады. жыныстық жолмен мәдени өсімдікке жабайы түрдің бағалы жеке бір ғана белгісін беру мүмкін емес. Жыныстық процесс симметриялық (аталық пен аналықтан ұрпаққа несие боп берілетін хромосомалар саны тепе-тең) болғандықтан, көздеген мақсат бойынша берілетін пайдалы қасиетпен қатарласып, көптеген тіпті зиянды белгілері де қосымша беріледі. Аталық пен аналықтың екеуінің де гаметалары қосылғанда зиготаға өздерінің ядролық генетикалық материалдың гаплоидтық жиынтығын бір мөлшерде қосады. Жабайы түрдің көптеген жарамсыз гендерінен аластау үшін алынған буданды дүркін-дүркін бастапқы мәдени өсімдік формасымен қайтара будандастыра беру қажет. Бұл жұмысқа көп жылдар кетеді, гендері біркелкі таза линия алып, одан сортты шығару үшін он реттен артық қайталап будандастыру өткізу керек.
1.О.Д.Дайырбеков, Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. “Ғасыр-Ш”, 2005 жыл.
2.Аубакиров Х. Ә. Биотехнология: Оқулық. – Алматы: ЖШС РПБК «Дәуір», 2011. – 368 бет.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі 
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Тақырыбы:Сомалық будандастырудың принциптері
Семей 2015 ж.
Бірінші рет будан жасушалары ... ... ... in vitro ... ... ... жануар жасушаларынан алынған. Өсімдіктерде бұл мүмкіншілік кешірек, протопластарды бөліп алу және ... қосу ... жете ... ... асты.
Жануар сомалық жасушаларын будандастыру әдісі биология мен медицинаның ... ... ... пайдаланылады. Будан жасушалар биотехнологияда кеңінен қолданылады, мысалы, гибридомаларды пайдаланып моноклондық ... алу ... ... деген ол антидене түзетін жасушаның (В-лимфоциттің) ісік жасушамен қосылған будан жасушасы.
Ісік жасушаларының құрамына енгізілген лимфоциттер организмнен тыс шексіз ... ... ... ... оларды қоректік ортаға мол мөлшерде шығарып жатады.
Өсімдіктердің сомалық жасушаларының протопластары құйылысып, будан жасуша ... ал одан ... ... ... ... ... будан организм шығады. Сондықтан бұл әдіс будан өсімдіктің құрамында нендей қасиеттердің пайда болатынын білу үшін генетикалық талдау жасауға ... ... ... ... ... ... ... генетикалық жағынан жақсартуға болады.
Көне заманнан бастап мәдени өсімдіктердің селекциясы жыныстық будандастыруға және соның нәтижесінде шыққан алуан генотиптерді сұрыптап, ... ... ең ... ... ... ... ... жыныстық будандастыру генетикалық жағынан өте қатаң шектелген будандастыру жүйесі. Бұнда ата-аналық формалары ретінде тек биологиялық бір түрге жататын ... ... ... бір тіркесті пайдаланылады. Жыныстық будандастырудың нәтижесінде белгілі гендер жиынтығы бар ұрпақ пайда болады. жыныстық жолмен мәдени өсімдікке жабайы ... ... жеке бір ғана ... беру мүмкін емес. Жыныстық процесс симметриялық (аталық пен аналықтан ұрпаққа несие боп берілетін хромосомалар саны тепе-тең) болғандықтан, көздеген мақсат бойынша ... ... ... ... ... ... зиянды белгілері де қосымша беріледі. Аталық пен аналықтың екеуінің де ... ... ... ... ... ... ... гаплоидтық жиынтығын бір мөлшерде қосады. Жабайы түрдің көптеген жарамсыз гендерінен аластау үшін алынған буданды дүркін-дүркін бастапқы мәдени өсімдік формасымен ... ... беру ... Бұл ... көп ... кетеді, гендері біркелкі таза линия алып, одан сортты шығару үшін он реттен артық қайталап ... ... ... ... ... мен ... генетикалық ақпарат, яғни ядродан тыс ақпарат аналық жағынан тұқым қуалайды. Жыныстық будандастыру өсімдіктердің физиологиялық жақын түрлерімен ғана шектеледі. Болашақта ... ... ... ... үдейі кеңейту жолымен ғана қамтамасыз етуге болады. екпе өсімдіктердің генетикалық базисын кеңейту жолы, ол түраралық және ... ... алу. ... ... ... алшақтық жыныстық жолмен будандастыруды шектейді. Дегенмен, жабайы өсімдіктердің пайдалы гендерін екпе ... ... ... туысаралық будандастырудың маңызы өте зор.
Сомалық будандастыру - будандастырудың жаңа әдісі, оның арқасында будандастыру жыныстық процесс арқылы емес, ... ... ... - ... ... құйылысуы арқылы өтеді.
Сомалық будандастырудың арқтықшылығы мынада: 1) ... ... ... ... ... түпкі тектері алыс жатқан өсімдік түрлерін будандастыру; 2) ... ... ылу, ... ... немесе аталық әйтеуір екі біреуінің гендер жиынтығы толығымен болса, екіншісінің бірнеше хромосомалары (немесе ... ... мен ... ... 3) үшеу және одан да көп ... ... ... 4) ата-аналық идиотиптері толығымен болатын будандарды алу; 5) ядродан тыс цитоплазмалық ... ... ... алу; 6) ... ... ... жеңу; 7) морфогенезде гаметогенездегі аномалиялар салдарынан жыныстық процесс өте алмайтын өсімдіктердің будандарын алу; 8) эпигенетикалық ... әр ... ... будандарын алу (Ю.Ю.Глеба, К.М.Сытгик, 1982). Сонымен, сомалық немесе парасексуальдық будандастыру ядролық және цитоплазмалық гендерді тасымалдайтын бірегей ... Оның ... ... ... сыйымсыздық мәселесін шешуге болады.
Екі протопласт қосылғанда, егер олардың ... ... ... ... жасуша (ядролық будан) пайда болады. Ядролары қосылмаған будан жасуша гетерокарион деп аталады. Гетерокарионды ата-аналық біреуінің немесе екеуінің субпротопластарын будандастыру үшін ... ... ... - ... ... ... ... қоршалған құрамында кейбір органоидтары бар; ядросы болса - ол нуклеопласт, ядросы жоқ болса - ... ядро мен ... ... ... - ... ... мен митохондрияларды бір жасушадан екіншісіне көшіру үшін цитопластарды пайдалануға болады. Ата-ананың біреуінің ядросы бар және цитоплазмалық ... ... ... ... ... онда ... будан (цибрид) деп аталады. Ата-аналық біреуінен цитоплазмалық гендері ... ... ... ... ... ... деп ... Жасушада цитоплазмалық гендер хлоропластар мен митохондрияларда болғандықтан және кейбір ядролық және цитоплазмалық ... ... ... ... ... будандастыру нәтижесінде будандардың 27 түріне дейін алуға болады.
Оқшауланған протопластар ... ... ... мен ... ... ... бөлшектерді өздеріне сіңіре алады. Шамасы, бұл табиғи эндоцитоз құбылысы немесе олар плазмалемманың үзілген жерінен өтеді, жаңадан бөлініп ... ... ... ... ... болып жатады.
Будан жасушаларды өсірсе одан каллус шығады, ал каллуста морфогенез процестері өтсе ... ... ... ... Осы жолмен 1972 жылы П.Карлсон әріптестерімен жоғары сатыдағы өсімдіктің бірінші буданын алды, ол темекінің Nicotiana glauca мен ... ... ... еді. Шыққан регенерант өсіп, дамып, гүлдеген кәдімгі өсімдікке айналды. Бұл өсімдіктердің морфологиясы, хромосомалар ... ... ... алынған амфидиплоидтармен (ата-ананың әрқайсысынан хромосомалардың бір диплоидтық жиынтығы қосылған) бірдей болды.
1974 жылы ... пен ... ... екі сортының гаплоидтық протопластарын құйып қосты. Бұл ... ... ... ... ... бар еді. ... жасушадан өсіп шыққан будан өсімдіктің хлоропластарында ондай ақау болмады, осындай ... ... ... ... буданда да болды.
1976 жылы Д.Пауэр қызметтестерімен Petunia hybridа мен P.Parodii түраралық будан алды. Д.Дудил 1977 жылы сәбіздің Daucus carota мен ... ... ... буданын алды. Бұл ғалымдар сомалық будандардың нағыз будан екендігін дәлелдеді және ... ... ... ... ... ... көрсетті.
Сөйтіп, протопластарды бөліп алу, өсіру, оларды қосу және оларға жеке жасушалық органоидтарды енгізу, генетиктер мен селекционерлерге алынған ... ... әр ... ... ... ... ... Б.Е.Алтынбеков, Б.К.Торғауытов, У.И.Кенесариев, Т.С.Хайдарова Аурудың алдын алу және сақтандыру бойынша орысша-қазақша терминологиялық сөздік. Шымкент. ... 2005 жыл. ... Х. Ә. ... ... - ... ЖШС РПБК , 2011. - 368 бет.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сомалық будандастырудың принциптері жайлы ақпарат16 бет
Сомалық будандастырудың принциптері туралы6 бет
Нарықтың салық жүйесі6 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің алтынвалюта активтерін басқару жөніндегі инвестициялық стратегия4 бет
Дигибридті будандастырудың цитологиялық негіздері2 бет
Бұлшықет ұлпасы5 бет
Бұлшықеттердің жиырылуы7 бет
Генетика15 бет
Генетика және селекция негіздері лекциялар60 бет
Жасушалық инженерия жайлы13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь