Қазакстанда саяси философияның қалыптасуы және дамуы

1)Қазакстанда саяси философияның қалыптасу және дамуы 2) Саяси элита және саяси жетекшелік 3)Саяси сана және саяси идеология
Ежелгі заманнан өмір сүріп келе жатқан түркі тайпалары негізінде қалыптасқан іргелі халықтардың бірі қазақатар ғасырлар бойында жазба мәдениеті болмаса да, ауызша әдіспен өзіне тән бай рухани мұра жасай білді. Ал жазба әдебиет пайда болғаннан кейін бұл мұра өте үлкен қарқынмен дами отырып, әр қилы ерекшеліктерге толы күрделі тарихи жолдардан өтті.
Осы рухани мұра жүйесінде қазақтың ертедегі философиялық элементтерінен бастап, қазіргі заманғы толысқан философиялық теориясын түгелдей қамтитын ұзақ та жемісті философия тарихы мол орын алды. Оның негізгі бағыттары ретінде тұрпайы-диалектикалық ойларды, дүниеге шынайы түрдегі көзқарасты, дінді тану және басқа да еркін ойлау процестерін, адамгершілік мәселелер мен адам туралы ілімдерді, күш көрсетпеу идеясы және оның күш көрсету саясатына қарсы бағыттарды насихаттауы, тағы басқа мәселелері болды.
Ақындар мен жыраулар, саясаткерлер мен батырлар, хандар мен қолбасшылар, айтыскерлер мен ертекшілер, билер мен серілер – бәрі де өздері өмір сүрген заманның объективті құбылыстарын тілге тиек, ойға өрнек етіп, әр түрлі деңгейде, бірақ жалпы алғанда жартылай даму тенденциясы шеңберінде қазақ халқының қоғамдық саяси, мәдени, сайып келгенде, философиялық ойлау жүйесінің құрылымын жасады. Олар шынай реализм, бітімнің негізгі жақтары еркін ойлау, деистік және пантеистік көзқарастар, адамгершілік, ізгілік, имандылық, зорлық-зомбылықққа қарсы күресу, құқықтық саяси және философиялық жақтары, мемлекет, қоғам, жеке адам мәні, тағы басқалар еді.
Осы аталған көзқарастар сыңаржаққа, тоқыраушылыққа, қазақ халқының прогрессивті дамуына кедергі болатын басқа да кемістіктерге қарсы бағытталды. Бұл да қазақ философиясының қалыптасуы мен дамуының өзіндік ерекшелігі.
Қазақ философиясының ойының тағы бір ерекшелігі деп оның шынайы патриотизмі, халқына сүйіспеншілігін, оның бағыты, мүддесі және болашағы үшін күресуге дайын және оған жету жолдарын өз қадірінше анық, жан-жақты көрсете білуі дер едік.
Бұл айтқандардан қазақ философиясы басынан-аяқ тік тұрған, бірден қалыптасып жеткен жүйе деген пікір тумаса керек. Біртұтас көзқарас, дүниені жан-жақты танып білу, оның заңдылықтарын, таным процесін, әлеуметтік мәселелерді дұрыс түсіну, ойлау түрлерінің жүйесін анықтау – ол соңғы ғасырлардың үлесіне тиеді. Дегенмен, халықтың жыраулық, ақындық шығармашылығынада қоршап тұрған табиғат пен әлеуметтік орта туралы ойлаудың біршама жиынтығы болды. Негізінен кездейсоқтық, жүйесіздік сипатына қарамастан онда адамдардың бай практикалық өмірін, халық даналығын көрсететін философиялық мән бар еді. Ойлау тәсілі ерекше, шығармашылық жолы мен шығармалардың сақталуы ауыз мәдениетіне сай, оны есінде сақтау және ұрпақтан-ұрпаққа өзгертпей, жоғалтпай, «ұрламай» жеткізу – бұл философия тарихындағы ғажап құбылыс.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университетті
СРО
Тақырыбы:
1)Қазакстанда саяси философияның қалыптасу және дамуы 2) ... ... және ... ... ... сана және ... ...
Орындаған: Жалпақов Ернат
Тобы : ПТ-311 ... ... ... ... ... ... қалыптасу және дамуы
Ежелгі заманнан өмір сүріп келе жатқан түркі тайпалары негізінде қалыптасқан іргелі халықтардың бірі ... ... ... ... ... болмаса да, ауызша әдіспен өзіне тән бай рухани мұра жасай білді. Ал жазба әдебиет пайда болғаннан кейін бұл мұра өте ... ... дами ... әр қилы ... толы ... ... ... өтті.Осы рухани мұра жүйесінде қазақтың ертедегі философиялық элементтерінен бастап, қазіргі заманғы толысқан ... ... ... қамтитын ұзақ та жемісті философия тарихы мол орын алды. Оның негізгі бағыттары ретінде тұрпайы-диалектикалық ойларды, дүниеге шынайы түрдегі көзқарасты, ... тану және ... да ... ... ... адамгершілік мәселелер мен адам туралы ілімдерді, күш көрсетпеу идеясы және оның күш көрсету саясатына қарсы бағыттарды насихаттауы, тағы ... ... ... мен ... саясаткерлер мен батырлар, хандар мен қолбасшылар, айтыскерлер мен ... ... мен ... - бәрі де өздері өмір сүрген заманның объективті ... ... ... ойға өрнек етіп, әр түрлі деңгейде, бірақ жалпы алғанда жартылай даму тенденциясы шеңберінде қазақ халқының ... ... ... сайып келгенде, философиялық ойлау жүйесінің құрылымын жасады. Олар шынай реализм, бітімнің негізгі жақтары еркін ойлау, деистік және пантеистік көзқарастар, адамгершілік, ... ... ... ... ... ... ... және философиялық жақтары, мемлекет, қоғам, жеке адам мәні, тағы басқалар еді.Осы аталған көзқарастар сыңаржаққа, ... ... ... ... ... ... ... басқа да кемістіктерге қарсы бағытталды. Бұл да қазақ философиясының қалыптасуы мен дамуының өзіндік ерекшелігі.Қазақ философиясының ... тағы бір ... деп оның ... ... ... ... оның ... мүддесі және болашағы үшін күресуге дайын және оған жету ... өз ... ... ... ... ... дер едік.Бұл айтқандардан қазақ философиясы басынан-аяқ тік тұрған, бірден қалыптасып жеткен жүйе деген пікір тумаса керек. Біртұтас көзқарас, дүниені жан-жақты ... ... оның ... ... ... әлеуметтік мәселелерді дұрыс түсіну, ойлау түрлерінің жүйесін анықтау - ол ... ... ... ... ... ... жыраулық, ақындық шығармашылығынада қоршап тұрған табиғат пен әлеуметтік орта туралы ойлаудың біршама жиынтығы болды. Негізінен кездейсоқтық, жүйесіздік сипатына ... онда ... бай ... ... ... ... ... философиялық мән бар еді. Ойлау тәсілі ерекше, шығармашылық жолы мен шығармалардың сақталуы ауыз мәдениетіне сай, оны ... ... және ... ... жоғалтпай, жеткізу - бұл философия тарихындағы ғажап құбылыс.Халқымыздың өмірін бейнелеген, адамдардың ... ... ... талабын көрсете білген фольклорда объективті шындықтың элементтері бар. Халық эпостары, ертегілер, аңыздар, лирикалық-тұрмыстық поэмалар, мақалдар мен мәтелдер - ... ... және ... ... ... ... ... мақсаттарды өз уақытына сәйкес танып-білуінің куәгерлері. Ауызша халық мәдени ескерткіштерімізді зерттеу халқымыздың танымдық, әлеуметтік-саяси, адамгершілік-тәрбие және дүниеге көзқарас ... ... ... және әлеуметтік өмірді тікелей бейнелеу, дүниенің құрылымы, оның жасырын күштері ... ... ... - бұл қазақ философиясының бастапқы кездегі деңгейі еді. Ол кезде жүйелі және негізделген көзқарас болған жоқ., сондықтан ол ... ... ... да айқындалмаған еді.Қазақ философиясының тарихы - халық тарихының ең ... ... ... ірі. Онда ... таным процесі мен халықтың идеялық ізденістері, бай тарихы мен ... ... ... көрініс тапқан. Қазақ философиясы - халқымыздың тарихын жан-жақты түсіну үшін үлкен негіз және әдістемелік ... Ол ... ... ... да ... ... байланыста. Сондықтан оны зерттеп үйренбейінше қазақ ғылымының тарихын, саяси идеологиясын, өнерін, әдебиетін, адамгершілік қағидаларын, діндарлығын және тағы ... ... ... ... ... ... қозғалысымен тығыз қоян-қолтықтасқан қазақ философиясы ғылыми құндылығымен қатар, жоғары азаматтық қасиетімен, әлеуметтік әділеттілікке жету ... ... ... ат ... ... ... жетістіктерімен ерекшеленеді.
Саяси элита және саяси жетекшелік
термині француздың еміле деген сөзінен шыққан, ... тан ... ... деген мағынаны білдіреді. XVIII ғ. бастап ол сөзбен жоғары сапалы товарларды атады. XX ғ. ... ... мен ... ... ... беделі, билігі жоғары адамдардың азғантай әлеуметтік тобын білдіреді.Тарихи жағынан алғанда адамдарды ел ... ... және ... ... ... ... белу ... ете ертеден бастау алады. Мысалы, Конфуций (б.з.б. 551 -- 479) ... асыл ... ... ... және ... ... ... бөлді. Платон билеуші-философтарға, әскерлерге, егіншілер мен кәсіпшілерге ажыратты. Алайда элитарлық теорияны көзқарастар жүйесі ретінде XX ғ. басында италиян ... Г. ... В. ... ... Р. ... және т.б. ... Моска (1854 -- 1941) элита теориясын \>>Саяси ғылым негіздері\>> (1896) деген еңбегінде негіздеді. Онда ол қоғам басқарушылар мен басқарылушыларға ... ... Оған ... болатын қасиеттерге әскери ерлікті, байлықты, діни дәрежені (мәртебені) жатқызды. Осы үш қасиет, оның ойынша, адамға басқарушылар (элита) ... ... есік ... ... ... ... енгізген Вальфредо Парето (1848-1923). \>>Жалпыға бірдей социология трактатында\>> (1916) ол \>>элиталардың айналу\>> теориясын жасады. Ол бойынша элита ... ... ... ... ... ұсынуының арқасында келеді. Ол идея жүзеге асқанда олардың энергиясы азайып, ізденісі ... ... ... орнына жаңа идеямен жаңа элита билік басына келеді. Мұндай алмасу қоғамда әрқашан болмақ. Яғни, дейді ... бір ... ... ... жаңарып, қоғамды алға жылжытып отырады.Роберт Михельс (1876 -- 1936) \>>Саяси партиялар, Демократияның ... ... ... ... (1911) ... еңбегінде \>>олигархияның темірдей заңын\>> шығарды. Оның ойынша, бұқара халықтың өзін-өзі ұйымдастыруға және басқаруға ... ... ... ... ... ... жұртшылықтың қолдауына ие болды. Сөйтіп кәсіби дайындалған адамдардан туратын басқару аппараты пайда болады. Ол көпшіліктен біртіндеп алшақтайды, коғамның қарапайым мүшелеріне ... ... ... ... ... билікті өз қолдарынан шығармай, сақтап қалуға тырысатын томаға-тұйық дөңгелек, шеңбер пайда болады. Мұнда ат төбеліндей байлар саяси және ... ... ие ... ... ... ... ... бәрі бос қиял. \>>Олигархияның темірдей заңы\>> осы ... Р. ... ... Райт ... (1916 -- 1962) \>>Билеуші элита\>> атты еңбегінде АҚШ-тың XX ғ. ортасындағы элитасына талдау жасайды. Ол элитаны мәртебелер және ... ... ... топ деп ... Оның ... ... үшін ең ... рөл атқаратын саяси, экономикалық. және әскери институттар. Соған орай ... ... ... ... және ... ... ... қоғамындағы саяси элиталардың қалыптасу дәстүрі әр түрлі тарихи кезеңдегі олардың атқаратын рөлі, қызметі сияқты мәселелерді зерттеу әлі күнге қолға ... ... ... ... ... рөлін зерттеуге отандық саясаттанушылар қызығушылық білдіруде.
Қазіргі қазақтың ұлттық саяси элитасы осы күнге ... ... ... ... ... ... ... ғылымының докторы, профессор М.Қойгелдиев деген мақаласында қазақ ұлттық басқарушы элитасының XVIII ғасырда қалыптасқаны туралы ... ... ... хан, Төле би, Бұхар жырау сияқты ірі тұлғалар ұлттық мәселелерді шешуге күш жұмсағаны белгілі.
Патша дәуірінде қазақ ... ... ... қалды. Қазақ элитасы XVIII ғасырдың аяғы XIX ... ... ... - ... биліктен тайдырылды. Қазақтың хандары мен сұлтандары, билері мен батырлары, байлары мен бектері өз елінде мемлекеттік биліктен ... ... ... ... ... ... ... мақсаты - ұлтты топтастыру, елде болып жатқан ... ... ... ... ... оқу - ағарту жұмыстарын жүргізу, халықты жаңа мемлекет құруға жұмылдыру болды. Олар қозғалысын құрды, оның құрамына ... ... ... ... ... Жизанов енді.
Бүкіл ресейлік саяси өмірге Бөкейхановтың, Байтұрсыновтың, ... ... ... ... ... жаңа дәуірдің саяси элитасын қалыптастыруға негіз қалады.Сонымен ұлттық элитаға мынандай анықтама беруге болады: дегеніміз ұлтына сенетін, оның басына түскен ... ... өз ... ұлт ... ... ұлт ... М.Шоқай өзінің деген еңбегінде ұлттық элитаға былай деп анықтама берген: зиялылар қатарына тек өз ... ... және ... ... дамуына қалтқысыз қызмет ете алатын адамдар ғана кіре алады.Қандай демократиялық ел болмасын бүкіл халық билікке түгел қатыса алмайды. Сондықтан елді ... топ - ... ... ... ... сөз ... ... таңдаулы, іріктелген, сұрыпталған деген мағынаны білдіреді.
Саяси элита деп қазына - байлықты, қаржы - ... ... ... ... ... ... ... жоғары мәртебесі мен ықпалы бар ұйымдасқан пұрсатты топты айтады.
Саяси іс-әрекетті жүзеге асыруда саяси жетекшілердің, топ бастаушылардың (лидер), серкелердің орны ерекше. Оған ... ... ... бір ... топтың мүддесін толық сезініп қорғай білетін, бойына саяси қайраткерге лайықты қасиеттерді жия білген адам ... сана және ... ...
... ... ... субъективтік жағы саяси санада бейнеленеді. Саяси сана, әрине, ... ... ... ... және ... тәуелді, бірақ жай ғана оның сұлық көшірмесі немесе ... ... ғана ... Ол саяси болмысқа, тәжірибеге белсенді әсер етіп, қоғамдық-саяси үдерістердің дамуын болжай отырып, одан озып та кете ... Жеке ... ... ... ... мінез-құлқы, саяси іс-әрекеттерінің бағыт-бағдары саяси сананың деңгейіне байланысты.
Саяси сана дегеніміз -- саяси ... ... ... ... және т.б.) саясат саласын (саяси құбылыстарды, үдерістерді) ой-сана жүзінде бейнелеуі. Саяси сана, жалпы алғанда, ... ... ... бір ... ретінде оның басқа формаларымен (философиялық ілімдермен, адамгершілік тұғырнамалармен, құқықтық теориялармен, эстетикалык көзқарастармен және т.б.) тығыз өзара байланыста болады, олармен өзара ... ... ... Саяси санаға, бір жағынан, рационалдық (әр түрлі нормалар, құндылықтар және т.б.) та, екінші жағынан, ... ... ... ... және т.б.) та ... жиынтығы жатады, яғни ол саяси үдерістерді қабылдаудың, түсіну мен түсіндірмелеудің барлық деңгейлерін камтиды. Солардың негізінде саяси субъектілердің ... ... мен ... олардың мемлекеттік билікке, оның институттарына деген қарым-қатынасы ... ... - ... ... ... ... және ... "Идеология" деген ұғым гректің идея - бейне және логос - білім деген сөздерінен шыққан. Ғылыми айналымға француз ғалымы ... де ... ... ... Ол ... идеялар, олардың қалай пайда болатындығы және әрекет ететіндігі жөнінде ғылым деп түсіндірді. Қазір идеология деп адамдардың үлкен әлеуметтік топтарының ... ... ... олардың мақсат-мүдделерін білдіретін және қорғайтын идеялар мен ... ... ...

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазакстанда саяси философияның қалыптасу және дамуы18 бет
"абай шығармашылығына әсер еткен үш арна"6 бет
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
"Философия тарихы" пәнінен тест сүрақтары5 бет
«көне қытай ойшылы конфуцийдің пікірлерін философиялық тұрғыдан талдау»4 бет
І. Жансүгіровтың шығармашылығы11 бет
Абай жолы романындағы Абай бейнесі8 бет
Абай публицистикасындағы философиялық сарындар106 бет
Абай қарасөздерінің тәрбиелік мәні6 бет
Абай Құнанбаев - "Қазақтың бас ақыны"11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь