Қазақ тілін оқытудағы дидактикалық принциптер. жаңа оқулықтардың ерекшеліктері

1. Қазақ тілін оқытудағы дидактикалық принциптер
1.1 Қазақ тілі әдістемесі туралы түсінік
1.2 Қазақ тілін оқыту жөніндегі дидактикалық ұстанымдар
2. Жаңа оқулықтардың ерекшеліктері
2.1 Дидактикалық.әдістемелік құралдар
2.2 Оқулық мәселесінің өзектілігі
2.3 Жаңа оқулықтардың артықшылықтары мен кемшіліктері
3. Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Қазақ тілі әдістемесі - ана тілін ұғынудың заңдылықтарын, тілдің қыры мен сырын балаға үйретудің жолдары мен құралдарын зерттейтін педагогика ғылымының бір саласы. Педагогика ғылымының дидактика саласы оқыту; ұстанымдарын, оқуды ұйымдастырудың алуан түрлі әдіс-тәсілдерін, білімді игертудің ең тиімді, ұтымды жолдарын, іскерлік пен дағдыны қалыптастырудың амалдарын зерттейді. Сабақ үстінде, тақырыпты меңгерту барысында мұғалім дидактиканың оқыту, білім беру жөніндегі теориялық қағидаларына сүйенеді.
XVIII ғасырда өмір сүрген әйгілі чех педагогі Ян Амос Коменский дидактика саласында еңбек етіп, кейінгі ұрпаққа өшпес із қалдырды. Педагогтің "Ұлы дидактика" еңбегінен кейінгі ұрпаққа өнеге болатындай сөздер орын алды. Кейбір педагогтар баланың сезім қабілетін ескермей, оның ақылын дамытуды ғана көздеген. Оқыту мен тәрбиелеудің бұл тәсіліне Я.А.Коменский қарсы болды. Ол әр түрлі сыртқы әсерлерді адамның қабылдауы сезімнен басталатындығын өз еңбегінде айтқан. Оқу- тәрбие жұмысының негізгі әдісі - баяндау мен сөзге құрылған бақылау емес, дидактика заңдарын терең қолданып, жаттықтыру, яғни білімді іскерлік негізінде меңгеріп, оны дағдыға айналдыру. Осы тұрғыда Я.А.Коменскийдің мектепті жаттығу орнына балауының маңызы зор. Ол: "Білімнің негізі зат пен құбылыстың өз табиғатынан алынсын. Ұстаз аз сөйлеп, шәкірт көп үйренетін болсын. Тәртібі жоқ мектеп сусыз диірменге ұқсайды. Білімнің негізінде әдемі зат, көркем текст содан соң талдау, аяғында қорыту тұрады" - деген дидактикалық қағидалары осы күнге дейін өзінің құнын жойған жоқ.
Я.А.Коменскийдің идеясын одан әрі жалғастырған орыс педагогі К.Д.Ушинский ана тілін мектепте оқылатын пәндердің негізгісіне теңеп: "Ана тілін толық меңгермеген бала тарихты, географияны, жаратылыстану ғылымдарын және математиканы үйренген кезде теореманы немесе математикалық есепті өз сөзімен айтып бере алмайтын күйге ұшырайды. Ана тілі басқа пәндердің бәріне қатысы бар және олардың нәтижелерін өзіне жинастыратын басты, өзекті пән екені енді түсінікті емес пе?"- деген болатын. К.Д.Ушинский оқу материалын меңгеруде әңгіме, салыстыру, пысықтау, бекіту сияқты әдістерді тиімді қолданудың жолдарын көрсетеді.
Дидактика - педагогика ғылымының білім беру және оны оқыту теориясын қарастыратын саласы. Ол білімнің мазмұнын, ғылыми негізін, оқыту әдістерін зерттейді. Нені оқыту керек, қалай оқыту қажет деген сұрақтарды шешіп отырады. Осы мәселелер женінде өзінің ұстанымдарын белгілейді.
Қазақ тілін оқыту жөніндегі әдіскер-ғалымдардың еңбектерінде дидактикалық ұстанымдардың бірнеше түрлері қамтылған. Б.Құлмағанбетова дидактикалық ұстанымдардын сегіз түрін, атап айтқанда, оқытудың ғылыми ұстанымын, жүйелілік ұстанымын, материалды дұрыс орналастыру ұстанымын, алдын-ала болжау ұстанымын, саналылық ұстанымын, оқытудың берік, тиянақты болу ұстанымын; теория мен практиканы өмірмен байланыстыру ұстанымын, оқытудың көрнекілік ұстанымын ұсынады.
С.Қазыбаев балаларды тәрбиелеу әрі дамыту,оқу материалын саналы меңгерту, ғылыми дұрыс білім беру, білім, білік, дағды беріктігі, түсініктілік, көрнекілік, оқушылардың оқу еңбегінде көрсеткен белсенділігі мен өздік жұмысы, білімнің жүйелілік және бірізділігі, оқытудың сабақтастығы ұстанымдарын -барлығы тоғыз ұстанымның қажеттігін айтады.
Әдіскердің ұсынған сабақтастылық ұстанымы Б.Құлмағанбетова ұсынған алдын-ала болжау ұстанымына ұқсас. Дегенмен, айырмашылығы да бар. Бұл екі ұстаным да алдыңғы сабақта өтілген материалдың толықтырылатынын ескертеді. Бірақ, алдын-ала болжау - алдыңғы сабақта оқытылатын материалды меңгертудің тиімділігін алдын-ала болжап, бастауыш сыныптарда өтілген тақырыптар жоғары сыныптарда толықтырылып өтілетініне сүйенеді. Ал сабақтастық ұстанымында әр күн, әр тақырып, әр бөлім бір-бірімен сатылап байланысады.
Ә.Исабаев ұстанымдарды ғылыми, жүйелі, көрнекілік, саналылық пен белсенділік, теорияны практикамен байланыстыру, түсінуге жеңіл қолайлылық, оқушылардың психикалық ерекшелігін ескеру ұстанымдары деп топтастырады. Әдіскер ұсынған оқушылардың психикалық ерекшелігін ескеру ұстанымы басқа әдіскерлердің еңбектерінде кездеспейді.
1. Қазақстан Республикасының Президенті-Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. - Астана, 2012 жылғы 27 қаңтар.
2. Қазақстан. Ұлттық энциклопедия. 1-том, Алматы, 1998.
3. http://old.abai.kz/node/16197
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ‭ ‬ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ ... ... ... ... ... оқытудағы дидактикалық принциптер.‭ ‬Жаңа оқулықтардың ерекшеліктері
ОРЫНДАҒАН:‭ ‬Жайсаңбаева А.Н.
М011700‭ «‬Қазақ тілі мен ... ... ...
п.ғ.к
СЕМЕЙ‭ ‬-‭ ‬2015
Жоспар:
Қазақ тілін‭ ‬оқытудағы дидактикалық принциптер
‎ ‏Қазақ тілі ... ... ... ... ... ... ... дидактикалық ұстанымдар
Жаңа оқулықтардың ерекшеліктері
2.1‎ ‏Дидактикалық-әдістемелік құралдар
.2‎ ‏Оқулық ... ... ... ... артықшылықтары мен кемшіліктері
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
 
Қазақ тілі әдістемесі‭ ‬-‭ ‬ана тілін ұғынудың ... ... қыры мен ... ... үйретудің жолдары мен құралдарын зерттейтін педагогика ғылымының бір саласы.‭ ‬Педагогика ғылымының дидактика саласы оқыту‭; ‬ұстанымдарын,‭ ... ... ... түрлі әдіс-тәсілдерін,‭ ‬білімді игертудің ең тиімді,‭ ‬ұтымды жолдарын,‭ ‬іскерлік пен дағдыны қалыптастырудың амалдарын зерттейді.‭ ‬Сабақ үстінде,‭ ... ... ... мұғалім дидактиканың оқыту,‭ ‬білім беру жөніндегі теориялық қағидаларына сүйенеді.
XVIII ғасырда өмір сүрген әйгілі чех педагогі Ян Амос ... ... ... ... ... ... ... өшпес із қалдырды.‭ ‬Педагогтің‭ "‬Ұлы дидактика‭" ‬еңбегінен кейінгі ұрпаққа өнеге болатындай сөздер орын алды.‭ ‬Кейбір педагогтар ... ... ... ... ... ... ... ғана көздеген.‭ ‬Оқыту мен тәрбиелеудің бұл тәсіліне Я.А.Коменский қарсы болды.‭ ‬Ол әр түрлі сыртқы әсерлерді ... ... ... ... өз ... ... ... жұмысының негізгі әдісі‭ ‬-‭ ‬баяндау мен сөзге құрылған ... ... ... ... ... ... ... ‬яғни білімді іскерлік негізінде меңгеріп,‭ ‬оны дағдыға айналдыру.‭ ‬Осы тұрғыда Я.А.Коменскийдің мектепті жаттығу орнына балауының маңызы зор.‭ ... ... ... зат пен құбылыстың өз табиғатынан алынсын.‭ ‬Ұстаз аз сөйлеп,‭ ‬шәкірт көп үйренетін болсын.‭ ‬Тәртібі жоқ ... ... ... ... ... ... ... зат,‭ ‬көркем текст содан соң талдау,‭ ‬аяғында қорыту тұрады‭" ‬-‭ ‬деген дидактикалық ... осы ... ... ... ... ... ... идеясын одан әрі жалғастырған орыс педагогі К.Д.Ушинский ана тілін мектепте оқылатын ... ... ... ... ... ... ... бала тарихты,‭ ‬географияны,‭ ‬жаратылыстану ғылымдарын және математиканы ... ... ... ... ... ... өз сөзімен айтып бере алмайтын күйге ұшырайды.‭ ‬Ана тілі басқа пәндердің бәріне қатысы бар және ... ... ... ... ... ... пән екені енді түсінікті емес пе‭?"‬-‭ ‬деген ... ... оқу ... ... әңгіме,‭ ‬салыстыру,‭ ‬пысықтау,‭ ‬бекіту сияқты әдістерді тиімді қолданудың жолдарын көрсетеді.
Дидактика‭ ‬-‭ ‬педагогика ғылымының білім беру және оны оқыту теориясын қарастыратын ... ‬Ол ... ... ... ... ... әдістерін зерттейді.‭ ‬Нені оқыту керек,‭ ‬қалай оқыту қажет деген сұрақтарды шешіп отырады.‭ ‬Осы мәселелер женінде өзінің ұстанымдарын белгілейді.
Қазақ тілін оқыту ... ... ... ... ... ... түрлері қамтылған.‭ ‬Б.Құлмағанбетова дидактикалық ұстанымдардын сегіз түрін,‭ ... ... ... ... ... ... ‬материалды дұрыс орналастыру ұстанымын,‭ ‬алдын-ала болжау ұстанымын,‭ ‬саналылық ұстанымын,‭ ‬оқытудың берік,‭ ‬тиянақты болу ... ... мен ... өмірмен байланыстыру ұстанымын,‭ ‬оқытудың көрнекілік ұстанымын ұсынады.
С.Қазыбаев  балаларды  тәрбиелеу әрі дамыту,оқу материалын саналы меңгерту,‭ ... ... ... беру,‭ ‬білім,‭ ‬білік,‭ ‬дағды беріктігі,   түсініктілік,‭ ‬көрнекілік,‭ ‬оқушылардың оқу еңбегінде көрсеткен белсенділігі мен өздік жұмысы,‭ ‬білімнің жүйелілік және ... ... ... ... тоғыз ұстанымның қажеттігін айтады.
Әдіскердің ұсынған  сабақтастылық ұстанымы Б.Құлмағанбетова ұсынған алдын-ала болжау ұстанымына ұқсас.‭ ‬Дегенмен,‭ ‬айырмашылығы да ... ... екі ... да ... ... өтілген материалдың толықтырылатынын ескертеді.‭ ‬Бірақ,‭ ‬алдын-ала болжау‭ ‬-‭ ‬алдыңғы ... ... ... ... ... ... ... сыныптарда өтілген тақырыптар жоғары сыныптарда   толықтырылып   өтілетініне   сүйенеді.   Ал сабақтастық ұстанымында әр күн,‭ ‬әр ... ‬әр ... ... ... ... ... ‬жүйелі,‭ ‬көрнекілік,‭ ‬саналылық пен белсенділік,‭ ‬теорияны практикамен ... ... ... ... ... психикалық ерекшелігін ескеру ұстанымдары деп топтастырады.‭ ‬Әдіскер ұсынған оқушылардың психикалық ерекшелігін ескеру ұстанымы басқа әдіскерлердің еңбектерінде кездеспейді.
А.Әбілқаев оқытудың тоғыз ұстанымын ... ... ... жаңа ... ‬-‭ ... ... ... ұстанымы оқыту тек әрбір сабақтың ғана мақсатын көздемей,‭ ‬сол сабақта не оқытылады,‭ ‬қазіргі оқытылып ... ... ... ұққанда,‭ ‬оның келешекте өтілетін материалды меңгеруге қандай көмегі бар дегенді негізге ... ... ... ... тілдік материалдардың мазмұны тіл білімі саласындағы ұғымдар мен олардың құрылымына сәйкес келуі тиіс.‭ ‬Казақ тілі пәнінің бағдарламалары мен оқулықтары осы ... ... ... ... казақ тілінен берілетін білім лингвистикаға банланысты қаралады.‭ ‬Тілдің ең негізгі белгілерін ұстаз ой елегінен өткізіп,‭ ‬оқушыларға жеткізеді.‭ ... ... ... пән ғана жас ... жан-жақты тәрбиелеуге көмектеседі.
Педагог-әдіскер Ә.Исабаев ғылыми ұстаным төмендегі өлшемдерге сай болуы қажет деп есептейді:‭ ‬1.  Меңгерілетін объектінің ... анық ... ... ... тілінен берілетін тақырыптардың дәлділігі талап‭
‬етіледі.‭ ‬3.   Тілдік тақырыптардың ... ... ... ... ... ... ... материалдардың анықтамалары мен ережелері дәл болғаны абзал.‭ ‬Тілдік тақырыптарга байланысты берілетін практикалық дағдылардың да ... дәл ... ... ... осы ... ... негізінде жасалуы тиіс.‭ ‬Тақырыпты бұрын берілген білімді еске түсіруден ... ... ... тұста ғылыми ұстанымның жүйелілік ұстаныммен тығыз байланысты екенін есте ұстау қажет.
Тақырыптарды өту ... сол ... ... тіл ғылымындағы соңғы жаңалықтарды да енгізіп,‭ ‬айту қажет.‭ ‬Тіл білімінде өзінің шешімін тапқан мәселелер туралы ... ... ... ... пәнге деген қызығушылығын арттырады.‭ ‬Оқушы білімі тек оқулық деңгейінде қалып қоймайды.‭ ‬Осы ретте оқытудың ғылыми ... зор рөл ... ... ... мен ... ... ... байланысты естен шығармауы керек.‭ ‬Әр тақырыптың тіл жүйесіндегі орнына оқушының көңілін аударту олардың сол білімді саналы игеруіне көмектесумен ... ... ... ... ... ... ... логикалық жағынан бір ізбен сатылай‭
‬құрылу,‭ ‬берілу тәртібі.‭ ‬Білімнің жүйелілік және бірізділігі‭
‬ұстанымы жаңа материалды түсіндіруде,‭ ... ... ... ... ‬үй тапсырмасын беруді‭
‬және оны тексеріп,‭ ‬еске түсіруде іске асырылады.‭ ‬Бұл‭
‬ұстаным оқушы меңгеретін білім мен ... ... ... ‬қарапайымнан күрделіге қарай дамытылып отыруын қажет етеді.
3.  Оқытудың көрнекілік ұстанымы. Оқушыларға тілдік‭
‬материалды дәл,‭ ‬анық түсіндіруде іске асырылады.‭ ‬Әрбір‭
‬сабақта көрнекі ... ... ... ... ... ... жақсартады.‭ ‬Оқушыны байқағыштыққа,‭ ‬оймен топшылауға жаттықтырады.‭ ‬Көрнекілік оқушының ... ... ... ... ... ... ... қабілетін жетілдіріп,‭ ‬ақыл-ойын дамытады.‭ ‬Сондықтан мұғалім өзі жасаған үлестірме қағаз,‭ ‬схема,‭ ... ... ... ... ... ... басты назар аударуы қажет.
Сабақ барысында таблицаларды,‭ ‬дидактикалык кестелерді,‭ ‬схемаларды,‭ ‬әр түрлі сериялы ... ... ... ... ... ... ... және экранды-дыбыстық деп бөлу дәстүрі қалыптасқан.‭ ‬Кескінделген көрнекі оқу құралдарына ... ... ... ... ... ... ‬үлестірме кеспе қағаздары жатады.
Экранды-дыбыстық құралдарға дыбыстық-бейнетаспа‭; ‬жазулары,‭ ... ... ... ... ... ... ... т.б.‭ ‬жатады.
4. Саналылық пен белсенділік ұстанымы оқушыларға грамматикадан білім беру барысында олардың саналы түсіну қабілетін дамытып ... ... ... мен ... ... ... түрде емес,‭ ‬саналы түрде меңгеруі қажет.‭ ‬Демек,‭ ‬мұғалім материалды дәл,‭ ‬айқын түсіндіріп,‭ ‬оқушыларға материалды өз ... ... ... ... орынды.
Түрлі жаттығу жұмыстары арқылы оқушылардың ынтасы мен белсенділігін арттырып отыру‭ ‬-‭ ‬оқу үрдісінде нәтижеге жетудің алғы шартының бірі.‭ ‬Оқытудың интерактивті ... ... ... ... ... ... оқу ... сабаққа қызығушылығы болған кезде артады.‭ ‬Қызығушылық жағымды мотивтің туындауымен тығыз байланысты.‭ "‬Мотивация‭" –‬уәждеме‭ ‬-‭ ‬белгілі бір іс-әрекетті орындауға ... ... ... ... ... ... оқытудың  ең тиімді  әдіс-тәсілдерін  қолдануға мүмкіндік жасалуы керек.‭ ‬Оқушының оқуға деген белсенділігі артып,‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬оқушының саналы түрде материалды меңгеруі қалыптасады.‭ ‬Мәселен,‭ "‬Сөз тіркесі және оған ұқсас тұлғаларды‭" ‬меңгерту барысында ... оқу ... ... ... сөз ... қыры мен сырын ұғынуға оқушылардың белсенділігі мен қызығушылығын арттырған кезде материалды саналы түрде меңгеру жүзеге асады.‭ ‬Тақырыптың ... ... ... ... ... оқушы ғана оны әр уақытта басқа тұлғалардан ажырата алады.
5. Теорияны практикамен байланыстыру ұстанымы оқушылардың теория жүзінде алған білімдерін өмір қажетіне пайдаланулары ... іске ... ... ... ... игеру онда берілген практикалық жаттығулардың берілуіне байланысты.‭ ‬Оқулықтағы жаттығулар оқушыларға өтілген тақырыптан алған білімдерін ... ... ... ... ... т.б.‭ ‬жұмыстар әдемі сөйлеуге,‭ ‬қатесіз,‭ ‬сауатты жаза білуге үйретеді.‭ ‬Конференцияларда баяндама жасауға,‭ ‬мақала жазуға дағды береді.‭ ‬Мұндай ... ... ... ... жұмыстар арқылы іске асады.‭ ‬Мұғалімдер оқыту ісінде бір жақты кетпей,‭ ‬яғни тілдік материалдарды ғана меңгертумен шектелмей,‭ ‬оқушылардың сол тілдік ... ... ... ... ... ... ала ... ‬орынды қолдану қабілеттерін арттыруға да үздіксіз назар аударып отыруы тиіс.‭ ‬Оқушыларды таза,‭ ‬жақсы сөйлеуге,‭ ... өз ... ... ... ... ... ... орашолақты,‭ ‬жауапсыз сөйлеушілікті мұғалімнің кешірмейтінін,‭ ‬ол үшін бағасы төмендейтінін жақсы ... ... ... ұстанымы оқу материалына дәл анықталған материалды ендіруді,‭ ‬оқушылар меңгере алатындай ғылыми терминдер мен үғымдарды пайдалануды көздейді.‭ ‬Жалпы бұл ұстаным,‭ ... ... ... ... ... ... ... тікелей байланысты.
Сондай-ақ,‭ ‬оқу материалын меңгертуде мұғалімнің жаңа білімді баяндап,‭ ‬түсіндіруіне да байланысты.‭ ‬Мұғалім тақырыптарды ... ... ... ... ... ... тығыз байланысты екенін естен шығармай,‭ ‬оқушылардың естеріне өткен сабақтардан алған білімдерін түсіреді.
7.   Жеңілден ауырға ... ... ... ... ‬Бірақ бағдарламалық материалды жеңілдетемін деп,‭ ‬оны не ықшамдауға,‭ ‬не үстіртін өтуге болмайды.‭ ‬Бүл ұстанымның ... ... ... ... тартымды,‭ ‬қызықты жеткізуіне байланысты.‭ ‬Оқулықтағы материалдың біртіндеп,‭ ‬сатылы түрде,‭ ‬жүйелі,‭ ‬түсінікті,‭ ‬сапалы ... ... ... жеңілдетеді.
8.   Оқушылардың психикалық дара ерекшеліктерін ескеру ұстанымы.
Оқушыларға теориялық білім мен практикалық дағды беруде олардың ... ... ... ... мен ... ескеріледі.‭ ‬Мұғалім әрбір сабақтың үстінде оқушылардың жеке ерекшеліктерін ескере отырып жұмыс жүргізеді.‭ ‬Сабақты нашар және орта ... ... жеке ... ... ... ... ... назарға ала отырып жұмыстар орындатады.‭ ‬Осымен байланысты саралап оқыту жүйесін қолдануға болады.‭ ‬Деңгейлік тапсырмалар арқылы оқыту да ... жеке ... ... ... тілін оқытуда көп мән берілмей келген негізгі ұстанымның бірікоммуникативтік‭ (‬қатысымдық‭)‬ ұстаным болып табылады.‭ ‬Осы принциптің ескерілмеуінен де окушылар үшін тіл пәні ... ... мен ... ... аса ... қалды.‭ ‬Білім берілді де,‭ ‬оны қолдану мәселесі шешімін таппады.‭ ... да ... ... тілі ... ... ... ... дарыны барларды айтпағанда,‭ ‬оқушылар шешен сөйлеу мен сөйлесуге баулынбағандықтан және шешендік білім мазмұнын анықтаудың ... ... ... ... ... ... ... ‬өз ойын жүйелеп айта білу қабілеттерін дамытуға ... аз ... ... материалдарының мазмұны мен құрылымына да әсерін тигізіп отырды.‭ ‬Мәселен,‭ ‬оқулықтағы жаттығу-тапсырмалар түгел дерлік ... ... ... ‬бекітуге бағытталды да,‭ ‬жаттығулар,‭ ‬негізінен,‭ ‬үзіп-жұлынған жеке сөйлемдерден құрастырылып,‭ ‬олардың құрамында тек ... ... ... ... ... ‬Бағдарламада да теориялық мәліметтер жалаң айтылып,‭ ‬олардың тілдік қатынастағы мәні мен рөліне жете ... ... ... ... тиіс ... ... ... талаптарда да тек қана ғылыми-тілдік мағлұматқа назар аударылды.‭ ‬Міне,‭ ‬осы кемшіліктердің орнын ... ... ... ... ... ... бүгінгі күні дәлелденді.
Тілдік білімге коммуникативтік тұрғыдан келу ғана оқушылардың сөзге деген эстетикалық талғамын тәрбиелеуге де зор ықпалын тигізеді.‭ ‬Эстетикалық ... ... ... ... ойды білдірудегі әр түрлі құралдарының молдығы,‭ ‬оның әуезділігі мен әуені,‭ ‬тілдік бірліктердің экспрессивтік қуаты секілді сапалар енеді.‭ ‬Ал эстетикалық ... өз ... ... ... ... ... ұстаным оқушының тілдік құзыреттілігін шыңдауға да негіз болады.‭ ‬Өйткені мұнда тіл мен сөйлеудің барлық қырлары танылады,‭ ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері,‭ ‬әдеби тіл нормалары жөнінде білім қалыптасады.
Қазақстан Республикасының қазіргі уақытта білім беру ... ... ... жаңа ... ... мен ... ‬дербес жағдайда,‭ ‬жоспарланған нәтижелерге қол жеткізуге және түйінді құ-зыреттіліктерді қалыптастыруға бағдарланған білім мазмұны моделін ... ... ... мен оның ... ... ... жетілдіру жә-не жаңғырту,‭ ‬жаңарту жүзеге асырылуда.
Оқу-әдістемелік кешен‭ –‬оқушы үшін ғана ұсынылатын құрал емес,‭ ‬ол бүкіл қоғамның ... ... ... ... ... білімнің қай-нар көзі.‭ ‬Оқулықта әлемдік тәжірибе мен ұлттық ерекшелік тоғыстырылуы тиіс.‭ ‬Бұл мәселеге Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев жыл сайынғы жолдауында ‭[‬1‭]‬ тоқталып,‭ ... ... ... ... ... ‬50‭ ... қатарына кіру стратегиясын іске асыруы үшін білім беру саласына жүктелетін ... ... ... –‬оқу құралдарының сапа-сын жақсартып,‭ ‬оларды оқыту үдерісінде тиімді пайдалануды жүзеге ... ... атап ... ... ... ... жиын-тығы,‭ ‬оның негізіне алынатын оқулық,‭ ‬оқушының танымдық қызметін басқа-ратын ... ... ... ... ... ... ... қызметі:
-                     білім мазмұнының сапасын қамтамасыз ету‎;
-                     әдістемелік жүйе ретінде біртұтас білім беру‎;
-                     оқыту үдерісінің психологиялық заңдылықтарына орай,‎ ‏оқыту формасы мен әдістерін,‭ ‬оқу ... ... ... ретінде оған қатысатын субьектілердің өзара әрекеттесуін іске асыру.
Оқу-әдістемелік кешен‭ (‬ОӘК‭)‬ - әр пән бойынша дайындалған ... ... ... және бақылау құралдарының жиынтығы.‭ ‬ОӘК пәнді оқытуға қажетті әрі ... ... ... қам-тамасыз етуі тиіс.
Оқу-әдістемелік кешеннің негізгі сипаттамасы болып төмендегілерді атауға болады:
-                     мемлекеттік стандарттың ұстанымдарына сай болу‎;
-                     нақты ... ... ... ... ... ... ... шақ әлемімен,‎ ‏ойнау және қарым-қатынас жа-саумен байланысты жас ерекшеліктерін ескеру‭;
-                     оқушылардың іс-әрекетін ұйымдастырудың барлық түрлерін,‎ ‏атап айт-сақ,‭ ... ... ... ... жаппай формаларын үйлестіру‭;
-                     өзіндік жұмыс,‎ ‏өзін-өзі бақылау және өз ісіне талдаулар жүргізе алу бі-ліктерін дамыту.
Оқу-әдістемелік кешен:
-                     мұғалімнің шығармашылығын ... ... ... ... ... ... жеке бас тұлғасына,‎ ‏оның қызығушылығына,‭ ‬икемділігіне,‭ ‬қабілетіне бағытталады‭;
-                     оқушылардың өзіндік жұмысын ұйымдастыруға жағдай жасайды‎;
-                     оқушылардың мемелекеттік стандарт талаптарына сай жан-жақты білім ... ... ... ... ... ... қоғам да мойындады.‭ ‬Еліміз тәуелсіздік алған жылдардан бері ... ... ... ... ... та,‭ ‬жазылып та жүр.‭ ‬Елбасы Н.Назарбаев‭ «‬Қазақстанның әлеуметтік жаңғыртылуы:‭ ‬Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай‭ ‬20‭ ‬қадам‭» ‬атты ... де ... ... ... ... ... сондықтан.‭ ‬Бұған дейін‭ «‬Түркістан‭» ‬газетінің төрінде белгілі тарихшы-ғалымдар мен ... ... ... жиі ... ... ... ... оқулығы жайында пікір алмасса,‭ ‬бүгінгі дөңгелек үстелде‭ «‬Қазақ тілі‭» ‬мен‭ «‬Әдебиеті‭»‬,‭ «‬Химия‭» ‬пәндері жөнінде әңгіме өрбіткен едік.
К.Адырбекұлы:‭ ... ... ... де,‭ ‬Елбасы да оқулық мәселесіне қатты көңіл бөлуде.‭ «‬Қазақстанның әлеуметтік жаңғыртылуы:‭ ‬Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай‭ ‬20‭ ... ... ... оқулыққа баса назар аударылған болатын.‭ ‬Қай елдің білімі,‭ ‬ғылымы ... ... ел ... ... ... ... ... ‬Қазір орта мектептерде оқу сапасы қалай‭? ‬Оқулықтар қалай жазылуда‭? ‬Ұстаздардың,‭ ‬оқушылардың талғамынан шығатын ... бар ма‭? ... әлі ... ... ... кез ... мұғаліммен сөйлесе кетсең,‭ ‬жыларман күй кешеді.‭ ‬Бүгін осы мәселе жөнінде әңгіме өрбітсек деймін.‭ ... ... және ... ... ... ... салсаңыздар. ‭
‬Т.Жұмажанова:‭ ‬Қазір бізде бірнеше баспа бар.‭ ‬Баяғыда жалғыз ... ... ... ... де ... ... баспаның көбейгенін қолдаймыз.‭ ‬Шын мәнінде,‭ ‬оқулықтың көбі‭ «‬Мектеп‭» ‬баспасынан дайындалып ... ... ... ... емес,‭ ‬оқулықтың мазмұнында ғой.‭ ‬Оқулықтың сапалы шығуы баспаның ар-ожданына және тартылған авторларға ... ‬Ал ... ... ... ... ... ‬Олар да қаржы тартқысы келеді.‭ ‬Қай баспаның оқулығын таңдау керек дегенге келсек,‭ ‬бұл тағы да ... ... ... ... ... ... ... және ғылым министрлігі бұл мәселеге мән бермей ... ... ... ... жаңа ... ... байланысты тұжырымдамалар,‭ ‬стандарттар қолға алынды.‭ ‬Биыл ғана ... ... осы ... ... ... ... ... ‬Мұғалімдер оқулықтар жөнінде сын айтты.‭ ‬Мұндағы нәтиже‭ ‬-‭ ‬жастарымыздың алатын білімінде.‭ ‬Өзім әдіскер-ғалым болғандықтан мұғалімдердің ... ... ... ... ... ... ... кездесіп тұрамын.‭ ‬Сонда ең алдымен оқулықтың сапасын сұраймын.‭ ‬Шын мәнінде,‭ ‬ескерту,‭ ‬сын айту ... ... жазу оңай ... ... ... ... оқулық жазуға әдіскер-ғалымдар,‭ ‬мектеп мұғалімдері тартылуда.‭ ‬Бір адамның қолынан шыққан оқулық дұрыс болмайды.‭ ... ... ... тәжірибесінен бейхабар.‭ ‬Тағы бір нәрсе‭ ‬-‭ ‬оқулық бағдарламаға сәйкес жазылады.‭ ‬Мәселенің түп-төркіні бағдарламада ... ... ... ... бұрын жабылып қалған қазақ тілі мен әдебиетінің бөлімі ашылды.‭ ‬Бұрынғы бағдарламалар қайта талқыланып,‭ ‬ұсыныстар қаралды.‭ ‬Ал ... ... ... ... ... бойы жасаған байлығы ұшан-теңіз.‭ ‬Қазақ халқының жүрегіндегі алтын жауһарлардың ... ... ... сыйғызу мүмкін емес.‭ ‬Бағдарлама бойынша сағат саны‭ ... үш ... ... үш ... ‬6,‭ ‬7,‭ ‬8-сыныпта екі сағат.‭ ‬Бұрынғы қалпын сақтаған.‭ ‬Бірақ әдебиетті,‭ ‬ұлттық құндылықтардың бәрін ... ... ... неше ... ... те,‭ ... ... ‬Мысалы,‭ ‬М.Әуезовтің‭ «‬Абай жолына‭» ‬бұрын‭ ‬9‭ ‬сағат берілсе,‭ ‬қазір‭ ‬6‭ ‬сағат ... ... ... төрт ... шығарма туралы не айтып үлгересіз‭? ‬Бұл жерде оқушының ізденісін,‭ ‬қызығушылығын туғызу керек.‭ ‬Мұғалім іс-шеберлігі ... ... ... ... буын ... ерекшелігі‭ ‬-‭ ‬оқулыққа қосымша әдістемелік нұсқау,‭ ‬хрестоматия берілген.‭ ‬Қазір балалар өте сауатты.‭ ‬Баланы кітап оқуға қызықтыру керек.‭ ‬Біраз мемлекеттерде ... ... ... ... ... қолға алып жатыр екен.‭ ‬Бірақ біз ешкімнен қалып қоймаппыз. ‭
‬К.Адырбекұлы:‭ ... да,‭ ... ... ... ... да ... жақсы.‭ ‬Қазіргі балаларды бұрынғымен салыстыра алмайсыз.‭ ‬Дей тұрғанмен,‭ ‬орта ... ... ... ... сын ... ‬Жақында ғана Мәжіліс депутаты Дариға Назарбаева:‭ «‬Оқулық шығару барысында үлкен көлемде қаржы ... ... ... бұл жүйенің әр деңгейінде әрбір тиын біреудің немесе ... ... ... ... ... ... ... бәрінен біздің балаларымыз зардап шегеді.‭ ‬Сондықтан оқулықтың бәсекелестер ортасында жасалуына тосқауыл қою керек.‭ ‬Оқулықтардың құрастырылуын мемлекет қадағалап,‭ ‬сараптама жасап,‭ «‬Міне,‭ ... ... ... ... ... ғана баспаханалар оқулық шығаруға таласа берсін‭»‬,‭ ‬-‭ ‬деді.‭ ‬Нұрша апай,‭ ‬осы ... не ... ... ғана ... апай жақсы жағын айтып өтті.‭ ‬Мұғалімдер тарапынан оқулыққа қатысты сын көп естимін.‭ ‬Олар да кітаптың кемшілігін ... ... ... та,‭ ‬нәтиже жоқ деп жыларман.‭ ‬Біздің қолымызда билік бар ... ... неге ... ... ... шыққан оқулықта қателіктер қайталанып жатады‭»‬,‭ ‬-‭ ‬дейді.‭ ‬Біз кейде:‭ «‬мұғалімдер оқыта алмайды.‭ ‬Бұған өздері кінәлі‭»‬,‭ ‬-‭ ‬деп айтамыз.‭ ... ... ... ... ... неге ... ‬20‭ ‬жылда қаншама сын айтылса да,‭ «‬баяғы жартас,‭ ‬сол жартас‭»‬.‭ ‬Енді‭ ‬2015‭ ‬жылдан бастап шығатын жаңа ... ... ... ... сенім бар.‭ ‬Екінші мәселе‭ ‬-‭ ‬стандарт пен бағдарлама бар десек те,‭ ‬бізде әр түрлі ... ... ... ‬жалпы білім беретін орта мектеп,‭ ‬гимназия,‭ ‬лицей,‭ ‬Назарбаев мектептері,‭ ... ... ... мектептер бар.‭ ‬Бірақ бәрінде бір оқулықпен оқытады.‭ ‬Егер мектеп ... ... ... ... та ... ... ‬Сонда сіз оқулықты мектептің деңгейіне байланысты шығару керек дейсіз бе‭?‬ ‭
‬Н.Оразахынова:‭ ‬Шын мәнінде,‭ ‬мектеп ерекше болса,‭ ‬онда оқулық та ... ... ... емес пе‭? ‬Онда неге балаларды бөліп оқытамыз‭? ‬Мысалы,‭ ‬гимназияда ... ... ‬ал ... ... ... ... ... оқулық біреу ғана.‭ ‬Екінші тоқталатыным,‭ ‬баспалардағы бәсекелестік ... ... ... кейбір ата-аналар оқулықтың бәрін алып қояды.‭ ‬Ал оқу жылы басталған кезде басшылар:‭ «‬Сіздер‭ «‬Алматыкітаппен‭» ... ... ... ... ... ‬-‭ ... ... өзі қаншама ақша тұрады‭? ‬Ауылда тұратын туған інімнің бес баласының төртеуі мектепке барады.‭ ‬Сонда оның‭ ‬20-30‭ ‬мың теңгеге алған ... ... ... ... ... тура ... ‬Тіпті мұғалім де алдын ала жасаған сабақ күнтізбесін қайта жазады.
‎«‏ОҚУЛЫҚТЫ МҰҒАЛІМ ЖАЗСЫН, ‭
‬АЛ ... ОНЫҢ ... ... ‬Бұны кім өзгертеді‭? ‬Департамент пе,‭ ‬әлде мектеп басшылығы ма‭?‬ ‭
‬Н.Оразахынова:‭ ‬Бұл департамент пен баспаның байланысынан туындаған мәселе.‭ ‬Мысалы,‭ ... ... ... ... ... жақын досы болса:‭ «‬Министрлікке біздің баспадан шығатын оқулыққа тапсырыс бер‭»‬,‭ ‬-‭ ‬дейді.‭ ... бе,‭ ... ... желге кетіп жатыр деген сөз.‭ ‬Міне,‭ ‬қаншама қаржы жұмсалса да,‭ ‬жарамсыз болып қалатын оқулықтар жетерлік.‭ ‬Бір өкініштісі,‭ ... ... көбі ... ... ... ... ... оқу орнын кеше ғана бітіріп,‭ ‬автор болып кеткендер бар.‭ ‬Мектепті,‭ ‬мұғалімді,‭ ‬баланың ерекшелігін білмесе,‭ ‬қалай оқулық жазады‭? ‬Мәселен,‭ ‬Жүсіпбек ... ... ... ... ... жазуға болмайды.‭ ‬Оқулықты мұғалім жазсын,‭ ‬ал ғалым оның сөзін түзетсін‭»‬,‭ ‬-‭ ‬деген екен. ‭
‬Д.Мыңжасарқызы:‭ ‬Нұрша апай,‭ ‬өзіңіз қазақ тілін жетік білетін ... ... ... ... ... ... тіл салаларын беруде ешқандай сәйкессіздік жоқ.‭ ‬Мәселен,‭ ... ... ... ... ... ‬Ж.Дәулетбекова‭) ‬әуелі тіл білімінің дыбыстық жағын зерттейтін сала‭ ‬-‭ ‬Фонетиканы өтпестен бұрын,‭ ‬сөз бен ... ... ... ... ‬Сіздіңше,‭ ‬осы дұрыс па‭?‬ ‭
‬Н.Оразахынова:‭ ‬Бұл өзекті мәселе.‭ ‬Біз бұрын‭ ... ... ... ... ... едік.‭ ‬Алаш қайраткері Ахмет Байтұрсынов:‭ «‬Білмегендіктен бе,‭ ‬жоқ әлде басқа ... бар ма,‭ ... пен ... ... оқытуды дыбыс пен жаттықтырудан бастамайды‭»‬,‭ ‬-‭ ‬дейді.‭ ‬Былайғы жұрт фонетиканы оңай деп қарайды.‭ ‬Фонетика‭ ‬-‭ ‬тіл білімінің кіші ... ... ... ... ... ... ... ‬ашық дауысты дыбыс деп айта салуға болмайды,‭ ... неге ... ... ... ... ... ... ‬дәлелдеу қажет.‭ ‬1-сыныптан осылай оқытсақ,‭ ‬балада ғылыми таным,‭ ‬логика қалыптасып,‭ ‬жүйелі білім алады.‭ ‬Меніңше,‭ ‬стандарт,‭ ‬бағдарлама,‭ ‬оқулық жасаған адамдар ... ... ... ... ... керек.‭ ‬Ал Лексика‭ ‬-‭ ‬тіл ғылымының ең қиын,‭ ‬күрделі саласы.‭ ‬Егер фонетиканы балалар ... ... ... ... ... білу қиын емес.‭ ‬Алайда сөздің құрамын ажырата алмай ... ... тура және ... ... сөз ... айыру қиын.‭ ‬Қазір‭ ‬5-сыныптың‭ «‬Қазақ тіліне‭» ‬эвфемизм,‭ ‬дисфемизм ... ... ... ... ... жоқ.‭ ‬Ата-ана да,‭ ‬оқушы да қиналады.‭ ‬Ал мұндай жаңа нәрсені кіргізу үшін мектепке том-томдап сөздіктер беру керек. ‭
‬Өзім жаратылыстану бағытындағы‭ ... ... ... ... ‬соған қалай кіріп кеткенімді де білмей қалдым.‭ ‬Содан не керек,‭ «‬Тез жазыңдар‭» ‬деп қолқа салды.‭ ... ... ... ... екі ... ... ... ‬Бұл оқулық бірен-саран сынға ұшырағанмен,‭ ‬көпшілікке ұнады.‭ ‬Өйткені мұны жазуға мұғалімдер қатысты.‭
‬Д.Мыңжасарқызы:‭ ‬Демек,‭ ‬мектеп мұғалімі қатысқан оқулық сапалы болады дейсіз ... ... та ... ... ... ... мәтін қуалап кеткен сияқтымыз.‭ ‬Әсіресе,‭ ‬бастауыш сынып оқулықтарында газет-журналда жарияланған мақалаларды кесек-кесек күйі бере салған.‭ ‬Бұған не айтар едіңіз‭?‬ ‭
‬Н.Оразахынова:‭ ... ... ... ... ... ... береміз дейміз.‭ ‬Кейде бір,‭ ‬екі бет болып кететін мәтін бар.‭ ‬Сонда‭ «‬Әдебиетте‭» ‬де,‭ «‬Қазақ тілінде‭» ‬де мәтін болса,‭ ‬онда тілдің құны ... ... ... ... ... ‬-‭ ... да қиын ... ‬Ұлт зиялысы Жүсіпбек Аймауытов:‭ «‬Баланы автоматты сөйлету үшін оны автоматты ойлауға бейімдеуіміз керек‭»‬,‭ ‬-‭ ‬дейді.‭ ‬Автоматты ойлау үшін баланың ... ... ... ... ‬Демек,‭ ‬тіл пәнін өте қарабайыр етуімізге болмайды.‭ ‬Айтып отырғаның өте ... ... ... ... ... ... ... есімде басқа,‭ ‬сын есімде басқа мәтін.‭ ‬Бала сабақтастықпен үздіксіз білім алып ... ... ... ... ... қор ... болады.‭ ‬Сын айтылғаннан кейін,‭ ‬әріптестер арасында өкпе-наз болады.‭ ‬Бірақ біз айтуға тиіспіз.‭ ‬Өйткені бұл‭ ‬-‭ ‬болашақтың ісі.‭ ‬Біз‭ ‬2015‭ ‬жылы‭ ‬12‭ ... ... беру ... ... ... ... ... бет-бейнесі,‭ ‬болашағы көрініс табуы керек.‭ ‬Стандарт пен бағдарлама әлі талай талқылауға түсетін шығар,‭ ‬бірақ оқулық жазуға мұғалімдерді тартқан өте дұрыс ... ... ... ... ... оқулықтары неге мықты‭? ‬Себебі,‭ ‬олар алдымен эксперимент жасайды да,‭ ... мен ... ... ... ... ғана өндіріске жібереді.‭ ‬Ал біз алдымен өндіріске жіберіп алып,‭ ‬эксперимент жасаймыз.‭ ... ... ... ... ... ... ... зардап шегеді. ‭
‬Д.Мыңжасарқызы:‭ ‬Ата-ана ретінде осы жағдай мені де алаңдатады.‭ ‬Үй тапсырмасын қараған кезде бала тұрмақ,‭ ‬өзіміздің де мүдіретін ... ... ... ... ... ... ... қажет емес пе‭?‬ ‭
‬Н.Оразахынова:‭ ‬Меніңше,‭ ‬осы мәселені қайта қарайтын уақыт келген сияқты.‭ ‬Оқулықтың ... ... ... ... ... тілге тиек ететін жайт,‭ ‬біз неге бұрынғы авторларды ысырып тастаймыз‭? ... ... ... ... ... қалаған Балақаев,‭ ‬Аманжоловтар қалуы керек қой.‭ ‬Біз тек әдістерін,‭ ‬жаттығуларын өзгерткен шығармыз,‭ ‬бірақ ереже сол ғой.‭ ... ... екен ... ... де алып тастауға болмайды.‭ ‬Сол авторлардың біреуін сақтап қалсақ,‭ ‬мұғалім де,‭ ‬оқушыларымыз да‭ ... ... ... ... ... екен.‭ ‬Бізге мына оқулықты қалдырған екен...‭» ‬деп айтып жүретін еді.‭ ‬Ал біз ... ол ... ... ... ... ... ол ... кім екенін білмейді.‭ ‬Бұл да кемшілік. ‭
‬К.Адырбекұлы:‭ ‬Бізде жаратылыстану саласында математика,‭ ‬химия пәндері ... ... да ... шама-шарқынша оқулық жазуда.‭ ‬Бірақ сол оқулықтардың мәтіні түсінікті болу үшін тіл ... ... ... ‬Мәселен,‭ ‬2-сыныпқа арналған‭ «‬Математика‭» ‬оқулығында:‭ «‬Цирк ойыншысының қорабында‭ ‬10‭ ‬көк және‭ ‬7‭ ... ... ... ‬Ол ... қораптан‭ ‬8‭ ‬шарик алды.‭ ‬Ең болмаса,‭ ‬1‭ ‬көк шарик оның қолына түсе ме‭? ‬1‭ ‬ақ шарик ше‭?» ... ... есеп бар ... ‬Балаға мүлдем түсініксіз.‭ ‬Шала білім осыдан шығады.‭ ‬Ал осыны автордың өзі жеткізе ... ... ... ... оқулықты жазып болған соң тіл ғалымдарына бір мәрте қаратып ... ... тілі ... ... ма ... ... бәрі ... ‬Неге біз біреуден көшіріп ала береміз‭? ‬Математиканы,‭ ‬химияны,‭ ‬биологияны да көшіреміз.‭ ... ... ... ... ... жоқ ... ‬Тағы бір мысал.‭ ‬5-сыныпқа арналған‭ «‬Математикада‭»‬:‭ «‬7‭ ‬картоптың құны‭ ‬210‭ ... ‬5‭ ... ... құны неше‭?» ‬десе,‭ ‬тағы бір жерде:‭ «‬Бір иттің құны‭ ‬17‭ ... ‬ал ... ... ‬51‭ ... ... шошқаның құны иттің құнынан неше есе көп‭» ‬дейді.‭ ‬Мұның бәрі ресейлік оқулықтан сөзбе-сөз алынғаны ... ... ... ... мысалға келтіретін өз еліміздің ақша бірлігі мен қазақылықты ... ... жоқ ... ... таза ... ... ... ‬рубльдің орнына теңге десек болмай ма‭? ‬Өмір бойы математика,‭ ‬химия,‭ ‬физиканы аударма оқулықпен оқып келдік.‭ ‬Тек қана ... тілі мен ... ғана ... ... ... ... ... түсініксіз мәтін өте жауапсыздықтан туған.‭ ‬Жаңа буынның төл оқулықтарын мұғалімнің талқысына салу ... ... ... ... күні ... ‬Екеуіңіз де оқулық авторысыз.‭ ‬Негізінен оқулықты қанша уақытта жазасыздар‭? ‬Ол үшін арнайы ... ... ... ... ... болмай жазылған күні жоқ.‭ ‬Жаңа буын оқулығын екі айда ... ... ... ... беретін сабағымыз бар,‭ ‬жұмысымыз бар.‭ ‬Босатпайды.‭ ‬Ешкім шығармашылық демалыс алып,‭ ... ... ... ... ... ... сан мәрте айтылды.‭ ‬Оқулықтың авторы басқа нәрсені ұмыта тұрып,‭ ‬жүрегімен сонымен болу керек.‭ «‬Бұрын не бердім,‭ ‬қазір не қалдырдым‭?» ... ... ... қажет.‭ ‬Айта кетерлік бір жайт,‭ «‬Әдебиет‭» ‬оқулығына мәтіннен гөрі сұрау тапсырмаларды,‭ ‬өзіндік ой ... ... беру ... ... ... оқулығын жазғанда әрбір тақырыптың басына‭ «‬Ой қозғау‭» ‬деген айдар қойып отырдық.‭ ... ... ... ... ... ... бір жүйемен ой-жүйесін,‭ ‬танымдық білімін жетілдіруі керек.‭ ‬Бүгінде түрлі көмекші құрал көп.‭ ‬Электронды нұсқа,‭ ‬мұғалімдер үшін ... қор ... ... оны ... ... ... жағы мұғалімге байланысты. ‭
‬Д.Мыңжасарқызы:‭ ‬Негізі оқулық жазуға қомақты ақша бөлініп жатыр емес ... ... ... аз ... ме‭?‬ ‭
‬Т.Жұмажанова:‭ ‬Көпшілік жұрт авторлар керемет қаламақы алады деп ойлайды.‭ ‬Біздің авторлар да,‭ ‬мұғалімдер де қанағатшыл ғой.‭ ‬Сондықтан ақшаның көбі авторларға ... ... ... ой ... екен ... ... ... қанша қаржы бөлінетінін білмейміз.‭ ‬Баспа қалай бөледі,‭ ‬одан да хабарымыз жоқ.‭ ‬Есебін сұрамаймыз да.‭ ... ... үш ... ... ... бір ... жалақымызға жетсе,‭ ‬қуанамыз.‭ ‬Көп ақшаның қайда кетіп жатқанына авторлар басын ауыртпайды да. ‭
‬Н.Оразахынова:‭ ‬Білім және ғылым министрі Жұмағұлов:‭ «‬Егер маған ... ... ... да,‭ ... ... ... ‬Оқулықты мектеп мұғалімдері жазсын‭»‬,‭ ‬-‭ ‬деді.‭ ‬Шын мәнінде,‭ ... ... ... ... ғой.‭ ‬Ақша аз төлесе де,‭ ‬бірақ шығармашылық мүмкіндік берсе екен дейміз.‭ ... ... ... ‬12‭ ... ... беру жүйесіне сапалы оқулық дайындаймыз десек,‭ ‬ең алдымен шығармашылық топ құрылуы керек.‭ ‬Әсіресе ауылдағы мұғалімдердің оқулық мазмұнының жақсаруына деген ... ... ... ... ... ... «‬Оқулықтың тілінің түзелуі тек қазақ тілінің маманына ғана тиесілі емес,‭ ‬математиканы,‭ ‬тарихты,‭ ‬жағрафияны оқытатын мұғалімдер де оқушының тілін ... ... ... ... ‬Ол үшін ... тілі ... болуы керек.‭ ‬Біз,‭ ‬өкінішке қарай,‭ ‬Алаш арыстарының әдістемелік,‭ ‬психологиялық еңбектерін оқымаймыз.‭ ‬Солардың әрбір сөйлемдерінің өзі ... ... ... ... ... ... айтасың,‭ ‬қазір айтып жүрген қашықтықтан оқыту жүйесін‭ ‬1930‭ ‬жылы Сейіл ... ... ... ... ... бе,‭ ... жаңалық емес.‭ ‬Ал оқулық жазуға мұғалімдерді қатыстырған дұрыс.‭ ‬Бірақ мұғалімге жетіспейтін бір нәрсе бар.‭ ‬Оқулықта берілген тақырып бойынша ғылыми жағынан ... ... ... ... ... ізденуге уақыты да жоқ.‭ ‬Сондықтан мұғалімнің тәжірибесін,‭ ‬әдіскердің теориялық білімін,‭ ‬методист-ғалымның әдіс-тәсілін бірлесіп пайдаланғанда ғана жақсы оқулық шығады.‭ ‬Айталық,‭ ‬Ресейдің үш ... ... үш ... ... да,‭ ... келе ең ... ... алынады.‭ ‬Балама оқулық шығып жатса,‭ ‬қолдауымыз керек. ‭
‬Н.Оразахынова:‭ ‬Үкімет негізгі оқулықты жазу үшін тапсырысты мемлекеттік баспаға беруі керек.‭ ... та ... ... ... ... баспа мықты авторларды таңдап алғаны жөн.‭ ‬Ал басқа баспалар ақша тапсын да,‭ ‬балама оқулық шығара ... ... ... ақшаны бірнеше баспаға бөле берсек,‭ ‬әрине не баспаға,‭ ‬не авторға жетпейді.‭ ‬Осы жерде бір ұсынысым бар.‭ ‬Білім ... ... ... ... ... ... беріп,‭ ‬талқылатып жіберсе,‭ ‬сосын сол пікірлер арқылы авторлармен жұмыс істесе,‭ ‬тиімді болар еді. ‭
‬К.Адырбекұлы:‭ ‬Ғалым ретінде жақсы пікір айттыңыздар.‭ ‬Ал ... ... бала ... ... тағы бар.‭ ‬Бір сыныпта отызға жуық бала бар.‭ ‬Отызының мінезі отыз түрлі.‭ ‬Осы ауыртпалықтың бәрі бастауыш сынып мұғаліміне түседі.‭ ‬Оған ... ... ... ... ... ... ... ‬Мұғалім балаларға анасындай болып,‭ ‬сүйіспеншілігін жеңіп алу керек.‭ ‬Ал бірақ олар сабақ беруден гөрі,‭ ... қол ... ... ... ‬Тіпті,‭ ‬отыз баладан сабақ сұрап,‭ ‬үлгере алмаймыз ... ... ‬45‭ ... ... бойынша берілгені‭ ‬9‭ ‬тапсырма.‭ ‬Кейде үлгереміз,‭ ‬кейде үлгермейміз.‭ ‬Сыныпта‭ ‬32‭ ‬оқушы бар.‭ ‬Дәл қазіргі жағдайда‭ «‬Атамұра‭» ‬баспасының оқулықтары өзінің қалпына ... ... жас ... ... ... ... ата-аналар:‭ «‬Біз мұны‭ ‬7-8‭ ‬сыныпта оқитын едік.‭ ‬Бұл бастауыш сынып кітабында жүр‭»‬,‭ ‬-‭ ‬деп мұңын шағады.‭ ‬Бірақ мұны дұрыс түсінген бала ... ... ... ... ... ... ... әріптестерімнен‭ «‬Қандай ұсыныстарыңыз бар‭» ‬деп сұрағанымда,‭ ‬олар‭ «‬Алматыкітаптың‭» «‬Математика‭» ‬оқулығы орыс ... ... ... тура ... ... ... ... түсінікті тілмен балаларға жеткізіп жатырмыз‭» ‬дегенді айтты.‭ ‬Бұл ... ... өзі ... ... де ... ... тырысады.‭ ‬Ал‭ «‬Математикада‭» ‬тоғыз тапсырма көбірек.‭ ‬Жеті тапсырманы үлгеруге болады.‭ ‬Төрт бағанның әрқайсында төрт ... он алты ... ... ‬Соны кішкене қысқартса екен.‭ ‬Сыныпта шығармашылық тапсырмаларды орындауға үлгермейміз.‭ ... ... ... ... ... ... ... ‬Қазір аса қиын емес. ‭
‬Д.Мыңжасарқызы:‭ ‬Негізі оқулық пен мұғалім барлық ауыртпалықты оқушыға жүктеп қойған жоқ па‭?‬ ‭
‬К.Орманова:‭ ‬Қазақ тілінде ... ... ... ‬Одан да жаттығулар керек.‭ ‬Бала мәтін туралы ізденуі керек.‭ ... сол ... тең ... ... ... ... үшін ... ‬Біз өзіміз түсіндіріп,‭ ‬бірлесіп отырып сыныпта орындаймыз. ‭
‬К.Адырбекұлы:‭ ‬Биылдан бастап бастауышқа ағылшын пәнін оқыту енгізілді.‭ ‬Мәселен,‭ ‬Жапонияда‭ ‬7-сыныпқа дейін ... ... ... ... ‬Ал ... елінде ағылшын тілін оқытуды‭ ‬1-сыныптан бастайтын көрінеді.‭ ‬Өйткені әлемдік ғылым ағылшын ... ... осы ... ... сүйеніп отырған сияқтымыз.‭ ‬Алайда ағылшын тілін бастауыштан үйрету тиімді ме‭? ‬Ағылшын тілін үйрету үшін ... ... бір ... ... ‬Ал ... бағдарламасында адамды еңбекпен тәрбиелеу керек екендігі нақты ... ... ... ... ... ... ... жалқаулықтан арылтады.‭ ‬Бұл неге ескерілмейді‭? ‬Осыған қалай қарайсыздар‭?
‬К.Орманова:‭ ‬Елбасы‭ ‬50‭ ‬елдің қатарына кіру ... ... ... ... ‬Ол үшін ... ... ... болу керектігі анық.‭ ‬Сондықтан да ағылшын тілін білуді міндеттеп отыр.‭ ‬Қазір‭ ‬1-сыныпта ... тілі ... ... ... ... ... ... ‬4-5‭ ‬сыныптан бастап оқытса да үлгеретін сияқтымыз.‭ ‬Бала әуелі өзінің ана тілін,‭ ... ... ... ... алуы ... ... бұл ... жүріп кетті.
‎«‏БАСТАУЫШТА БАЛА ӨЗ АНА ТІЛІМЕН ҚАРУЛАНУЫ КЕРЕК‭»
Н.Оразахынова:‭ ‬Жақында ғана үш тілді оқыту мәселесі туралы дөңгелек ... ... ... ... ... тәжірибесі айтылды.‭ ‬Елбасының ойы дұрыс.‭ ‬Бірақ ол кісі‭ «‬Оқушылар бастауышта қандай білім алып жатыр‭? ‬Деңгейі қалай,‭ ‬ағылшын тілін үйрететін ... бар ма‭? ... ... ... ... ... бәрін қарап отырмайды ғой.‭ ‬Оны бергі жағындағы мамандар ... ... ... ... бен біз ... ... ‬Ағылшын тілін оқыту қазақ баласына өте ауыр.‭ ‬Сыныпта‭ ‬32‭ ‬бала бар ... ... ... ... ... ... ‬ауылды жерде‭ ‬42‭ ‬бала болса да,‭ ‬бір сыныпта отыр.‭ ‬Қазақтың баласы кәдімгі‭ «‬а‭» ‬әрпін әрең жазса,‭ ... ... ... да ... ... баланың денсаулығына қатты әсер етеді.‭ ‬Мектепке жаңа келген бала оқудан ... ... ... да бастауышта бала өз ана тілімен,‭ ‬ділімен,‭ ‬салт-дәстүрімен,‭ ‬тарихы,‭ ‬мәдениетімен қаруланса,‭ ‬5-сыныпқа келгенде түсінігі қалыптасып,‭ ‬екінші,‭ ‬үшінші тілді еш ... ... ... бұл ... ... грамматикасына сабақтастырылып,‭ ‬негізделіп үйретілуі керек.‭ ‬Мектепте он жыл оқыған балалар бакалавр,‭ ... ... ... ... ... ... ... жоқ.‭ ‬Оған да қаншама сағат,‭ ‬қаншама қаражат ... ... ... ... ... ... сақтап қалатын‭ ‬-‭ ‬қазақ мектебінің балалары.‭ ‬Еңбектің қиыншылығын көретін бастауыш сынып мұғалімдері.‭ ‬Қазір бала мектепке дайын болып ... ... ... бар ... ... болды деп ойлайды.‭ ‬Ал оның тәрбиелік жағы мұғалімге тиеді.‭ ‬Тағы бір қарама-қайшылық нәрсе‭ ‬-‭ ‬көрсеткіш қуамыз.‭ ‬Оқу меңгерушісі мұғалімге‭ «‬Сіз ... ... ... ... ‬-‭ ... ... ‬4-ке жетпей тұрған балаға‭ «‬4‭»‬,‭ ‬5-ке жетпегеніне‭ «‬5‭» ‬қоя салады.‭ ‬Сөйтеді де,‭ ‬5-сыныпқа келгенде бес үздіктің ... ғана ... ... ... ... ... бағаны көтермелеп қойып жібереді.‭ ‬Бұдан соң мұғалім мен оқушы арасында түсінбестік пайда болады.‭ «‬Бастауышта жақсы оқып келдім,‭ ‬бұл мұғалім неге мені ... ... ой ... балаға.‭ ‬Ата-ана да қазір баға сұрайды.‭ «‬5‭» ‬қойсаңыз,‭ ‬сіз жақсы мұғалімсіз.‭ ‬Ал баласының білім алуы қызықтырмайды.‭ ‬Біз баланы ғана ... ... да ... ... ... ... ... бері еңбек етіп келе жатқан тәжірибелі мұғалімсіз.‭ ‬Сіз бұл пікір туралы не айтасыз‭?‬ ‭
‬З.Шартықова:‭ ‬Біздің‭ №‬13‭ ‬мектеп-гимназия‭ «‬Атамұра‭» ‬баспасының оқулығымен ... ... ... ‬Бірақ бағдарлама бойынша келе жатамыз да,‭ ‬комиссия келді дегенде‭ «‬балама оқулық қосыңдар‭» ‬дейді.‭ ... ... ... ... ... тура ... ... оқулық та бар.‭ ‬Біз жақында‭ ‬10-11‭ ‬сыныпқа Блун таксономия әдісі бойынша сабақ ... ... ... ... ... көп ... екенбіз.‭ ‬Бағдарлама жұп-жұмыр болса,‭ ‬оқушылардың ізденуіне жол ашылады.‭ ‬Мұнда дидактикалық материалдар көмек береді.‭ ‬Мәселен,‭ ... ... ... жақсы.‭ ‬Арнайы тесттері бар.‭ ‬Ал‭ ‬5-сыныптың қазақ сыныптарына арналған‭ «‬Қазақ тілінің‭» ‬дидактикалық материалдарын орыс сыныптарынікімен салыстырсақ,‭ ... екі ... ... табу,‭ ‬десфемизм,‭ ‬эсфемизмді өтіп жатсақ,‭ ‬орыс сыныптары басқаны өтуде.‭ ‬Яғни,‭ ‬оқулықпен сәйкес келмейді,‭ ‬бағдарламаға жуымайды.‭ ‬Сырты бүтін,‭ ‬іші ... ... ... несі көмекші құрал‭?‬ ‭
‬Былтыр‭ ‬11-сынып тест сұрақтарында‭ «‬Найман атаның баласының аты кім‭?» ‬деген сұрақ болды.‭ ‬Жауабында‭ «‬Жоламан‭» ... ... ... ... ... ... деп ... ‬Жаңа дұрыс айтып жатырсыздар,‭ ‬бастауыштан келген балаға лексиканы өтеміз.‭ ‬Балалардың ішінде ... төл ... ... ... ... ... «‬ғ‭»‬,‭ «‬ұ‭»‬,‭ «‬ү‭» ‬ажыратып,‭ ‬дұрыс айта алмайтындары ... ... ... ... ... тілін‭» ‬фонетикадан бастау керек дегенге қосыламын.‭ ‬Тағы бір айта кетерлігі,‭ ‬2005‭ ‬жылы‭ «‬Атамұрадан‭» ‬шыққан‭ ‬5-сыныптың‭ «‬Қазақ әдебиетінде‭» ‬діни әңгімелер деген ... ... ... ... ... ... ... бұл‭ «‬Діни әңгімелер.‭ ‬Әфсаналар‭» ‬деп берілген.‭ ‬Онда:‭ «‬Періштелерді жаратты.‭ ‬Олар раббын мақтады,‭ ‬оған құлшылық етті.‭ ‬Бар ыждаһатымен сәждеге ұрынды‭» ‬деген ... ... ... ... ... ... ... тілдің сөзін аудармамен беру керек емес пе‭?! ‬Кейде өзіміз қалай түсіндіретінімізді білмей қаламыз.‭ ‬Раббым сөзін‭ ... ... ... ... ... ... әке-шешем жаратты‭» ‬дейді.‭ ‬Осы кезде қиналамыз.‭ ‬Әрбірден соң‭ ‬5-сыныптың баласына дін туралы айту әлі ерте.‭ ‬Қазір оларды қалай бұрсаңыз,‭ ... ... ... ... ... ... ... арнайы‭ «‬Дінтану‭» ‬пәні оқытылады.‭ ‬Ал бастауышта ағылшын тілін оқытуға келсек,‭ ‬өзім мұны қош көрмеймін.‭ ... ... ... оқиды.‭ ‬Қазақ тілінен диктант алсам,‭ ‬қазақ әріптерін ағылшынша жазып жібереді.‭ ‬Бала екі әліпбиді шатастырып қолданады.‭ ‬Мұны сол‭ ‬5-сыныптан ... ... ... ... Ұлыбританияда конференцияда болдық.‭ ‬Қаланың әкімі екі ай бойы бүкіл қаладағы ... қай ... ... ... ... ... ана тілін сақтап қалу мәселесі қылтияды.‭ ‬Әлем ... ... он ... ... ... ана ... ... ‬ойлап,‭ ‬жазып үйренсе,‭ ‬одан кейін тілін ешуақытта ұмытпайды‭» ‬дейді.‭ ‬Мұны біз де айтып келеміз.‭ ... ... өз ... ... ... ... біз бір нәрседен қалып қоятындай жанталасамыз.‭ ‬Бірақ әлемнен қалмау керек жағын да ... ... ... баласы бірнеше тілде сөйлесе,‭ ‬неге қуанбасқа‭?‬ ‭
‬Н.Оразахынова:‭ ‬Білім беру ... неге ... ... ... ‬Қытайлар баласын мектепке балабақшадан кейін берсе,‭ ‬қазақтың балалары мектепке бірден барады.‭ ‬Олар‭ ‬1-2‭ ‬сыныпта тіл үйренуден қиналғанмен,‭ ‬4-5‭ ‬сыныпта қытайдың ... ... ... екен.‭ ‬Мұны тіпті жапонның ғалымдары зерттемекші болған.‭ ‬Мәселен,‭ ‬бір сабақта‭ ‬7‭ ‬есеп көп десеңіз,‭ ‬Қытайда үй тапсырмасына он,‭ ... ... есеп ... ... өте ... ... ... жерде жауапкершілік ата-анаға артылады.‭ ‬Күнделікте‭ «‬тапсырманы орындады‭» ‬деген ата-анасының қолы болмаса,‭ ‬мектепке кіргізбей қояды екен.‭ ... ... ... аз ... беру ... ... ... балалар жалқау.‭ ‬Біз баланы аямауымыз керек.‭ ‬Бүгіннен еңбекке ... ... ... ... ... ұлт ретінде қалай боламыз‭?‬ ‭
‬К.Адырбекұлы:‭ ‬Бір басқосуда белгілі ... ... ... ... ... ... ... білімінің төмендігіне қарны ашатындығын айтып еді.‭ ‬Жалқаулық,‭ ‬енжарлық көбіміздің ... ... ... нашар мұғалімдердің шығып жатқаны осыған да байланысты шығар.‭ ‬Магистратураға,‭ ‬аспирантураға озат оқитындарды алу ... ... ... ... ойыссақ.‭ ‬Химияның араласпайтын жері жоқ.‭ ‬Химия бұрын ... ... ... ... ... ... да қосады.‭ ‬Баспасөзден Шығыс Қазақстан облысы,‭ ‬Зайсан ауданында химия пәнінен‭ ‬40‭ ‬жыл ... ... ... ... өлеңмен‭ «‬Химия қақпасы‭» ‬атты оқу құралын жазғанын оқыдым.‭ ‬Мұны ... ... ... ... ... ... ... да,‭ ‬мұғалімдер де қолдапты.‭ ‬Бірақ оған Немеребай Нұрахметов деген химик қарсы ... ... ... ... ... ... ... пәнінде ұлттық ғалымдардың жаңалығы бар ма‭? ‬Сөйлемдік құрылымдары балаларға түсінікті ме‭?‬ ‭
‬Г.‭ ‬Таленова:‭ ‬Жұмабек ... ... ... «‬Атамұра‭» ‬баспасынан шыққан оқулығы сол кезде қолдау ... ... ... ... ... ... ... элементті тізім бойынша бере салмай,‭ ‬түсіне,‭ ‬атауына,‭ ‬шығу тарихына байланысты ... ... ... ... ‬Оқушылар да элементтерді жақсы қабылдады.‭ ‬Бірақ біз қазір министрлік бекіткен Немеребай Нұрахметовтің оқулығымен оқимыз.‭ ‬Бір қынжыларлығы,‭ ‬осы жаңа буын ... да ... ... ... Нұрахметов тек студенттермен ғана жұмыс істегендіктен мектепті онша біле бермейтін сияқты.‭ ‬Сараптама бөлімі қате тұстарын ... ... ... жіберген еді.‭ ‬Міне,‭ ‬қазір‭ ‬2012‭ ‬жыл болса да,‭ ‬сол кемшілік әлі бар.‭ ‬Сабақ өткенде қатесін жөндеп отырамыз.‭ ‬Оқушылар ... ... ... ... қате ... ... ... ‬дегенде,‭ ‬не дерімізді білмейміз.‭ ‬Кейде қатені өздері тауып алып,‭ ‬қаламсаппен түзеп қояды.‭ ‬Бәлкім,‭ ... ... ... ... ‬Оқулықты жазу барысына мектеп мұғалімдері тартылса екен.‭ ‬Оқулық мектепке жіберілмей тұрып,‭ ‬сараптау,‭ ‬талдаудан өтсе.‭ ‬Сосын оны бірнеше баспа ... ... ғана ... ... ... ... ‬-‭ ... пән.‭ ‬8-сыныптан бастап оқытылатын пәнде‭ «‬магнийдің жоңқасын қышқышпен қысып,‭ ‬ұстап тұрып қыздырғанда ол лап етіп тұтанып ауада көп жылу ... ... ... жолдары бар.‭ ‬Негізі мектеп базасында магний емес,‭ ‬темір жоңқалары ... ‬Ә ... ... білмейтін бала магнийдің қасиетін қайдан біледі‭? ‬Теориялар баланың түсінігіне ауыр.‭ ‬Ғылыми түрде.‭ ‬Тағы бір кемшін тұсы‭ ‬-‭ ‬тақырыптардың орны ... ... ... ... ... затпен таныспай,‭ ‬заттың формуласын білмей жатып реакция теңдеулерін жіктеп кетеміз.‭ ‬Оқушы тұрмақ,‭ ‬өзім де қиналамын.‭ ‬Мұны ... оқу ... ... де әзер ... ... ... алып тастаса екен деген ұсыныс бар.‭ ‬Бұл арнайы химик мұғалімдердің форумында айтылған ұсыныс.‭ ‬Оқулықты түсіндірмеу керек,‭ ‬бала өзі ... ... ... ... ... ... тағы да ... екенбіз.‭ ‬Бірақ оқулықты отандық ғалымдардың жазып жатқанына қуанамыз.‭ ‬Әрине,‭ ‬ресейлік оқулықтан көшірілген тұстары көп.‭ ‬Кейде ... ... сол күйі ... ғой деп отырасың.‭ ‬Өйткені қазақшасы түсініксіз.‭ ‬11-сыныпта орыстың ғалымы Кучеровтің реакциясының олқылығын жөндеген ... ... ... баса ... ... ‬-‭ ... ... дәріптеу.‭ ‬Балаларда мақтаныш сезімін ояту. ‭
‬А.Битуғанов:‭ ‬Бастауышта мұғалім болдым.‭ ‬Қазақ тілі мен әдебиетінен жоғары ... да ... ... ‬Еліміз тәуелсіздік алған жылдары ересек адамдарды арнайы курста оқыттым.‭ ‬Орыстар қазақ тілін үйренгісі келеді.‭ ... ... ... «‬Қазақ тілі‭» ‬қоғамында жүргенде,‭ ‬арнайы курстардың ешқандай оқулықсыз тіл үйрететініне көзіміз жетті.‭ ‬Сосын ... ... ... ... ... да ... ... сондай әкімдер‭ «‬Қазақ тілі‭» ‬қоғамы жабыла берсін деді.‭ ‬Оқулықты шығаруды бір ғана ... беру ... ... ... ... жұлмаласа,‭ ‬не болады‭? ‬Сосын ұлттық оқулықтарды ескі ... ... ... ... ‬ұлағатты,‭ ‬мәнді пікір алмасу болды.‭ ‬Мұның бәрі болашағымыз‭ ‬-‭ ‬балалар үшін.‭ ‬Білімді ұрпақты ... ... ... өте ... ... ... ... ‬оқулық авторлары дұрыс қабылдайды деген сенім бар.
Пайдаланылған әдебиеттер:
 
.                  Қазақстан Республикасының Президенті-Елбасы Н.Ә.‎ ‏Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы. - Астана, 2012‭ ‬жылғы‭ ‬27‭ ‬қаңтар.
.                  Қазақстан.‎ ‏Ұлттық ... ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ тілін оқытудағы дидактикалық принциптер, жаңа оқулықтардың ерекшеліктері7 бет
Интерактивті тақта8 бет
Оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың ғылыми-теориялық негіздері9 бет
Даярлық топта математиканы дамыта оқытудағы сабақтастық мәселелері28 бет
Математиканың білім мазмұнындағы мектептің бастауыш және орта сатысындағы сабақтастығы20 бет
Мектепте өзгеріс еңгізу үшін көшбасшының іс-әрекеті15 бет
Ағылшын тілі сабағында дидактикалық ойындар арқылы оқушының ауызша сөйлей алу және жазу дағдысын қалыптастыру7 бет
Ағылшын тілін оқытудағы модульдік оқыту әдісі (2)31 бет
Балабақшадағы дидактикалық ойын7 бет
Бастауыш мектеп математикасын оқытудағы оқушылардың жас ерекшеліктері39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь