Көп қоректі зиянкестер шегірткелер және негізгі түрлері туралы ақпарат


I.Кіріспе
1.Турақанаттылар орядына жататын көп қоректі зиянды жәндіктер
II. Негізгі бөлім
1.Күресу шаралары.
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
Ауыл шаруашылығына дақылдарына зиян келтіретін көп қоректі зиянкестердің түрлері Brachicera-қысқа мұртылар отряд тармағына,Acriddae-нағыз шегірткелер тұқымдасына, Dolichocera-ұзын мұрттылар отряд тармағына, Crilotalpidae-бұзаубас тұқымдасына, Tettigoniidae-шешек тұқымдасына, Gryllidae-қара шегіртке тұқымдасына жатады.
Зиянды шегірткелер. Қазақстанның солтүстігінде таралғандары: итальяндық прус , кресті кішкене саяқ шегіртке, саяқ шегірткелер, даллалық атбас шегірткелер және т,б.азиялық шегірткелер- тұрақты қоныстары Қазақстанның оңтүстік жартысындағықамыс пен құрақ өсетін жерлер, осы станциялардан олар алыс аймақтарға тарала алады.
Мороккалық шегртке-Қазақстанның оңтүстігінде таралғанн( Оңтүстік қазақстан, Жамбыл облыстары) Азиялық, морокколық,итальяндық шегірткелер, ал анда санда тұрандық және шөл далалық шегірткелер кезеңдік өзгерістерге ұшырайды.Олардың ұйірленуі кезінде бір шаршы метрде жүз жіне оданда ұшырайды. Олардың көп дернәсілдері болады.Үйірлері шегірткелердің сандары көбейген кезде ,алғашқы дернәсілдердің жиынтығы, , кейін олардын шегіртке табындары пайда болады.
Барлық шегірткелердің ұзынша денесі, секіруге қолайлы артқы аяқтары, кеміргіш ауыздары, қатты дамыан алдыңғы кеудесі, жіңішке үстіңгі қанаты, жалпақ, желпуіш тәрізді артқы қанаттары болады. Жылына бір ұрпақ береді. Ол ұрғашы шегірткенің арнаулы бөліп шығаратын сұйық затымен қатайғған топырақтан жасалған күбіршеде жұмыртқа күйінде қыстайды. Олар тың жерлерде , жайылымдарда , құмдардың шетінде және т.б. жерлерде орналасады.Дернәсілдер жұмыртқадан әр мезгілде шығады.Дернәсіл ересек шегірткеге ұқсас келеді. Дернәсіл30-40 күн дамиды. Даму кезеңінде дернәсідер 4-5 рет түлеп, 4-5 жастан өтеді.Дернәсілдер мен шегірткелер әр түрлі өсімдіктерді: дәнді және майлы дақылдарды, көкеністерді, жайылымдар мен шабындықтарды зақымдайды.Олар құрғақшылық кезінде, табиғи өсімдктер күйіп кеткенде өте қауіпті болады. Тым көбейген жағдайда егістіктер мен жайылымдарға қатты зиян келтіреді, олардың жер бетіндегі биомасса бөліктерін құртып жібереді.Шегірткелердің көп жылдық даму динамикасында жаппай көбейулері мен депрессиялық фазаллар кезектесіп отырады.
1. «Ауылшаруашылық дақылдарын зиянкестермен аурулардан қорғау»Агибаев А.Ж,Тулеева А.К,Сулейменова З.Ш «Алматы» 2010ж ,6-8 беттер
2. Каламов Б.Х. «Ауылшаруашылық дақылдарын зиянкестер мен аурулардан қорғау.»пәніне арналған оқу-әдістемелік материалдар, 3-10беттер.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындығы мемлекеттік университеті

СӨЖ
Тақырыбы:Көп қоректі зиянкестер шегірткелер және негізгі түрлері.

Тобы:АГ--413
Орындаған:Мұратбек Алтынай
Тексерген:Мухаметжанова О.Т.

Семей,2015ж

Жоспары:
I.Кіріспе
1.Турақанаттылар орядына жататын көп қоректі зиянды жәндіктер
II. Негізгі бөлім
1.Күресу шаралары.
III. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер

Ауыл шаруашылығына дақылдарына зиян келтіретін көп қоректі зиянкестердің түрлері Brachicera-қысқа мұртылар отряд тармағына,Acriddae-нағыз шегірткелер тұқымдасына, Dolichocera-ұзын мұрттылар отряд тармағына, Crilotalpidae-бұзаубас тұқымдасына, Tettigoniidae-шешек тұқымдасына, Gryllidae-қара шегіртке тұқымдасына жатады.
Зиянды шегірткелер. Қазақстанның солтүстігінде таралғандары: итальяндық прус , кресті кішкене саяқ шегіртке, саяқ шегірткелер, даллалық атбас шегірткелер және т,б.азиялық шегірткелер- тұрақты қоныстары Қазақстанның оңтүстік жартысындағықамыс пен құрақ өсетін жерлер, осы станциялардан олар алыс аймақтарға тарала алады.
Мороккалық шегртке-Қазақстанның оңтүстігінде таралғанн( Оңтүстік қазақстан, Жамбыл облыстары) Азиялық, морокколық,итальяндық шегірткелер, ал анда санда тұрандық және шөл далалық шегірткелер кезеңдік өзгерістерге ұшырайды.Олардың ұйірленуі кезінде бір шаршы метрде жүз жіне оданда ұшырайды. Олардың көп дернәсілдері болады.Үйірлері шегірткелердің сандары көбейген кезде ,алғашқы дернәсілдердің жиынтығы, , кейін олардын шегіртке табындары пайда болады.
Барлық шегірткелердің ұзынша денесі, секіруге қолайлы артқы аяқтары, кеміргіш ауыздары, қатты дамыан алдыңғы кеудесі, жіңішке үстіңгі қанаты, жалпақ, желпуіш тәрізді артқы қанаттары болады. Жылына бір ұрпақ береді. Ол ұрғашы шегірткенің арнаулы бөліп шығаратын сұйық затымен қатайғған топырақтан жасалған күбіршеде жұмыртқа күйінде қыстайды. Олар тың жерлерде , жайылымдарда , құмдардың шетінде және т.б. жерлерде орналасады.Дернәсілдер жұмыртқадан әр мезгілде шығады.Дернәсіл ересек шегірткеге ұқсас келеді. Дернәсіл30-40 күн дамиды. Даму кезеңінде дернәсідер 4-5 рет түлеп, 4-5 жастан өтеді.Дернәсілдер мен шегірткелер әр түрлі өсімдіктерді: дәнді және майлы дақылдарды, көкеністерді, жайылымдар мен шабындықтарды зақымдайды.Олар құрғақшылық кезінде, табиғи өсімдктер күйіп кеткенде өте қауіпті болады. Тым көбейген жағдайда егістіктер мен жайылымдарға қатты зиян келтіреді, олардың жер бетіндегі биомасса бөліктерін құртып жібереді.Шегірткелердің көп жылдық даму динамикасында жаппай көбейулері мен депрессиялық фазаллар кезектесіп отырады.
Қазақстан ландшафтасының әртүрлі және жерінің кең байтақ болуына байланысты , шегірткенің 271 түрі кездеседі. Шегірткелерді үйірлі және саяқ шегірткелер деп бөледі. Үйірлі түрлерінің ( ұшпа , шөл , қызылшегіртке және т.б ) саяқ шегірткелерден айырмашылығы - жаппай көбею кезінде үлкен топтар құрып , бірнеше жүздеген , мыңдаған гектар жерді басып , бір күн ішінде бірнеше ондаған километр жерге орын ауыстырады. Мысалы, шөл шегірткесінің үйірі 2400-км - ден астам ашық теңіз үстінен ұшып өтіп , солтүстік - батыс Африкадан Британ аралдарына жеткен . Қазақстандағы зиянкес азия шегірткесі ұзақ қашықтықтарға ұша алмайды. Дегенмен ересектері бір күнде 80-120 км қашықтыққа ұша алады. Бұл түрдің тұрғылықты мекендері - Сырдария өзенінің сағасы мен Балқаш , Алакөл , Зайсан көлдерінің жағалауларындағы сазды жерлердің қалың қамыстары .
Итальяндық прус.Біздің ауданда,әсіресе, құм өңірінде - итальяндық прус шегірткесі кең таралған. Олардың дәнді- дақылдарды, көкөністер мен бау- бақшаларды, жайылымдар мен шабындықтарды отайтыны баршаға белгілі. Шегіртке зиянкестері күн ысыған сайын өсімдіктерден мол ылғал алу үшін онымен көп қоректенеді. Шегіртке дернәсілдері топырақтын беткі қабаты қызғанда ғана жер бетіне шығады. Жанданғанда ересек шегірткеге ұқсас келеді, тек қанаты болмайды. Дернәсілдердің даму сатысы 30-40 күнге созылып ересек қанаты шегірткеге айналады. Даму кезінде дернәсіл 4-5 рет түлеп, 4-5 жас өседі. Жандануы кезінде олар үйірленіп, олардың саны бір шаршы метрде жүз және одан да көп болады. Үйірлі шегірткелердің сандары көбейген кезде, алғашқыда дернәсілдердің жиынтығы, кейін олардан шегіртке үйірлері пайда болады.Жылына бір рет ұрпақ береді.
Шегіртке көбіне адам баласы мекендейтін, техника бара алмайтын, мал көп жайылмайтын тың жерлерге, жайылымдарға, құмдардың биіктеу жерлерге, өсімдік тамырларының арасына өздерінен бөлініп шығатын сұйық затпен топырақты қатайтып, күбірше жасап, оған жұмыртқа салады. Ол күбірше шегіртке тұқымының қыстап, көктем шығуына қолайлы. Қатты ыстықты және құрғақшылық жылдары шегірткенің топырақ бетіне салған жұмыртқалары кеуіп қалса, салқында және ылғал қоры мол болғанда жұмыртқалар көгеріп, саңырауқұлақ қоздыратын инфекциялардан өледі. Шегіртке дернәсілдеріне уақытылы өңдеу жұмыстары жүргізілмесе, алдағы жылдарда мыңдаған гектер жерге тұқымын жайып жіберуі мүмкін. Саны көбейген жағдайда егістіктер мен жайылымдарға, жер бетіндегі биомасса бөліктеріне қатты зиян келтіреді. Күніне ондаған шақырымға дейін ұшып өсімдіктерді отайды. Шегіртке- жарық сүйгіш зиянкес болғандықтан, түнгі мезгілде елді- мекендердегі, көшедегі жарықтарға ұшып келеді.
Саяқ шегіртке (Acrididae) - жәндіктер класының тікқанаттығылар отрядының нағыз шегірткелер тұқымдасының өкілі. Шалғындар мен далаларды мекендейді. Ауыл шаруашылығы дақылдарының зиянкестері. Шала түрленіп дамиды. Дернәсерсілдері қанатсыз.
‎Азия ұшпа шегірткесі (locusta mіgratorіa) - турақанаттылар отрядының нағыз шегірткелер тұқымдасына жататын жәндіктер. Олардың мұртшалары қысқа, есту мүшесі құрсақ бөлімінің бірінші сегментінде орналасқан. Үстіңгі қанаттары қатқылдау және олар денесіне жанаса орналасады. Ал астыңғы қанаттары жарғақты әрі жалпақтау болып келеді. Аталықтарының дене тұрқының ұзындығы 35 - 50 мм, аналықтары 45 - 55 мм. Аталықтары артқы санын үстіңгі қанаттарына үйкелеп дыбыс шығарады. А. ұ. ш. Солт. Африка мен Еуразияның құрғақ далалы аймақтарындағы өзен, көл жағалауларындағы ылғалды жерлерге жұмыртқа салады. Көктемде одан шала түрленіп дамитын қанатсыз, дене мөлшері кіші дернәсілдер тобы шығады. Олар жаушоғыл (кулига) деп аталады, 4 - 5 рет түлеген соң ересек шегірткеге (имагоға) айналады. Жаушоғыл шегірткелер жолындағы жасыл өсімдіктерді тып-типыл етіп жайпап, бір жерден екінші жерге ауысып отырады. Топ құрамындағы әрбір шегіртке өз дене салмағынан 10 есе артық қоректі пайдаланады. А. ұ. ш-нің ұшатын тобы ұшпашегірткелер деп аталады. Шегірткелердің бұл тобы да өте қауіпті. А. ұ. ш-нің Қазақстанда көбірек жұмыртқа салатын аймағына Сырдария өңірі, Атырау және Батыс Қазақстан облыстарының қамысты алқабы, Балқаш - Алакөл, Ертіс, Зайсан аумақтары жатады. А. ұ. ш-нің көптеп көбею жағдайы әрбір 7 - 10 жылда байқалып тұрады. Соңғы 100 жыл ішінде мұндай жағдай Қазақстанда 9 рет қайталанған. 1995 - 2001 жыл аралығында көбеюі ерекше байқалды. Бұл кезде 10 млн. га алқап зиянкестерден орасан зор зардап шекті. Бұларға қарсы мех., агротех., хим. және биол. күрес әдістерімен қатар адонис, димилин, номолт, матч, римон препараттары қолданылады.
Көкқасқа шегіртке (лат. Locusta migratoria)- бұл бірқатар тікқанаттылардың жинақтаушы атауы. Көкқасқалардың ескі түрлері түрлі жағдайлар салдары кезінде тез өсіп-өнуге,үйір болып топтасып,алыс сапарларға ұшуға өте қабілетті. Олар ауылшаруашылықтың қауіпті жауы болып табылады,сондықтан көкқасқа шегірткелер туралы бағзыдан жеткен естеліктер апат пен обырлықтың бейнесі ретінде сипаттайды.Ескі түрлеріне,мәселен,азиялық көкқасқалар және шөл көкқасқалары жатады.Көкқасқалар үйіріне тән ең маңызды ерекшелік-оның ірі шоғыр құрай алатыны. Бұл кезде жәндіктердің сыртқы келбеті өзгеріске ұшырайды. Мәселен, азиялық көкқасқалардың аз мөлшері жасыл немесе сары түске боялады және құныс кейіпте көрінеді. Қанатты көкқасқалармен күресу мүмкін емес. Бірақ оның көбеюінің алдын алуға болады,ол үшін жұмыртқа салған жерді назарда ұстап,инсектицидтер көмегімен дернәсілдерді құрту қажет. Бірақ ірі шоғыр құрайтын көкқасқалардың денесінде ашық қара ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Көп қоректі зиянкестер шегірткелер және негізгі түрлері
Көп қоректі зиянкестер шегірткелер және негізгі түрлері туралы мәлімет
Көп қоректі зиянкестер шегірткелер және негізгі түрлері туралы
Көп қоректі зиянкестер.Шегірткелер және оның негізгі түрлері
Зиянды жәндіктер (зиянкестер)
Кәсіпкерлік түрлері туралы ақпарат
Жылуалмасу түрлері туралы ақпарат
Кенелер және ауылшаруашылық зиянкестер
"Ақпарат және оның түрлері."
Ақпарат және оның түрлері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь