Домбыра аспабында отырып ойнау барысындағы пастоновкаларды,яғни орындықта отырған баланың отырысын және оң және сол қолдардың қойылымдарын баяндау

Әр ұлттың өзіндік болмысын ерекшелейтін тұстары салт-дәстүрі, тұрмыс тіршілігі – осыған орай бедернелетін мәдениеті, өнері. Қазақ халқы тарихта да, танып білуімізде де көшпенділер қатарында. Өнері аттың жалында, түйенің қомында, қарияларымыздың көкірек жан сарайында, найзаның ұшында, көсеудің сабында, ауыздан ауызға, қолдан қолға құлақтан құлаққа жетті деп ұғындырды.
Ұлы Абай айтқандай дүниеге өлеңмен кіріп, өлеңмен жер қойнына еніп, тал бесіктен, жер бесікке дейін әнге бөленіп, күйге тербеліп саналы ғұмыр кешкен дана халық.
Екі ішектің бірін қатты,
Бірін сәл-сәл кем бұра.
Қазақ нағыз қазақ емес
Нағыз қазақ домбыра, —
деген Қадыр ақын өлең жолдары осы ойымызды дәлелдей түспей ме? Домбырадай тұңғиық, домбырадай шежіре, домбырадай абыз құдірет қайда бар? Домбыра қазақцхалқын тарихын оның өнерін дүние жүзіне танытты.
Ұлттық өнеріміз оның ішінде аспаптық музыка – қасиетті күйлеріміз.
Домбырам – мұрам, ал балам?
Мүлкім осы қалдырған, —
деп Жамбыл атамыз жырлағандай домбыра өзінің қарапайым құрылымымен кең тараған аспап, әр қазақ баласының өмірлік серігі, өнер тарихының шежіресі – ұлтымыздың төл құжаты.
Домбыра үйрету әдісі арнайы пән ретінде1980 жылдардан оқытыла басталды. Бұған дейін музыка мектептерінде, колледждерде дәріс берілді.
Домбыра өнерінің , оны үйрену, үйретудің ұзақ ғұмырнамалық тарихы бар. Ол сонадан жеткен дәстүрлі құйма — құлақ әдісі.
Кәсіби домбырашы болу бәріне міндет емес, бірақ домбыраны білу бар қазаққа қажеттілік.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және білім министрлігі
Шәкәрім атындағы Семей ... ... ... ... ... барысындағы пастоновкаларды,яғни орындықта отырған баланың отырысын және оң және сол қолдардың қойылымдарын баяндау.
Орындаған: Айтуған А
Тексерген: Серіков Әділет ... ... ... отырып ойнау барысындағы пастоновкалар
Әр ұлттың өзіндік болмысын ерекшелейтін тұстары салт-дәстүрі, ... ... - ... орай бедернелетін мәдениеті, өнері. Қазақ халқы тарихта да, танып білуімізде де көшпенділер қатарында. Өнері аттың жалында, түйенің қомында, қарияларымыздың ... жан ... ... ... ... ... ауыздан ауызға, қолдан қолға құлақтан құлаққа жетті деп ұғындырды.
Ұлы Абай айтқандай дүниеге өлеңмен ... ... жер ... ... тал ... жер ... дейін әнге бөленіп, күйге тербеліп саналы ғұмыр ... дана ... ... ... ... ... кем ... нағыз қазақ емес
Нағыз қазақ домбыра, --
деген Қадыр ақын өлең жолдары осы ойымызды дәлелдей ... ме? ... ... ... ... ... абыз ... қайда бар? Домбыра қазақцхалқын тарихын оның өнерін дүние жүзіне танытты.
Ұлттық өнеріміз оның ... ... ... - ... ... - ... ал балам?
Мүлкім осы қалдырған, --
деп Жамбыл атамыз жырлағандай домбыра өзінің қарапайым құрылымымен кең ... ... әр ... ... өмірлік серігі, өнер тарихының шежіресі - ұлтымыздың төл құжаты.
Домбыра үйрету әдісі арнайы пән ретінде1980 жылдардан оқытыла басталды. ... ... ... ... ... ... берілді.
Домбыра өнерінің , оны үйрену, үйретудің ұзақ ғұмырнамалық тарихы бар. Ол ... ... ... ... -- ... әдісі.
Кәсіби домбырашы болу бәріне міндет емес, бірақ домбыраны білу бар қазаққа қажеттілік.
Домбырашының отырысы және аспаптың орналасуы
Дыбыстың таза әрі ... ... ... домбырашының отырысына және аспаптың дұрыс орналасуына тығыз байланысты.Домбыра үйренушілеріне орындықта дұрыс отыру мен аспапты дұрыс ұстауды үйрету өте мән берелік ... ... ... алдыңғы жартысына, оң аяқты сол аяқтың үстіне қойып (ұлдар үшін: сол аятың тізесінің ... оң аяқ ... сәл ... тұсы оргаласуы керек) отырып ойнайды. Қыз балалардың отырысының ... ... сәл ... бар, бұл ... мен қыздардың киім ерекшелігіне байланысты. Үйренуші аспапты қысылмай, қымтырылмай меңгеруі үшін киімі денеге тар болмай, емін- еркін отыруы ... ... екі ... ... ... тік ... жаттыққан жөн.Орындықта дұрыс отырмау, мысалы, еңкіш отыру, шалқақ отыру немесе қырын отыру ... ... ... сол қолдың дұрыс орналаспауына, оң қолдың білезік буынының дұрыс қалыптасуына, шынтақтың денеге қысылып, иықтың бір-бірінен жоғары болуына әкеп ... ... сол аяғы ... нық ... ... тік ... керек. Алғашқы үйрену кезінде басын аздар алға қарай еңкейткені жөн, өйткені орындаушы домбыра пернелерін және өз отырысының ... ... ... ... отыруы керек.
Домбыраның басы сол иықтың деңгейіне дейін көтеріліп, шанақтың төменгі ... оң ... ... ... да, ал ... бүйірі кеудеге тақалып тұруы керек. Оң қолдың шынтағы қақпақтың ішекке дейінгі бөлігіне тиектің ... ... ... ... сабы (гриф) сол қолдағы сұқ саусақтың үшінші буыны мен бас бармақтың екінші буынынның аралығында ұсталып, бас ... ... ... ... ... дәл ... ... керек. Бұл жағдай домбырашының негізгі отырысы болып есептелінеді. Кейде отырыстың биік немесе аласалығына ... ... ... ... ... ... ... орындығы бойына лайық (төмен немесе жоғары) болуы шарт.Оң және сол қолдардың жеңіл де әрі жылдам қозғалыстары аспапты дұрыс ұстауға тығыз ... және сол ... ... ... ... ... шынтақ буыны домбыраның жоғары бүйіріне, ішекке дейінгі жерге қақпақтың бетіне ... Оң ... ... буыны сәл иіліп 60 градус шамасында бұрыш жасап ... Бас ... сұқ ... ... бос ... да, қалған саусақтар сұқ саусақтың бағытымен бір-біріне бос жалғасып жатады.
Саусақтар мен алақанның арасында сәл қуыс ... ... ... бытыратып немесе бір-бірінен алшақ ұстағанда дыбыс өте әлсіз шығады. Себебі қағыс қағуға тек бармақ пен сұқ саусақтың күші жеткіліксіз, ... ... ... сұқ ... жалғасып, қосымша күш беруі керек. Оң қолдың бұлай орналасуын қос ішекті бір мезгілде ойнағанда пайдаланады . ал ... ... ... ... оң қол сәл басқаша орналасады .Оң қолдың басынан шынтақ буынына ... ... ... бойынан ішектің үстіне орналасады да, ал шынтақ буыны қақпақ пен шанақтың қырына таяу орналасады. Бас бармақ үстіңгі көлбеу орналасып, ал сұқ ... сәл ... ... ... ... ... ... оң қолдың жоғарыда айтылған позициялық қалпы сәл өзгеріп, сұқ саусақпен қағыс қаққанда алақан жазылып кетеді.Мұнда саусақтардың ... ... ... ... ... қол ... буынынан бүгіліп, сол қолдың басынан иыққа дейінгі аралықта 60 градус шамасында бұрыш жасап, домбыраның сабына ... ... ... сабы сұқ саусақпен бас бармақтың ұсталып, ал қалған саусақтар сұқ саусақтың бағытымен қос ішектің үстіне бос орналасады.
Жалпы оң қолдың саусақтары ... ... ... ... сол ... ... да солай орналасуы керек.
Айырмашылығы: оң қолдың саусақтары төмен, ал сол қолдың саусақтары жоғары қарай бағытталған .
Домбыраның сабы сол ... ... ... тиіс, домбыра сабы меналақанның арасы қуыс болуы шарт.Егер домбыраның сабы алақанға тиіп ... сол ... ... ... ... қалады да, саусақтардың қозғалысына кедергіжасайды. Пернелерді басқанда сол қолдың саусақтарының тырнаққа жақын жеріндегі жұмсақ етімен және перненің дәл ... ... ... сәл ... жерінен дәл басу керек .
Бұл дыбыстың таза, әрі сапалы шығуын қамтамасыз етеді.
Оқушының отырысындағы жиі ... ... ... ... ... қарау.
* Домбыраның мойынын кейін тарту.
* Сол қолдың шынтағын көтеру.
* Сол ... ... ... буын ... Саусақтар домбыраға толық қойылмайды, кейін ысырылады.
* Төменгі ішектегі әлсіз дыбыстар осыдан шығады.
* Бармақтың пернеден аса ... Оң аяқ ... ... Оң ... ... ... ... тіреп төмен ұстайды.
* Оң қол білезік буыны көтеріледі.
* Салмақтың бәрі оң шынтақта қалады.
* Домбыраның басы сол ... ... ... ... оң ... ... омыртқа жүйесі, дене бітімі бұзылуына әкеліп соғады.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жөкей ақын10 бет
Сүт консервілерің сақтау технологиясы4 бет
Астық-түйірді сақтау тәсілдері6 бет
"агрономиялық терминдерді пайдалана отырып ауыспалы егістерді жіктеу"4 бет
"тірек- қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар."20 бет
"тірек-қимыл жүйесі,жас ерекшелігі.баланың жеке басына қойылан гигиеналық талаптар"9 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
1926 – 1927 ж.ж. Қытайдың ұлттық- революциялық армиясының Солтүстік жорығы4 бет
Delphi ортасын пайдалана отырып интернет дүкен бағдарламасын құру32 бет
Delphi-дің графикалық мүмкіндіктерін қолдана отырып қозғалатын бағдарлама құру20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь