Жүн мен қылшықты өңдеу

1.Сырт киімдік бағалы маталар:
2.Жібек маталар:
3.Жұқа маталар:
4.Арзанқол маталар:
5.Масаты:
6.Қазақтар арасында кең таралған жібек маталардың ішінен көбірек тарағаны:
7.Қазақы өлшемдер
8.Қолданылған әдебиет
Қазақтар түсінігінде, бұл сөздің мағынасын жұмсақ түкті барқыт, жібек мата. «Қазақ әйелдерінің үстінде масаты ма, жібек пе, шағи ма ...әйтеуір, бәрі жарық-жұрық етеді.»(С.Шарипов, Шығ.). Бір сөздікте бұл сөздің төркінін араб тіліне апарып тірейді де, мағынасын – «түгі құбылып, тұрған барқыт тәрізді мата» деп түсіндіріледі. (Раб.-рус.сл., 1, 1970, 85.). Бұл ретте біз К.К.Юдахин сөздігін қолдаймыз. Онда «машаты» сөзін иран сөзі екендігін белгілейді де, «килем» сөзін қарауды нұсқайды. Нұсқаған беттен «машаты килем» тіркесін көреміз де оның тұсындағы аудармасы – мешхедский ковер делінген (К.Юд., КРС№, 1965, 386,520). Енді осныдай ой елегінен өткізсек, біздің «масаты» тұлғасында қолданылып жүргеніміз дыбыстық өзгерістерден өткен Иран жеріндегі Мешхед қаласы болмақ. Демек сол қаладан жасалып шыққан кілем, маталардың алдында Мшхед сөзі қосылып, кейін келе біздің тілімізде «масат – масаты кілем» немесе «масаты» күйінде қалыптасып кеткен. Осы себептен де оның араб емес, парсы сөзі екендігіне күман келтіре алмаймыз. Ә.Нұрмағанбетов. Бес жүз бес сөз. А., 1994. 203б).
1. Қазақ халқының ұлттық киімдері: Мата түрлері/ құраст.Хинаят Б., Сужикова А. – Алматы: «Алматыкітап», 2007. - 196-197б. 2
2.Жоғарыға көтеріліңіз↑ http://art-gourds.com/the_craft_embroideries/en Art-Gourds.com
3.Жоғарыға көтеріліңіз↑ Қазақ халқының ұлттық киімдері: Мата түрлері/ құраст.Хинаят Б., Сужикова А. – Алматы: «Алматыкітап», 2007. - 196-197б.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі Семей        ...    ... ... ... ...  ...  Жүн мен ... өңдеу
Орындаған:Аманова С.Б
Тексерген: Бауыржанова А.З
Семей 2015
1.Сырт киімдік бағалы маталар:
2.Жібек маталар:
3.Жұқа маталар:
4.Арзанқол маталар:
5.Масаты:
6.Қазақтар ... кең ... ... ... ... ... ... өлшемдер
8.Қолданылған әдебиет
Сыртқы киімдік бағалы маталар
Барқыт, берен, тұқаба, биқасап, бүлде, дүрия, қамқа, қойқын, ... ... ... ... ... ... ... пүліш, саң, тапта, ұштап, тібек, шұға, мана, ләмбөк, дыраб, манат, масаты, борлат, бояк, бұйдас, зипуын, дабы, сылаң, касапдар, қаламы, ... ... ... ... кіріс, кіләңқор, күлдірі, қатипа, батсайы, сарпөңке, сіндіп, ... ... ... шәйі,қырмызы, атлас, кінауыз, маңлық, құлпы.
Жұқа маталар
зон;ақсұп;борлат;бомази;бояқ;дабы;сыңсыма;сұрып;сәтен;сиса;шағи;бітес;тек; зәріп;саржа;құмаш;орысқол;тайғақ.
Арзанқол маталар
ләмбік;діке;үлдірік;ләстік;кенеп;шөжім;шыдаған;сұпы;шыт;бөз;тептік;ақзу;күн-түн;тібен;сәлдебөз;меткетон;тіке (С.Кенжеахметұлы жарияланымы бойынша).
Масаты
Қазақтар ... бұл ... ... жұмсақ түкті барқыт, жібек мата. (С.Шарипов, Шығ.). Бір сөздікте бұл сөздің төркінін араб тіліне апарып тірейді де, мағынасын - деп ... ... 1, 1970, 85.). Бұл ... біз ... ... қолдаймыз. Онда сөзін иран сөзі екендігін ... де, ... ... ... ... ... ... көреміз де оның тұсындағы аудармасы - ... ... ... ... ... 1965, 386,520). Енді осныдай ой елегінен өткізсек, біздің тұлғасында қолданылып жүргеніміз дыбыстық өзгерістерден өткен Иран жеріндегі Мешхед ... ... ... сол ... ... ... кілем, маталардың алдында Мшхед сөзі қосылып, кейін келе біздің тілімізде немесе күйінде қалыптасып кеткен. Осы ... де оның араб ... ... сөзі ... ... ... алмаймыз. Ә.Нұрмағанбетов. Бес жүз бес сөз. А., 1994. 203б).
Қазақтар арасында кең ... ... ... ... көбірек тарағаны
Қамқа - алтындатқан не күмістеткен зерделі ... ... ... ... - ... бар, жұқа ... мата. Барқыт, шыт.Манат - барқыт тәрізді сырткиімдік бағалы шұға.Мауыт - оң жағы ... ... ... ... ... ... - ең қымбакт жібек мата.Батсайы - қалың ... ... ... - ... ... ... ... мата.Дүрия - жылтырауық тығыз жібек мата.Баршын - жолақты жібек мата.Тібен - ... ... ... - ... ... жібек матаның бір түрі.Мақпал - тығыз тоқылған, жұмсақ, түкті барқыттың бір түрі.
Мақпалдың үш түрі бар:қара мақпал - қара ... ... - ... ... ... - ... күрең барқыт. Бірақ қазақтар мақпал деп көбінесе біртегіс, түгі тықыр қара барқытты атаған. дейтін теңеудің мәні ... ... ... ... қыз-келіншектердің киімі тігіледі, тұскиіз жасалады, баскиім тысталады.Шағи - жұқа келген жұмсақ және таза мата.Қыжым - ... ... ... ... ... ... - жуан жіптен тоқылған қалың мата.Ләңке - ... ... бір ... - ... ... немесе пайы - жібек мата.Парша - ... мен ... ... ... тығыз тоқыған жылтырақ жібек мата және сол матадан тігілген қымбат бағалы киім.Ұштап - ақ түсті тығыз ... мата ... ... ... ... түрі мен ... да көп. ... маталарды сауда- саттықпен Ресей, Қытай, Бұқар, Парсы, Үндістан, Ыстанбұл т.б. жақтардан әкелген. ... ... ... атау ... ... орай сол ... таралған өңіріне қарай әрқалай аталса, оған қоса бір ... ... ... ... ... ... үрдіс қазақтар арасында ертеден бері белең алған.
* Шөжім - ішкиімдік, арзанқолды жұқа мата.
* Саң - ... ... ақ ... ... Шыт - ... жиі қолданатын, жеңіл әрі арзанқол жұқа мата.
* Сарпөңке - астарлық жібек мата.
* Бояқ - ... ... ... ... - ... ... жұқа мата.
* Дабы - жұқа ақ матаның бір түрі.
* Ләмбек - сырткиімдік судыраған жылтыр қара ... ... ... ... ... ... ... халқы киім тігу барысында өлшем бірлігі ретінде адам денесі мен дене ... ... ... ... киім өлшемдерін алғанда құлаш, шынтақ, аршын қатарлы өлшемдер қолданса, тігін тіккенде, пішкен кезде бұдан кішкене өлшемдерді - қол ... ... ... сынық сүйем т.б. жиі қолданған.
* Құлаш - иық ... ... кері ... екі қол ... арасына тең ұзындық бірлігі. 1838 жылғы мәлімет бойынша Ферғана құлашы 166-170 сам, ... ... ... ... ... 142 ... тең. Құлаш өлшемі сауда-саттық жұмысында, тұрмыста пайдаланған. Сондай-ақ құлаштың да сала, кере, көш құлаш атты түрлері болған. Бұлар, қолды кере ... ... ... ... ... ... созғандағысы борлса, жарты құлаш - төс пен бір қолды жайғандағы өлшем.
* Құшақ - адам ... тең ... ... ... ... кісі ... ... (1/4)-не тең.
* Қолтық - қолдың басы мен қолтықтың арасындағы қашықтық.
* Шынтақ - ... ... ... ... ... ... ... дейінгі аралық. Қазақстанда кең тараған Бұқар шынтағы шамамен 40-41 см.
* Елі - сұқ ... ... тең ... бірлігі немесе шамамен 2 см-ге тең өлшем. Екі саусақтың қалыңдығы екі елі, үш ... ... үш елі ... Мұнда өлшенетін дененің үстіне қолды салып, оған сұқ саусақтан бастап шынашаққа дейін қанша саусақ ... ... ... ... төрт ... ені төрт елі деп ... ... 7-8 см). XVI56 Захир ад дин Бабыр шах ... б9л - лшем ... бас ... ені үшін (2,2-2,3 см) ... ... ... ... алты арпа дәнінің ені алынған. Бұл шығыс және батыс халықтарында кең ... ... ... ... ... ... мәлім. Сол сияқты білем- ортаңғы саусақтың ұшы мен қолдың бірінші буыны арасындағы қашықтық.
Төрт еліден сәл үлкен өлшем тұтам бүгілген төрт ... ... ... ... ұзындығына тең өлшем. Бабыр жазбаларында тұтам шамамен 8-805 см-ге ұзындық өлшемі ... Оның ... ... бас ... түбі ... ені - орта ... ... тұсынан ұстаған өлшем кіші тұтам делінеді. Бұл өлшемдер киім тіккенде бау, ызба, зер, таспа өлшемдерін алуға қолданылған.
Қолданылған әдебиет
1. ... ... ... ... Мата ... ... Б., ... А. - Алматы: , 2007. - 196-197б. 2
2.Жоғарыға ... ... ... ... Қазақ халқының ұлттық киімдері: Мата түрлері/ құраст.Хинаят Б., Сужикова А. - ... , 2007. - ...

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сопылық14 бет
Қазақстан Республикасында ауыл шаруашылық өнімдерінің нарықтық жағдайы7 бет
Қазақтың қылшық жүнді құйрықты қой тұқымының жеке өсіп-дамуы26 бет
Қазақтың қылшық жүнді құйрықты қойы тұқымының биологиялық ерекшеліктері18 бет
Қой шаруашылығы және Қазақстандағы жағдайы8 бет
Қой шаруашылығы – қазақ халқының ежелден келе жатқан тарихи дәстүрлі мал шаруашылығының саласы18 бет
Ұяң және қылшық жүнді қой тұқымдарын бонитировкалау3 бет
Үлбір шикі заттарын консервілеу әдістері. Құрғақ кептіру (тұзсыз) әдісі3 бет
Бірінші жүниежүзілік соғыстың себептері мен барысы, қорытындылары15 бет
Биязы және биязылау жүнді қой тұқымдарын бонитировкадан өткізу4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь