Денсаулыққа зор кесел, Үйрете көрме ауызды, Насыбай менен шылымға

Жыл сайын дүние жүзінде темекі шегудің салдарынан 4 млн. адам қайтыс болады екен. Мұны жыл бойына әр күн сайын 25 авиалайнер апатқа ұшырап, сол себепті түгел ажал құшқан пассажирлердің санымен салыстыруға болады. Бүгінде жер шарында 1,2 млрд. адам темекі шегетін көрінеді. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының дерегі бойынша, 1997 жылы темекіден 3 млн. адам қайтыс болған болса, бұл көрсеткіш жыл сайын 33 пайызға өсіп отырған. Бұл – бұл ма? Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының есебіне жүгінетін болсақ, егер жағдай өзгермесе, онда таяу жылдарда жарты миллиард тірі адамның түбіне темекі жетуі мүмкін көрінеді. Бұл қолайсыз мәлімдеме үрейлендіріп, үркіту үшін емес, нақты факт негізінде жасалып отыр. Ал, Қазақстанға келер болсақ, қазіргі уақытта 5 миллионға жуық адам темекі шегеді екен. Оның басым бөлігі орта жастағы адамдар болса керек.
Темекі тартатын адам күніге орта есеппен 200 рет, айына 6 мың рет, жылына 72 мың рет ішке түтін тартса, ал 45 жастағы адам өмір бойына 2 млн. рет темекі тартады деседі. Қызығы сол, темекі шегуді о баста «ойнап» бастаған 100 адамның 80-і біртіндеп тұрақты шылымқорға айналады.
Темекі шегудің зиян келтіретінін білсе де, шылымқорлар көбеймесе азаймай отыр. Темекі шегуші адамдар тек өзін ғана улап қоймай, қасындағы басқа адамдарды да улайтыны белгілі. Пайғамбарымыз Мұхаммедтің (с.ғ.с.) қасиетті сөздерінде айтылғандай, адам өз денсаулығын қорғауға, оны бұзып, уландыратын әр нәрседен аулақ болуға міндетті еді.
Қазір тәжірибеде денсаулық сақтау қызметінің ескертуі, дәрігерлер кеңесі, шылымқорларға шұғыл шартты рефлекс жасау, оларға жағымсыз жайттар туғызу, гипноз (сиқыр), миға код жіберу және қолдаушы топ арқылы темекі қойғызуға арналған бағдарламалар жүдә көп. Бірақ, бұлардың
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Егемен Қазақстан газеті. 2006 №22
2. «Основы физиологии человека» Агаджанян, Власова, Ермакова.
3. Маринова Ю , Никитина А.А. «Возростная физиология»
        
        Арақ ішіп, темекі шеккен,
Денсаулығының түбіне жеткен (Халық даналығы).
Денсаулыққа зор ... ... ... ... шылымға (Шораяқтың Омары).
Жыл сайын дүние жүзінде темекі шегудің салдарынан 4 млн. адам ... ... Мұны жыл ... әр күн ... 25 ... ... ... сол
себепті түгел ажал құшқан пассажирлердің санымен салыстыруға ... жер ... 1,2 ... адам ... ... ... Дүниежүзілік
денсаулық сақтау ұйымының дерегі бойынша, 1997 жылы темекіден 3 млн. адам
қайтыс болған ... бұл ... жыл ... 33 ... өсіп отырған. Бұл –
бұл ма? Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының есебіне жүгінетін болсақ,
егер жағдай ... онда таяу ... ... ... тірі ... темекі жетуі мүмкін көрінеді. Бұл қолайсыз мәлімдеме үрейлендіріп,
үркіту үшін емес, нақты факт негізінде ... ... Ал, ... ... ... ... 5 миллионға жуық адам темекі ... ... ... бөлігі орта жастағы адамдар болса керек.
Темекі тартатын адам күніге орта есеппен 200 рет, айына 6 мың ... 72 мың рет ішке ... ... ал 45 ... адам өмір бойына 2 млн.
рет темекі тартады деседі. Қызығы сол, темекі ... о ... ... 100 адамның 80-і біртіндеп тұрақты шылымқорға айналады.
Темекі шегудің зиян келтіретінін білсе де, шылымқорлар көбеймесе
азаймай ... ... ... адамдар тек өзін ғана улап қоймай, қасындағы
басқа адамдарды да ... ... ... Мұхаммедтің (с.ғ.с.)
қасиетті сөздерінде айтылғандай, адам өз денсаулығын ... оны ... әр ... ... ... міндетті еді.
Қазір тәжірибеде денсаулық сақтау қызметінің ескертуі, дәрігерлер
кеңесі, шылымқорларға шұғыл шартты рефлекс жасау, ... ... ... ... ... миға код ... және ... топ арқылы темекі
қойғызуға арналған бағдарламалар жүдә көп. Бірақ, ... ... ... тұр. ... тәсілдермен емделген адамдардың бестен бірі
ғана темекіні тәсігөй қойып кетуі ықтимал. Ал, олардың көпшілігі ... ... ... ... жалғастырады. Жүз пайыз нәтижеге қол
жеткізетін тәсіл – «иман терапиясы». ... ... ... ... ... ... қол жеткізу ісі ғана сенімді жол деуге болады.
Өйткені, ... ... де ... әдет және ... ауру түрі ... ... айықтырғаны бізге Ислам тарихынан мәлім. Бұл
оқиға Пайғамбарымыз Мұхаммедтің (с.ғ.с.) көзі тірі кезінде болған еді. ... Алла ... арақ ... харам еткені туралы (Мәидә: 91) аят
түскен ... ... ... арақ ішу ... сап ... ... көшеде сарқырап аққан арақтан арық пайда болыпты. Арақ иісі
апта бойы кетпей тұрып алса ... ... бері ... ... әлі
ауызына алып көрген жоқ. Дүние жүзінде ... ... ... ... ... ... қол жеткізе алған жоқ. Оның ішінде АҚШ
та бар.
Біз бір ескеретін нәрсе – бір ... ... құны бұл ... ... 25 теңге тұрады. Бұл – бір адамды аштықтан аман алып ... ... Ал, енді ... ... денсаулығына зардабы қандай?
Темекінің әр талы адам өмірін 12 минутқа қысқартатыны ... ... ... оның басты зияндылықтарын айтар болсақ, төмендегідей
тізім пайда болады:
1. Ерін тіл және өңеш ... жол ... Ас ... ... ... қайтарады.
3. Асқазанда жара пайда болуына көп әсері бар.
4. Өкпе мен көмекей ... ... ... тамырлары бірте-бірте бітеледі. (Гангренаға айналып, қол,
аяқ кесілуге дейін барады).
6. Миды ... ... да ... пайда болып, клеткалары өледі
және ол орнына қайтып келмейді.
7. ... ... ... ... Тез қартаяды, теріде әжім пайда бола бастайды.
9. Бел әлсіздігінің ең басты себебіне айналады.
10. Темекі өрттің шығуына да ықпал етеді. ... ... үй, ... адам өліміне де душар етуі мүмкін.
11. Темекі екіқабат әйелдерге зиян береді. Сырқат ... ... ... ... ... баланың өлі тууына да себеп болуы ықтимал.
Түсік тастауға да алып келуі ғажап емес. ... Бала ... ... ... ... сүтіне араласып, осы арқылы
сәби уланып, туберкулез, өкпе, мазасыздану т.б. сырқаттарға ... ... ... оның ... ... ... ... байқауға болады. Темекі түтінінде ... ... зат бар ... ... ... Оның бір де бірі адам
ағзасына пайдалы емес, барлығы бірдей залал. Оның ішінде ... ... ... және ... секілді заттардың зардабы аса ауыр болып
келеді. 100 мг. никотинді ... ... адам ... Бұл никотин
мөлшерін екі қорап темекіден алуға болады. Әрине, екі қорап темекі ... өле ... ... ол оның ... бір ... қабылдап үлгермейді.
Адам оны күні бойы шегеді. Сондықтан, улана қоймайды.
Тек бір тал темекі тартқан адамның ... ... ... ... деп ... ... бұзылуы басталады. Асқазанның
қышқыл сұйықтығы (запыран) артады. Адамның тыныс алуы тездейді. Жүрек ... оның ... ... ... ... алып ... Қан ... артады.
Міне, мұның бәрі бір тал темекідегі никотиннің әсерінен ... ... соңы ... аса ... ... ... душар етуі әбден мүмкін.
Шылымқорлар шетінен ұмытшақ болады. Олардың күш-қуаты азайып, шаршауы
көбейеді. Әлсізденеді. Әрекет етуге ... ... ... ... ... мыңнан артық зияны бар екені мәлім болып ... ... ... оған ... ... ... ... жолын қарастырсын.
Темекі - адам денсаулығына қауіптілігімен қатар ... ... ... ... ... өнім. Әбден дағдыланып алған
құмарпаздық дерті - үйреніскен темекіден қалай ... ... ... тастау адамның мықты ниетіне, ерік-күшіне, сабыр-төзіміне ... ... ... ... сала ... ең ... ... -
ораза ұстайтын қасиетті рамадан айы. Ораза ұстаған адамның күні бойы ... ... ... ... ... ... ... де осы күйін
жалғастырса, бір ай ішінде темекі ... ... ... ... ... ... ... қою тәжірибесін ұсынады. Негізінен, мұның
нәтижесін көргендер ... ... күн ... азайтып, ақырында біржола, ада-күде арылуға
болады. Темекі тастаған соң, оны қайтадан тартпаудың да маңызы зор. ... ... ... бір ... айналысқан жөн. Қатты қиналсаңыз, Алла
Тағалаға дұға етіңіз. Бұл сізге бір рухани күш береді, сол ... ... ... ... ... келейік. Ең әуелі, организміңізді
көміртегі тотығы, никотин, шәйір (қарамай) және ... да улы ... ... ... сасық иісі айығып, тісіңіз тазаланады,
рақат тыныс алатын боласыз. Жүрек ауруларынан қаупіңіз азайып, түнде ... Дәм ... ... ... ... ... ... тәтті екенін бұрын білмей келгеніңізге таң ... ... ... жолдастарыңызды темекі түтінімен уламайсыз. ... да ... бар. ... ... ақша қалтаңызда қалады.
Өзіне де, өзгеге де жақсылық ойлайтын адам темекіден тездеп құтылуды
ойлайтыны ... ... ... ... ... бірлесе отырып,
темекіге қарсы күрес жүргізіп, темекінің зияндылығын түсіндіру қажет, Ол
үшін мынадай шараларды ... ... ... ... ... ... ... сыртына қатаң ескертулер жазу;
3.Кәмелетке толмағандарға темекі сатуға тыйым салу;
4.Қоғамдық және жұмыс орындарында темекі шеккізбеулеріне ... ... Оқу ... ... ... өмір ... туралы сабағын
енгізіп, темекінің зиянын айқын ашып айту.
Балалар - біздің ... Дені сау ... ... тәрбиелеу қазіргі
кезде біздерге жүктелген үлкен міндет. Сол үшін барлық азаматтар дені ... ... ... өз ... ... ... жүзі ... зерттеуінше, өкперагы ауруларының 90 пайызы
шылым ... ... ... екен. Егер шылым шегушілер күніне 20 тал
темекі шексе, олардың өкпе рагы ауруына шалдығу қаупі ... ... есе ... ал ... ... бес есе көп шалдығады екен.
Шылым алдымен, қан тамырларына әсерін ... қан ... ... ... ... қан қысымын көтеріп, жүрек
талмасына жетелейді. Елімізде шылым құрамындағы никотиннің әсерінен ... ... тап ... ... ... шылымның адам денесіне
зияндылығынан атпалдай ... ... ... ... ... ... жатқанын айтады. Түтінді әр жұтқан сайын адам өмірі
қысқара түседі. Ғалымдар ... ... ... ... ... ... әсіресе, түтінді соза тартып, ішке түтінді көп ... ... ... ... тым ерте ... адам өз өмірін 10-15 жылға
қысқартады. Адамдар өз бастарына қауіп төніп тұрғанын ... ... ... ... ... мына ... көңіл аударыңыздаршы. Темекі
құрамында 4000 мөлшерде химиялық зат барлығы анықталған. Соның ... ...... ... ... ... тотығы және ракқа шалдыратын
(кансереген). Егер 100-120 миллиграмм никотинді адамның тамырына жіберсе,
адам сол ... о ... ... ал екі ... ораулы темекінің
құрамында 100-120 мг. никотиннің болатыны екінің біріне белгілі.
Күніне екі қорап ... ... ... бар, олар неге ...... тууы мүмкін. Іс жүзінде темекі ... ... ... ... Тек бір тал ... ... ... адамның денесіне 1,5-2 мг.
мөлшерінде никотин ... ... тыс, бір ... ... бір ... ... бойы шеккендіктен никотинді төте қаннан ... ... ... темекі шеккендер дереу уланып өлмейтіні сондықтан.
Тек бір тал ораулы темекі шеккен адам ағзасында никотиннің ... ... ... ... және норадренамен деп аталатын
гармондардың жұмысы бұзылады. Осының кесірінен ... ... ... ... ... темекі шегетіндер уақыт өткен сайын асқазанында
гастрит (асқазан қабыну) және жара пайда болады.
Никотиннің әсерінен денедегі ... ... ... ... ... да,
жүрек бұл жұмысты атқару үшін зорланады, адамның қан қысымы артады. ... қан ... Ми өз ... ... ... ... ... бүйрек үсті бездерінен адренамен атты гармон қабынады да, ... ... ... жиырылады, жүрек бұрынғы қызметін ауырсынады, қан
қысымы ... қол, аяқ ... ... қол мен ... ... ... қол мен аяқтың қызуы қайтады.
Денеге сіңген никотиннің әсерінен дененің барлық ... ... қан аз ... бұл ... бүтін ағзалардың өз деңгейінде жұмыс
істемеуіне әкеп соғады. Ми ... де ... ... Демек, темекі
тартатындардың жүрегі тез ... ... ... және ... ... осыған орай, жүрекке келетін, қан мен ауа азаяды. Темекі
түтініндегі төрт мыңнан астам зиянды заттың біреуі – көміртегі. Көміртегі ... ... ... улы ... ... Темекінің түтінімен
бірге бұл да белгілі бір мөлшерде денеге кіреді.
Қандағы ... дене ... ауа ... ... Бір ... әрі ауа, әрі көміртек тотығы бірге кірсе, көміртек
тотығы ... ... 100 есе ... қан ... жабысып,
оларды ортадан ығыстырады. Темекі ... қан ... ... ... тотығының қысымында қалады да, ауа жеткізе алмайды,
керексіз болып шеттеп қалады. Нәтижесінде, ... ... ... өте ... ... ... адамның жалпы ағзаларының жұмыс істеуіне,
көңіл-күйіне, қабілетіне, түйсігіне, ажарына, ақылына әсер етеді.
Тағы ескерте кететін мәселе, темекі ... ... ... ... ... көп ... ... тартады. Мұндай жағдайлар кез
келген ортада кездеседі, ол өз денсаулығын бұзумен ... ... ... ... және ... арасындағы жыныстық тәбетсіздіктің басты
себептері – осы никотин. ... ... ... ... ... ... мас ... шылым шегіп жатып ұйықтап ... өзі де ... де ... ... ... ... Ат шаптырым тоғайлар, орман
алқабындағы өрттер темекінің жасудай шоғынан басталады.
Дүние жүзінде жылына үш миллион адам ... ... ... ... ... ... әр 13 ... бір адам, әр 65 секундта бес адам темекі
кесірінен көз жұмады.
Екіқабат кезінде темекі тартқан ана ... ... бала алып ... емізген әйелдерде никотин емшек сүтіне араласып, осы ... ... ... көп аналар біле бермейді.
Жалпы зерттеудің нәтижесінде, темекіден өкпе рагы, жүрек ауруы,
амфизем, тыныс жолдары ... ... ... пайда болады. Темекінің зияны
жөнінде біраз тоқталдық, егер темекі адамдар әдетінен арылса, денсаулығы
түзеліп, сауығып, ... бір ... ... ... көп ... қанша адам шылым тартады, қаншасы
тастады, ... ... ... ... ... ... жүргізілді –
уақытында назар аударылып, ... ... ... ... ... ... әдісі бар, сондықтан мынадай ... ... ... ... тәсілі – сағыз шайнау немесе күнделікті ас мәзірінен
құрт-сүзбені үзбеу, спортпен айналысып, киноға, ... бару ... ... ... ... ... ... мүлде қою үшін жақын
жолдастарыңа, туыстарыңа шылымды мүлде ... ... ... ... ... деп ... ... уәде бер.
Біздің беретін кеңесіміз: шылым түтінін ішке терең сорма, бұл жағдайда
никотин 95 пайыз ішке кетеді, ал жарым-жартылай ... 70 ... ... ... ішке ... жай ... ... 5-10 пайызы кіреді екен,
сондықтан түтінді ішке жіберуге болмайды. Екіншіден, шылымды түбіне дейін
шекпей, ортасына ... ... ... ... ... ... ... сорған түтін ішке көп кіреді екен, ал екінші сорғанда, ... ... ... ... ... ... да тыныс алу жолдарына, өкпеге
зиянын тигізіп, қоздырып, қабындырып, оның жұмыс ... ... ... ... ... никотин ұстап қалатын сүзгіш ... ... ... ... ұстай алмайды екен.
Ауыл жастары насыбайға үйір бола бастады. Кейінгі кезде мектептерде ... және одан ... ... ... ... ату ... ... бұл жаман әдет жоғары сынып оқушыларында, арнаулы орта білім
беретін колледждерде, ... оқу ... кең ... ... студенттердің насыбайға үйір ... ... ... ... ... ... адамға зияндылығы жөнінде менде ешқандай
тексерілген мәлімет жоқ. Сондықтан ... ... ... өте қиын.
Дегенмен балалар арасында насыбай ату күн өткен сайын кең таралып барады.
Мен базардағы және ... ... ... ... көп сөйлестім. Олар:
«Орысы бар, қазағы бар жап-жас қыздар келіп, ... ... ... Кешке
қарай насыбай сұрап дамыл бермейді» дейді. Мектептегі жағдайларды да ... ... ... ... ... ... ернінің астына салуды
бәрі үйреніп ... ... ... елітіп, есінен танып құлаған кездері
болған. Біздің ойымызша, шылым сияқты насыбай да зиянды ... бірі ... ... ... ... беретін мекемелер, қүқық қорғау
органдары қолға алып, тексерістер ... ... ... жаман әдеттен арылуына қол ұшын беруі қажет. Бүкіл
көпшілік, бұқара, ... жаны ... ... бұл ... ... өз
кеңестерін ортаға салар деген үміттеміз.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Егемен Қазақстан газеті. 2006 ... ... ... человека» Агаджанян, Власова, Ермакова.
3. Маринова Ю , Никитина А.А. ... ...

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ораза айт4 бет
Менеджменттің ұғымы мен мәні7 бет
Дөңгелек ауыздылар классы3 бет
Ерте темір дәуіріндегі жылқы ауыздығының зерттелу тарихы (б.з.д. VIII-V ғасыр)5 бет
Миногалар (Petromyzoniformes) ішкі және сыртқы құрылысы29 бет
Қазтуған жырау өмірі мен толғаулары3 бет
Қырғыз- қазақ тілдеріндегі соматикалық фразеологизмдер62 бет
Delphi (дерек қормен жұмыс)11 бет
Ішімдіктің денсаулыққа залалы5 бет
Біз тұрмыстық зорлық-зомбылық туралы не білеміз?5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь