Экономикалық әлеуметтану

Нарыққа өту кезеңінде экономикалық өмір социологиялық зерттеудің ең маңызды объектілерінің біріне айналды. Экономикалық социология жеке ғылыми пән ретінде өндірістік қатынастарға экономикалық факторлармен қатар адам факторы да әсер ететіндігін көрсеткен басқару тәжірибесіне жауап ретінде ХХ ғасырдың ортасында АҚШ-та пайда болды.
Экономикалық өмірге социологиялық тұрғыдан қарау, оны адамдар арасындағы қатынастардың бір саласы ретінде қарастыру, біздің түсінігімізді айтарлықтай кеңейтіп тереңдете түседі. Ол бүгінгі күнде заман талабына сай болып отырған нарық, өндіріс, тұтыну т.б процестердің экономикалық саралау саласында қандай да бір қосымша немесе қосалқы құрал болып саналмайды. Экономикалық социология экономиканы ондағы әреект етуші әлеуметтік топтардың белсенділігімен, олардың мүдделерімен, жүріс-тұрысы мен өзара әрекеттесуімен қозғау алатын әлеуметтік процесс ретінде сипаттайды.
Экономикалық теория көп жағдайда материалдық, қаржылық, ақпараттық ресурстардың дайын өнім мен қызметке айналу қатынастарын зерттейді. Социология өз кезегінде тікелей адамның іс-әрекетіне және әлеуметтік байланыстарға көбірек көңіл бөледі. Экономика екі ғылымның да зерттеу объектісі болып табылады, алайда әрбір пән экономикалық құбылыстарды зерттеп білуде өз көзқарастарын ұсынып, әр түрлі міндеттер қояды, мәліметтерді жинау мен талдауда өз әдістерін қолданады.
В.В. Радаев атап көрсеткендей, "экономикалық теория үйреншікті нәрсеге редукция шығарады, ал экономикалық социология - үйреншікті нәрсеге проблемалық сипат береді”. Экономистер жай адамға қиын материяларды (бағалардың қалыптасуы, қаржы ағымдарының қозғалысы т.б.) түсіндіре отырып, дұрыс мағына логикасына, кәдімгі адамдардың жүріс-тұрысына әкеліп тірейді. Социологтар, керісінше, күнделікті өмірде біз дұрыс мағына деңгейінде қабылдайтын, "жай ғана” істермен айналысады. Неге тұтынушылар әр түрлі дүкендерге барады және бірдей затқа әр түрлі ақша төлейді? Неге кәсіпкерлер іскер әріптестерін қатаң түрде белгілі бір адамдар тобынан таңдап алғысы келеді? Неге қатардағы жұмысшылар өз әріптестерінің жалақысының мардымсыз жоғарылауына қызғанышпен қарап, "қатардағылар” мен "басшылар” табысының арасындағы үлкен айырмашылықты қалыпты нәрсе деп қабылдайды? Социологтар бұл сұрақтарға жауап іздей отырып, адамның жүріс-тұрысын күрделі әлеуметтік байланыстардың нәтижесі деп қарастырады.
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Экономикалық әлеуметтану
Орындаған ХО-503 ... ... ... Б.Қ. ... ... Е. ... қаласы 2015
Экономикалық әлеуметтану
Нарыққа өту кезеңінде экономикалық өмір социологиялық зерттеудің ең маңызды объектілерінің біріне айналды. Экономикалық социология жеке ғылыми пән ретінде ... ... ... ... ... адам факторы да әсер ететіндігін көрсеткен басқару тәжірибесіне жауап ретінде ХХ ... ... ... пайда болды.
Экономикалық өмірге социологиялық тұрғыдан қарау, оны адамдар арасындағы қатынастардың бір саласы ретінде қарастыру, біздің түсінігімізді айтарлықтай ... ... ... Ол ... ... ... ... сай болып отырған нарық, өндіріс, тұтыну т.б процестердің экономикалық саралау саласында қандай да бір қосымша немесе қосалқы құрал болып ... ... ... экономиканы ондағы әреект етуші әлеуметтік топтардың белсенділігімен, олардың мүдделерімен, жүріс-тұрысы мен өзара ... ... ... ... процесс ретінде сипаттайды.
Экономикалық теория көп жағдайда материалдық, қаржылық, ақпараттық ресурстардың ... өнім мен ... ... ... ... ... өз ... тікелей адамның іс-әрекетіне және әлеуметтік байланыстарға көбірек көңіл бөледі. Экономика екі ғылымның да ... ... ... ... ... ... пән ... құбылыстарды зерттеп білуде өз көзқарастарын ұсынып, әр ... ... ... ... ... мен ... өз ... қолданады.
В.В. Радаев атап көрсеткендей, "экономикалық теория үйреншікті нәрсеге редукция шығарады, ал экономикалық социология - ... ... ... ... ... ... жай адамға қиын материяларды (бағалардың қалыптасуы, қаржы ... ... т.б.) ... ... ... ... ... кәдімгі адамдардың жүріс-тұрысына әкеліп тірейді. Социологтар, керісінше, күнделікті өмірде біз ... ... ... ... "жай ... ... ... Неге тұтынушылар әр түрлі дүкендерге барады және бірдей затқа әр түрлі ақша төлейді? Неге ... ... ... ... ... ... бір адамдар тобынан таңдап алғысы келеді? Неге қатардағы ... өз ... ... ... жоғарылауына қызғанышпен қарап, "қатардағылар" мен "басшылар" табысының арасындағы үлкен айырмашылықты қалыпты нәрсе деп ... ... бұл ... жауап іздей отырып, адамның жүріс-тұрысын күрделі әлеуметтік байланыстардың нәтижесі деп қарастырады.
Қазіргі күнде экономикалық социология ықпалына енген сұрақтар ... ... бір ... ... социология, еңбек социологиясы, аймақ социологиясы, басқару социологиясы, ұйымдастыру социологиясы және басқа да сол секілді шектес бағыттарда қозғалған еді. Бұл пәндер ... ... ... ... ... ретінде қалыптасуы үшін іс жүзінде тұжырымдық негіз ... ... ... ... - ... пен ... ... өндірістік ұйымдардың құрылымы мен түрлері, еңбек қатынастары, үй шаруашылығының қызмет етуі, әлеуметтік-экономикалық инфрақұрылым, кәсіпкерліктің дамуы және ... ... ... ... ие ... социология зерттеудің пәнаралық жаңа саласы бола тұра, қатып қалған шекаралары жоқ, басқа пәндердің ... мен ... үшін ашық және ... ... ... жаңа ... іздеу жолында тұр. Ондағы негізгі категориялар мен тұжырымдамалар, экономикалық құбылыстарды социологиялық сараптау әдістері енді-енді жасалуда және ол ... әлі ... ... ... ... ... кез ... ғылымды пән ретінде анықтау көп жағдайда табысты бола бермейді, ол оның проблемалық ауқымын ... ... ... түседі. Экономикалық социологияны пән ретінде қарастыра отырып, біз бұл ғылыми ... ... мен ... ... ... ... түрлілігіне негізделетін боламыз.
Көптеген зерттеушілер Ю.В. Веселов көрсеткен экономикалық социологияның объектісін түсінудегі жалпы принциппен ... ... ... ... аса кең әлеуметтік жүйенің бір бөлігі ретінде қарастырады". Жалпы алғанда, пәндік ауқымды анықтауда түрлі әдістемелік мақсаттарға: позитивистік және түсіндірмелі социологияға ... ... екі ... ... ... ... ... социология, экономикалық (өндіріс, бөліп беру, айырбас, материалдық қорларды тұтыну) және ... ... ... емес ... мәдениет, дін, отбасы, білім беру т.б.) салаларының өзара байланысы ретінде қарастырылған уақытта макросоциологиялық талдауға жақындау ... ... ... ... ... ... және ... аспектілермен қатар экономикалық өмірдің әлеуметтік аспектілері болатыны да кеңінен айтылуда. Бұл жерде социология пәні ... ... ... ... әлеуметтік қатынастар, байланыстар, құрылымдар болып көрінеді.
Осыған орай Т.И. Заславская және Р.В. Рывкина экономикалық социологияға "қоғамдық өмірдің екі - экономикалық және ... ... ... ... ... екі ... - экономикалық және әлеуметтік процестердің өзара байланыстары негізінде зерттейтін ғылым" деген анықтама береді. Әлеуметтік саланы олар ... ... ... әр ... ... ... ... теңсіздік қатынастарының саласы деп түсіндіреді.
Олар функционалистік дәстүр рухында экономикалық социология объектісінің "өзегі" деп "экономиканы дамытудың ... ... ... ... Бұл ... ... "әлеуметтік топтардың экономикалық жүріс-тұрысының тұрақты жүйесі, сонымен қатар осы топтардың ... және ... ... ... мен ... ... ... бөліп беру, айырбастау мен тұтыну бойынша өзара әрекеттесуі" түсіндіріледі. Бұл ... Г.Н. ... да ... Ол экономикалық социология, экономикалық процестердің өрбуінің сипатына тәуелді ... ... ... ... бар мүмкіндіктер мен әлеуметтік механизмдерді өзінің пәні ретін де қарастырады деп жазды.
Екінші тұрғы зерттеудің алғашқы тармағы "экономикалық ... ... деп ... Бұл ... ... ... ... мен түсіндірмелі социологиясынан барып тіреледі. Бұл ұстаным В.В. Радаевтың дәрістер курсында жақсы жүйеленіп берілген: "Экономикалық ... ... ... ... ... ... ретінде зерттеп біледі. Онымен қоса экономикалық әрекет шектелген ресурстарға өз қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында күш көрсетпейтін әдістермен бақылау ... іске ... ... ... ... ... ... зерттейтін ғылым деген көзқарасты В.И. Верховин мен А.И. ... да ... Оны ... ... ... ... өйткені бүл жерде топтар, индвидтер әрекетінің және экономикалық мүдделердің көп ... ... ... қарастырылған. Мәселен, В.И. Верховин экономикалық жүріс-тұрысты социологиялық зерттеу пәнінің бөлінуінің бастапқы тармағы деп анықтап, экономикалық жүріс-тұрыстың нақтылы үлгілерін саралайды: ... күші ... ... ... ... қор нарығы жүйесіндегі "рефлексивті" әрекет; дерективті экономикадағы жоспарлаушының әрекеті. Ол зерттеу пәніне экономикалық әрекеттің субъективті жақтарын (тұлғалық, топтық, институтуционалды, бұқаралық ... ... қоса ... аса ... ... ... экономикалық социология - ол қоғам өмірінің түрлі салаларының (өндірісте, айырбаста, бөліп беру мен ... ... ... ... ... ретінде адамдардың жүріс-тұрысы жайлы ғылыми білім жүйесі деп санайды. Ол экономикалық әрекеттің көрінуінің формаларын және адамдардың экономикалық мүдделерін білдіруді, сонымен қоса ... ... ... ... ... ... бөлінісі, тауарлар мен еңбек нарығы, қаржы институты т.б.) ұзақ және қысқа мерзімді әсер етудің механизмдері мен құрылымдарын зерттейді.
Экономикалық ... ... ... ... үшін ... ... екі тұрғылар арасындағы айырмашылық шартты болып табылады, олардың екеуі үшін де экономикалық процестердің әлеуметтік реттеуштерін анықтау және ... ... ... ... мен ... ... әсерін анықтау өте маңызды.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Білім беру әлеуметтануы19 бет
Білім әлеуметтануы7 бет
Басқару әлеуметтануы19 бет
Дін әлеуметтануы7 бет
Дін әлеуметтануының қалыптасуы мен дамуы22 бет
Девианнттық мінез-құлық әлеуметтануының өзектілігі19 бет
Жастар әлеуметтануы17 бет
Жастар әлеуметтануы туралы19 бет
Жеке адам әлеуметтануы11 бет
М. Вебердің әлеуметтанудағы көзқарастары6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь