Металдар.металдардын каттылыгы

Металдар дегеніміз– электр тоғы мен жылуды жақсы өткізетін, пластикалық қасиеті жоғары, жылтыр заттар. Мұндай қасиеттердің болуы металдардың ішкі құрылымымен байланысты. Сынаптан басқа металдардың кристалдық тор көздерінде металл атомдары орналасқан. Олар бір-бірімен металдық байланыспен байланысады. Металдардың иондану энергиясы аз болғандықтан олардың валенттік электрондары оңай бөлініп, бүкіл кристалдың бойында еркін қозғала алады. Сондықтан олардың жиынтығын электрон газы деп те атайды. Су ерітінділеріндегі реакциялар үшін металдың активтілігі оның активті қатардағы орнына байланысты. Металдардың қаттылығы мен температураға төзімділігі күнделікті тәжірибеде шешуші рөл атқарады. Егер шыны хроммен кесілсе, ал цезийді адам тырнағымен-ақ кесе алады. Кейбір металдар жұмсақ (мәселен:күміс, алтын, т.б.) болғандықтан таза металдардың орнына олардың бір-бірімен құймалары қолданылады.Ең алғаш алынған құймалардың бірі – қола.
Темір мен оның құймалары (шойын, болат) қара металдар, ал қалғандары түсті металдар; алтын, күміс, платина химиялық реактивтерге төзімділігіне байланысты асыл металдар; сумен әрекеттесіп сілті түзетін металдарды сілтілік (Lі, Na, K, Rb, Cs), ал жер қыртысының негізін құрайтындарын сілтілік жер металдар; массалық үлесі 0,01%-дан аспайтындарын сирек металдар деп атайды. Өнеркәсіпте металдарды негізінен пирометаллургия, гидрометаллургия және электрметаллургия әдістерімен алады. Металдар электр сымдарын, тұрмысқа қажет бұйымдар (қазан, балға, т.б.) жасауда, т.б. кеңінен қолданылады.
1) Балалар Энциклопедиясы, 6 том.
2)Химия: Усманова М. Б., Сақариянова Қ. Н. Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық, 2-басылымы, өңделген, толықтырылған. - Алматы: Атамұра, 2009. - 288 бет
        
        --------------------------------------------------------------------------------
Шәкарім атындағы
--------------------------------------------------------------------------------
Семей мемлекеттік университеті
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
СӨЖ
--------------------------------------------------------------------------------
Такырыбы:Металдар.Металдардын каттылыгы.
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
Тексерген: Тілеуғали Еркінғали Тілеуғалиұлы
--------------------------------------------------------------------------------
Орындаған: Сакенова А. ТО-411 тобы
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
2015-2016 оқу ... ... - ... тоғы мен ... ... өткізетін, пластикалық қасиеті жоғары, жылтыр заттар. Мұндай қасиеттердің болуы металдардың ішкі құрылымымен байланысты. Сынаптан басқа металдардың кристалдық тор көздерінде ... ... ... Олар ... металдық байланыспен байланысады. Металдардың иондану энергиясы аз ... ... ... электрондары оңай бөлініп, бүкіл кристалдың бойында еркін қозғала алады. Сондықтан олардың жиынтығын электрон газы деп те ... Су ... ... үшін ... ... оның ... қатардағы орнына байланысты. Металдардың қаттылығы мен температураға төзімділігі күнделікті тәжірибеде шешуші рөл ... Егер шыны ... ... ал цезийді адам тырнағымен-ақ кесе алады. Кейбір металдар жұмсақ (мәселен:күміс, алтын, т.б.) болғандықтан таза металдардың орнына олардың бір-бірімен ... ... ... ... ... бірі - қола.
Темір мен оның құймалары (шойын, болат) қара металдар, ал қалғандары ... ... ... ... платина химиялық реактивтерге төзімділігіне байланысты асыл металдар; сумен әрекеттесіп сілті түзетін металдарды сілтілік (Lі, Na, K, Rb, Cs), ал жер ... ... ... сілтілік жер металдар; массалық үлесі 0,01%-дан аспайтындарын сирек металдар деп атайды. Өнеркәсіпте металдарды негізінен пирометаллургия, гидрометаллургия және электрметаллургия әдістерімен алады. ... ... ... тұрмысқа қажет бұйымдар (қазан, балға, т.б.) жасауда, т.б. кеңінен қолданылады.
Табиғатта көп кездесетін металдар қатарына жатады:
Al (8,8%)
Fe (4,65%)
Ca (3,6%)
Na ... ... ... (0,57%)
Металдардың қасиеттері:
Химиялық (ерігіштік,коррозиялық беріктік,қышқылдану және т.б)
Механикалық (беріктілік,аққыштық, иілгіштік,қаттылық,тұтқырлық және т.б)
Технологиялық (созылымдылық,балқытылу және ... және т.б ... ... ... ... ... жүктемеге қарсыласуын сипаттайды. Ал, металдардың механикалық сипаттамасы олардың қасиеттерін сандық түрде сипаттайды.
Металдардың негізгі механикалық қасиеттеріне: беріктілік,аққыштық, иілгіштік,қаттылық,тұтқырлық және т.б ... ... ... ... ... ... созылу кезіндегі беріктіліктің шегі- ең үлкен жүктемеге сәйкес келетіндей шартты кернеу,ол үлгінің бұзылуына әкеліп ... ... ... шегі : στ = Pτ/ ... ... шегі;
пропорционалдылықтың шартты шегі: σпц = Pпц / F0
беріктік шегі: σb= Pb/ F0
Беріктік
Беріктік -- ... ... бір ... ... мен шектерде қандай да бір әсерлерді (салмақ түсу, температураның өзгерісі, магнит, электр, т.б. өрістері, кебу немесе ісіну, т.б.) ... ... ... ... ... сыртқы күштердің әсерінен қалпының өзгеруіне және бұзылуына қарсыласатын қатты дененің ... әр ... ... өлшемдеріне пропорционалдық шегі, аққыштық шегі, сырғымалық шегі, беріктік шегі, т.б. жатады.
Беріктіктің мынадай түрлері бар:
теориялық беріктік -- атом ... ... ... ... есептелінетін беріктік (ол шамамен бойлық серпімділік модулінің 1/6-іне тең);
техникалық беріктік -- ... ... ... ... (мысалы, болатта ол шамамен теориялық беріктіктің 1/10-іне, ал көптеген қатты денелерде теориялық ... ... және ... үлесіне тең);
құралымдық беріктік -- балқытып біріктірілген тораптардың, иінді біліктердің, турбина қалақшаларының, т.б. ... ... ... Құралымдық элементтердің беріктікгі оларда беттік ақаулардың, ішкі кернеулердің, т.б. болуына байланысты техникалық беріктіктен ... ... ... -- ... динамикалық жүктемелерді қабылдай отырып, бүлінбеу қасиеті;
ұзаққа созылатын беріктік -- ұзақ уақыт бойы сырғымалы қалыпта болған материалдардың беріктікгі. ... ... ... т.б. ... ... оларға түскен ажырату (үзіп жіберу) күшінің олардың (жіптің, талшықтың, сымның, т.б.) сызықтық ... ... тең. ... ... ... жүйесінде (СИ) НҺм/кг арқылы өрнектеледі.
1976 жылдан бері Қазақстан Металлургия және кен байыту институтында рений, осмий, молибден, вольфрам, ванадий аралас материалдардың ... ... ... ... ... ... қолданылатын металдар:
Металл
Тығыздық кг/м³
Т. пл.,
̊С
Т. к.,
˚С
Беріктік шегі, МН/м² (кгс/мм²)
Салыстыр
малы
ұзарту, %
Бриннел бойынша қаттылық
Ұзындықты өрістету коэффициенті,λ∙10⁶
Алюминий
2700
660
2300
80 -- ... -- ... -- ... -- ... -- ... -- ... -- 20)
10 -- 12
251 -- 301
25.7
Мыс
8930
1083
2600
220(22)
60
35
16,5
Титан
4500
1665
3260
300 -- 550
(30 -- 55)
20 -- 30
100
7.2
Металдардың беріктілігі:
Металл
уақытша ... ... ... МПа
Титан
580
Цинк
120-140
Темір
200-300
Алюминий
80-120
Мыс
200-250
Алтын
120
Магний
120-200
Қалайы
27
Күміс
150
Қорғасын
18
Металдардың иілгіштігі:
Металл
Салыстырмалы ұзарту, %
Металл
Салыстырмалы ұзарту, %
Алтын
65
Титан
50
Күміс
65
Қалайы
40
Қорғасын
65
Алюминий
30-40
Мыс
50-60
Цинк
30
Темір
40-50
Магний
10-22
Металдардың қаттылығы:
Металл
НВ
Металл
НВ
Титан
160
Алюминий
16-25
Темір
70-80
Күміс
25
Магний
30-40
Алтын
18
Мыс
40
Қалайы
5
Цинк
33
Қорғасын
4
Қаттылық-бұл стандартты сынақтан түр өзгермейтін дененің материалдардың ... ... ... ... Ең кең ... әдістері - Бринел, Роквелла, Виккерса және микроқаттылық. Бринелл бойынша қаттылықты сынау Қаттылықты өлшеудің осы ... ... және ... емес материалдарды сынау үшін қолданады. Үлгіліктің бетіне перпендикулярлы бағытпен соққысыз түсірілген күштің әсерімен осы үлгілікке болатты шарикті басып ... ... ... ... ... пайда болады. Осы таңбадақтың диаметрін екі өзара перпендикулярлы бағыттарды шарик диаметрінің 0,25 % тең болатьш ... ... ... ... ... ... басып енгізеді (3.38-сурет). Баспактың кейбір қүрылымда керекті қысымды гидравликалық тәсілмен береді, ал ... ... ... ... ... көмегімен керекті күш үлгілікке түсіреді. Қаттыльщ келесі формуламен есептеледі: Роквелл бойынша қаттылықты сынау Роквелл бойынша қаттылықты сынау ... ... ... үштыгын енгізумен алынған таңбадақтың тереңдігін өлшейді. Айтылған тереңдікті күшті екі рет түсірумен алады, яғни ... ала ... һ0 ... ал ... ... һ1 = һ -- һо тең ... негізгі тереңдігін сәйкесті алдыңгы Р0 және негізгі Р1 күштерін түсірумен алады (339-сурет). Индентор ретінде шыңындағы бүрьпп 120° тең болапын алмасты ... (А және С ... ... ... 1,5875 мм тең болатын болатты шарикті (В межелігі) колданады, ... ... ... ... ... ... алганнан кейин,индентор енген терендиктин калдык улкеюин е өлшейді (3.39-сурет). А жэне С ... ... ... ... ... ... табады: 100 - е, ал В межелігін ... ... ... ... үшін мынандай формуланы пайдаланады: 130 -- е. Дәл осы ... ... ... ... ... ... ... білдірілген е мөлшері кіші болған сайьш қаттылық ... ... Бір ... мөлшері 0,002 мм тең болатындығы белгілі. Роквелл бойынша қаттылықты, қаттылық межелігін көрсетіп (А, В жэне С) ... жэне ... НК ... ... ... үшін ... өлшеудің шегі мьшандай (сэйкесті жазылған): 70 - 85 бірлік (А межелігі); 25-100 бірлік (В ... 20 - 67 ...... ... конусты енгізіп күш түсіруді өзгерткен жағдайда қаттьшық^ өзгермейді. Өйткені конус шыңы астында деформациялау жағдайы түрақты болып ... ... ... ... ... ... ... ұқсастық заңы сақталады. Сыналатын улгіліктің қалыңдығы немесе беткі қабатгың ... кем ... 8 рет ... ... ... е үлкен болуы қажет. Сынаудан кейін үлгіліктің қарама-қарсы жағында деформацияньщ байқалатын ізі болмауы керек. Виккерс бойынша қаттылықты сынау Виккерс ... ... ... пирамиданы басып енгизу аркылы каттылыкты олшеу, белгили бир уакыт ишинде 15 сек Р ... ... торт ... ... ... ... енгизуге негизделинген. қарама-қарсы қырлары арасындағы бүрыш а = 136° ... төрт ... ... ... күш ... және оны белгілі бір уақыт ішінде (эдетте 15 с) үлгілікке енгізеді.
Пайдаланылган адебиеттер:
1) ... ... 6 ... ... М. Б., ... Қ. Н. ... білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық, 2-басылымы, өңделген, толықтырылған. - Алматы: Атамұра, 2009. - 288 бет

Пән: Тау-кен ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Металдардың қаттылығын анықтау8 бет
Металл деформациясы8 бет
Қатты металдардың (Pb2+, Hg+, Hg2+, Cd2+) ағаш сорбенттеріндегі сорбциясы35 бет
"Өскемен қаласының атмосфералық ауасы және агроценоздарының ластануын бағалау"32 бет
Байыту фабрикалар мен мыс қорыту зауыттарында спектрлік әдіспен өнімдердегі ренийді анықтау әдістемесін өңдеу51 бет
Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары5 бет
Биоыдырайтын суда еритін полимерлер, заманауи мәселелері және оны шешу жолдары16 бет
Вильфредо Парето16 бет
Композициялық материалдар. Ыстыққа төзімді болаттар мен қорытпалар. Кесу аспабына арналған болаттар. Өлшеу аспабына арналған болаттар12 бет
Кристалдану процесінің механизмі4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь