Экожүйелердің біртұтастығы және орнықтылығы. Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары

Экожүйе деген түсінік белгілі бір дәрежемен, өлшеммен, күрделілігімен немес пайда болу жолдарымен шектелмейді. Сондықтан жай жасанды, сонымен қатар организмдер мен олардың тіршілік ортасынан тұратын күрделі табиғи жүйелер үшін осы экожүйе деген терминді қолдануға болады.
Экожүйенің негізгі экологиялық көрсеткіштері тұрақты болады, себебі оның өзін-өзі сүйемелдеуге және өздігінен реттелуге қабілеттілігі бар. Осы қабілеттілікті Экожүйе гомеостазы деп атайды. Гомеостаз кері байланыс принципіне негізделген. Мысалы, популяция тығыздығының оптимумнан ауытқу нәтижесінде не туылым, не өлім-жітім артады.
Экожүйенің гомеостазы белгілі бір аралықтарда ғана сақтала алады. Экожүйелер гомеостазды сақтай отырып, өзгерумен қатар даму қабілеттілігі де бар, табиғи және антропогендік факторлар әсерлерінің нәтижесінде тұрақты бір жерден ізден таймай қайталанбайтын алмасуға түсіп, олардың жай түрден күрделі түрге өтуі де орын алады.
Кесімді шекті белгілейтін (лимиттейтін) факторлардың маңызьша алғаш рет Ю. Либих назар аударды. Ол минимум заңын белгіледі: осы заң бойынша астық (өнім) минимумда факторға байланысты болады. Егер топырақтағы пайдалы құрамдас бөліктер (компоненттер) тұтастай алғанда біркелкі жүйені және тек қандай да бір затты ғана білдірсе, мысалы, фосфор кұрамының саны минимумға жақын болса, онда бұл астықтың түсімін төмендетуі мүмкін. Тіпті, өте пайдалы минералдык заттардың топырақтағы оңтайлы құрамы, егер ол шамадан артык болатын болса, астықтың түсімін төмендетеді. Демек, факторлар максимумда бола отырып, кесімді шекте белгіленген (лимиттелген) болуы тиіс. Экологияның ең негізгі объектісі экологиялық жүйе, немесе экожүйе – тірі организмдер жиынтығының қоректену, өсу және ұрпақ беру мақсатында белгілі бір тіршілік ету кеңістігін бірлесе пайдалануының тарихи қалыптасқан жүйесі.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ           МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ... ... ...
Тақырыбы: Экожүйелердің біртұтастығы және орнықтылығы. Ғаламдық (глобалдық) биогеохимиялық циклдар. В.И.Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары. ... ... ... ... ... ... қаласы, 2015ж
Экожүйелердің біртұтастығы және ... ... ... ... ... бір дәрежемен, өлшеммен, күрделілігімен немес пайда болу ... ... ... жай ... сонымен қатар организмдер мен олардың тіршілік ортасынан тұратын күрделі табиғи жүйелер үшін осы ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері тұрақты болады, себебі оның өзін-өзі сүйемелдеуге және өздігінен реттелуге қабілеттілігі бар. Осы ... ... ... деп ... ... кері байланыс принципіне негізделген. Мысалы, популяция тығыздығының оптимумнан ауытқу нәтижесінде не туылым, не өлім-жітім артады.
Экожүйенің гомеостазы белгілі бір аралықтарда ғана ... ... ... гомеостазды сақтай отырып, өзгерумен қатар даму қабілеттілігі де бар, табиғи және антропогендік факторлар әсерлерінің нәтижесінде ... бір ... ... таймай қайталанбайтын алмасуға түсіп, олардың жай түрден күрделі ... өтуі де орын ... ... ... ... факторлардың маңызьша алғаш рет Ю. Либих назар аударды. Ол минимум ... ... осы заң ... ... ... ... ... байланысты болады. Егер топырақтағы пайдалы құрамдас бөліктер (компоненттер) тұтастай ... ... ... және тек қандай да бір затты ғана ... ... ... ... саны ... ... ... онда бұл астықтың түсімін төмендетуі мүмкін. Тіпті, өте пайдалы минералдык заттардың ... ... ... егер ол ... ... ... болса, астықтың түсімін төмендетеді. Демек, факторлар максимумда бола отырып, кесімді шекте белгіленген (лимиттелген) болуы тиіс. Экологияның ең негізгі ... ... ... ... ... - тірі ... жиынтығының қоректену, өсу және ұрпақ беру мақсатында белгілі бір тіршілік ету кеңістігін ... ... ... ... ... Экожүйе деген терминді 1935 жылы бірінші рет ұсынған ағылшын экологы ... Ол ... ... ... де, ... орта да ... жер бетіндегі тірі табиғаттың негізгі функциялық бірлігі деп есептеуі және оның әр бөлігінің екіншісіне әсер ... ... ... Былайша айтқанда, экожүйе заттектердің айналымы мен энергия тасымалдануы жүретін табиғи бірлік. Экожүйеде заттектер айналымының жүруіне органикалық молекулалардың сіңімділік түрде ... қоры және ... үш ... әр ... экологиялық топтары: продуценттер, консументтер және редуценттер болуы керек. Былайша ... ... ... айналымы мен энергия тасымалдануына жүретін табиғи бірлік.Экожүйеде зеттектер айналымның жоюына әкеп соқтырады.Экожүйеде организмдердің үш функциональды әр түрлі ... ... ... ... ... болуы керек. Экожүйе концепциясы жердегі алғаш организмдер гетеротрофты болған. Автотрофты органикалық ... ... ... ... ... Проуценттерге өздерінің денелерін биоорганикалық қосылыстар есебінен құратынавтоторлық организм жатады. Олар өз денелеріне биоорганикалық қосылыстар есебінен құратын автоторлық оранизмдер жатады және күн көзі ... ... ... ... ... ... ... -- биосферада ағзалардың қатысуымен жүретін геохимиялық процестерді зерттейтін ғылым саласы, геохимияның бір бөлімі. Тірі ағза өз ... ... ... элементтерді бойына сіңіреді, ал ол өлген соң бұл элементтер ыдырайды, шашырайды немесе белгілі бір ... ... Жер ... тірі ... ... ... кейбір тіршілік ортасында олардың белгілі бір тобы көп жиылады. Бұған мұхиттар мен ... ... ... ... мен ... ... мол қара топырақты жерлердегі шірінді мен шымтезек, халықтың бір жерде тығыз, бір жерде сирек ... ... ... заттың негізгі массасы -- өсімдіктерде. Олар жерге түсетін күн энергиясының 1%-ке жуығын сіңіреді. Биогеохимиялық процестердің қарқыны ағзалардың ... ... ... Тірі дене құрамының негізгі массасы химиялық элементтердің аз ғана тобынан ... ... ... жағдайында оңай қозғалып, тез қосылыстар түзуші: CO2, NH3 сияқты газдар, су, H[+], OH[-], NО3[-] -- ... ... Na[+], K[+] ... т.б. ... ... тіршілік ортасында белгілі бір элементтер тобының химиялық қосылыстарын ғана ... ... ... ... ... ... ... қаңқасын құруға кальций оксиді қатысады. Организмдердің тікелей қатысуымен диатомит, әктас, көмір, мұнай пайда болады. Жасыл өсімдіктер фотосинтезінен оттек ... ... ... ... т.б. элементтер қосылыстарының тотығуына да қатысып, оларды ... ... ... ... биогендік кендерін түзеді. Тірі организм геохимиялық процестердің сипатын, элементтердің шоғырлану ... ... ... ... ортасы азғалар құрамына да әсер етеді, ал азғалар химиялық элементтердің биогендік шашырауына (миграциясына) себепші болады, олардың (көміртектің, оттектің) ... ... да ... ... ... биосфера және жер қыртысының изотоптық құрамына тигізетін әсері ұдайы артып келеді.[[1]][[2]]
Жағымсыз организмдермен ... ... ... ... ... ... ... қолдануға және өсімдік шаруашылығы өнімдерінің құрамындағы токсикологиялық қалдықтарға деген талаптарды күшейтіп, ауылшаруашылық өнімдерін өндірушілерге биологиялық әдісті кеңінен қолданып, өсімдікті қорғауға ... ... ... ... және жеке ... ... көмектесуінің арқасында бұл бағытта іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулер жүргізілуде.
Көптеген елдер өсімдік қорғауда экологиялық таза ... ... ... өтіп ... ал ... керісінше, өсімдікті зиянкес - терден қорғау - бұл тек улы ... ... ... ғана ... ұғым ... ... биогеохимиялық заңдары.
Қыста сырттағы ауаны ішке ... ... оны ... ... ... бұл шара бірқатар энергия шығынын қажет ететін болады. Бұндай энергия шығынын азайту мақсатында сыртқа шығаратын ауаның жылуын қайта айналдырып пайдалануға ... ... ... ... ... жүйесін жабдықтайды. Ғимараттан сыртқа шығатын ауаның жылуынан 80%-ға дейінгі мөлшерін алмастырып ішке ... ... ... ... ... жылу ... жабдықтар желдету жүйесінде кеңінен қолданыс тапқан.
Метал өндірісінде және соған ұқсас ыстық ортада ... ... жыл ... ... ортаға көп мөлшерде жылу бөлініп таралады. Бұндай өндіріс орындарындағы желдету шарасы құрылыс қабырғаларынан арнайы шығарылған желдеткіш ... ... ... ... ... ... ... Құрылыстарға таза ауа кіргізетін желдеткіш тесіктер ондағы қабырғаның төменгі жағынан шығарылатын ... ... ... ... ... ... тесіктер терезенің жоғарғы бөлігінен шығарылады. Метал өндірісіндегі бір ... ... ... ... таза ... ... ... қажеттігі жоқ деп есептейді.
Өндіріс кеңселерінде, тұрғын үй мен көпшілік орындарға арналған құрылыстардың ішіндегі ауаны жыл бойына автоматты түрде белгіленген ... ... ... пен жылу ... сай бірқалыпты ұстап қамтамасыз ету мақсатында арнайы ауа ... ... ... ... ... ауа алмастыру қондырғылары ғимарат ішінде жұмыстайтын адамдардың талғамына сай келетіндей оңтайлы етіп ішкі ауаны реттеп отырады. Кәзіргі заманғы ғимараттарда кең ... ... ... ... изоляциялы жеңіл материалдан тұрғызып, оның сыртын айналдыра әйнекпен жауып әшекейлеу ... жаз ... ... ... ... отыру қажеттігі туындайды. Сонымен қатар ауа алмастыру қажеттігі адам көп жиналатын сауда орталықтары, театр мен кино ... ... ... ... ... шығатын ылғалды жылы ауаны реттеуге де қолданылуы тиіс. Өндіріс жағдайында ауа алмастыру қондырғысын тек арнайы ... ... ... жағдайда ғана алып пайдаланады. Бұндай арнайы технологиялық талап ... ... ... ... ... ... ... құрал жабдық шығаратын, жоғары дәлдік механикасы саймандарын өндіріп ... ... ... ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экожүйелердің біртұтастығы және орнықтылығы туралы7 бет
Биосфера туралы жалпы түсінік4 бет
Биосфералық деңгей9 бет
Вернадскийдің ноосфера туралы концепциялары4 бет
Экономикалық цикл және оның фазалары12 бет
Ғылыми білім және ғылыми революциялар8 бет
Turbo Pascal тілінде циклдармен жұмыс14 бет
Іштен жанатын піспекті қозғалтқыштардың циклдары7 бет
Адам қоғамының шаруашылық әрекетінен табиғи биогеохимиялық циклдердiн деформациясы14 бет
Адамның қоршаған ортаға биогеохимиялық адаптациясы. Биосфераның биогеохимиялық ұйымдастырылуы және популяцияның физиологиялық гетерогендігі19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь