Тілдік қатынас мәселесіне байланысты қолданылатын терминдер жүйесі

Тілдік коммуникация туралы мәселені қарастырмастан бұрын, "коммуникация" немесе "коммуникативтік" терминдері қандай мағынаны білдіріп, қалай қолданылатындығы жөнінде айта кеткен жөн.
Қазақ тіл біліміне қатысты шыққан еңбектерде "коммуникатив" деген сөз алпысыншы жылдардан бастап кездеседі. Тілшілер кітаптарында бұл терминді тілдің қоғамдық-әлеуметтік қызметіне қатысты қолданғанмен, оның мән-мағынасына түсініктеме беріп, зерттеу жүргізе қойған жоқ.
1959 жылы шыққан казақ тілі сөздігінің бірінші томында "коммуиикация" сөзі берілмеген. Бұл сөздікте "коммуникациялық" деген сын есім көрсетіліп, оған қысқаша түсініктеме айтылған. Мысалы, "Коммуникациялық" — сын. Қатынастық, қарым-қатынастық.
Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі мен орыс тілінің түсіндірме сөздіктерінің арасында байланыс бар. Әсіресе ертеректе шыққан сөздіктерде "коммуникация" сөзінің мағыналары бірдей болып келеді.
С.И.Ожеговтың сөздігінде де екі сөзге түсініктеме беріліен. Мұнда "коммуникация"' сөзінің екі мағынасы көрсетілген. Соның екіншісі бұл терминнің тілге қатысты қолданылу ерекшелігін атап өтеді:
"Коммуникабельный, -ая, -ое, -такой, с которым легко общаться, иметь дсло".
Коммуникация - и, ж, (сиец). I. Путь сообщения. Перерезать коммуникацию врага. 2. Сообщение. Речь, как средство коммуникации прил. коммуникативный, -ая, -ос), к 2 знач. (и коммуникаЦИОННЫЙ, -ая, -ое) к I знач.
Мұның өзі "коммуникация" сөзінің алғаш жолдық қатынас, байланыс деген мағынаны білдіргенін көрсетеді. Оның бұл мағынасы қазіргі кезде толығымен сақталған.
"Коммуникация" термині бұдан басқа да бірнеше мағынаны білдіреді.
Адамдар арасындағы тілдік қарым-қатынас дегсн ұғымдыІ білдіру арқылы бұл сөздің мағынасы әлдеқайда кеңейеді. Сонымен қатар "коммуиикация", "коммуникативтік" термині соңғы-жылдары лингвистикада ғана смес, одан басқа да барлық ғылым салаларында кеңінен қолданылып келеді. Бұл соөздің тілге, сөйлеуге қатысты алғашқы мағынасы "қарым-қатынас", тіл арқылы түсінісу, пікірлесу дегенге саятын Болса, кейінгі
Пайдаланылған әдебиеттер:
Ф. Оразбаева «Тілдік қатынас»
«Сөздік –словарь -2005 ж»
        
        Тақырыбы: Тілдік қатынас мәселесіне байланысты қолданылатын терминдер
жүйесі.
Тілдік коммуникация туралы мәселені ... ... ... ... ... ... ... қалай қолданылатындығы жөнінде айта кеткен жөн.
Қазақ тіл біліміне қатысты шыққан еңбектерде "коммуникатив" деген сөз
алпысыншы жылдардан бастап кездеседі. ... ... бұл ... ... ... ... ... оның мән-
мағынасына түсініктеме ... ... ... қойған жоқ.
1959 жылы шыққан казақ тілі сөздігінің бірінші томында "коммуиикация"
сөзі ... Бұл ... ... деген сын есім көрсетіліп,
оған қысқаша түсініктеме айтылған. Мысалы, ...... ... ... ... сөздігі мен орыс ... ... ... байланыс бар. Әсіресе ертеректе шыққан сөздіктерде
"коммуникация" сөзінің мағыналары бірдей болып келеді.
С.И.Ожеговтың сөздігінде де екі ... ... ... ... ... екі ... ... Соның екіншісі бұл
терминнің ... ... ... ... атап ... -ая, -ое, ... с ... легко общаться, иметь
дсло".
Коммуникация - и, ж, ... I. Путь ... ... ... 2. ... ... как средство коммуникации прил.
коммуникативный, -ая, -ос), к 2 знач. (и коммуникационный, -ая, -ое) к ... өзі ... ... ... ... ... ... деген
мағынаны білдіргенін көрсетеді. Оның бұл мағынасы қазіргі кезде ... ... ... ... да ... мағынаны білдіреді.
Адамдар арасындағы тілдік қарым-қатынас дегсн ұғымдыі білдіру арқылы
бұл сөздің мағынасы әлдеқайда ... ... ... ... ... ... лингвистикада ғана смес, одан басқа
да барлық ғылым салаларында кеңінен ... ... Бұл ... ... ... ... ... "қарым-қатынас", тіл арқылы түсінісу,
пікірлесу дегенге саятын болса, кейінгі кезеңдерде бұл ұғым одан ... ... ... ... ... — тіл ... сөйлесу, ұғынысу
дегенді білдірсе, қоғамдық ...... ... қоғамдағы
қарым-қатынас дегенді аңғартады, ал саяси коммуникация — ... ... ... ... ... ... ... терминіне қатысты зерттеу еңбектердің қай-қайсысында
да оның қарым-қатынас құралы, сөйлесуге байланысты ... баса ... өзі ... ең алдымен тілдік қарым-қатынасқа, екіншіден, адамдардың
өзара ұғынысуына, бірін-бірі ... ... ... арқылы адамдар бір-біріне ойын жеткізіп, белгілі бір нәрсені
хабарлап қана қоймайды, ... ... олар ... ... пікір
алмасады, бірінің ойын екіншісі ұғады. Екі адамның ... ... бірі ... ... ... ал топтың пікір алмасуы қоғамның жетілуіне әкеледі.
Осыдан барып, адамзат ... әрі ... әрі ... ... ... ... әлеуметтік сипаты осыдан келіп
шығады.
Коммуникативная функция языка — тілдің ... ... ... ... Тіл — ... ... сөйлесіп, пікір
алысатын қатынас кұралды.
«Коммуникативтік» термині қоғамдық-әлеуметтік мәні бар тілдік ... ... ... ... тыс адам болмайтыны сияқты, адамнан тыс
тіл де болмайды. Бірақ ол тіл — жеке адамның тілі емес, ... бір ... ... ... ... ... сөйлесу құралы. Сондықтан тіл әрі
қоғамдық, әрі коммуникативтік қасиетке ие болады.
"Коммуникация" сөзінің негізгі мазмұны жалпы ... ... ... ... ... мағыналарды білдіре келіп, адамдардың тіл
арқылы сөйлесу процесін, тілдесу ерекшеліктерін, тілдің әлеуметтік мәні ... ... ... ... қарым-катынасты, өзара түсінушілікті
көрсетеді.
Осыдан барып «коммуникабельді» — тез тіл ... ... ... '"коммуникабельдік" — түсінушілік т.б. деген сияқты сөздер
пайда бола бастады.
Сонымен, "коммуникация"— қарым-қатынас, өзара байланыс ... ... ... көп. ... ... — тіл ... ... тілі арқылы адамдардың бір-бірімен қарым-қатынас жасауы; қоғамдық,
ұлттық тіл арқылы ұғыну, түсінісу; яғни адамзаттың тіл ... ... ... ... ... дегенді білдіреді.
Бұд жерде сөйлесу тілі деген тіркесті ерекше бөліп йтуға тура келеді.
Тілдік қатынас — тілсіз ... ... ... және ... да тіл ... - адамдардың қарым-қатынас құралы тіл туралы және
сол қарым-қатынасқа негіз болатын тілдік ... ... ... ... қатынас мәселесін жан-жақты қарастырын, белгілі
бір тұжырымға келген автордың бірі — Э. П. Шубин.
Э. П. ... шет ... ... ... мен ... сөз ете
отырып, жалпы тілдік қатынастың құрамын, олардың атқаратын қызметін,
оқытудың ... мен ... ... ... ... тырысады. Оның
бұл проблемаға қатысты өзіндік ... бар. Ол ... ... да, субъективтік жақтары да кездеседі.
Тілдік қатынастың осындай ... атап өте ... П. ... оның ... ... ... ... екі түрлі
айырмашылығы бар деп есептейді.
Біріншіден, тілдік қатынас әмбебап, яғни ... ... ... ... ... және физикалық әрекеттеріне қызмет етеді.
Екіншіден, тілдік қатынас бірінші пайда болады, яғни алғашқы кезеңде
тұрады, өйткені оған ... ... ... ... ... қарым-қатынасты жүзеге асырушы хабарға қатысты барлық құрамды
бөліктер жеке-жеке жіктеле келіп, ... ... ... ... тиіс.
Ең алдымен, ерекше орын алатын тілдік қатынастың негізгі мазмұны,
мәні, мағынасы болып табылатын — ... іс ... ... ... ... Олар ... ... тұрады:
1. Белгілі бір ақпаратты, деректі хабарлайтын — Баяншы.
2. Ақпаратты жеткізетін — Тұлғалар.
3. Ақпаратты не деректі — ...... ... әсерді, өмірді сезінуден, пайымдаудан
туған санадағы ойды түрлі тілдік амал-құралдардың, тұлғалардың көмегімен
екінші біреуге ... ... ... асыру үшін тілдік байланысқа
қатысушы, тілдік қарым-қатынасқа түсуші.
Тұлғалар — хабарлаушыдан шыққан дерек туралы басқа ... ... ... оған ... ... ... қамтамасыз ететін, адамдар
арасындағы қарым-қатынасқа байланысшы ретінде қызмет атқаратын ...... бір ... ... алып, оның мәнін тілдік
тұлғалар арқылы түсініп, ой мен пайымдау ... өз ... ... ... ... қатынасты ары қарай іске асырушы.
Баяншыға да, қабылдаушыға да — бәріне ортақ әрскет — ... Ал ... ... ... тіл ... ... ... Адамдар
арасындағы өзара байланыс болмаса, сөйлесім әрекеті де ... ...... ... ... ... оны іске асырушы өзек,
адамдар арасындағы тілдік қарым-қатынастын қажетті шарты.
Баяндау мен қабылдау ... ... ... ... тән. ... ... қарапайым күнделікті сөздермен атаудан гөр,.
лингвистикалык терминдермен ... жөн ... ... бұл ... тіл ... ... емес.
Зерттеуші ғалымдар тілдік қарым-қатынастағы хабарлауды, яғни хабар
беруді –трансмиссия, ал қабылдаушы-ренценция деп атайды. ... орай ... ... ...... Сонымен қоса, алғашқы
–хабарлауға қатысты құбылыстарды ... ... ... ал
қабылдауға қатысты құбылыстарды –рецептивті деп көрсетеді. Олардың айтуынша
хабар(Р) трансмиссордан (Т) шығады да, реципиетке (R) ... тіл ... ... ... ... ... қалыптаспағанын
ескеріп, бұл ұғымдарды беру үшін төмендегі терминдерді қолданған дұрыс деп
таптық. Олар: баяншы, хабар, тұлға, қабылдаушы. Сонда тілдік қатынас ... үшін ... (Б) ... ... (X) ... (Г) ... ... келіп, одан ары қайтадан байланысқа түсіп, тілдік айналымда адамдардың
бір-бірімен түсіністігін іс жүзіне асырады.
Тілді ... ... ... ... ... ... атап өтеді, олар мыналар:
1. Хабардың дұрыс айтылуы, шығуы. Мұнда ... ... ... тізбегі, дыбысталуы ерекше рол атқарады.
2. Айтылуға тиісті мазмұнының дұрыс жеткізілуі, ... ой ... ... құралдың сәйкестігі. Мұнда семантикалық, заңдылықтарға
назар аударылады.
3. Әңгімелесуші — ... ... ... ... ... ... Пассов осы үю кезеңді баяндай келіп, тілдік қатынастың толық жүзеге асуы
үшін ең бастысы — ... ... ... екі ... тілдік қарым-қатынасты
іске асырмайды, бірақ өкінішке орай ... ... біз осы ... ... бермейміз, яғни қарым-қатынаста бірінші және екінші ... ... ... деп ... ... ... ... қатынас — жалпы адамзаттың ойына, ... ... ... ... Ол ең ... ... объективті
шындықты қабылдаудан, жеткізейін деген хабарды пайымдаудан туады.
Сондықтан тілдік қатынас жоғарыдағы тілші ғалымдардың атап ... да ... ... тұрады. Олар мыналар:
1. Хабардың пайда болуы.
Тілдік қатынасты жүзеге асыратын сөйлеу әрекетіне қажетті ең ...... ... адам ... әсер ... сол ... ... ойдың қорытылуы, хабардың пайда болуы.
2. Хабардың сыртқа шығуы.
Санадағы тұжырымдалған пайымдаудың, ... ... ... ... тілдік тұлғалар арқылы айтылуы, яғни сыртқа шығуы. Хабардың сыртқа
шығуына айрықша қызмет ететін — адамның ... ... ... мүшелері
немесе сөйлеу аппараты тек адамзатқа ғана тән ерекше ... ... ... де ... ... ... ... хабардың (сөйлем, диалог, монолог) сыртқа шығумен,
дыбысталумен ғана шектеліп қоймай, ... ... ... ... Ол
ауызша да, жазбаша да болуы мүмкін. Хабар жеткізілмей қалып ... ... яғни ... ... ... ... бұл әрекеттің де өзіндік
алатын орны мен маңызы зор.
4. Хабардың қабылдануы.
Сөйлеу әрекетіндегі келесі саты — ... ... ... ... қосымша жұмыс атқаратын бірнеше фактор бар (мәселен,
есту, көру, оқу, ойлау), бірақ, ең бастысы — ... ... ... ... ... Хабардың жауабы.
Тілдік карым-қатынас болу үшін, хабарды қабылдап алумен қана ... ... ... ... енді тілдік қатынас жүзеге асу үшін,
қабылданған хабарға көңіл аудару, яғни оны сарапқа салу, ... ... ... қату ... Яғни ... арқылы оған жауап қайтару кажеттігі
туады. Сөйтіп, ... ... ... сатыға өтеді, яғни жаңа хабар шығады.
Сонымен, хабар жауапқа ие ... жаға ... жол ... ... ... арқылы айтылуы және әріп арқылы таңбалануы
лингвистикада ауызша және жазбаша тілдік қатынастар дп те ... ... ... ... ... дыбыстық және графикалық таңбалардың
әмбебап ... деп ... онда ... ... ... ... ... түрі болады да, тілдің дыбысталу жүйесі тілдік ... ... ... ... Тілдік таңбалар жазылу арқылы көзге көрінеді, ал
дыбысталу (немесе айтылуы) ... ... ... де ... ... жүзеге асуы үшін қызмет етеді.
Ауызша қатынас адамлардың бір-бірімем ... ... іске аса ... ... бір хабардың дыбысталуы (естілуі)
арқылы сыртқа шығады. Адамдардың арасындағы ... ... ... ... ... ... болып, қоғаммен бірге өмір сүрір келе жатқан құбылыс.
Ауызша қатынас — ойдың тіл ... ... ... ол ... ... ... ... дыбысталуы арқасында жүзеге асады.
Жазбаша қатынас тілдік тұлғалардың таңбалық қасиетімен байланысты бола
келіп, адамдардың ... ... ... аса қажет етпейді.
Жазбаша қатынаста тілдік тұлғаларлың естілуінен гөрі, көзге ... рол ... ... ... ... ... арқылы іске
асады, оны адам өз бетінше өзгерте алмайды.
Жазбаша ... ... ... рол атқаратын — тілдік тұлғалардың
таңбалық көрінісі. Жазбаша тілдік қатынас (ТҚ) — ... ... ... (ТҚ) ... пайда болған құбылыс.
Тілдік қатынас сөз жоқ, ойлау мен сөйлеудің бірлігінен тұрады. Өйткені ... ... адам ойын тіл ... яғни ... ... ... ... –тіл.
Сонымен, тілдік қатынас - адамдарға тән ойлау мен сөйлесім үрдісінің
белгілі бір қоғамдық қатынаста тіл арқылы ... ... ... ... ... ... ол үздіксіз қозғалыста болатын
қатынас құрал тілдің ... ... ... ... ... және ... ғана тән болып табылады.
Тілдік қатынас (ТҚ) — ойлау мен сөйлеудің ... ... ... ... ... мен ... ... нәтижесінде жүзеге
асатын, қатысымдық тұлғалардың семантикалық бірлігі мен ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етстін, тек адамзатқа ғана тән күрделі тілдік қоғамдық-әлеуметтік процесс.
Тілдік ... ең кем ... екі ... ... ... ... асады
деген пікір жоғарыда айтылған. Оны тілдік қатынасты зерттеуші ғалымдардың
көпшілігі атап өтеді.
Бірақ бір ескеретін ... ... ... ... ... арасында ғана емес, екі топтың арлсында да немесе бір адам ... ... ... да болады. Бұл — тілдік қатынастың ... және ... ғана ... ... мен
қабылдаушының түрліше болып келетінін көрсетеді.
Тілдік қатынастың негізгі құрамы төмендегідей болып жіктеледі:
I. Тілдік ... іс ... ... ... ... қатысушылардың қызметі.
III. Сөйлеу мүшелерінің бірлігі.
ІҮ. Қатысымдық тұлғалардың жиынтығы
Тілдік қатынасқа түсушілердің ең ... ...... ... қызмет бойынша баяндаушы мен қабылдаушылар тілдік қарым-
қатынастың ... ... іс ... ... ... ... арқылы бір-бірімен
қарым-қатынастық қызмет атқарады.
Байланыстырушылық қызмет ... ... ... ... бір-
бірімен пікір алмасуынан, бірінің айтқан ойын ... ... ... ... ... ... ... атқаратын — хабарды
жеткізетін тұлғалар. Ол баяншы мен қабылдаушыны өзара ... ... ... түсінікті болуын қамтамасыз етеді.
Экспрессивтік қызмет тілдік қарым-қатынасқа түсушілердің ... ... ... қана қоймай, оның айрықша мәнін, күшейту реңкін
толық түсінуінің нәтижесінде ... ... ... жай ... ... ... қандай ойға ерекше көңіл бөлу керектігін де, өзінің көңіл-
күй, сезімін, көзқарасын да жеткізуге тырысады. Ал ... ... ... жете ... ... болады.
Сөйлеу мүшелерінің бірлігі олардың әрқайсысының өзіне тән ... және сол ... ... ... ... ... ... қимыл-әрекетімен тілдік қатынасқа ... ... ... ... Жалпы тілдік қатынастың құрамындағы
басты көрсеткіш — тілдік қатынасты тікелей ... ... ... ... уақыт өте келе жаңаша қарастырылып, олар тек тілдік
единицалар ғана ... ... ... деп те ... ... және ... ... туралы мәселені қарастырғанда, біз
'"единица" терминінің баламасы етіп көбінесе ... ... ... ... '"единица" деген ғылыми айналымға түскен термин.
Қазақ тіл білімінде болсын, орыс тіл білімінде ... ол ... ... яғни ... ... ішкі бөлігі дегенді білдіреді. ... ... сөз ... ... ... сөйлем — бәрі тілдік бірлік
деп айтылып жүр. ... пен ... ... ... сөзді — лексикалық
бірлік, сөйлемді — синтаксистік бірлік деп нақтылы айту да кездеседі.
Тілдік тұлға жөніндегі нақтылы ойларды мына ... оқып ... К. ... Т. ... С. Исаев, Ә. ... ... А. И. ... В. М. Солнцев, Э. Бенвенист, А.
И. Моисеев. А. Реформатский, Р. А. Будагов, М. М. ... ... ... сөз ... ... ... ұйытқысы ретінде
маңызды рол атқарады, бірақ сөз жеке ... тіл бола ... және ... ... ... адам ойын ... ... алмайды. Әсіресе қа заө
тілінде және басқа жалғамалы тілдерде сөз ... ... ... түсу ... сөз тіркесі мен сөйлемнің құрамында ... ... ойды ... ... ... ... ел де тілейді, өзің де тілейсің,
бағың өскен соң — өзің ғаиа ... ... ... ... бір ғана "тілеу" сөзін алып қарастырсақ ол ... ... әр ... ... ... түсу ... нақтылы ойды
білліреді және сойлем құрамында ... ... ... ... ... барлық единицалардың жасалуына сөз негіз болады деп, соны
басты өлшемдердің бірі деп санаса, сөздің жасалуына басқа тұлғалар да ... ... ... ең ... ... ... ... сөйлеу
мүшелері (сөйлеу аппараты) тілдік дыбыстардың, фонемалардың жасалуына
қандай ықпал етсе, тілдік тұлғаның ең ...... де ... ... әсер ... тілдік тұлға турады проблема қаншалықты күрделі болса,
соңғы жылдары зерттеу нысаны бола бастаған ... ... ... одан да ... ... ... тіл білімінде бұл — ғылыми-теориялық
тұрғыдан аз зерттелген мәселе.
Тілдік қатынасқа ... ... ... ... сөз ... қазақ
тілін оқыту, үйрету процесінде, барлық сабақ ... ... ... тарихында кейбір тілшілер қатысымдық тұлғаларға
сөзді, ... ... ... ... тексті жатқызады (Кандииский Б.,
Наер В.)
Қатысымдық тұлға тілдік тұлғаларға қатысты болғанымен, ... ... ... ... ... ... ... тұтас қарым-қатынастық рөлімен
тікелей байланысты ерекшеліктерді қамти ... ... бір ойды ... оған ... алу, ... ... ... оның мағынасын түсіну, әр
түрді ... ... ... ... сол сияқты
мәселелермен тығыз бірліктн қарастырылады.
Демек, коммумикативтік ... ... ... сөйлеу процесімен
тікелей байлаиысты.
Тілдік тұлға мен ... ... ең ... ... ... қызметі мен қолданылу өрісіне байланысты.
Тілдік тұлғалар — адамзат тілінің сақталуы мен өмір ... ... ... ... ... ... арқылы жасалатын, фонетикалық,
лексикалық және грамматикалық қасиеттерге ие болатын танбалық сипаты бар
тілдің құрылымдық ... ... — тіл ... ... ... ететін,
белгілі бір ортамен араласу жағдайында жүзеге ... ... ... және ... қасиеті бар, ерекше деңгейге көтерілген тілдік
тұлғалардың қатысынан тұратын, қарым-қатынастық мәні бар бірліктер. ... ... ... ... қатысымдық тұлғалар тұтас ойды білдіреді.
Тілдік тұлғалар көп мағыналы бола келіп, ... ... ... тұлғалар контекстік жүйелі мағынаға ие болу арқылы нақтылы
ұғымды, ... ойды ... ... ... ... ... ... тұлғалар бір бүтін,
тұтас мазмұндық қасиетке ие болады.
Тілдік ... бір ғана ... ... ... ... ... қарым-қатынас үрдісіне, оның ішінде тілдесімге, сөйлесім ... ... ... миы мен сөйлеу аппаратының, дыбыстау
мүшелерінің қимыл-қозғалысына ... ... ... онымен коса
ойлау мен пайымдаудан адам ... ... ... әрі жеткізуге
қатысты.
Тілге және сөйлеуге қатысты тұлғаларды салыстыра отырып, ... тән ... ... келіп, біз қатысымдық тұлғалар
мынадай қасисттерге ие болу керек деп есептейміз.
1. Сана мен ойға ... ... ... ... ғана ... ... жеткізу, ақпаратты қайта ... де ие ... Ми ... ... қабылданып, қайта айналымға түсуі.
4. Белгілі бір жағдайға, ортаға байланысты жұмсалуы.
5. Тіл мен ... ... ... ... қызмет
атқаруы.
Жоғарыдағы ерекшеліктерін саралап алғаннан кейін, енді қатысымдық
тұлғаларға қандай единицалар ... ... ... ... ... орны мен ... бар ... тұлғалар:
сөз, фразеологиялық тіркестср, сөйлем және мәтін.
Мәтін яғни текст — ... ... ... ... бүтін жүйе.
Тілдік қатынастың бір бүтін тұлғасы болып табылатын мәтін адамдардың
қарым-қатынасын іс жүзіне асыратын материал ... және ... ... ойды ... тұлғасы ретінде зерттеледі.
Мәтін — ойлау, хабарлау, баяндау, қабылдау, пайымдау құбылыстарымен
байланысты, адамдар ... ... ... іске ... ... ... жүйелі тұлға.
Сөйлем — тілдік қатынастың орындалуына тікелейсебепкер ... ... ... ... ... айтайы, жеткізейін деген ойын хабарын
қабылдаушыға түсінікті етіп қана ... ... ... оның ... ... ... көрсеткіші де болып табылады.
Фразеологиялық оралымдар не тұрақты сөз тіркестері тілдік қатынаста
жұмсалатын қатысымдық ... ... ... ... тұрақты
тіркестердің біртұтас лексикалық тұлға түрінде тілдік қарым-қатынаста қол-
данылуы маңызды орын алады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ойын ... белгілі бір ұғымды көрсетумен
қымбат.
Тілдесім әрскетінде сөйлем ішінде еркін сөз тіркестері де, тұрақты сөз
тіркестері де ... ... ... сөз ... ... ... қатарында пайдаланылса, еркін сөз тіркестері оған кірмейді. Сол
себепті тілдік қатынаста оларды бір-бірімен ажырата қолдануға тура ... ... ... ... ... болатыон және
тілдік қарым-қатынаста аса маңызды орын алатын ... ...... ... дағ грамматикалық жағынан да, сөзжасам
тұрғысынан да жан-жақты зерттеліп келе жатқан тілдік тұлға.
Сөзді қатысым ... ... ... негізінен, оның
сөйлеу мен сөйлесуге байланысты ерекшеліктеріне аударуға тура келеді. Мұнда
ол адамдардың тілдік қарым-қатынасында ... ... ... негіз
болатын, өзара түсінісуге мүмкіндік жасайтын қатысымдық ... ... ... басты-басты ерекшеліктерін сөз ете келіп, лиигвист ғалымдардың
көпшілігі сөздің сөйлеу процесіне қатысты түрліше ... ... ... ... ... ... Мысалы: А. А. Леонтьев бұл
туралы: "Именно слово является минимальной функциональной едииицей речевого
восприятия"— (76.185) десе, тура осы ... II. В. ... айна ... ... ... считать слово минималбнойі функциоиальной
единицей речевой деятельности вообще" — дейді.
Сөздің негізгі екі ... ... мен ... яғни ... ... ... да қатысымдық процесте түрліше қарастырылады.
Сөз белгілі бір контекст құрамында ғана нақтылы мағынаны білдіріп,
өзіндік ... ... ... ғана ие ... ... пікірді
жақтаушылар: Г. Штейнталь, К. Фосслер, Ж.Вандриев, С. Шауман т.б.
Пайдаланылған әдебиеттер:
Ф. Оразбаева «Тілдік қатынас»
«Сөздік ... -2005 ж»

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XIV-XV ғасырлардағы қыпшақ антропонимдері30 бет
Кәсіби қазақ тілінің маңызы мен міндеттері5 бет
Маманның сөз сөйлеу ерекшеліктері. Маманның сөз сөйлеу мәдениеті. Белгілі кәсіби топтағы адамның дресс-коды6 бет
Саттар Ерубаевтың шығармашылық мұрасындағы адамгершілік тәрбиесінің педагогикалық негіздері (тарихи бағыт)30 бет
Стилистика және оның проблемасы4 бет
Үш тұғырлы тілдің ұшпағы11 бет
Алғашқы мерзімді баспасөз тіліндегі кірме сөздер26 бет
Қазақ, ағылшын және орыс тілдеріндегі жаргон сөздер4 бет
Алаш философиясы әлем қазақтары мәдениеті контексінде4 бет
"Lиаспора" сөзінің хатқа түсу тарихы мен "диаспора", "этнос" терминдерін қолдану аясы22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь