Оқу үлгерімі төмен оқушылар туралы жалпы түсінік

Психолог ғалым А.М.Гельмонт оқудағы үлгермеушілік себептерді оның категорияларына байланысты бөлуді міндет етіп қойған. Ол оқу пәндерінің саны мен үлгермеушілік тұрақтылығына байланысты үлгермеушіліктің 3 түрін бөліп көрсеткен.
1. Жалпы және тұрақты үлгермеушілік - ұзақ уақыт бойы барлық немесе көптеген пәннен үлгермеу.
2. Жекелеген, бірақ салыстырмалы тұрақты үлгермеушілік – бұл бір немесе екі үш қиын пәндерден үлгермеу.
3. Эпизодтық тұрғыдағы үлгермеушілік – бірде жеңіл пәннен бірде екінші пәннен үлгермей қалу.
I категория себептері ретінде: оқушының алдыңғы дайындығының төменгідеңгейі әр түрлі себептерге байланысты қолайсыз жағдайлар (дене кемістіктері, ауру, тұрмыс жағдайының нашарлығы, ата-ананың қамқорлығының жоқтығы); оқушы тәрбиесінің жетіспеушілігі (жалқаулық, тәртіпсіздік); ақыл – ойының дамуының әлсіздігі.
II категория алдыңғы сыныптардағы кемшіліктер, оқылатын пәнге деген оқушының қызығушылығының жетіспеушілігі, оқудағы қиындықтарды жеңуде ерік әлсіздігі;
III категория дұрыс оқытпау, оқудағы бақылаусыздық, сабаққа дұрыс қатыспау, сабақтағы зейінсіздік, үй тапсырмаларын жүйелі орындамау.
Психологиялық процестерінің ерекшеліктеріне тән үлгермеушіліктің психологиялық типологиясын Н.И. Мурачкевский ұсынған: бұл жағдайда ол негіз етіп келесі қасиеттерді алған:
1. Ойлау қасиеті
2. Жеке адамның бағыттылығы.
Оқу үлгерімін тежейтін қиындықтар мен кедергілер
Оқу үлгерімін тежейтін себептер өте көп, олардың ішінен негізгі жеті кедергіні атап өту орынды.
1. Іс-әрекеттің табиғи қарқыны.
2. Регресс.
3. Антиципация.
4. Артикуляция.
5. Көрудің кеңістігі.
6. Зейіннің деңгейі.
7. Жады.
Аталған себептердің әрқайсысы оқу қарқынына әсер етеді.
1. Іс-әрекеттің табиғи қарқыны.
Іс-әрекеттің табиғи қарқыны адамның темпераментін құраушы қасиет болып табылады. Бұл қасиет басқа да туа біткен қасиеттер сияқты тұрақтылық танытып, ұзақ уақыт бойы өзгеріссіз сақталады. Іс – әрекеттің қарқыны – бұл зейін, ойлау, қабылдау, елестету психикалық процестері жұмыс істейтін жылдамдық. Бұл – адамның белгілі бір уақыт ішінде орындайтын түрлі операциялар, іс – қимыл қозғалыстарының мөлшері. Сөйтіп қарқын туа біткен қасиет бола тұрып, адамның қаншалықты тез жұмыс жасайтынын, есте сақтайтынын, ойлайтынын, оқитынын анықтайды. Егер бала берілген уақыт ішінде қажетті мөлшерді оқи алмаса, оның табиғи қарқынын анықтау қажет. Бұны арнайы психологиялық тесттің көмегімен жүргізуге болады.
1.Ж.Б.Қоянбаев, Р.М.Қоянбаев. Педагогика. А., 2002 ж.
2.Т.А.Ильина. Педагогика. “Мектеп” баспасы, А., 1977 ж.
3.С.Бержанов. Педагогика тарихы.
4.Ыбырай Алтынсарыин тағлымы. А., “Жазушы” баспасы, 1991 ж.
5.Қазақтың тәлімдік ой-пікір антологиясы. А., “Рауан” баспасы. 1994 ж.
        
        Қазақстан Республикасының Ғылым және Білім Министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы Мемлекеттік Университеті
СӨЖ
Тақырыбы: Оқу үлгерімі төмен оқушылар туралы ... ... ... ... Биназарова Ж
Пх-215
Семей - 2015 ж
Психолог ғалым А.М.Гельмонт оқудағы үлгермеушілік ... оның ... ... ... ... етіп ... Ол оқу пәндерінің саны мен үлгермеушілік тұрақтылығына байланысты үлгермеушіліктің 3 түрін бөліп көрсеткен. 1. Жалпы және ... ... - ұзақ ... бойы ... ... ... пәннен үлгермеу. 2. Жекелеген, бірақ салыстырмалы тұрақты үлгермеушілік - бұл бір немесе екі үш қиын пәндерден үлгермеу. 3. ... ... ... - ... жеңіл пәннен бірде екінші пәннен үлгермей қалу. I категория себептері ретінде: ... ... ... ... әр ... ... байланысты қолайсыз жағдайлар (дене кемістіктері, ауру, тұрмыс жағдайының нашарлығы, ... ... ... ... тәрбиесінің жетіспеушілігі (жалқаулық, тәртіпсіздік); ақыл - ... ... ... II ... алдыңғы сыныптардағы кемшіліктер, оқылатын пәнге деген оқушының қызығушылығының жетіспеушілігі, оқудағы қиындықтарды жеңуде ерік әлсіздігі; III категория дұрыс оқытпау, ... ... ... ... қатыспау, сабақтағы зейінсіздік, үй тапсырмаларын жүйелі орындамау. Психологиялық процестерінің ... тән ... ... ... Н.И. Мурачкевский ұсынған: бұл жағдайда ол негіз етіп келесі қасиеттерді алған: 1. Ойлау ... 2. Жеке ... ... Оқу ... тежейтін қиындықтар мен кедергілер Оқу үлгерімін тежейтін себептер өте көп, олардың ішінен негізгі жеті кедергіні атап өту ... 1. ... ... ... 2. ... 3. ... 4. ... 5. Көрудің кеңістігі. 6. Зейіннің деңгейі. 7. Жады. Аталған себептердің әрқайсысы оқу ... әсер ... 1. ... ... қарқыны. Іс-әрекеттің табиғи қарқыны адамның темпераментін құраушы қасиет болып табылады. Бұл қасиет ... да туа ... ... сияқты тұрақтылық танытып, ұзақ уақыт бойы өзгеріссіз сақталады. Іс - әрекеттің қарқыны - бұл ... ... ... ... психикалық процестері жұмыс істейтін жылдамдық. Бұл - ... ... бір ... ... ... ... операциялар, іс - қимыл қозғалыстарының мөлшері. Сөйтіп қарқын туа біткен қасиет бола тұрып, адамның қаншалықты тез жұмыс ... есте ... ... ... ... Егер бала ... уақыт ішінде қажетті мөлшерді оқи алмаса, оның табиғи қарқынын анықтау қажет. Бұны арнайы психологиялық тесттің көмегімен жүргізуге болады. 2. Регресс. ... - бұл ... ... оқу кезіндегі көздің қайта оралу қозғалысы. Бұл өте ... ... ... Егер оқу ... ... көзі қайталап оқу үшін жиі-жиі артқа орала берсе немесе ол бір жолдағы сөздерді түсіну үшін ... оқи ... онда ... бала ... ... бұл тәсілінде регрестің бар болғаны. Регрестің болу себептері: 1. Мәтіннің қиын болып көрінуі 2. ... ... 3. ... Адамдар оқып отырып көптеген сөздің аяғын оқымайды. Яғни, ол сөздің мағынасын оқымай тұрып алдын-ала түсіне қояды. Мәтіннің әрі ... ... ... бұл ... ... деп ... Бұл келешекті алдын-ала психологиялық тұрғыда болжайтын процесс. Егер ... ... ... ... қабілеті дамымаса, онда оған әр сөзді аяғына дейін оқуға тура келеді. 4. ... Оқу ... ... келесі себеп - сөйлеу мәнеріндегі артикуляциялық аппараттың бұзылуы. Дыбысты дұрыс айтпайтын балаларға өте қиын. ... ... анық емес және ... Баланың тілі, ерні астыңғы жағы бір дыбыстан, екінші дыбысқа ауысқанда, бір-бірімен келісімді қозғалыста ... Бұл ... ... бір бөлігі дауыстап оқуда , сөйлеуде қиналады. Бұндай балалар ерекше назар аудару ... ... 5. Көру ... ... ... ... ... оқып отырған адамның көзі екі жағдайда болады.1. Бір ... көз ... ... 2. ... ... ... (қозғалыс) Адамның ақпаратты қабылдау жылдамдығы, көз тоқтатқан кездегі ақпарат көлеміне байланысты болады. Жылдам оқитын адам мен баяу ... ... ... айырмашылық көз қозғалысының жылдамдығына емес, көз тоқтату мезетіндегі қабылданған ақпараттың ... 6. ... ... ұйымдастыру Оқу кезіндегі зейін адамның басқада іс-әрекеттері сияқты маңызды роль атқарады. Өз ойын ... ... ... жұмыстың нәтижесіне әсер етеді. Көп жағдайда бастауыш сынып оқушыларына берілген ақпараттың қызықсыздығы баланың зейінін тұрақсыздандырады. Мұны мұғалімдер біледі. Сондықтан да өз ... ... ... ... үшін ... ... дамытуға әр түрлі жаттығулар мен тәсілдер пайдаланады. Егер баланың зейіні тұрақсыз болса, қиынырақ жаттығуды орындауда қиналса, онда оған ... ... ... - ... ... ... ... арнайы жаттығуларды қолдану; - Баланың қабілетін, ынтасын, ілтипатын дамытатын ... ... ... 7. Жады ... ... ... ... есту. Бала жадының типін қалай анықтауға болады? ... бала ... ... ... ... өзінің іштей оқығанда жақсы түсінетіндігін аңғарады. Өзіне қажет мәтін жолын, оның бетін, қандай үлгімен жазылғанын есіне тез сақтап, ... ... ... Бұл ... көру жады ... ... бала дауыстап оқығанда немесе сіздің оқығаныңызды тыңдаған кезде тез қабылдаса, ол балада есту ... ... ... ... ... ... Егер бала ... жазып, салу арқылы жадына сақтаса, ол балада моторикалық жады жақсы дамыған.Көру арқылы жадына сақтау қабілеті төмен балалармен ... ... ... ... Ал ... жазу үшін ... жазу ... білуі қажет. Осыған байланысты баладағы көру арқылы жадыны сақтау қабілетін суретті көрнекіліктер арқылы дамытуға болады.Оқушының ... тағы бір ... ... ... ерекшеліктерін жатқызуға болады. Сондай себептерге отбасындағы ұрыс жанжалдар, дөрекі қарым-қатынастар, ата-ананың ажырасуы, олардың қоғамға жат қылықтары жатады. Ата-аналардың ... және ... ... салғырт қарауы, тәрбеиедегі қателіктері, балаларына д.рыс көмек бере алмауы да ... ... ... ... ... Оқудағы артта қалып қойған балаларға ата-аналардың көңіл аударуы, кқмегі, аяулары, ал қабілетті ... ... ... ... ... болу керектігі өте маңызды екендігі белгілі болып отыр. ... ... ... ... және ... ... танытады, бірақ ол негізінен тек бағаларын білумен шектеледі. Баланың адам ретінде, қоғамның белсенді мүшесі ретінде өсіп ... ... ... пен ... ... ... екендігі кейінге ығыстырылады, балаларынан мектепте қызықтар болғандығы жөнінде, қандай жаңа нәрселер білді, қандай жетістіктерге жеткендігі туралы, өз ... ... және ... көңілі толғандығы жөнінде сұрамайды. Ата-аналары балаларының оқудағы ... ... жете ... ... олар ... сапалы жағын көре алмайды. Ата-аналар көбінесе балаларын ең жақсы, қабілетті оқушы ретінде көргісі келеді, бірақ сәтсіздіктерін ... , т.с.с ... ... ... Кейде ата-аналар істің мән жайына бармай мұғалімдерге кнә тағуға ғана келеді. Сонымен, баланың оқу іс-әрекетіне зейінін шоғырландыра алмауы, алаңғасарлығы тек қана ми ... ... ... ... оқу мотивациясының жеткіліксіздігінен емес, ол отбасындағы маңызды адамдардың ... ... де ... ... жаңа ... ... мән ... оларға қызығушылық танытпауы. Ал, бала соларға еліктеп, солардың қылықтарын қайталап, солар сияқты өздерін ұстайды.
Үлгермеушіліктердің жіктелуі.
Ойлау қабілеті төмен, бірақ сабаққа ... ... ... ... сабаққа деген ынтасы жоқ .Сонымен, үлгермеуші оқушылардың психологиялық ерекшеліктерін сипаттай келе, үлгермеушіліктің негізінде жатқан психологиялық ... ... 5 ... ... болады. 1 топ - жүйке жүйесіндегі жекедара психикалық ерекшеліктер: 2 топ - ... ... ... 3 топ - ... ... дамуындағы кемшіліктер; 4 топ - өзін-өзі бағалау мен талаптану деңгейінің теңсіздігі; 5 топ - ... ... ... ... ... -тыңдамауы - білім қателері. 1 Оқушының ағза ерекшелігі. 2 Оқушының тұлға ерекшелігі. 3 Жағдайы. 4 Мектептің тазалық ... ... ... ... ... ... жағдайы. Мектептің мақсаты: оқушыны сақтау. Кімді оқыту? Қалай оқыту? Неге үйрету? Үлгерімі ... ... ... - ... ... - ... жоқтығы - ұйымдастыру қабілеттері қалыптаспаған - оқушыға жеке көмек - ата-анадан көмек жоқ - сабақты себепсіз босату Ақыл-ойының төмен деңгейі. ... - ... ... - ... ... - қатынас құра алмайды - мәтінмен жұмыс масай алмау - негізін таба алмайды - тыңдай алмауы. Даму қызығушылығының жоқтығы: - бала ... ... - бос ... ... - ... ... жоқ - түсінбеушілік: сыныптастарымен мұғалімдерімен Қызығушылығы төмен: - сөгіс әсер етпейді - көмек қажет - қиынды алдымен - ... ... ... - қайталау. 1 Уақыт беру. 2 Жауабы жазбаша түрде. 3 Бөліп беру 4 Үйге көмек 5 ... ... 6 ... уақыт беру 7 Өзі тексерсін 8 Жақсы баға ... ... ... тексеру -үлгі - көмек -тапсырманың үш түрі. -жеке дифферинцировалық тапсырма. Дифференциалды оқыту бұл сабақтың барлық этаптарында кездеседі: - ... ... - үй ... ... ... - ... ... жасаған кезде - кеспе-карточкалар - ақпарат-карточкалар. Барлық оқушылар сабақтың мақсатын ашу үшін өзінің ... ... ... ... Мұғалім тек қана бағыттаушы ретінде рөл атқарады. Қазір өте жақсы ... туып ... - ... ... ... ... ... өзінің керектігін сезінеді. - жан-жақты көмектесу. Топпен жұмыс жүргізуде оқушы екі кезеңмен бағаланады: - ... ... - ... ... ... ... нығайту үшін сабақтың түрлендіруіне ықпал етеді:
Оқушы үлгермеушілігінің себептері:
* Жекелеген мұғалімдердің сабақтарының сапасыздығы, жаңа материалды тиісінше ... ... ... ... ... жүруі, оқушы білімін есепке алудың болмауы, мұғалімнің тиісті дәрежеде талап етпеуі;
* Үй ... ... ... ... ... және тыңғылықты тексерудің болмауы;
* Мұғалімдердің өз оқушыларын дұрыс білмеуі, жеке ... ... ... ... ... алмауы;
* Тәрбие жұмысындағы олқылықтар, оқушылардың сабақтағы нашар тәртібі, өз міндеттерін саналы ... ... ... ... ... ... бұзушыларға уақтылы және тиісті шара қолданбауы;
* Бағалаудағы біржақтылық;
* ... мен ... ... ... ...
* ... жиі қалуы;
* Оқушының ауырып қалуы.
Үлгерімі төмен оқушыларды 3 топқа бөлуге болады: :: Барлық пәндерден үлгермейтін ... :: ... ... ұзақ ... бойы ... оқушылар :: Кей кезде үлгермейтін оқушылар . Үлгермеушіліктің бірнеше себептерін анықтау: :: Үлгермеудің негізгі себептерінің бірі - ... ... ... ынтаның, зейіннің жоқтығы. Егер бұл сапалар отбасында қалыптаспаса , онда балаға ... оқу ... ... :: Екінші себеп - білімнің жүйесіздігі, жауапкершіліктің төмендігі. Оқушы бұрынғы оқу ... ... ... ... ... онда ... ... қабілеті жеткіліксіз болады. Әдетте мұндай оқушылармен жеке жұмыстар жүргізіліп, оларға ... ... :: ... ... - ... ... белгілерді бөле алмау, негізгі мен негізгі емес мәселелерді ажырата алмау, оқушылардың жаттап оқып, ... есте ... ... ... ... абстрактілі ойларын дамыту үшін талдауға,қорытындылауға жаттығулар беріледі. :: Төртінші себеп - пәнге деген қызығушылығының жоқтығы. Нәтижесінде ... ... ... деген ықыласы төмендейді. Оқушыларға талап қою, құрметтеу, оқушының жеке тұлғалық сапаларын ... ... ... оның оқу ... ... етіп, кемшіліктерін түзетуге ықпал етеді. :: Бесінші себеп - ... ... ... жағдай, құрбыларымен тіл табыса алмауы. Осы себептерді ескере ... ... ... ... ... мақсатында сынып оқушыларына психологиялық диагностика жүргізіледі. Баланың қабілетін диагностикалау үшін 10 түрлі тапсырманы алуға болады.
Пайдаланылған әдебиетер:
1.Ж.Б.Қоянбаев, Р.М.Қоянбаев. Педагогика. А., 2002 ... ... ... ... А., 1977 ... ... тарихы.
4.Ыбырай Алтынсарыин тағлымы. А., "Жазушы" баспасы, 1991 ж.
5.Қазақтың тәлімдік ой-пікір антологиясы. А., ... ... 1994 ж.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Үлгерімі төмен кіші мектеп жасындағы балалардың ерікті мінез құлығын зерттеу45 бет
Қиын оқушыға психологиялық мінездеме6 бет
Бастауыш сыныпта оқытудың мәні мен мазмұны46 бет
"Қазақстандағы және дамыған мемлекеттердегі тұтыну себетін, күнкөріс минимумын, ең төменгі еңбекақыны талдау"4 бет
«Коммерциялық банктердің несиелік тәуекелін бағалау және төмендету жолдары»67 бет
«кәсіпорын өнімінің өзіндік құнын төмендетуді экономикалық ынталандыру»49 бет
Алматы қаласы Гоголь көшесі бойындағы жол-көлік оқиғаларын төмендету бойынша іс-шаралар жасау96 бет
Аридтену үрдісінің Сырдария өзенінің төменгі ағысындағы топырақтардың шөлденуіне әсері66 бет
Ароматты қатары бар нитроқосылысты жарылғыш заттың (ЖЗ) көмір кенішіндегі метанға қауіпті аудандарының өртке қауіптілігін төмендету37 бет
Банктік тәуекелдерді төмендету әдістері57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь