ҚР инфляцияға қарсы мемлекеттік саясаты

Инфляцияның мәні, тарихы және пайда болу себептері.
Инфляцияны реттеу және ақша айналымын тұрақтандыру әдістері.
Инфляцияның түрлері.
Қазақстандағы инфляция жағдайы және оның салдары.
Қазақстандағы инфляцияға қарсы мемлекеттік саясат
Қорытынды
Экономикалық құбылыс ретінде инфляция көптен бері өмір сүріп келеді. Оны тіпті ақшаның шығуымен бірге пайда болды әрі ақшаның қызметімен тығыз байланысты деп саналады.
ИНФЛЯЦИЯ термині (латын сөзінен шыққан – кебіну, ісіну) ақша айналысына қатысты XIX ғасырдың орта шенінде пайда болды .
Инфляция дәстүрлі ең жалпы анықтамасы – тауар айналымының қажеттілігімен салыстырғанда айналыс сферасының артық қағаз ақша массасымен лықа толып кетуі, олардың құнсыздануы және соның нәтижесі ретінде – тауарлар мен қызметкерлер бағаның өсуі, ақшаның сатып алуға жарамдылығының төмендеп кетуі. Инфляция кезінде қоғамдық өндіріс процесінің алшақтарына және артық көп ақшаның шығарылуына байланысты ақша айналысының заңы бұзылды.
Инфляция – ақша жүйесінің дағдарысты жай-күйі.
Ақшаның құнсыздануына мына факторлар себепші болады;
Айналысқа ақшаның артық шығуы
Қолайсыз төлем балансы
Үкіметке сенімнің жоғалуы
Инфляцияның көріну нысандары;
Тауарлар мен қызметкерлерге бағаның өсуі, оның үстінде бір қалыпты емес өсуі, мұның өзі ақшаның құнсыздануына, оның сатып алу жарамдылығының төмендеуіне ұрындырады;
Ұлттық ақша бірлігіне қатысты бағамның төмендеуі;
Ұлттық ақша бірлігінде көрінетін алтынның бағасының көрінуі.
Инфляциялық процестің қуаттылығы бағалауды және инфляцияның түрлерін мынандай критерийлер бойынша ажыратылады:
-Баяу-баға жылына 10 пайызға өскенде.
-өшірмелі-баға 100 пайыз шегінде өскенде
-әсіре –баға жүздеген пайызға өскенде
Инфляцияның нәтижелерін қысқаша атап өтейін:
Инфляция еңбек ету ынтасын азайтады,
Бағаның өсу шарттары кезінде, халықтың әлеуметтік дифференциялауын күшейтеді
Жиналу қаблетін азайтады, ликвидті формадағы жинаулар қысқарылады,олар натуралды түрге айналады, жинау және жұмсау қатынасы тұтыну жағына қарай жылжиды.
Ұлттық табыстың тепе-тең емес өсуі халықтың шын табысының төмендеуіне әкеліп соқтырады. Инфляциямен басқару эканомикалық және ақша-несие саясатының ең басты қиыншылығы болып табылады. Сонымен қатар инфляцияның көп қырлы, көп факторлы мінезін қарастыру керек. Оның негізінде тек монетарлық қана емес, сонымен біргеде басқа факторлар кіреді. Мемлекеттік шығындар толық мағынасындағы қысқарылуы, ақша эммиссясының бірте-бірте таратылуы кең көлемдегі антиинфлияциялық шараларды өткізуді талап етеді.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
СӨЖ
Тақырыбы: ҚР ... ... ... Биболат
Орындаған:Абдрахова А.А
Семей 2015
Жоспары:
Инфляцияның мәні, тарихы және пайда болу ... ... және ақша ... ... ... ... ... жағдайы және оның салдары.
Қазақстандағы инфляцияға қарсы мемлекеттік саясат
Қорытынды
Инфляцияның мәні, тарихы және пайда болу ... ... ... ... ... бері өмір ... келеді. Оны
тіпті ақшаның шығуымен бірге пайда болды әрі ақшаның қызметімен ... деп ... ... ... ... шыққан – кебіну, ісіну) ақша айналысына
қатысты XIX ғасырдың орта шенінде ... ... ... ... ең ... ...... айналымының қажеттілігімен
салыстырғанда айналыс сферасының артық қағаз ақша массасымен лықа толып
кетуі, олардың құнсыздануы және соның нәтижесі ретінде – тауарлар мен
қызметкерлер ... ... ... ... ... ... ... Инфляция кезінде қоғамдық өндіріс процесінің алшақтарына және артық
көп ақшаның шығарылуына байланысты ақша айналысының заңы бұзылды.
Инфляция – ақша ... ... ... ... мына ... себепші болады;
Айналысқа ақшаның артық шығуы
Қолайсыз төлем балансы
Үкіметке сенімнің жоғалуы
Инфляцияның көріну нысандары;
Тауарлар мен қызметкерлерге бағаның өсуі, оның үстінде бір қалыпты емес
өсуі, ... өзі ... ... оның ... алу жарамдылығының
төмендеуіне ұрындырады;
Ұлттық ақша бірлігіне қатысты бағамның төмендеуі;
Ұлттық ақша бірлігінде көрінетін алтынның бағасының көрінуі.
Инфляциялық процестің қуаттылығы бағалауды және инфляцияның ... ... ... ... жылына 10 пайызға өскенде.
-өшірмелі-баға 100 пайыз шегінде ... ... ... ... ... ... қысқаша атап өтейін:
Инфляция еңбек ету ынтасын азайтады,
Бағаның өсу шарттары ... ... ... ... ... ... ликвидті формадағы жинаулар қысқарылады,олар
натуралды түрге айналады, жинау және жұмсау ... ... ... ... ... ... емес өсуі халықтың шын табысының төмендеуіне
әкеліп соқтырады. Инфляциямен басқару эканомикалық және ақша-несие
саясатының ең басты қиыншылығы ... ... ... қатар инфляцияның
көп қырлы, көп факторлы мінезін қарастыру керек. Оның негізінде тек
монетарлық қана ... ... ... ... ... кіреді. Мемлекеттік
шығындар толық мағынасындағы қысқарылуы, ақша эммиссясының бірте-бірте
таратылуы кең көлемдегі антиинфлияциялық шараларды өткізуді талап етеді.
Солардың ішінде өндірістік стабилизация мен ... ... ... ... ... курсының өзгеруі.
Экономикасы ауыспалы мемлекеттерде инфляциялық процестер өсу темпімен
өзгереді. Осы өзгерістер инфляцияның ең ауыр, әрі басқарылмайтын қасиеті.
Қазақстан ... ... ... жолдауында былай деп кеткен:
«Ақша – кредит саясатының негізгі мақсаты –инфляцияны тежеуді қамтамассыз
ету. Бұл мақсатқа жету ... ... ... банк пен ... ... ... сол үшін ... өкілеттіктер мен құралдар бар».
2007 жылдың аяғы мен 2008 жылдың басында ҚР тоқырау болды.Бұл ... ... ... ... ... бір сәтте өсіп кеткені. Мұндай
жағдай әлемдік рынокта болып ... ... ... да әсер ... ... Міне осы жағдайда Қазақстан бірнеше шаралар қолданып инфляция
деңгейін төмендетті. Алдыңғы жылы инфляция ... 8,4 ... ... ал
сол дағдарыс кезінде 80,2 пайызды құраған.
Инфляцияның өрістеп, күшеюі эканомикалық және қарама-қайшылықтарды
асқындырып жіберетіндігінен мемлекет инфляцияны жою және ақша ... ... ... ... ... ... мемлекет іс-қимылының екі нұсқасы болады:
1. Бейімделу саясат жүргізу немесе инфляцияға ... бұл ... ... ... мен ... ... мерзімде жобаларды
өткізеді.
2. Инфляцияны төмендету немесе басу жөнініде инфляцияға қарсы шаралардың
кешенін жүргізу.
Инфляцияны реттеу және ақша ... ... ... ... 1861-65 ... ... ... кезінде пайда болған.
Алайда, инфляция құбылысының өзі айналымға ақша енгізумен байланысты ежелгі
Рим мен Ежелгі Қытайда ... ... ... мен ... ақша ... ... өйткені олар артық болған жағдайда қазынаға салынып, ал
қажеттілік туған кезде қазынадан айналымға келіп түседі. Осылайша, ақша
айналымы өзін - өзін реттей ... ... ... ақша ... ... ақша көрсеткіштері, нақты ақша өкілдері айналымында міндетті түрде
инфляция болады. Инфляция мәселесі барлық елдерде болады және ол ... ... ... ... ... ... инфляция – тек қана
қағаз ақшаның айналымына тән, айналым ... ... ... ... ... ақша мен ... шамада толып кетуі, олардың бағасының
төмендеуі және тауарлар мен қызметтер бағаларының ... ... ... ... ... ... мән ... әлеуметтік –
экономикалық феномент. Инфляция – табиғи апаттар мен қоғам сіліністерінің
жиі серігі.
Инфляцияның әлеуметтік және экономикалық ... оған ... ... бірлігі бір экономикалық саясат жүргізуге мәжбүр етеді.
Инфляцияға ... ... ... оның екі ... ... жөн. ... ... бюджеттік саясатты жақтайды, мемлекеттік шығыстар мен
салықтарды икемді пайдаланып, төлеу қабілеті бар сұранысқа ықпал жасайды.
Инфляциялық артық сұраныс ... ... өз ... ... салықтар
деңгейін жоғарлатады. Нәтижесінде сұраныс қысқарады, инфляцияның қарқыны
төмендейді, алайда, солармен бірге өндіріс те ... ... пен ... ... ... ... саны өседі. Бұл
инфляцияны тежеудің қоғамдық бағасы.
Экономиканың құлдырауы кезінде сұранысты ұлғайту үшін арнайы ... ... Егер ... ... болса, мемлекеттік
қаржыландыру бағдарламасы жүзеге асырылады, салықтардың деңгейі
төмендетіледі. Төмен деңгейлі салықтар ең алдымен ... аз ... ... олар ... ... ... ... қызмет көрсетулерге
және тұтұну тауарларына сұранысты ұлғайтады.
Инфляциямен күресу және ... ... ... ... ... тұрақтандырудың қажетті элементі болып табылады.Инфляцияға
қарсы стратегия ақша-кредит, бюджеттік, радикалды ақша реформаларын
өткізгенге дейін салықтық шаралардың кең ... ... ... ... «үрлеп шығару» деген мағына береді) саясаты
ақша жиынының, ... ... ... ... ... ... ... қолданылады,мемлекеттің бақылауымен
жалақылармен бағалардың өсу қарқынының үйлесімімен келісімін анықтап
көрсетеді.
-Инфляцияға ... ... ... ... ... және осы ... ... уақытында халық шаруашылығындағы басымдылықтарға байланысты
таңдалады.
-Қазақстан экономиканы реформалау, орталықтандырылған тәртіптен директивті
нарықтық экономикаға өту кезеңінде инфляцияның ... ... ... ... ... және инфляцияны шектеуге ақша реформалары да
бағытталған.
Қазақстандағы 1993 жылғы ақша реформасы.
Ақша реформасы валюталардың ... ақша ... ... ... ... мемлекет жүргізетін ақша жүйесінің жаңғыртылуын
көрсетеді. Әлемдік тәжірибеде ақша ... ... ... және ... ... ... қамтиды.
Латынның «nullificatio» сөзінен нуллификация шығады және ол «жою» деген
мағынаны ... ... ... ... ... ... ақша ... жойылып, оның орнына жаңалары негізілді.
Девальвация латынша «de»-төмендеу, «valko»- тұрмын дейтін сөздерден
туындайды.
Ревальвация латынша «re»-жаңару және «valko»- тұрмын дейтін сөздерден
туындайды.
Латынның «denominatio» сөзін ... ... ... ... ... және ... ... жаңа ақша бірліктеріне ауыстыру жолымен
ақша белгілерінің көрсетулі құнын ірілендіруді көрсетеді.
2003 жылдың 15 қарашада Қазақстанның ұлттық ... ... 10 ... ... Бұл ... ... ол дүнйежүзілік ақшалардың ортасынан өзінің
елеулі орнын алды.
Теңге- біздің экономикамыздың күре тамыры, оның күйі экономикамыздың
жағдайын толық сипаттайды. 10 жылдан ... ... ... ... ... басқа валюталардың жүзден астам жыл өткен жолын өтіп тұрақтанды,
барлық елдер мойындады.
Инфляцияның түрлері.
Соңғы кездерге дейін дүниежүзілік шаруашылықта инфляция, әдетте, төтенше
жағдайларға байланысты ... ... еді. ... соғыс жылдарында
мемлекеттер әскери шығындарын жабу үшінкөп көлемде ... ... ... ... ... ... бірқатар елдердің экономикасы үшін ол ұдайы
өндірістің тұрақты факторына айналды.
Шет ел мамандары инфляцияның өту ... ... оны үш ... бөледі:
а) баяу немесе сұлама инфляция, б) қарқынды инфляция , в) ... ... ... ... баға жай өседі де, ақша негізінде өз құнын сақтап
қалады. Қарқынды инфляция кезінде баға жылына 10-20 дан 200%-ке дейін
өседі. Ал ұшқыр ... ... ... саны мен баға ... 1000%-тен жоғары. Баға мен жалақының арасы алшақтап, бай
адамдардың (өсу қарқыны айналымдағы ақша ... ) да ... ... ... ел ... болатын инфляцияның тепе-теңдік формаларына байланысты
инфляциясы ашық және Басылыңқы деп бөледі. Еркін баға ... тән ашық ... ... ... мен ... ... ... көрінеді.
Жасырын инфляция деп аталатын басылыңқы инфляция реттелмелі бағалар
қолданылатын экономикаға тән, ол ... ... , ... сапасының
нашарлауында, амалсыздап ақша жинақтауда, бартерлік айырбастың дамуында
көрінеді ... ... өнім ... ... ақшаның амалсыз жиналуымен,
астыртып экономиканың, бартерлік келісімнің дамуымен көрінеді.
Инфляция күтілетін және ... ... ... ... – бұл ... бір ... ... инфляция.
Күтілмеген инфляция – бұл кенеттен өсуімен сипатталады. Бұл ақша
айналымына, салық жүйесіне нұсқан келтіреді.
Шетелдік экономистер сұраным мен ұсынымға байланысты ... екі ... ... ... өндіріс шығындарының өсуінің немесе жиынтық ұсынымның азаюының
нәтижесінде болатын инфляция.
Сонымен, инфляция көрінісінің келесі түрлері мен формалары болады:
1.Бағаның өсу ... ... Баяу ... – бағалар өсуінің орташа жылдық қарқыны он пайыздан төмен
болғанда, бағалардың біртіндеп ұзақ өсумен сипатталатын инфляция.
- Орташа ... – баға ... ... ... ... 10-50 пайызды
құрағанда, баға өсуінің секірмелі түріндегі инфляция.
- Қарқынды инфляция – бағалар өсуінің өте жоғары қарқынды инфляцияы,
бағалардың өсуі ... жүз ... ... ... болу ... ... ... инфляция - «әкімшлікті» басқарулы бағалардан туындаған бағаның
өсуі мен пайда болатын инфляция.
- Шығын инфляциясы – ресурстар мен өһндіріс факторларына бағаның өсуі ... ... ... ... ... шығынлар мен тауарлардың
бағалары өседі.
- Сұраным инфляциясы – ... ... ... көп ... мен, ... мен ... ... қарағанда халық пен мекемелердің жиынтық
табыстарының тез артуынан туындайтын инфляция.
- Ұсыным инфляциясы - өндірісті к ресурстарды толық пайдаланбаған жағдайда
өнджіріс шығындарының өсуі мен ... ... ... ... ... ...... факторлар әрекетінен туындаған инфляция.
- Кредиттік инфляция – шамадан тыс кредиттік экспансиядан туындаған
инфляция.
3. Инфляция формаларының көрінісі бойынша.
- Ашық, яғни ... мен ... ... ... ... өсу ... ... Жасырын – мемлекеттің бағаларды бұрынғы деңгейде ұстау ұмтылысымен қоса
жүретін тауар тапшылығынан туындаған ... даму ... және оның ... даму факторлары әр-түрлі, олар ішкі және сыртқы, ... ... емес ... ... ... ... ... туындаған инфляция
сұраныс инфляциясын, ал ақшалай емес- шығын инфляциясын ... ... де ішкі ... ... ... ... ... тапшылығы, ақша белгілерінің эмиссиясы, мемлекеттік қарыздың өсуі
т.б жатады. Ақшалай емес факторларға жұмыс өнімділігінің ... ... ... ... ... ... жатады.
Инфляция факторларын былайша топтаймыз:
-ұдайы өндірістік факторлар: тауарлардың өндірісінің тоқырауы немесе
өндіріс көлемінің азаюы жағдайында пайда болды.
-қазыналық ... ақша ... ... ... тапшылықты жабу,
жанама салықтардың өсуі.
-ақшалай факторлар-ұлттық валютаның валюталық бағамының құлдырауы үнемі
сипат алып отырады.
-сыртқы факторларға- экспорттың артуынан шетел ... ... ... ... және оның ... ... ... Қазақстан Республикасында жасырын инфляция орын алып
келді, ол біртіндеп ашық сипат алып жоғарылай ... ... ... ... ... облысындағы инфляция динамикасы келесідей: 1992
жылы – 3060,8;
1993 жылы - 2417,4; 1994 жылы – 1308,5; 1995 жылы – 150,2;
1996 жылы – 128,4; 1997 жылы - 114,1; 1998 жылы – ... ... %; 2000 жылы – 110,8 ... ... облыстық ИПЦ көрсеткіші 1995жылы , 1996жылы және
1998 жылдары ғана Республикалық көрсеткіштен төмен болды. Инфляция
философиясы мынада, ұдайы өндіріс ... ... ... ... уақытша факторына айналатындығында. Экономикалық өсудің
қарқынына төмендеп, пропорциясы бұзылады, қаржылық валюталық және ақша –
несие механизмі босаңсады,әлеуметтік – экономикалық тұрақсыздық ... ... ... ... ... күшінің ұдайы өндіріс
жағдайын қиындатады, экономикалық қылмыс пен көлеңкелі экономиканы және ... ... ... ... ... мен ... ... Әлеуметтік салдары ретінде ол ұлттық табысты қайта бөлуді
жүргізеді, және тауарлар мен қызметтерге бағаның кенеттен ... ... – ақ ... еңбекақының өсу қарқынының қалуына мүмкіндік жасайды.
Инфляциядан жалдамалы жұмысшылардың барлық категориялары; бос маманды
тұлғалар, зейнеткерлердің табысы инфляция қарқынына қарағанда өз мөлшерде
жоғарылайтындықтан зиян ... ... ... ... инфляцияны басқару
апробировалық сияқты инфляция табиғатын, оның болу себептері мен шараларды
қолдануды жөн ... ... ... кейде мынадай жағдай қалыптасады, бағаның
жалпы деңгейінің өсуі өндіріс көлемінің қысқаруымен бір ... ... ... ... стагфляция деп атайды. Көптеген зерттеушілер
стагфляцияның болу себебін инфляциялық күтумен байланыстырады. Сұраным
инфляциясы жағдайында өндіріс факторларының қожайындары өздерінің
табыстарының инфляцияға байланысты ... ... ... ескере отырып
өздерінің қызметтерінің құнын көтере бастайды.
Бұл өндіріс шығындарының өсіне және жиынтық ұсынымның азаюына себеп болды.
Нәтижесінде стагфляцияға тән бір мезгілде ... өсуі және ... ... орын ... ... ... ... даудың тәуелсіз Қазақстан мемлекеті
үшін де үлкен практикалық маңызы бар, себебі біз қазірде терең стагфляция
жағдайында өмір сүріп жатырмыз. Мамандардың пікірінше, ... ... ... ... ... тағы басқа
жағдайлар тудырады. Мысалы, ішкі сомдық аймақта төлем дағдарысынан
туындаған өнім ... ... ... ... ... әкеліп
соқтырып отыр. 1992 - ші жылдың шілдесінен бастап Россияның ... ... ... ... ... ұлттық банктердің бір тұтас есебі
арқылы өткізуді жүзеге асыруы, шын мәнінде есеп айырысудың күрткідіруіл
туғызды және іс ... сом ... ... ... береді. Бұндай
жағдайда, дағдарыстан шығу үшін ақша бірлігінің теңгермелілігі мен
тұрақтылығы, оған деген сенімді ... ... ... ... ... ...... барған сайын бартерлік айырбаспен немесе халықаралық
айналыс құралы қабілеті бар валюталармен ығыстырылады, ал рубльды ондай
валютаға айналдыру өте ... ... ... ... мемлекеттік саясат
Инфляцияға қарсы саясатты сипаттағанда, екі әдістемені бөліп айтуға
болады. Бірінші әдістеме шеңберінде белсенді бюджет саясаты жүргізіледі.
- ... ... ... мақсатында мемлекеттік шығындар мен салықтар
реттеледі. Инфляция жағдайында мемлекет ... ... ... ... ... ... ... инфляция
қарқыны төмендейді. Бірақ сонымен бірге өндіріс өсуі де ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Ол қоғам үшін инфляцияны тежеудің құны болады.
Құлдырау жағдайында бюджет саясаты ... ... ... ... жеткіліксіз болса, онда мемлекеттің ... іске ... және ... ... салықтар
төмендетіледі. Ең алдымен табысы төмен нарық ... ... ... Бұл ... ... ... сұраным тез өседі, ол
өндіріске ықпал жасайды, жалпы экономикалық өсу басталады. Бірақ 60-
70жылдары дамыған елдердің тәжірибесі ... ... ... ынталандыру инфляцияны күшейтуі мүмкін екен. Сонымен бірге
бюджет шығындарының артуы бюджет ... ... және ... ... ... ... реттеудің мүмкіншілігі қысқарады.
Екінші әдістемені жаңа классикалық бағыттағы экономистер ұсынады.
Олар бірінші орынға: ... ... ... ... ... Бұл әдіс
экономика жағдайына жанама түрде икемді ықпал жасайды. Бұл ... ... ... ... банк жүргізеді. ... ... ақша ... ... және ... ... ... реттейді,
сонымен экономикаға ықпал жасайды. Басқаша ... ... ... ... ... қарсы іс-шаралар жүргізуі ... ... ... ... ... ... ынталандыру және
жұмыссыздықты қысқарту саясаты инфляцияны асқындырады, инфляция бақылаудан
шығып кетеді. ... осы ... ... ... табиғатына сай
келеді, инфляция жағдайларын (бюджет тапшылығы, монополия, қағаз ақша,
т.б.) толық жою мүмкін ... ... да көп ... инфляцияны жою емес,
оны бағындыру, қарқынын баяулатып, реттеу мақсаты қойылған.
Батыс елдерінде жинақталған тәжірибе көрсеткендей, ... ... және ... ... ... ... ... қажет. Мемлекеттің
ұзақ мерзімдк саясаты, біріншіден, халықтың инфляциялық үрейін жою мақсатын
көздей тынушылардың сана-сезіміне қажетті әсер жасап, ... ... ... ... ... Екіншіден, салықтарды арттырып, бірақ
мемлекеттік шығындарды қысқарту арқылы ... ... ... ... Бюджет тапшылығын Орталық банк несиесімен қаржыландыру
инфляцияны асқындырады. Үшіншіден, ақша ... ... ... ... әр ... ақша ... ... шек қою, бұл инфляцияның өсуін
қадағалауға мүмкіндік береді. Төртіншіден, сыртқы ... ... Жеке ... бюджет тапшылығын қаржыландыру үшін сырттан алынған
қысқа мерзімдік ... ... ... ... ... Бұл өте ... және ... мәселе. Сондықтан оны арнайы түрде
жеке зерттеп, қарастыру қажет ... ... ... ... ... ... ... Бұл мақсатта мемлекет өз иелігіндегі ... ... ... ... ... ... қосымша өнім өндіретін
кәсіпорындарға әртүрлі жеңілдіктер ... ... сату ... ... ... көлемді импорт арқылы да ұсынымның өсуін,
бағаның тұрақтануын қамтамасыз етеді. Күнделікті сұранымды қысқарту арқылы
да инфляцияға қарсы әсер ... ... Ол үшін ... ... ... ... ... Сонда қор сақтау нормасы артады, ал ... ... ... ... ... байланысты инфляциямен
күресу шығындары туралы ... ... ... ... ... арттырып, өндіріс көлемін қысқартуы мүмкін. Мамандардың
есептеуінше, инфляцияны 1%-ке ... үшін ... оның ... 2%-ке ... ... ... ... бірақ бұл жағдайда ЖҰӨ-нің
көлемі оңтайлы деңгейінен 4%-ке төмен қалыптасады. ... ... ... ... ... 60-шы жылдардан бастап табыс пен ... ... ... еді. Бұл ... ... табысты шектеуге
бағытталған. Саясат инфляциямен күресудің нарықтық емес, әкімшілік әдісіне
жақын болғандықтан, қойылған ... ... ... ... ... ... табысты тежеу саясаты, түптеп ... ... ... ... ... ... ... АҚШ үкіметі жалақы мен
баға деңгейін тікелей реттеу тәртібін қолданған екен. 70-жылдардың соңында
табыс пен бағаны тікелей ... ... ... оның орнына орындауға
міндетті емес үкіметтің ... ... ... ... Ал ... ... Р. Рейганның әкімшілігі бұл мәселемен ... ... ... ... ... күшеюі экономикалық және ... ... ... жіберетіндіктен мемлекет инфляцияны жою және ақша
айналысын тұрақтандыруға арналған шаралар қолдана бастайды.
Инфляция кезінде ... ... екі ... болады:
1) бейімделу саясатын жүргізу немесе инфляцияға ... бұл ... ... ... ... инвестицияларды
индекстеу жөнінде шаралар қолданылады; компаниялар мен фирмалар қысқа
мерзімде жобаларды өткізеді, жеке тұлғалар табыстың қосымша көздерін
іздестіреді және ... ... ... ... басу ... ... қарсы шаралардың
кешенін жүргізу.
Инфляцияны жою жөніндегі шаралардың кешені қоғамның іс-әрекет етуінің
өндірістік-экономикалық, ... ... ... ... әр ... жақтарына әрекет етуді қамтиды десек те
олардың шешушісі базалық, өндірістік-экономикалық сфера болып табылады.
Сұраным ... ... ақша және ... ... ... ... макроэкономикалық әдістермен жетуге болады.
Инфляцияға қарсы саясат- инфляциямен күреске ... ... ... ... ... ... ... саясаттың екі негізгі
жолы белгіленген: дефляциялық саясат және кірістер саясаты.
Дефляциялық саясат- ... ... ... ... үшін
пайыздық мөлшерлемелерді арттыру, салық ауыртпалығын күшейту, ақша массасын
шектеу жолымен ақша-кредит және ... ... ... ақша ... қарастырады. Бұл саясат экономиканың өсуін тежейді.
Кірістер саясаты- бағаға және жалақыға оларды толықтай ... ... өсу ... ... ... параллелді бақылау жүргізуді қажет
етеді. Оны жүзеге асыру әлеуметтік қайшылықтарды қоздыруы мүмкін.
Инфляцияға қарсы саясат ақшалай ұсынымды шектеудің әр ... ... ... ... ... ақша ... қысқарту арқылы айналыстағы
ақша массасының ауқымын ... ... ... ... ... және оларға қол жететіндігін
азайту ... ... ... үшін ... есептік мөлшерлемесін арттыу.
3. Кредит мультипликаторын қысу және коммерциялық банктердің кредит
экспансиясын шектеуге жету үшін ... ... ... ... талаптарын арттыру.
4. Сондай мақсаттарда Орталық банктің кредиттерін тікелей қысқарту.
Инфляцияға қарсы фискалдық саясат салықтарды көбейту, мемлекеттің
шығыстарын ... және ... ... ... ... ... арқылы жүргізіледі. Салық саясаты инфляция жағдайында екі өзара
байланысты, бірақ ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттің теңдестігіне жету және тапшылығын
жою үшін оның кірістерінің деңгейін көтеру керек;
екіншіден, экономиканың ... ... ... пен ... ... ... жандандыру қажет.
Инфляцияға қарсы салық саясаты жанама салық салуды ... ... ... ... ... ... болады, өйткені олар бағаны
өсіреді, сұранымды қысқартады. Жоғары салықтардың ... ... ... ... ... болып табылады, бұл ұсынымды шектейді.
Үшіншіден, едәуір салық ауыртпалығы, ... ... ... ... ... іс-әрекетімен байланыстырылады,
мұның өзі салықтан жалтарынуға әкеп ... ... ... ... ... ... жеңілдіктеудің шарттарымен ауыртпалық
түсірмейтін қарапайым және сенімді ... ... ... ... ... айтарлықтай дәрежеде табысқа салынатын салық пен мүлік құнына
қарай мөлшерлемелерді жіктеудің ... ... бар ... ... ... ... қысқарту бұл процесті бюджет сферасына да,
мемлекеттің шаруашылық ... ... ... ... ... да таратуды қажет етеді. Бұл жерде мынаны ойда ұстаған жөн: соңғы
жағдайда инфляцияға қарсы шаралар инфляцияның ... ... ... ... өндірушілер инфляциясына қатысты болып ... ... ... ... ... ... Бұл жөнінде инфляцияның екі
түрі мен қарсы әрекеттің кешенді әдістері себептерінің ... ... ... ... және ... деңгейлердің бюджет шығыстары
жайында басты бағыт барлық мүмкін ... ... ... ... ... ... табылады. Әлбетте, эейнеткерлерді, оқушыларды, тіркелген
кірістері бар қызметкерлерді қорғау жөніндегі өміршеңдік ... ... ... ... тиіс.
Бюджет шығыстарын шектеуге мыналар арқылы жетуге болады:
а) тура әдістермен- шектеумен (рестрикциялармен), яғни заңнамалық
актілер ... ... ... органдардың үкімі негізінде қол жеткен
деңгеймен салыстырғанда оларды мәжбүрлеу арқылы;
ә) секвестрлеу әдісімен- барлық шығыстарды әр ... ... ... ... ... ... ... пропорционалды
төмендетумен;
б) қолда бар кірістердің деңгейін бақылаумен,
в) мемлекеттік бюджет тапшылығының деңгейін шектеумен.
Кез келген жағдайда шығыстарды ... ... ... ... ... тез ... бермейтін әр түрлі лайықты
жобалардан, шаралардан бас тартуды және ... ... ... ... екінші типін- шығындардың
(өндірушілер инфляциясының) өсуінен туатын инфляцияны жою ... ... ... ... ... ... көбейту;
2) ұйымдық сипаттағы себептер бойынша шаруашылық механизмінің бұзылуына
байланысты еңбек өнімінің төмендеуі;
3) шикізат және энергетикалық ресурстар иелерінің инфляциялық ... ... олар ... ... ... ... ... шығындарымен байланысты болатын инфляцияны жою ... ... ... күрделі блоктарын шешуді қажет етеді.
Инфляцияны төмендету ... ... ... ... бүкіл жүйесінің орталық буыны ретіндегі ... ... ... ... Өз кезегінде ол мына өзара тәуелді
проблемаларға ... ... ... ... ... оның ... нәтижелеріне ынталылықты күшейту мәселелерін
шешу, басымдық ретіндегі өндірістік еңбек қызметін қалпына келтіру. Бұған
қажырлы еңбек пен оның ... ... ... ... болатын
жекеше өндірістік секторды дамыту негізінде қол жетеді. ... ... ... ... ... ... ету ... сфераның дамуын көтермелеуге салықтардың жеңілдік жүйесімен,
кредитті кедергісіз алумен және кредиттер бойынша ... ... ... ... ... ақы ... ... даму үшін
қолайлы экономикалық нормативтерді, ... ... ... ... ... ... ... механизмін жасау болып табылады; аталған механизмдердің іс-
қимылы мына сызбаға ... ... ... ... ... өсуі еебінен таза табыс көлемінің сақталуы- ұсынымның көбеюі-
сұранымның қанағаттандырылуы. ... ... ... ... қарсы
шараларды жүргізумен, меншіктің түрлі нысандарын дамытумен, шаруашылық-
қаржы қызметіндегі ... ... ... түрде қамтамасыз етумен
байланысты болады (Сызба 5).
Сызба 5. Инфляцияны ... ... ... ең түбегейлі құралы экономиканы мемлекеттік
реттеу шеңберінде баға мен ... ... қою ... табылады. Баға мен
жалақыны реттеудің ... ... ... ... ... ... және ... инфляция деңгейіне, өндіріс
қарқынына, халықты ... ... ... ... түрленіп
отырады. Базалық технологиялық шекте- шикізат, отын, басқа бастапқы
өнімдерді өндіруде ... ... ... ... зор. Тап олардың құны
келесі технологиялық шектердің өнімі бағасының бүкіл пирамидасының негізіне
қойылады. Жалақыны реттеу бастапқы деңгейден ... ... ... ... ... ... ... өйткені номиналды жалақы
мөлшерлемелерінің еңбек өнімділігі өсуінің қарқынына тең ... ... ... ... емес ... табылады.
Сыртқы экономикалық қызметті қамтып ... ... ... ... ... ... оның құрылымын жақсартуда болады.
Бірінші кезекте бұл тауарлар мен ... яғни ... ... ... ... ... ... бойынша
теңдікке жетуге қатысты болады. Төлем балансының ... ... ... ... ... мен ... ішкі сұранымды
отандық тауарлар мен қызметтерге ауыстыру ... ... ... ... ... ... ... арттыру есебінен жету
керек. Бұған реалистік деңгейде ... ... ... ... ... ... кезеңінде сауда және валюталық шектеулердің ұтымды
ұштасуы және ... ... ... ... ... экономикалық
қатынастарды ырықтандыру арқылы жетеді. Сөйтіп инфляциямен күрестің негізгі
нысандары ақша реформалары және ... ... ... ... ... ... ақша ... ретке келтіру және нығайту мақсатымен
мемлекет жүргізіп отырған ақша жүйесін толықтай ... ... ... реформасы елдің экономикалық жағдайына, ақшаның құнсыздану дәрежесіне,
мемлекет саясатына қарай түрлі әдістермен (нөлендіру, қалпына ... және ... ... ... ... кезінде бірқатар елдер пайдаланған инфляциямен
күрестің айрықша нысаны- естен ... ... Оның ... ... ... ... еркін бағаларды белгілеуде, бағаларды
реттеуден бас тартуда және ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық құбылыс. Оның қоғамға әкелетін зардаптары
мен салдары әр ел экономикасында күрделі мәселелерді тудырады.
Инфляция ең алдымен бағаның өсуіне соның ... ... мен ... ... ... байланысты.
Инфляция – сұранымға қатысты ұзақ уақыт теңсіздік нәтижесінде елдегі ... ... ... яғни ... жиынтық сұраным мен жиынтық ұсынымның
сәйкес келмеуі.
Енді осы жұмыста жазылып өткен тауарларды қорытындылар болсақ, жиынтық
ұсыным қисық сызығына келешектегі инфляцияда ... ... орын ... ... тез өседі, сөйтіп жиынтық ұсыным қисығын жоғарлатады.
Инфляция жалақы өзгергенде, яғни ол ... ... ... ... енеді. Инфляция жиынтық ұсыным қисығында баяу жұмыс атқарады.
Сондықтан бұл процесс инфляциялық енжарлықты көрсетеді. Қазіргі нарықты
экономика жағдайында экономикалық өсуді жоғарлату ... ... ... бірі осы ... ... ... болып отыр. Бұл
бағытта еліміздің Үкіметі, Ұлттық Банк, ... ... ... ... және ол жұмыстарының нәтижесі бар. Инфляция деңгейі ... ... ... ... ... төмендеуі
ЖҰӨ-ні тұрлаулау
Ұлттық валютаның бағамын көтеру
Бағалар мен жалақыны бақылау
Бәсекені дамыту
Монополияға қарсы заңнама
Еңбек өнімділігін арттыру
Өндіріс шығындарын қысқарту
Салықтық реттеу
Мемлекеттік бюджеттің шығыстары мен ... ... ... ... ... ... мен резервтік талаптарын өсіру
Ақша массасының көлемін азайту
Ұсыным
инфляциясы
Сұраным ... ... ... ... ... ... валютаның құнсыздануы
Салықтарды, алымдарды
Инвестицияларды
Пайыз мөлшерлемесін
Жалақыны
Қарыз қаражаттарының көбеюі
Қысқа мерзімді пайыздарды өткізу
Жеке тұлғалардың қосымша кіріс көздерін іздестіруі
Индекстеу
ИНФЛЯЦИЯҒА ҚАРСЫ САЯСАТ
БЕЙІМДЕЛУ САЯСАТЫ

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инфляция,оның Қазақстандағы ерекшеліктерін талдау және Ұлттық Банктің инфляцияға қарсы саясаты21 бет
Мемлекетің инфляцияға қарсы саясаты6 бет
Мемлекеттің инфляцияға қарсы саясаты8 бет
Қазақстан Республикасында инфляцияны жүргізу саясаты және инфляциямен күресу жолдары12 бет
Қазақстан Республикасының инфляцияға қарсы саясаты24 бет
Қазақстан Республикасының инфляцияға қарсы саясаты туралы27 бет
ҚР инфляцияға қарсы саясаты10 бет
ҚР инфляцияға қарсы саясаты жайлы4 бет
ҚР инфляцияға қарсы саясаты жайлы ақпарат13 бет
ҚР инфляцияға қарсы саясаты туралы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь