Абайдың эстетикалық тағылымы.Сатиралық лирикасы

«Абай шығармаларындағы эстетикалық тағылым» («Эстетическое в творчестве Абая») - монография, «Қазақстан» баспасынан 1979 ж. орыс тілінде жарық көрген. Авторы - Ә. С. Қалмырзаев. Монография Абай шығармаларының эстетикалық, негізін, ақынның эстетикалық, көзқарасын анықтауға арналған. «Абайдың эстетикалық көзқарастарының идеялық - тарихи бастауы. Ақынның эстетикалық түсінігі - оның қоғамдық-философиялық көзқарасының құрамдас бөлігі» және «Абай шығармаларындағы эстетикалық категориялар» атты 2 тараудан құралған. Оларда ақын өлеңдерін нақты ғылыми салыстырып тексерудің негізінде түрлі эстетикалық, категориялардың (сұлулық, жоғарғы рух, күлкі, қайғы) қолданылу жүйесі ашып көрсетіледі. Автор Абай өнер адамының шындыққа деген эстетикалық, талғамының ең жоғарғы көрінісі сұлулық деп білді. Оның түсінігінде жоғары рух аңыздарда айтылатын керемет құбылысы емес, адам санасының ақиқат күші. Ақынның өмірлік мұраты - адамгершілік қарым-қатынастарды жетілдіре түсу. Сондықтан да Абайдың әдеби мұрасы қазақ халқының эстетикалық, мәдениетін қалыптастыруда және оны одан әрі дамытуда маңызды қызмет атқарды - деп атап көрсетеді. Көлемі 8,4 баспа табақ, 8 500 дана болып басылған.
Абай Құнанбаевтың арнайы эстетикалық трактаттар жазбағаны белгілі. Әйтсе де, данышпан ақын-композитордың шығармаларынан әсемдікке, сұлулыққа деген эстетик. талап-талғамын айқын аңғарамыз. Өйткені, елінің, халқының қамын жеп, жоғын жоқтап, мұңын мұңдап өткен ақынның өскен ортасынан, туған жерінен, жер, ел тағдырынан, салт-дәстүрінен, тарихынан, енері мен мәдениетінен сырт, жақсысына сүйінбей, жаманына күйінбей өмір сүруі мүмкін емес. Абай балалық шағынан бастап поэзияның мол мұрасының ішінде өсті. Қазақ үлгісіне Түсірілген шығыстың атақты дастандары мен қиссаларын, бәйіт пен ғазелдерін, аңыз-әңгімелерін, сол сияқты қазақтың төл ертегілері мен жырларын, айтыстары мен шежірелерін, өлеңдері мен әндерін алдымен шешелерінен естіп, айлар бойы ауылдарына келіп жатып кететін ақындар мен жырауларды тыңдап, үлгі өнеге, тәрбие алды. Кейіннен олар бүл дәстүрді бұрынғыдан да жандандыра түсті. Ақын-жыраулар мен әнші-күйшілерді төңірегіне жинап, олардың өнерлерін тамашалап, әрбіреуіне баға беріп, жол сілтеп отырды. Әрбір өлең мен әнге ғана емес, тыңдаушыға да Абайдың қоятын талабы зор болуының бір себебін осы дәстүрден іздеген жөн. Өзіне дейінгі ақындардың көпшілігінің өлеңдеріне көңілі тола бермеді
1. Абай шығармалары. Алматы, Жазушы, 1977.
2.Абай. Тұлғалық энциклопедиясы. 2007.
3.Мұқаметханов. Қ. Абайдын әдебиет мектебі. «Екпінді», 1940, 5, 6, 10, 12, октябрь, 10 декабрь, 1945, 23, 25, 26, 29, 30, ноябрь;
4.Ш.Құдайбердіұлы. Аманат. Әңгімелер. Алматы,1979
5.Әуезов М. Абай ақындығының айнасы. «Әдебиет майданы», 1934, № 11-12, 20 бет.
6.Әбдіғазиев Б. Асыл арна. Алматы, 1992
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министірлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік университеті
Филология факультеті
Тақырыбы: Абайдың эстетикалық тағылымы.Сатиралық лирикасы.
Тексерген: Құрманбаева Қ.С. ... ... ... ... 2015 ж.
1. ... ... эстетикалық тағылым» («Эстетическое в творчестве Абая») - монография, «Қазақстан» баспасынан 1979 ж. орыс тілінде жарық көрген. Авторы - Ә. С. ... ... Абай ... ... ... ақынның эстетикалық, көзқарасын анықтауға арналған. «Абайдың эстетикалық көзқарастарының идеялық - ... ... ... эстетикалық түсінігі - оның қоғамдық-философиялық көзқарасының құрамдас бөлігі» және «Абай шығармаларындағы эстетикалық категориялар» атты 2 тараудан құралған. Оларда ақын ... ... ... салыстырып тексерудің негізінде түрлі эстетикалық, категориялардың (сұлулық, жоғарғы рух, күлкі, қайғы) қолданылу жүйесі ашып ... ... Абай өнер ... ... ... ... ... ең жоғарғы көрінісі сұлулық деп білді. Оның түсінігінде жоғары рух аңыздарда айтылатын ... ... ... адам санасының ақиқат күші. Ақынның өмірлік мұраты - адамгершілік қарым-қатынастарды жетілдіре түсу. Сондықтан да ... ... ... ... халқының эстетикалық, мәдениетін қалыптастыруда және оны одан әрі дамытуда маңызды қызмет атқарды - деп атап көрсетеді. Көлемі 8,4 ... ... 8 500 дана ... басылған.
Абай Құнанбаевтың арнайы эстетикалық трактаттар жазбағаны белгілі. Әйтсе де, данышпан ақын-композитордың шығармаларынан әсемдікке, ... ... ... ... айқын аңғарамыз. Өйткені, елінің, халқының қамын жеп, жоғын жоқтап, мұңын мұңдап өткен ақынның өскен ... ... ... жер, ел тағдырынан, салт-дәстүрінен, тарихынан, енері мен мәдениетінен сырт, ... ... ... ... өмір ... ... емес. Абай балалық шағынан бастап поэзияның мол ... ... ... Қазақ үлгісіне Түсірілген шығыстың атақты дастандары мен қиссаларын, бәйіт пен ... ... сол ... ... төл ... мен ... ... мен шежірелерін, өлеңдері мен әндерін алдымен шешелерінен естіп, айлар бойы ауылдарына келіп жатып кететін ақындар мен ... ... үлгі ... тәрбие алды. Кейіннен олар бүл дәстүрді бұрынғыдан да жандандыра түсті. Ақын-жыраулар мен әнші-күйшілерді төңірегіне жинап, олардың өнерлерін тамашалап, ... баға ... жол ... ... Әрбір өлең мен әнге ғана емес, тыңдаушыға да Абайдың қоятын талабы зор болуының бір ... осы ... ... жөн. Өзіне дейінгі ақындардың көпшілігінің өлеңдеріне көңілі тола бермеді. Сез енерін, өлең өнерін ... ... ... Абай:
“ «Өлең - сөздің патшасы, сөз сарасы,
Қиыннан қиыстырар ер данасы.
Тілге жеңіл, жүрекке жылы тиіп,
Теп-тегіс жұмыр келсін айналасы.
Бөтен сезбен былғанса, сез ... - ... ... ... мен ... көбі ... ... сөз танымас бір парасы...»”
деп, өзінің өлең туралы байламын ұсынады. Поэзияның ... ... үшін ... алғы ... ... ... «Ақындары ақылсыз, надан келіп, Көр-жерді елең қыпты жоқтан қармап...» деп, не болса соны өлең ... ... өлең айту ... ... ... дұрыстап жазуға талаптанбайтын, ізденбейтін ақындарды сынға алады. Тыңдаушыны да елеңнің жақсысы мен ... ... ... талғампаз болуға шақырады. Абайдың өзіне дейінгі ақындардан бір ерекшелігі, өзіне биік талап қоя отырып, адам мен табиғатты, адам мен ... ... ішкі ... мазмұны мен сыртқы пішінін салыстыра отырып суреттейді. Абай эстетикасының тереңдігі мен құндылығы оның шығармашылық принциптерінің ... ... ... ... байланысты. Оны ақын өлеңдерінен байқау қиын емес. Абай гуманист ақын ... ... ... «Өлсе өлер табиғат, адам өлмес, Ол бірақ, қайтып келіп, ойнап-күлмес...» - деп, бәрінен жоғары санайды. Табиғат ... адам ... ... ... қара жер сыз ... ма...» , ал адам ретінде ол өлмейді, өйткені ... ... сөз ... ... ... ... - оның ... ақыл-ойы және білімі бар. Адамның басты ғаламаты -ол ойлай ... ... Абай өз ... бүл ... да ... Абай ақын ... тұрып ақ, өзі өскен ортадан, айналадағы табиғаттан, дәстүрлі тұрмыс-салттан эстетик. әсер алып ... ... оны ... байыта түсті. Абай елең жазуды әлі мақсат етпеген кезінде-ақ шындықты эстетик. жағынан қабылдаған, өмірді байқағанда, іске кіріскенде, оқып-ойланғанда эстетик. тұрғыдан алып ... ... өзге ... ... бір ... - Абай сол ... кеңінен тараған эстетик. теориялардан хабардар болған, көптеген эстетик. ұғымдар оған таныс еді. Арғы жағы Сократ, бергі жағы ... ... В. Г. ... мен Н. Г. ... ... ойшылдардың эстетик. принциптерін естіп, оқып әжептәуір білім ... ... өмір ... тарихи дәстүр мен мәдени мұра, ғылым мен философия ... ... ... қорытып, бүған нәзік жаны мен терең ойын қосып, ... Абай ... ... эстетикасын жасап шықты. Бүгінгі күннің ғылыми талабына сәйкес Абайдың эстетикасын мынадай тарауларға бөлуге болады. 1. Жалпы эстетик. ұғымдар. 2. ... ... 3. ... әсемдік қасиеттері, соның ішінде әйелдің сұлулығы. 4. Әдебиет эстетикасы. Соған жалғаса өнер мен ... ... ... ... ... мәселелерді алатын болсақ, бүл жайында Абайда жүйеге келтіруге жарайтын түсініктер жеткілікті. Ол, ең ... ... ... мен ... ... жататын адамның бес түйсігіне тоқталады. Адамды жаратушы (діннің ықпалы) бізге бес ... ... ... ... ... ... ... сөзінде былай дейді: «Әуелі көзді көрсін деп беріпті, егер кез жоқ болса, дүниедегі көрікті нәрселердің көркінен қайтіп ләззат алар ... ... ... не ... не ... ... жақсы үн, күй, ән ешбірінен ләззат алаламас едік. Мұрын иіс білмесе, дүниеде ... ... ... ... ... ... ... қашық болмақтық қолымыздан келмес еді. Таңдай, тіл дәм білмесе, дүниеде не тәтті, не ... не ... ... ... алар ... ... бәрі ... пайдамыз емес пе...?» Ләззат деген сезді Абай кебіне эстетик. мағынада қолданады. Ләззат - сезім арқылы туғызатын заттардың, құбылыстардың ... ... ... ... әлі жеткіліксіз. Бір нәрсені эстетик. түсінікпен қабылдап, одан ... алу үшін ... өзі оған ... болуы тиіс, сонда ғана «әрбір естігеніңді, кергеніңді көңілің жақсы ұғып, анық сөз ... ішке ... ... (32-ші сөз). ... ... толық қабылдау дегеніміз сыртқы заттың өз суретімен адамның ішкі рухани сарайына жайғасу болып табылады. Абайдың бүл ұғымын өте ... және аса ... ... деп ... ... ... ... деген атауды Абай пайдаланбайды, бірақ, соны сипаттайтын көптеген қазақтың төл сөздерін қолданады. Көрікті, сұлу, әсем, ... ... ... сән, ... ... ... ... қазақтың қарапайым сөздерін Абай өлеңдерінде көп келтіреді, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... сәйкес жаңалығының бәрі әсемдік үғымына жатады, олай болса, Абай ... ... ... ... соған келейік. Әсемдікті түсіндіру үшін ақын көркем законы деген үғым қолданады. Ол законның ... ... ... сай ... Қосымша ретінде жарыстылық законын сөз етеді, тағы бір жерде кәмелеттік шеберлікке тоқталады. Сонымен, әсемдік ... - ... ... ... ... ... ... адам) жасалған жарастылық. Қорыта келсек, Абайдың елеңдері мен қарасөздерінен эстетик. қасиеттің түрлері, эстетик. сезім, эстетик. ... ... ... ... ... және кейбір басқа да ұғымдар туралы түсінік алуға болады, былайша айтқанда эстетика ілімінің басты түбірлі мәселелері ... ... анық ... болған. Ендігі бір маңызды тарау - ол ... ... ... ... ... ... көріністері асқан көркемдік шеберлікпен суреттелген. Олар: «Қансонарда бүркітші шығады аңға...», «Шоқпардай кекілі бар, қамыс құлақ...», ... ... сол ... ай», ... ... ... ай...» т. б. жыл мезгілдеріне арналған өлеңдері. Әдебиетшілер жанрға бөлу принципіне сәйкес осы өлеңдердің бәрін табиғат лирикасына ... ... бүл ... Егер біз бүл ... филос. тұрғыдан қарайтын болсақ, оларды Абайдың табиғат эстетикасы деуіміз керек. Олай ... ... бүл ... құр ... көріністері суреттеліп қана қоймайды, табиғаттың адамға беретін әсері, адамның ... ... ... орны мен ... ... адамның табиғатқа беретін бағасы, жалпы адам мен табиғаттың арасындағы қарым-қатынастар сөз болады. Мына шумақтарда жаратылыс бояуы дәлме-дәл көрсетілген: «Қар - ... ... - ... ... - ... Ұқсайды қаса сұлу шомылғанға». Және де: «Суретін кере ... кеп ... ... түседі көкейіңе...». Енді бір жерде «Шоқпардай кекілі бар, қамыс құлақ» деп басталатын өлеңінде аттың дене ... ... ... оның ... ... ... ... келіп, сондай атқа адамды қызықтырып қояды. Ал, жыл мезгілдерін суреттейтін елеңдерінде ақын қыс пен ... ... мен ... ... ... ерекше ететінін, табиғат айналысын тарихқа ұқсатып, қазақ халқының ... ... мен ... ... филос. әрі әсем сурет жасайды. Бүл тұрғыдан «Жазғытұры қалмайды қыстың сызы...» өлеңін ерекше атау керек:
“ «Жазғытұры қалмайды қыстың сызы,
Масатыдай ... ... ... ... ... ... күннің көзі...
Жазға жақсы киінер қыз-келіншек,
Жер жүзіне өң берер гүл-бәйшешек.
Қырда торғай сайраса, сайда бұл-бұл,
Тастағы үнін қосар ... ... ... жамырап саудагерлер,
Диқаншылар жер жыртып, егін егер,
Шаруаның біреуі екеу болып,
Жаңа төлмен көбейіп дәулет өнер...»”
Осы келтірілген үш-ақ шумақтың ... ... ... ... ... қазақ аулында жыл сайын болып тұратын жаңалық- жаңғырулардан ғажап әсер алумен бірге, табиғаттың мәңгі әрі сәнді екені жайында, ал, адамның ... ... және ... ... ... терең ойға батамыз. Ауыл табиғатын суреттеуде ерекше орын ... өлең - ... ... ... ... Бүл өлең ... шабытпен, ыстық сезіммен жазылған, мүнда ақынныңжастық махаббаты, жүрек соғысы естіліп түр. ... ... ағаш ... ... жердің топырағы,
Қүлпырған жасыл жер жүзі.
Сөз айта алмай бөгеліп,
Дүрсіл қағып жүрегі.
Түрмап па еді сүйеніп,
Тамаққа кіріп иегі?...»”
деген жолдардан тамылжи ... ... ... ... ... пен сөз ... да шамасы келмей, күйіп-жанған екі ғашықтың суреті көз алдымызға келеді. Абайдың бүл кезқарастары қазіргі эстетика ... ... ... ... жоқ. ... ... пен сананы, солардан туатын ерекше заңдар мен категорияларды сыңаржақты түсінбеу үшін, адамның табиғатқа эстетик. қатынастарын толық зерттеп, ... ... ашу ... ... ... ... Абай табиғатқа байланыстырып қана қарамайды, оны жеке алып, нақтылы суреттейді. Адамды эстетик. тұрғыдан суреттегенде Абай үш нәрсеге көңіл ... ... ... ... әйелдің сұлулығы, соған байланысты шынайы махабатты мадақтау және сыртқы ... ... ... қыздың жан дүниесіне мән беру. Адамның өмірін қалай бағалау керектігі жайында ақын көптеген өлеңдерінде айтып ... Мына елең ... алып ... «Сұлулығын қояйын, мінезі артық,
Ақылды, асыл жүрек, сөзі майда
Арттағыға сөзің мен ісің ... де, ... ... тең.
Жүректен ізі кетпес қызық көрсек,
Жақсылықты аянбай жұртқа бөлсек.
Жақынның да, жардың да, асықтың да, -
Бәрінің де қызығын көріп ... ... ... ... ... ... екі елең бар. Олар «Қақтаған ақ күмістей кең маңдайлы...» және Білектей арқасында ерген ... ... ... ... ... Абай ... жиі кездеседі, оның бәрін тізбектеп жату мүмкін емес. Соның бәрі нәзік те әдемі ... Бүл ... ... ... ... ... ... «Айттым сәлем, қалам қас...», «Жарқ етпес қара көңілім не қылса да...». «Көзімнің қарасы...», «Ғашықтың тілі Тілсіз тіл...»т. б. ... ... ... ... сұлу әйел - ... ... адамға толыққанды өмір сүру үшін оның маңызы зор, ал, нағыз махаббат - адамның байлығы, оған ... ... ... ... ... ... ... жоқ, демек махаббат - өте бағалы эстетик. құбылыс, ол әсемдік сезімнің шыңы, оны жырлай беру ... ... ... Ал, ... жылтыр көркі мен нағыз әсемділігін ажырату жайында Абайдың кербездікті сипаттағанын келтірейік. «Кербездің екі түрлі қылығы болады: бірі - ... ... ... ... қас-қабағын қолдан түзеп, шынтағын көтеріп, қолын тарақтап әуре болмақ... Тегінде адам баласы адам баласынан ақыл, ... ар, ... ... нәрселермен озбақ. Онан басқа нәрсеменен оздым ғой демектің бәрі де - ақымақшылық», -дейді Он сегізінші ... ... ... ... болма әр неге, Өнерпаз болсаң, арқалан, Сен де - бір кірпіш ... ... тап та, бар ... - ... ... да ... ... болады. Абайдың ең көп көңіл бөлінген, ең көп талқыланған және ең ... ... - ... пен өнер ... Абай ақын ... ... ... сөздің мазмұны мен көркемдік құдіретіне қатты назар аударған. Екі өлеңнің бірінде сөздің бағасын көтеруді ыждағаттағанын кездестіреміз. ... да ... ... ... орын ... Мұхтар Әуезовтың тілімен айтқанда бұлары - бағдарламалық ... ... ... ... әрі ... ... бай да ... «Өлең - сөздің патшасы, сез сарасы». Бүл елеңнің бағдарламасын үшке бөлуге болады. Біріншіден, ... ... ... ... ... Екіншіден, ақындарға өлеңнің мазмұны, оқиғасы жайында қойылатын талап. Үшіншіден, тыңдаушы қауымды өзгертудің, тәрбиелеудің қажеті, жұрттың ... ... ... жайында. Ақынның «Біреудің кісісі өлсе, қаралы - ол», «Алыстан сермеп...», «Мен жазбаймын елеңді ермек үшін...», «Өзгеге, көңлім тоярсың...», ... сез ... ... кеп ... ... елер табиғат, адам өлмес...», «Құлақтан кіріп бойды алар», «Өлсем, орным қара жер сыз болмай ма?» ... де ... ... қатарынан орын алады. Неміс ғылымдары Лессинг пен Гегель, орыс ойшылдары Белинский мен Чернышевский сияқты Абай да ... сөз ... ... ... енердің алды деп санайды. Ой мен сезімді сөзден артық ... ... ... деп ... ... ... өлеңіндегі «Өткірдің жүзі, Кестенің бізі, Өрнегін сендей сала алмас...» деген жолдар сөз ... ... ... түспей ме? Абай өлең енерін жоғары бағалаған: «Өзгеге, көңлім ... ... ... ... Оны ... ... Іштегі дертті жоярсың. Сайра да зарла қызыл тіл, Қара ... ... деп, ... өмірдің мәні жоқ екенін жырға қосады. «Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін, Жоқ - барды, ертегіні термек үшін, Көкірегі сезімді, тілі ... ... үлгі ... ... ... - деп, өлеңді ермек үшін жазбайтынын, онда жастарға деген үлгі-өнеге, ақыл-кеңес, өсиет бар екенін ұғындырады. Жақсы ән мен ... ... ... ... ... ... екенін, ләззат беріп қана қоймай, түрлі ойларға жетелеп, арманыңа қанат бітіретінін де: «Құлақтан кіріп, ... ... ... ән мен ... күй, ... ... ой ... Әнді сүйсең, менше сүй...» - деген өлең жолдарымен көңілге ұялатады. Сөйтіп, ... ... ... ... сезіне білуге, оның ләззатынан құр қалмауға меңзейді. Міне, бүл өлең жолдарынан Абайдың музыка өнері туралы түсініктерінің, оның ... ... ... ... ... ... ... қойып, мән беріп оқыған кісіге Абайдың әрбір өлеңінен, әрбір сезінен эстетик. мазмұн аңғарылады. Табиғатты суреттесін, қыз-келіншек пен жігіттерге ... ... өлең мен әнді жыр ... ылғи да жоғары көркемдік пен шынайы әсемдік тұрғысынан сөз етеді. Ақын шығармаларындағы эстетик. мәселелер ұшан-теңіз, олар абайтану ғылымының маңызды бір ... ... (лат. Satira)- өзі ... ... оқиғаны, құбылысты немесе кейіпкерді өткір сынға алып, әжуаға айналдыратын көркемдік бейнелеу ... ... ... ... памфлет, фельетон, пародия, шарж, карикатура, анекдот сияқты жанрлары бар. Драматургияда сатира комедия жанрынан ... ... ... ... ... ... романдар жазылады. Сатиралық шығармаларда әсірелеу (гротеск), тұспалдау (аллегория), юмор (достық рәуіштегі күлкі), ирония (жеңіл әжуа), сарказм (ащы ... ... т.б. ... ... ... колданылады. Ежелгі Грекияда жанр ретінде туындағанымен әдебиеттің дербес тегі ретінде Ежелгі Римде кең ... ... ... ... ... ... ... романдары осы тұста дүниеге келеді. Орыс әдебиетінде алғашқы сатиралық шығармалар 17 ... ... ... Қазақ сатирасы халық ауыз әдебиетінен бастау алады. Алдар Көсе туралы аңыз әңгімелерде ащы мысқыл, улы ... ... ... ... болса, Қожанасыр туралы күлдіргі әңгімелер юмор, достық рәуіштегі сын, астарлы әзілге құрылады. Тазша бала туралы немесе өтірік өлеңдерде әсірелеу, гротеск ... мол ... ... ... ... ауыз ... ғана ... Шық бермес Шығайбай, Қарабай сияқты сараң байлардың типтік бейнелері жасалған. Жыраулық поэзия ... ... ... Бұқар жырау, Шал ақын, т.б.) өлеңдерінде кездесетін үстем топ өкілдерін сынау, шенеу сарыны Махамбеттің ... ... ... ... ... батыл айыптауға ұласады.
Абай шығармашылығы қазақ сатирасын сапалық жаңа биікке ... Ұлы ақын ... ... ... ... "Күлембайға", "Дүтбайға", т.б арналған өлеңдерінде жиі кездеседі. Көкбайға арналған эпиграммаларда юморлық сарын басым болса, ... мен ... ... ... айыптау, мысқылдау жағы үстем түсіп отырады. Абай шығармаларында пародияның элементтері де бар. ... ... ... сөз ... "Мен ... ... ермек үшін"), Абай сатирасында мысал жанры ерекше орын алады. Мысал жанры 20 ғасырдың басындағы көрнекі қазақ ақындары ... ... ... шығармаларында жиі кездеседі. сатиралық өлеңдер С.Торайғыров шығармашылығынан берік орын алды (мысалы, ... ... ... ... т.б.). Ол ... ... ... атты сатиралық әңгіме де жазды. Сәбит Дөнентаев мысал, ... ... ... ... сатирасын сюжетті сықақ өлеңдермен байытты. С.Сейфуллин "Күзетші иттер", "Ұлтшылдың сандырағы", "Отарба мен ақ төбет", "Қара aрбада", т.б. ... ... ... ... Майлин шығармаларын, сатираға мол орын берілді. Ол проза мен поэзиялық жанрларда шығармаларды өндірте жазды. Оның 1928 жылы ... ... ал 1920 жылы ... атты ... ... ... ... әсіресе, комедия, сықақ әңгіме, фельетон жанрын дамытуға үлкен үлес қосты. Сатира - ... ... ... ... ... Сатира "Тілші" (1923 - 25), "Еңбекші қазақ" (1928 - 31) ... ... ... ... ... ретінде танылып, 1929 жылы "Сықақ" атты жинақ шығарды. Жансүгіровтің сықақ әңгімелері мен фельетондар 1935 жылы ... ... жеке ... ... жарық көрді. 20-жылдардағы сатираға Алдоңғаров пен А.Сегізбаев т.б өздерінің уытты фельетондарыме үн қосты. 30-жылдары қазақ сатирасы өркендетуге белсене ат ... ... ... 1936 жылы ... атты ... ... ... "Тоқсан" атты кітабы шыққан Ж.Сәрсеков, "Күлмескене" жинағы басылған Қ.Тайшықов пен "Шаншу" атты ... ... ... ... ... ... ... жылдарында сатираны дамытуға Асқар Тоқмағамбетов, ал соғыстан кейінгі кезеңде сатираға Төлешов үлкен үлес қосты. 1956 жылы сатиралық "Ара" журналының шыға ... орай ... ... ... ... ... алды. 60-жылдары сатириктер легіне Б.Қыдырбекұлы, М.Рашевтер келіп қосылды. Кейін С.Адамбеков қазақ тілінде ... ... ... ... ... қыз ... ... жазды. Сатиралык әңгімелер жанрын дамытуға "Талпақ танау". "Этнографиялык әңгіме". "Тарғыл қауын", "Сілекеевтердің кенжесі" атты ... ... ... те өз ... ... 70- жылдары О.Әубәкіров, О.Иманәлиев,Ғ.Қабышев, С.Әлжіков, Ү.Уайдин, Е. Домбаев қазақ сатирасын дамытуға өз үлестерін ... ... ... ... ... ... М. Шерім, Ғ. Ахметчин, Қ. Ілясов, т.б. келіп қосылды. Қазақ ... ... ... ... ... әдебитетер тізімі:
1. Абай шығармалары. Алматы, Жазушы, 1977.
2.Абай. Тұлғалық энциклопедиясы. 2007.
3.Мұқаметханов. Қ. Абайдын әдебиет мектебі. ... 1940, 5, 6, 10, 12, ... 10 ... 1945, 23, 25, 26, 29, 30, ... ... Аманат. Әңгімелер. Алматы,1979
5.Әуезов М. Абай ақындығының айнасы. «Әдебиет майданы», 1934, № 11-12, 20 ... Б. Асыл ... ... 1992

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Абайдың сатирасы12 бет
Талантты лирик-ақын Жүсіп ҚЫДЫРОВ рухымен сырласу5 бет
Лирикалық шығармалардың түрлері және оның оқытудың мақсаттары32 бет
"абайдың ақындық мектебінің қалыптасуы."17 бет
"көркем бейненің танымдық, эстетикалық мәні"12 бет
"сопылық ілім мен қазақ лирикасындағы үндестік"6 бет
І. Жансүгіров лирикасы33 бет
Абай лирикасындағы азаматтық сарын. Абайдың қара сөздері. Абай және Толстой9 бет
Абай Құнанбаевтың ағартушылық тағылымы (1845-1904)6 бет
Абай Құнанбаевтың музыкалық мұралары арқылы студенттерге эстетикалық тәрбие беру13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь