Қазақстан Республикасының табиғаты, облыстарының жалпы экологиялық жағдайы

Негізгі бөлім
1.Қазақстан туралы жалпы мәлімет.
2.Қазақстан Республикасының табиғаты. ОҚО, ШҚО,БҚО, СҚ облыстарының жалпы экологиялық жағдайы.
3. Қоршаған табиғи ортаның ғалымдық, аймақтың және локальді мәселелері.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер.
Қазақстан Республикасы — Еуразия құрлығындағы мемлекет. Құрлықтың орталық бөлiгiнде орналасқан.
Аумағы - 2.724.900 шаршы шақырым.(1.049.150. sq. miles). Республика жерi батыстан шығысқа 3000 км-ге, солтүстіктен оңтүстікке 1600 км-ге созылған. Коңыржай белдеудiң негiзiнен орталық және оңтүстік ендiктерiн, ал қиыр оңтүстігінде субтропикке өтпелi белдеудi қамтиды. Солтүстігінде Ресей Федерациясымен (ұз. 6467 км), оңтүстігінде Түрiкменстан (380 км), Өзбекстан (2300 км) және Қырғызия (980 км) республикаларымен, шығысында Қытаймен (1460 км) шектеседi, батысында Каспий т. (600 км) орналасқан. Жер аумағы 2724,9 мың км2.
Халық саны - 16, 036 млн. адам. Халықтың тығыздығы: 1 шаршы метрге. 5,9 адам.
Астанасы- Астана (1997 жылғы 10 желтоқсаннан). Халық саны 684,0 мың адам.
Қазақстанда 14 облыс, 86 қала, оның 41-і – республикалық және облыстық бағыныстағы, 175 аудан, 35 кент, 34 кенттік және 2468 ауылдық (селолық) әкімшілік бар.
Мемлекеттік тілі - қазақ тілі, мемлекеттік мекемелерде және жергілікті өзін-өзі басқару органдарында орыс тілі ресми тіл ретінде қазақ тілімен тең қолданылады.
Ақша бірлігі – теңге, 1 теңге = 100 тиын. 1993 жылғы 15 қарашада енгізілген.
Мемлекеттiк құрылысы. Қазақстан — 1995 жылғы 30 тамыздағы республикалық референдумда қабылданған Конституция бойынша — өзiн демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретiнде орнықтырды. Қазақстан Республикасы — президенттiк басқару нысанындағы бiртұтас мемлекет. Республиканың ең жоғарғы өкiлдi органы — Парламент. Ол республиканың заң шығару қызметiн жүзеге асырады. Парламент тұрақты жұмыс iстейтiн екi Палатадан: Сенаттан және Мәжiлiстен тұрады. Сенатқа әр облыстан және республикалық маңызы бар 2 қаладан екi адамнан сайланады. Сенаттың 7 депутатын Парламент өкiлеттiгi мерзiмiне Республика Президентi тағайындайды. Мәжiлiс республиканың әкiмшілік-аумақтық бөлiнiсi ескерiле отырып құрылған, сайлаушылар саны шамамен тең болатын бiр мандатты аумақтық сайлау округтары бойынша сайланатын алпыс жетi депутаттан және партиялық тiзiм бойынша сайланатын 10 депутаттан тұрады. Президент Үкiметтi Конституцияда белгiленген тәртiппен құрады. Тағайындалғаннан кейiнгi он күн мерзiм iшiнде Премьер-Министр Үкiметтiң құрылымы мен құрамы туралы республика Президентiне ұсыныс енгiзедi. Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесi жетi мүшеден тұрады, олардың өкiлеттiгi алты жылға созылады. Конституциялық Кеңестiң төрағасын республика Президентi тағайындайды. Қазақстан Республикасында сот төрелiгiн тек сот қана жүзеге асырады. Ол заңмен құрылған Қазақстан Республикасының Жоғ. Соты және республиканың жергiлiктi соттары болып табылады. Жергiлiктi мемл. басқаруды тиiстi аумақтағы iстiң жай-күйiне жауапты жергiлiктi өкiлдiк (мәслихат) және атқарушы органдар (әкiмдiк) жүзеге асырады.
Табиғи-ресурстық әлеует
Қазақстан әр түрлі пайдалы қазбаларға ие. Қазақстанның жер қойнауында Менделееев кестесінің 105 элементінің 99 табылған, 70 бойынша қорлары барланған, өндіріске 60-тан астамы қатыстырылған.
Қазіргі уақытта минералдық шикізаттың 1225 түрін қамтитын 493 кенорны белгілі. Қазақстан әлемде мырыштың, вольфрамның және бариттың барланған қорлары бойынша бірінші, күміс, қорғасын және хромиттердің барланған қорлары бойынша екінші, мыс пен флюорит бойынша үшінші, молибден бойынша төртінші, алтын бойынша алтыншы орында тұр.
Қазақстан пайдалы қазбалар қорларының көлемі бойынша ТМД елдерінің арасында хром кендері және қорғасын бойынша бірінші, мұнай, күміс, мыс, марганец, мырыш, никель және фосфорлы шикізат қорлары бойынша екінші, газ, көмір, алтын және қалайы бойынша үшінші орында тұр.
Республика күмісті, хромитті, қорғасынды және мыршты өндіру бойынша бірінші орында, мұнай, көмір, мыс, никель және фосфатты шикізатты өндіру бойынша екінші орында, алтын өндіру бойынша үшінші орында тұр. Қазақстан республиканы әлемнің ірі мұнай өндіретін мемлекеттерінің қатарына жатқызуға мүмкіндік беретін батыс өңірінде шоғырланған мұнай мен газдың айтарлықтай қорларына ие. Онтүстік Торғай ойпатының шегінде жаңа мұнайы бар ауданның ашылуы Республиканың мұнай өндіруді одан әрі дамыту перспективасын кеңейтеді.
Пайдаланылған әдебиеттер:
ҚазССР. Қысқаша энциклопедия, 2-том. Алматы - 1987
Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау / Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов. – Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл.
бшенова. - Алматы: Атамұра, 2009.
Н.Ә. Назарбаев «Бейбітшілік кіндігі». – Астана «Елорда», 2001
О. Жанайдаров «Менің елім - Қазақстан». – Алматы: «Балауса баспасы», 2003
Журнал «Арай» 1988 жыл № 10
Қазақстанньң физикалық географиясы, Алматы: Атамұра, 2008.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ
МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
CӨЖ
Тақырыбы: 1 Қазақстан туралы жалпы ... 2 ... ... ... ОҚО, ... СҚ облыстарының жалпы экологиялық жағдайы. 3 Қоршаған табиғи ортаның ғалымдық, аймақтың және локальді ... ... ... ... 2015 ... ... ... жалпы мәлімет.
2.Қазақстан Республикасының табиғаты. ОҚО, ШҚО,БҚО, СҚ облыстарының жалпы экологиялық ... ... ... ... ... аймақтың және локальді мәселелері.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер.
Қазакстан Республикасы туралы жалпы ... ... -- ... ... ... ... ... бөлiгiнде орналасқан.
Аумағы - 2.724.900 шаршы шақырым.(1.049.150. sq. miles). Республика жерi батыстан шығысқа 3000 км-ге, солтүстіктен ... 1600 ... ... ... ... ... орталық және оңтүстік ендiктерiн, ал қиыр оңтүстігінде субтропикке өтпелi белдеудi қамтиды. Солтүстігінде Ресей Федерациясымен (ұз. 6467 км), оңтүстігінде Түрiкменстан (380 км), ... (2300 км) және ... (980 км) ... ... ... (1460 км) шектеседi, батысында Каспий т. (600 км) орналасқан. Жер аумағы 2724,9 мың км2.
Халық саны - 16, 036 млн. ... ... ... 1 ... ... 5,9 ... ... (1997 жылғы 10 желтоқсаннан). Халық саны 684,0 мың адам.
Қазақстанда 14 облыс, 86 қала, оның 41-і - ... және ... ... 175 аудан, 35 кент, 34 кенттік және 2468 ауылдық (селолық) әкімшілік бар.
Мемлекеттік тілі - қазақ тілі, мемлекеттік мекемелерде және ... ... ... ... орыс тілі ... тіл ретінде қазақ тілімен тең қолданылады.
Ақша бірлігі - теңге, 1 теңге = 100 тиын. 1993 жылғы 15 қарашада ... ... ... -- 1995 ... 30 ... республикалық референдумда қабылданған Конституция бойынша -- өзiн демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретiнде ... ... ... -- ... ... ... бiртұтас мемлекет. Республиканың ең жоғарғы өкiлдi органы -- ... Ол ... заң ... ... жүзеге асырады. Парламент тұрақты жұмыс iстейтiн екi Палатадан: Сенаттан және Мәжiлiстен тұрады. Сенатқа әр облыстан және республикалық ... бар 2 ... екi ... ... ... 7 ... Парламент өкiлеттiгi мерзiмiне Республика Президентi тағайындайды. Мәжiлiс республиканың әкiмшілік-аумақтық бөлiнiсi ескерiле отырып құрылған, ... саны ... тең ... бiр мандатты аумақтық сайлау округтары бойынша сайланатын ... жетi ... және ... тiзiм ... ... 10 ... тұрады. Президент Үкiметтi Конституцияда белгiленген тәртiппен құрады. Тағайындалғаннан кейiнгi он күн ... ... ... ... ... мен құрамы туралы республика Президентiне ұсыныс енгiзедi. Қазақстан ... ... ... жетi ... ... ... ... алты жылға созылады. Конституциялық Кеңестiң төрағасын республика Президентi тағайындайды. ... ... сот ... тек сот қана ... асырады. Ол заңмен құрылған Қазақстан Республикасының Жоғ. Соты және ... ... ... болып табылады. Жергiлiктi мемл. басқаруды тиiстi аумақтағы iстiң жай-күйiне жауапты жергiлiктi өкiлдiк (мәслихат) және атқарушы органдар (әкiмдiк) ... ... ... әр түрлі пайдалы қазбаларға ие. Қазақстанның жер қойнауында Менделееев кестесінің 105 элементінің 99 табылған, 70 ... ... ... ... ... ... қатыстырылған.
Қазіргі уақытта минералдық шикізаттың 1225 түрін қамтитын 493 кенорны белгілі. Қазақстан әлемде мырыштың, вольфрамның және ... ... ... ... бірінші, күміс, қорғасын және хромиттердің барланған қорлары бойынша екінші, мыс пен ... ... ... молибден бойынша төртінші, алтын бойынша алтыншы орында тұр.
Қазақстан пайдалы ... ... ... ... ТМД ... арасында хром кендері және қорғасын бойынша бірінші, мұнай, күміс, мыс, марганец, мырыш, никель және ... ... ... ... ... газ, ... алтын және қалайы бойынша үшінші орында тұр.
Республика күмісті, хромитті, қорғасынды және мыршты өндіру бойынша бірінші орында, мұнай, ... мыс, ... және ... ... ... ... ... орында, алтын өндіру бойынша үшінші орында тұр. Қазақстан республиканы әлемнің ірі мұнай өндіретін мемлекеттерінің ... ... ... ... ... ... шоғырланған мұнай мен газдың айтарлықтай қорларына ие. Онтүстік Торғай ойпатының шегінде жаңа ... бар ... ... ... ... ... одан әрі ... перспективасын кеңейтеді.
Оңтүстік, Солтүстік, Батыс, Шығыс және Орталық
Қазақстанның экологиялық мәселелері
Оңтүстік-Қазақстан облысы (ОҚО) Қазақстанның оңтүстігінде, Тұран етегінің шығысы мен ... ... ... бөлігінде орналасқан. Территорияның үлкен бөлігі - ... ... ... ... сол жақ жағалауы) және Мойынқұм (Солтүстігінде, Шу өзенінің сол жақ жағалауы) төмпешік-қатарлы құмдармен, төменгі қыратты тегістік (биіктігі 200-300 м.). Оңтүстік ... - ... ... ... - ... ... Облыстың орталық бөлігінде Қаратау тау тармағы созылып жатыр (Бессаз қ. - 2176 м.), Оңтүстік-шығысында - ... ... ... ... Қаржантау (биіктігі 2824 м. дейін) және Ұғам (биіктігі 4238 м. дейін) тау ... Ірі ... - ... (Келес, Күріккелес, Арыс, Бөген және т.б құйылымдарымен) облыстың территориясының оңтүстігінен солтүстік-батысына қарай ағып жатыр, Шу ... ... ... ... қарай ағып Мойынқұм құмдарында жоғалады. Оңтүстік-Қазақстан облысы шығысында Жамбыл облысымен, солтүстігінде Қарағанды облысымен, батысында Қызыл Орда облысымен, ал оңтүстігінде Өзбекстанмен ... ... ... - ... ... ... ... қалаларының бірі, оның жасы 800 жылдан астам. Ең солтүстік және оңтүстік бөліктерінің арасы тікелей 600 км ... ... ... 117,3 мың ... км ... ... территориясының 4,3% құрайды. Облыс тұрғындары - 2331,5 мың адам немесе Республика тұрғындары ... 15,1% ... ... Қазақстан облысы, өзінің ерекше бәсекелік артықшығын құрайтын, мол ресурстарға ие. Бұл еңбекке қабілетті тұрғындардың көп ... ол ... ... ... жалпы санының 15,1% құрайды. Табиғи қазбалардың қорлары барит, көмір, темір және полиметаллдық рудалар, уран, форфор, ... лай, ... ... әк, гранит, мрамор, гипс, кварцтық құмдардың бай кен орындарымен көрінеді. Облыста 156 жер ... ... өз ... атқарады, олардың 13-і уран, алтын, мұнай, гипс және жер асты суларын өндіруде қызмет ететін, шет елдің қатысуындағы кәсіпорындар. Осыған қарамастан, ... өмір ... ... даму индексі, облыстың аймақтық жалпы өнімі, жол және ... ... ... дамуы сияқты, бірқатар көрсеткіштер динамикасында абсолютті және салыстырмалы мәні ... ОҚО ... ... ... ... ... үлесі республика бойынша ең соңғы қатарды алады. Оңтүстік Қазақстан облысы Қазақстанның экологиялық алты қолайсыз аймақтарының бірі ... ... ал ... ... ... ... ... ластанған үш қаланың бірі. Ластаушы заттардың атмосфераға шығу көлемінің артуы, негізінен құрылыстың дамуымен, автокөліктердің санының артуымен, ... ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау стандарттарының сақталмауымен, өндіріс және тұтыну қалдықтарының жойылу мәселелерінің шешілмеуімен ... ... ... ... ... асыру нәтижесінде жеткізген оң өзгерістерге қарамастан, бүгінгі күнге дейін тұрғындар денсаулығына қоршаған ортаның ластануының теріс әсерін айтарлықтай төмендету ... ... ... ... көптеген экологиялық проблемалар шешімін таппай отыр. Сондықтан, Оңтүстік Қазастан өңірі экологиялық тараптан осал ... бар. 2008 ... ... ... ... ... ... көздерден 40,4 мың тонна ластағыш заттар шығарылған. Автокөлік санының өсуіне байланысты жылдан жылға ауаның автокөлік шығарындыларымен ... ... ... Бұл ... ... ірі ... үшін көкейтесті. Себебі автокөлік шығарындыларымен ауаны ластау үлесі 60 пайызға жетеді. Қазіргі ... ... ... ... ... жағдайы қанағаттанарлықсыз. Республика кәсіпорындарында 16 млрд.тоннаға дейін қалдықтар жинақталған, жыл сайын олардың көлемі 650 млн.тоннаға көбеюде. Оның 15 пайызы ғана ... ... ... ... бұл ... 30 ... ғана жетеді. Облыс бойынша 2008 жылы 25,0 мың тонна улы қалдықтар ... ... ... мәселелері Атмосфераға ластаушы ... ... ... өсуі экономиканың өнеркәсіп саласының дамуымен, құрылыс өнеркәсібінің дамуымен, автокөліктердің сандық құрамының артуымен, өндіріс және тұтыну қалдықтарын жою ... ... ... ... ... ... көлемінің артуына 2007 жылы негізгі үлесті өңдеуші кәсіпорындар қосқан, олардың үлес салмағы ластанудың ... ... 76,9% ... ... газ және су ... ... - 8,3%, өзге салалар - 14,8%. ... ... ... ... ... ... шығуы көлемі 2006 жылмен салыстырмалы 1,4% артқан, ... 40,2%, ... ... ... 6,8%. ... ірі ... Шымкент қаласына шоғырланған, онда ластаушы заттардың қозғалмалы және стационарлы көзідерінің үлкен саны қызмет етеді: автокөліктерден, олардың ластауы ... орта ... 98 мың ... ... және ... ... жол ... шекті концентрацияның артуына әкелді. Созақ ауданындағы Қызылкөл көлінің су мөлшері өткен ғасырдың 80-ші ... 120-130 ... ... ... ... ... 50-55 млн.м[3 ]көлемдегі суды құрайды, ал көл айнасы 25км[2]-тан 16 км[2 ]дейін кішірейген. Өкінішке орай, бұл көлдің экологиялық қауіпті ... ... ... ... Соңғы онжылдықтың ішінде Қызылкөл көлінің айдыны екі жарым еседен қысқарып, 30-40 км қашықтықта жел тұру салдарынан ... ... ... пен ... ... ... Өндірістің қарқынды дамуы, халық санының өсуі, тұрмыстық және өнідірістік тауарларды тұтынудың артуы салдарынан қалдықтарды жою проблемасы туындап ... ... ... ең ... жою әдісі бұл-қатты тұрмыстық қалдықтар полигонында жинақтау. Алайда, бұл полигондар жер асты ... ... және ... ауаны ластау көздері болып табылады. Шымкент қаласы үшін қатты тұрмыстық қалдықтарды жою мәселесі көкейтесті болып отыр. Өйткені ... ... ... ... ... жоқ. ... бойынша полигондар ашық алаң түрде ұйымдастырылған, ауа, топырақ және жер асты суларын ластауда, сонымен қатар, жинақталған қалдықтардан таралған ... иіс ... ... ... ... отыр. Осыған байланысты, санитарлық-эпидемиологиялық және экологиялық талаптарға сай келетін қатты тұрмыстық қалдықтар ... ... ... ... құрылысын салу қажет. Сонымен қатар өңірдің экологиялық проблемасының бірі - ... ... ... ... ... ... қоймасы. 2008-2009 жылдары ӨК>> АҚ-ның және ЖШС-нің өндірістері тоқтауына байланысты, 106,7га бөлігіндегі қалдықтар бетін суландыру тоқтатылған. Желдің соғуынан аталған ... ... ... ... ... ... мен іргелес аумағын ластап, тұрғындар денсаулығына зиянды әсерін тигізуде. ... ... ... -- ... ... ... 1936 жылдың 29 шілдесінде құрылды, бүгінгі шекарасы1999 жылдың 8 сәуірінде бекітілді. ... ... 97, 99 мың ... км. тең және ... ... 3, 6% ... ... облысының әкімшілік орталығы - Петропавлқаласы, 1752 жылы негізі қаланды.
Облыста 13 ... ... бар; 5 қала - ... ... ... ... 4 қала ... кенттер - Смирнов,Талшық, Еңбек, Кішкенекөл.
Облыс аумағы Қазақстанның Қостанай және Ақмолаоблыстарымен және ... ... ... ... облыстарымен шекараласады.
Солтүстік Қазақстан облысы (СҚО) Қазақстанның солтүстігінде орналасқан, ал физика-географиялық қатынаста - ... ... ... шетін және қазақ кең даласының бір бөлігін алады. Жер бедерінде көп көл төмендеулерi, сахаралықойықтар, аласалау жалдар және жал ... ... ... бар. ... ... 115-120 м, ... және оңтүстік-шығыста 200 м. Облыс Ресейдің Калуга, Тула, Томск ... ... ... жайғасады. Бірақ, көлдер мен өзендердің жоқ болуына байланысты ауа райының кенет құрылықтығымен сипатталып, табиғат жағдайы ... ... ... ... Оның ортақ жазықтығы және шектi аумағы еркiн меридиан мен ендiк ... ... ... ... Қазақстан экономикалық ауданындағы негізгі атмосфераны ластаушы көздерге - табиғи қазба байлықтарды ... ... ... мен ... жылу ... ... ететін орталықтар және автокөлік жатады. Қоршаған ортаға үлкен залал келтіретіндер өндірістік және тұрмыстық қалдықтар мен күл қоқыстары. Үлкен көлемде жиналып ... ... ... ... ... ... кана коймай, адамдардың өмір сүруіне үлкен қауіп тудырады. Соңғы жылдары бұл кәсіпорындарда экологиялық нормаларды сақтау үшін коршаған ортаны корғауға ... ... ... ... кәсіпорындар қоршаған ортаға зиянды заттарды шығармайтын жаңа технологияларды қолданып өндіріс күшін арттыруда. Өндірістік қалдықтарды қайтадан қолдану экономикалық және ... ... да ... ... ... ... ... салаларымен жылу қуаты кешендерінде өндірістік экологиялық бақылау жұмыс істейді. Осының нәтижесінде Қызыл Октябрь кенішіндегі қалдықтарды жою туралы іс-шара өткізіліп, ... ... ... ... Қазақстан аймағы -- Орталық пен Оңтүстік Қазақстан және Орта Азия мемлекеттерінің қақпасы болып табылады. Ол ... ... ... Бай ... ... ... ... мекен, Ресей қалалары мен өзге мемлекеттер арасындағы дамыған экономикалық байланыстар сыртқы экономикалық ынтымақтастықтың ... көп ... ... Қазақстан құрамына Батыс Қазақстан, Атырау, Маңғыстау және Ақтөбе облыстары кіреді. Бұл ... ... ең ... батысы мен оңтүстік батысында орналасқан. Оның аумағы ... ... 1200 ... ... ал батыстан шығысқа 1300 км-ге дейін созылады.
Каспий теңізі - Қазақстанның батысын жуып-шаятын дүние жүзіндегі ең үлкен жабық су қоймасы. Теңіздің ... көне ... ... ... ... ... тайпасымен байланысты. Ол бұрын Гиркан, Хазар, Хвалын теңізі болып та аталған. Каспий теңізі және оның ... ... ... ... ... ... теңізшілерінің Каспий теңізіне келуі жайлы құжат IX-X ғасырларға жатады. XVIII ғасырдың басында 1-ші Петр Каспий теңізін зерттеуді бастады (Бекович-Черкасский экспедициясы және т.б.). ... ... ... И.Ф., ... Н.А., Паллас П.С., Гмелин С.Г., Карелин Г.С. және басқалар Каспий теңізін зерттеді. Каспий теңізі ... ... 1200 ... ... ... 320 км, ... ұзындығы шамамен 7000 км (оның 6000 км Ресей және басқа мемлекеттер территорияларында). Су көлемінің аумағы 371000 ... км, ... ... мұхит деңгейінен 28,5-ке (1971) төмен. Максималды тереңдігі - 1025 м (оңтүстігінде), ... жағы ... ... ... ... тереңдігі - 15-20 м. Ең үлкен шығанақтары - Комсомолец, Мангышлакский (Маңғыстау), Кендерлі, Қазақ, Қара Боғаз Гол және т.б. 50 ... ... ... 350 ... км. ... ... және Ембі ... Каспий теңізіне солтүстік жақтан құяды. Теңіз түбі ... және ... ... ... ... теңізі Солтүстік, Орта және Оңтүстік болып бөлінеді.
Қоршаған табиғи ортаның ғалымдық, аймақтың және ... ... ... облысы Қазақстан Республикасы бойынша өндірістік жағынан дамыған, өркениетті аймақ болып саналады. Біздің қазіргі ... ... ... ... мен тұрғылықты халықтың денсаулығы Семей ядролық полигонымен, сонымен қатар посткеңестік кезең кезіндегі экономиканың даму ... ... ... ... Сараптама көрсеткіші бойынша өндірістік өнім түрінің өсу жағдайы осы аймақта экологиялық шешімнің тұрақталуын көрсетеді. Статистиканың бүгінгі ... ... 2006 ... ... ... ... шығарындылардың 2001 жылмен салыстырғанда 116 мың тоннаға төмендегенін көрсетеді. Сонымен, 2001 жылы ... ... 247,7 мың ... ... ... 2006 ... бұл сан 157,8 мың тоннаны көрсеткен. Бұл ... ... үлес ... ... кәсіпорындарының өткізген шараларымен және "2005-2007 жж. Шығыс Қазақстан облысында қоршаған ортаны ... ... ... ... ... Соңғы 5 жылда мұндай тенденция Өскемен қаласында да байқалуда, айтарлықтай ластаушы заттегілер мен шығарындылар қарқынды түрде төмендеуде. 2006 ... ... саны 72,7 мың ... 2001 ... 111 мың тоннасына қарсы көрсеткіш берген. Дегенмен, ... ... ... ... шығарындыларына ғана ықпал жасап отырған жоқ, сонымен қоса біртұтас себептердің жиналу кешенін де қарастыруды қолға алуда. Бұл Өскемен ... ... ... орналасуынан, яғни қала сызбаларында өндірістік кәсіпорындардың ауаны ластайтын шығарындыларының жойылмайтындығын айқындайды. Өскемен қаласының атмосфералық ауасының сапасы ауаны ластайтын ... ... және ауа ... ... ... ... болып келеді, атап айтқанда атмосферада тоқырау құбылыстарының қайталануы. Бұл ... ... ... яғни КМЖ деп аталады. КМЖ болжамы синоптикалық жағдай бойынша, Шығыс Қазақстанның метеорологиялық параметрлері мен гидрометеорология ... ... ... ... ... ... 2006 ... 2005 жылмен салыстырғанда жоғарырақ деңгейде көрінген, яғни бұл жылы ... ... ... жойылуына қарағанда өзгеріс байқалған [1]. Мұндай үрдістер атмосфералық ауада таралмайтын, тек қана күн ... ... ... жүретіндігінен, нәтижесінде атмосфераға шығарылатын ластаушы заттардың қауіптілігін айқындайтын химиялық қосылыстардың туындайтынын көрсетеді. Ауаны ластауды ескертуде заң ... ... ... ... ... ... ... бір концентрациясы ғана бекітіледі. Атфосфералық ауаны ластайтын әрбір ... үшін бір рет ... және ... ... ... ... ауа ... сонымен қатар ауаны ластаушы ретінде көрсеткіш деп беріледі (АЛК). Бүгінгі таңдағы көрсеткіш бойынша Өскемен қаласы Қазақстан Республикасының қалаларының ... ... ... ... атмосфералық ауаны ластаушы көрсеткіштің есептік әдістемесі Өскемен қаласының ластаушы заттегілері шығарындыларының ерекшелігі бойынша толық емес түрде ... ... ... ғалымдық, аймақтың және локальді ... ... ... ... ... сулы қабаттар мүнаймен және ілеспе өндірілетін сулармен ластанады. Мұнай улы қасиеттерге ие, оның аз мөлшерде суда ... оны ... және ... қажеттіліккеқолдануға жарамсыз етеді. Өндірістік және тұрмыстық ағынды сулардан, сондай-ақ ыдыстардан, құбырлар мен басқа да ... ... ... ... ... ... жер асты ... ластануы мүмкін. Мұнаймен ... ... ... қабат суы - минерализациясы жоғары су болып табылады.Оның жер бетіне шығуы, жер үсті және жер асты су ... ... және ... ауыз ... ... ... әкеп соқтырады.Мұнай-газ кен орындарын игеру барысында топырақ мұнаймен, әртүрлі химиялық заттармен, минерализациясы жоғары ... ... ... ... және оның ... да ... топыраққа түсе отырып, оның қасиетін едәуір дәрежеде, ал кейде тіпті қалпына келместей етіп -битумдық сорлардың түзілуіне, цементтелуіне және т.б өзгертеді. Бұл ... ... пен ... ... жағдайының нашарлауына әкеп соқтырады.Топырақ бетінің бұзылуы нәтижесінде топырақ эрозиясы, дефляция процесі жүреді.Мұнай топырақ пен ... өте ... ... тигізеді. Мұнаймен ластанған топырақта көмірсутектер мен азоттың арасындағы ара ... тез ... бұл ... азоттық режимін нашарлатып және өсімдіктердің тамырымен қоректенуін бұзады. Сонымен қатар, мұнай жер ... ... ... ... ... ... ластайды, нәтижесінде жердің құнарлы қабаты ұзақ уақыт бойы қалпына келмейді. Адамдар шоғырланған жердегі атмосфералық ауаға шығарылатын зиянды ... ... ... ... (ШМК) ... ... мүмкін концентрация шамасы
Ластағыштардың атауы
Шекті мүмкін концентрация (ШМК), мг/м[3]
Максималды бір реттік
Орташа тәуліктік
Бензин
5,0
1,5
Көміртегінің ... ... ... ... ... ... режимдегі континенталдылық тән: шілде мен қаңтар айларындағы орташа температураның айырмашылығы кейбір жерлерде 40[0]С-қа жетеді. ... ... ... ... орналасып, жоғары қысымды ядроның әсеріне, қыста азиаттық антициклонның әсеріне ... ... ... ... аз ... орташа жылдық мөлшері шамамен 150 мм. Жоғары температуралық фон және ... ... ауа ... ... 1000 мм және одан да ... ... ... етеді.Өнеркәсіптік игеру барысында мұнай кен орындарын тұрғызу жобасы, ондағы мұнай газын жинау және ... ... ... өз ... ... ... ғана бекітілуге жіберіледі.Құрамында күкіртсутегі бар газдарды атмосфераға ... ... ... шығаруға тыйым салынады. Технологиялық аппараттар мен сыйымдылықтардың жұмысшы және резервті сақтандырушы ... ... газ ... жүйе ... жағылады. Газды күкіртсутек пен меркаптандардан тазарту бойынша тиімді іс-шаралар жүзеге асырылуы қажет. ... ... ... ... бөлініп шығуы мүмкін жерлерге автоматты тұрақты газосигнализаторларды орнатады, сондай-ақ күкіртсутектің жиналуы мүмкін жерлерінде алып жүретін газосигнализаторлар мен газоанализаторлар арқылы ауа ... ... ... мен газ ... ... зиянды қалдықтардың қоршаған ортаға шығуының жалпы мөлшерін, технологиялық процестерді жетілдіру арқылы және ... ... ... асыру мен оны тазалаудың әр түрлі әдістерін кеңінен енгізу негізінде төмендетуге болады. Олардың едәуір тиімдісіне ... ... ... газ ... ... ... ... мұнайдың буланған өнімдерімен ластануын болдырмас үшін конденсат ... және ... ... ... ... мұнай құбырларын, лақтырма желілерін, ағынды суды таситын коллекторларды және жинау коллекторларын өз ... ... ... ... ... көмірсутектерді сақтау үшін артық қысымда немесе изотермиялық жағдайларда жұмыс істейтін резервуарларды, яғни буланудан үсті қорғалған резервуарларды ... ... ... ... ... атмосфераға шығуына жол бермес үшін шағын ыдыстар мен аппараттарды сүзгі-жұтқыштармен жабдықтау;
* кен орнынан ... ... алу ... ... утилизациялайтын арнайы қондырғыларды енгізу;
* шығарылған газды пайдаға жарату мен қайтару мүмкін болмаған немесе тиімсіз болған жағдайда оларды жағып жіберуге факелге ... ... ... ... факелдер бар болған кезде, олардың биіктігі мен орналасуы ... ... ... ... ... жер үсті ... зиянды заттардың ыдырап таралып кетуін қамтамасыз ету қажет.
Пайдаланылған әдебиеттер:
ҚазССР. Қысқаша энциклопедия, 2-том. Алматы - ... тілі ... ... ... ... ... Экология және табиғат қорғау / Жалпы редакциясын басқарған - ... ... ... ... ... ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты ... - ... ... ЖАҚ, 2002 жыл. ... - Алматы: Атамұра, 2009.
Н.Ә. Назарбаев . - Астана , 2001
О. Жанайдаров . - Алматы: , ... 1988 жыл № ... ... ... Алматы: Атамұра, 2008.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы облысының туристік рекреациялық географиясы61 бет
Жер сілкінсе, жағдайымыз не болмақ? Мекемелер мен мамандар ойлары3 бет
Жерді табиғи – ауылшаруашылық аймақтарға бөлу60 бет
Оңтүстік Қазақстан облысының табиғи – рекреациялық26 бет
Табиғатты пайдалану мен қоршаған табиғи ортаны қорғау7 бет
Қазақстан азаматтық қарама-қарсылық жылдырында4 бет
Автомобиль жолдарын табиғаты күрделі ауданда жобалау25 бет
Айтыс өнерінің психологиялық табиғаты және этномәдени құндылықтарды дамытудағы рөлі65 бет
Аралық соттар: құқықтық табиғаты64 бет
Арнау өлендерінің жанрлық табиғаты7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь