Кристалдық тор құрылымы. Тау жыныстарының жіктелуі. Тау жыныстарының текстуралық ерекшеліктері. Тау жыныстарының құрылымдық ерекшеліктері

Кіріспе
I. Кристалдық тор құрылымы.
II. Тау жыныстарының жіктелуі.
III. Тау жыныстарының текстуралық ерекшеліктері.
IV. Тау жыныстарының құрылымдық ерекшеліктері.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Жер қойнауларын көзбе-көз зерттеудегі адамзаттың қолы жеткен табыстары ғарыш кеңістігін зерттеудегі жетістіктерінен әлдеқайда жұпыны. Бұл түсінікті де, себебі «қатты Жердің» ішкі өңіріне «ену» мүмкіндігі, сөйтіп қойнау тереңдіктеріне тиесілі заттарды қолмен ұстап, көзбен көру мүмкіндігі шектеулі. Аса терең бұрғылау ұңғымаларының жеткен тереңдігі 12 км-ден астам ғана. Жердің орташа радиусы 6371 км екендігін ескерсек, жоғарыда көрсетілген шама өте болымсыз екендігін, ендеше планетамыздың қойнау ерекшеліктерін нақты зерттеу мүмкіндігі де шектеулі болатындығын шамалау қиын емес.
Жоғарыда келтірілген деректермен байланысты планетамыздың құрылысы мен заттық құрамын, сол заттардың физикалық немесе химиялық табиғатын топшылауда негізінен геофизикалық зерттеу әдістері қолданылады. Жер қойнауларының құпияларын анықтауда әсіресе сейсмикалық зерттеулердің алатын орны ерекше. Жер термикасы деп аталатын геофизикалық зерттеу әдісі де біршама маңызды. Геофизиканың гравиметрия, магнитометрия және электрометрия деп аталатын зерттеу әдістері планета құрылысы мен құрамының кейбір мәселелерін анықтауда ғана қолданылады, бұл әдістер әсіресе планетамыздың сыртқы қатты қабығы болып табылатын жер қыртысының өзіндік ерекшеліктерін анықтауда, пайдалы қазба кенорындарын іздеу және барлау ісінде мейілінше маңызды.
Жердің ішкі құрылысы мен құрам ерекшеліктерін сейсмикалық зерттеулер көмегімен топшылаусейсмикалық толқындардың планета қимасынан өту жылдамдығын саралауға негізделген. Осындай зерттеулер планета қойнауының қимасы бір-бірінен біршама анық дараланатын үш бөлікке жіктелетіндігін анықтады, олар – жер ядросы, жер мантиясы және жер қыртысы.
1. Неклюкова К.П. Жалпы жертану. М 1985
2. Калесник С.В. Общие географические закономерности Земли. М.: Мысль, 1970 г.
3. Ермолаев М.М. Введение в физическую географию., Л. 1975
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ СЕМЕЙ
МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ.
«Геология және ... ... ... тор ... Тау ... ... Тау
жыныстарының текстуралық ерекшеліктері. Тау жыныстарының құрылымдық
ерекшеліктері.
Орындаған: ГК-407-С
тобының студенті ... ... 2015 ... ... тор ... Тау ... жіктелуі.
III. Тау жыныстарының текстуралық ерекшеліктері.
IV. Тау жыныстарының құрылымдық ерекшеліктері.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
    Кіріспе
Жер қойнауларын көзбе-көз зерттеудегі адамзаттың қолы жеткен табыстары
ғарыш ... ... ... ... ... ... де, себебі «қатты Жердің» ішкі өңіріне «ену» мүмкіндігі, сөйтіп
қойнау тереңдіктеріне тиесілі заттарды қолмен ұстап, көзбен көру ... Аса ... ... ... ... тереңдігі 12 км-ден астам
ғана. Жердің орташа радиусы 6371 км екендігін ... ... шама өте ... екендігін, ендеше планетамыздың қойнау
ерекшеліктерін нақты зерттеу мүмкіндігі де шектеулі болатындығын ... ... ... ... ... ... құрылысы мен
заттық құрамын, сол заттардың ... ... ... табиғатын
топшылауда негізінен геофизикалық зерттеу ... ... ... құпияларын анықтауда әсіресе сейсмикалық зерттеулердің алатын
орны ерекше. Жер термикасы деп аталатын геофизикалық ... ... ... ... ... ... ... және электрометрия
деп аталатын зерттеу әдістері планета құрылысы мен ... ... ... ғана ... бұл ... әсіресе планетамыздың
сыртқы қатты қабығы болып табылатын жер қыртысының өзіндік ерекшеліктерін
анықтауда, пайдалы қазба кенорындарын іздеу және ... ... ... ішкі құрылысы мен құрам ерекшеліктерін сейсмикалық зерттеулер
көмегімен ... ... ... өту
жылдамдығын саралауға негізделген. Осындай зерттеулер планета қойнауының
қимасы бір-бірінен біршама анық ... үш ... ... олар – жер ядросы, жер мантиясы және жер қыртысы.
I. Кристалдық тор ... ... бір ... ... тор ... ... орналасқан параллелепипедтерден немесе
кубтардан тұрады. Параллелепипед пен кубтар кристалдық тордың ұяшығы болып
табылады. Атомдар, иондар немесе молекулаларорналасқан параллелепипедтің төб
елері (бұрыштары) кристалдық тордың ... ал олар ... ... ... ... деп ... Бір қатарда жатпайтын үш түйін арқылы
өтетін жазықтықты жазық торап дейді. Элементар ұяшықтың үш ... ... мен оның ... аралық бұрыштары кристалдық тордың
параметрлері ... ... ... ... анықталады. Кристалдық тор статистикалық
тұрғыдан тұрақсыз болады, атомдар мен иондар өзінің ... ... ... ... ... ... ... бұл
тербеліс артады, ал балқу температурасына жеткенде, кристалдық тор ыдырап,
зат сұйықтыққа айналады.[1].[2]
• Брав ... ... ... ... күйіне айналдыруға болады. Ал қатты ... ... ... сипатталады. Кристалдық торлар деп -
түйіндеріндегі бөлшектер белгілі бір ара ... ... ... ... ... айтамыз. Егер заттың құрамында құрылыс
бірліктері ... ... зат ... ... ... торлар
түйіндеріндегі бөлшектердің табиғатына қарай жіктеледі. Олардың төрт ... типі ... ... |Бөлшектердің арасындағы байланыс типі |Балқу
температурасы |Ерігіштігі |Мысалдар | |Атомдық |Бейтарап атомдар
|Ковалентті |Жоғары |Ерімейтін |С, Si, SiO2 | ... ... ... ... ... |Органикалық еріткіштер мен суда
ериді |Барлық газдар, жай заттар, І2, Вr2, қышқылдық оксидтер, қышқылдар,
органикалық ... | ... ... ... |Жоғары |Суда ерімтал келеді
|Металдар мен бейметалдардан түратын заттар, гидроксидтер, тұздар ... ... ... мен ... |«Электрон» газы |Әр түрлі
|Ерімейтін Металдар |Example | |Бұл кестеден мынаны көруге болады:
• 1. Атомдық кристалдық торлы заттарда (а) байланыс ... оны ... ... ... ... ... ... Қалыпты жағдайда олардың
барлығы қатты, балқу температуралары ... ... өте ... 2. ... кристалдық торлы заттар (ә) түйіндерінде молекулалар
орналасқан, ал молекулааралық тартылыс күші өте аз ... ... ... ... ... ... ... жағдайда газ күйінде
кездеседі. Оларды қыздырғанда оңай балқиды немесе температура әсерінен
ыдырап кететін беріктігі нашар қосылыстарға жатады.
 
• 3. ... ... тop (б) ... ... ... олар суда
жақсы ериді, ерітінділері мен балқындылары электр тоғын жақсы өткізетін
қатты заттар.
• 4. Металдық кристалдық тop (в); ... ... ... ... кристалдық торларының түйіндерінде металл атомдары мен иондар
орналасқан, ал металдың көлемінде ... ... ... оңай белініп шығады, өйткені олар ядромен нашар байланысқан)
еркін қозғалып жүреді. Осы электрондар металдық қасиеттерді ... а) ... жылу және ... ә) ... ... б) ... ... Тау жыныстарының жіктелуі
Тау жыныстары — жер қабығында бірнеше тектен қосылған минералдық тау
жыныстары, минералдардың немесе органикалық заттың ... ... ... Тау ... шығу ... қарай мынадай үш үлкен топқа бөлінеді:
• магмалық тау жыныстары
• шөгінді тау жыныстары
• метаморфтық тау жыныстары
Минералдардың барлығы «мономинералды» және «полиминералды» ... ... ... дегеніміз — тек бір ғана химиялық қосылыстан
(мысалы,кварц, пирит), ал ... ...... ... ... ... ... тұратын минерал. Минералдар
жиынтығының құрылуының бірнеше жолы бар:
Жер бетіндегі үдерістердің кезіндегі шөгінді тау жыныстарын құрайтын
дәндердің қосылып өсуі ... ... тау ... ... ... ... және
Сыртқы жағдайдың (мысалы, қысым мен температура) өзгеруі нәтижесінде
метаморфозды тау ... ... ... қатты күйіндегі қайта
кристалдануы.
Тау ... осы үш түрі ... ... арасындағы қарым-
қатынасымен (текстурасымен) ерекшеленеді.
Шөгінді тау жыныстары келесі сипаттармен ерекшеленеді:
Дәнаралық шөкпе ... ұсақ ... лай ... ... ... немесе
қырлы дәндер;
Ұзын біліктерінің негізгі бағытын көрсететін саз ... ... ... түзу шеттері мен үштік ... ... ... жиынтығы (мысалы, кәлсит);
Кәлситтің кесекаралық шөкпесі немесе ұсақ кесекаралық лай ұстап тұрған
қазбалы кесектердің жиынтығы;
Органикалық заттың ... ... ... тау жыныстар байланыспалы текстурасын көрсететін
минералдардың жиынтығымен ерекшеленеді.
Метаморфозды тау жыныстары келесі ... ... ... ... ... ... ... минералдардың
жиынтықтары;
Теңмөлшерлі және еркін бағытты теңмөлшерлі емес минералдардың кристалды
жиынтығы;
Жапсарлы, ангедралды, кейде ... ... өте ұсақ ... Тау ... ... ... ... ... ... ... ... минералдар тау жыныстарының негізгі құрамын ... ... ... ең ... және қосымша (қосалқы) минералдар ... ... ... минералдар (мөлшері жағынан ... тау ... ... ... ... оны ... бір түрге жатқызуға тікелей әсер
етеді. Мысалы: кварц, калийлі дала ... ... ... және ... ... нефелинді сиениттің құрамын құрайтын басты ... ... ... ... ... ... саны өте көп
болғанымен, олардың ... ... ғана тау ... ... кұрайды. Олардың ішінде силикаттар мен ... ... ... ал ... ... ... және ... тобының
маңызы шамалы ғана. Қосымша минералдар акцессорлық минералдар деп ... тау ... өте аа ... ... ... бір ... ... басты минерал, екінші бір ... ... ... ... ... ... аткарады. Мысалы, апатит Хибин
тундрасындағы апатитті жыныстардың ... ... ... ... ... тек ... минерал түрінде ғана кездеседі. Рудалық
минералдар (хромит, магнетит, ильменит, пирит және т. б.) ... ... ... ... ... шашыранды
түйіршіктер құрайды. Тау жыныстарының құрамына кіретін ... ... ... ... және ... ... ... болған минералдар болып
бөлінеді. ... ... ... тау ... ... ... бірге түзіледі, ал екінші кезектегі минералдар,
кейінірек бірінші ... ... ... (әр ... ... ... болады. Тау жыныстарын құрайтын
кейбір минералдар бір жағдайда бірінші кезекте, ал ... бір ... ... ... ... карбонаттар магмалық жыныстардың құрамында
екінші кезекте пайда ... ал ... ... ... ... ... ізбестастардың, доломиттердің және
магнезиттердің қалың қабаттарын құрайды. Тау ... ... ... мономинералды (бір минералдан ғана ... ... (көп ... ... болып бөлінеді. Мономинералды тау
жыныстарына, мысал ретінде кварцитті, мраморды, ... ... ...... диорит, габбро, гнейс және т. ... ... ... ... ... ... ... қыртысында кең таралған. Экспедициялық дала маршруттары ... ... ... макроскопиялық жолмен (жай көзбен қарағанда)
алдын ала ... ... ... ... ... (жұқа кесінділер түрінде) шлифтер дайындалып, олар
микроскоп арқылы зерттеледі. Бұл ... ... ... мен ... ... және ... дәлірек анықталады. Тау жыныстарының минералдық құрамы мен
химиялық құрамы бір-бірімен тығыз байланысты. Олардың ... ... ... арқылы анықталады. ... ... ... ... ... ... ... (SіО2, А12О3) Fе2Оз, FеО, МgО, СаО, Nа2О, К2О және т. ... ... ... ... Бұл ... тау ... (химиялық құрамына қарай) кеңінен пайдаланылады. Тау
жыныстарының жалпы ... оны ... ... (структуралық және текстуралық) ... ... ... ... жеке ... жетік
пішінділігі мен кристалдық мөлшерінің абсолюттік немесе салыстырмалы
көрсеткіштерін ... ... ... (структура) деп аталады. Ал олардың
орналасымы (текстурасы) минералдық түйіршіктердің (ірілі-ұсақты) ... ... ... ... және өзара қарым-қатынас ерекшеліктеріне
қарай анықталады. Сульфидтер. Табиғи жағдайда ... ... ... ... Күкірттің қасиеті көп жағдайларда
оттекке ұқсас. Егер металдардың химиялық қосылыстарға, яғни ... ... ... ... ... ... ... онда тотық
орнына сульфидтер пайда болады. Күкіртті қосындылар ... ... ... ... ... ... ... сынап,
сурьма, молибден, мышьяк, никель, кобальт т. б. Осы ... ... кен ... деуге ... ... ... айтылған металдарды қорытып алады. Сол себепті сульфидтер ерекше
маңызды минералдар қатарына ... ... ... ... сульфид
аралас кездеседі. Сондықтан ондай кендерді полиметалды (көп металды) кендер
деп атайды. Осы ... кәбі ... тән ... ... ... ... ... салмағының ауырлығынан, аз мелдірлігінен,
электр еткізгіштігінен) белгілі ... ... ... ... ... ... ... да бар. Оларда
күкірттің орнында селен, теллур, мышьяк, ... ... ... ... (NiAs), ... (HgSe) ... ... сол сульфид минералдар
тобына жатады. Осы сульфид ... ... саны 350 деп ... ... ... орында болғаны. Сульфидтер әр
түрлі жағдайларда түзіледі. Бірқатар ... ... мен ... ... ... пайда болады. Бұл типтес
кендер никель рудасының негізгі шығатын көзі болып ... ... өте көп ... ... ... ... ... шығады. Осыдан күкіртті рудалардың ете негізгі
желілі кендері ... ... ... ... ... яғни
тотықтанбайтын, атмосфера және басқа табиғи тотықтандырғыштар қатыспайтын
жағдайда пайда болып жиналады. Сондықтан сульфид ... ... жер ... ... бар атмосфера шекарасынан төмен болады. ... ... ... ... ... да, әр ... ... — тотықтар, сулы тотықтар, карбонаттар т. с. с. ... ... ... мен ... ... ... мөлдірлігінің
нашарлығына және металша жылтырлығының күштілігіне қарай айырады. ... ... ... ... береді (грекше галос — тұз ) . Олардыд қасиеті сутегіне жақын төрт
элементті: хлор (С1), фтор (Ғ), бром (Вг), иод (J). ... HC1 (тұз ... НҒ ... ... НВr ... HJ (иод қышқылы). Осы қышқылдардағы сутек орнына бір ... ... сол ... минералдар қатарына жатады. Бұл элементтердің
минерал құрау жағынан ең көп ... ... — хлор мен ... ... екеуі сирек кездеседі. Фтордың тұздары қасиеттерінің көптігі жағынан
басқаларына қарағанда өзгешелеу тұрады. Фтор ... ... суға ... ал хлоридтер өте жақ сы ериді. Табиғи жағдайда фтор көбінесе
кальциймен, сирек те ... ... және ... ... ... көбінесе натрий, калий және магниймен ... ... ... ... ал
фторидтері болмайды.
IV. Тау жыныстарының құрылымдық ерекшеліктері
Магмалық тау жыныстары атқылаған тау жыныстары деп те ... ... ... ... ... ... ... тау жыныстары
деп аталуы тау жыныстарының Жердің ішкі қабықтарынан жер ... ... ... ... ... ... Осы ... магма
жер қыртысына еніп қатаю мүмкін, кейбір жағдайларда жер ... ... ... ... ... Осы ... интрузиялық (тереңдік)
магмалық тау жыныстары пайда болады. Егер ... жер ... ... ... ағып ... ... (төгілген) тау жыныстары түзіледі. 
Құрылымы - өлшемдерімен, пішінімен және құрам ... ... ... ... тау ... ... ерекшеліктері. 
Тау жынысының бітімі деп тау жынысының нақышын айтады. Бітімі тау ... ... ... ... ... ... ... және ірі көлемді тау жынысының сыртқы бейнесінің ерекшеліктерін:
кеуектілігін, тақтатастылығын т.б. көрсетеді.
Интрузиялық тау жыныстары ... ... ... (тау ... ... ... ... болып келеді) және массивті
бітімімен сипатталады, ... тау ... ... ... ... ... орналасуына әкелген жоғарғы ... ... тау ... ... ... ... емес ... және бітімі кеуекті, ұяшықты немесе массивті-кеуекті келген.
Магмалық тау жыныстары ... ... ... – ашық ... ... дала ... ... мусковит және т.б.) басым болатын
ашық түсті, меланократты – күңгірт түсті минералдары (оливин, пироксендер,
амфиболдар, ... және т.б.) ... ... ... ... Магмалық тау
жыныстарының келесі құрылым түрлерін ажыратады:
А Кристалдану ... ... ... ... – тереңдік тау жыныстарына, мысалы, гранитке тән.
2 Толық кристалды емес – төгілген тау жыныстарына, мысалы, обсидианға
тән.
Ә ... ... ... мен өзара қатынасына қарай:
1 Біртекті түйірлі – құрам ... ... ... ... Түйірлі біртекті емес – тау жынысын құрайтын минералдардағы
түйірлердің өлшемдері әр түрлі.
3 ... тау ... үшін ... ... ...... ... бірге ірі кірікпелер кездеседі.
4 Магма балқымасының жер бетінде немесе жер ... ... ... байқалатын порфирлі сипаты.
5 Пегматитті сипаты пегматиттерге – магмалық ошақтардың ... ... ... ... қалыптасатын тау жыныстарына
тән. Олар сына жазуға ұқсас өзгеше бітімі байқалатын слюдалардың қоспалары
мен ... дала ... ... ... абсолютті өлшемдері бойынша:
1 Ірі түйірлі құрылымы – дәндердің өлшемі 5 мм-ден аса.
2 Орташа түйірлі – 1 - 5 мм ... Ұсақ ... ... ... тау ... ... ... қостығының (кейде кремний
қышқылдары деп айтады) мөлшеріне қарай қышқыл (кремний қостығының мөлшері
65 %-дан аса), ... ... ... ... (45–55 %) ... (45 %-дан кем) ... ... қыртысының құрамы әсіресе жер бетіне жақын аудандарда көп
өзгерістерге ұшырайды.
Өйткені, минералдық шикізат қорын өндіру ісі жылдан-жылға арта ... ... ... технология-сының төмендігмен байланысты химиялық
шикізат қорының үштен бір бөлігі, немесе өндірілуге тиісті металдьщ
жартысына жуығы игерілмей босқа қалып жатады. ... күні жер ... млн. т мыс, ... ... қалайы және алюминий өндіріліп алынған.
Жер қойнауынан алынған ... ... ... ... ... ... ... өндірілгендігі белгілі: мұнай — 75%, көмір — 40%, темір — ... ... ... — 90%. ... ... ... ... қарқыны
бұдан былайғы уақытта да өсе бермек.
Енді он жылдан кейін жер бетіндегі темір тотықтарының мөлшері 2 ... — 10 ... ... — 100 ... мышьяк — 150 есеге артады деп
жорамал-данады.
Адамдардың техногендік әрекеттері көбінесе табиғи процестердің дамуына
қарама-қарсы бағытталған. Мысалы, олар ... жылу ... ... ... ... сол ... минералдық тыңайтқыштарды (егін
шаруашылығында қолдану барысында) жер қыртысына түгел шашып таратады.
Сондай-ақ көптеген металдар да кең көлемде шашылып тарал-ғанмен, олар жер
қыртысында сақталады. ... ... ... ... ... құрайтын өте бағалы химиялық элементтер жер бетінде кең таралып,
шашыранды түрде кездеседі. Соның нәтижесінде, жер ... ... ... ... ... ... табиғи жағдайдағы
миграциялық таралу заңдылығы бұзылады. Мұндай әрекеттердің зияндылығын
бағалай білу өте қиын.
Қолданылған әдебиеттер
1. Неклюкова К.П. Жалпы  жертану. М 1985
2. Калесник С.В. Общие географические закономерности Земли. М.: ... ... ... М.М. Введение в физическую географию., Л. 1975

Пән: Тау-кен ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тері мех өнімдерін өндіру технологиясы8 бет
Табиғи және жасанды тау жыныстары,түрлері, қасиеттері және өңдеу әдістері3 бет
"Тілдің жүйелік, құрылымдық, таңбалық сипаттары"6 бет
SQL құрылымдық сұранымдар тілі32 бет
«d-Элементтердің координациялық қосылыстары. Кристалдық өріс теориясы. Лигандтар өрісі теориясы. Кристалдық өрістің тұрақтану энергиясы»4 бет
«ш. бейсенованың «сүзгенің соңғы күндері» хикаятындағы лиризм мен психологизм. а.кемелбайдың "қоңыр қаз" шығармасын талдау. е.раушановтың « ғайша - бибі»поэмасының құрылымдық ерекшелігі. е.раушановтың «аспанға көшіп кеткен ел» поэмасының сипаты. е.раушановтың «қызық емес оқиға» атты поэмасының діни- мифологиялық сюжеті. ақын н.айтұлының «тоғыз тарау» поэмалар кітабына қысқаша талдау»21 бет
Алгоритмнің құрылымдық негіздері мен қолдану тәсілдері26 бет
Вольфрам наноұнтағының рентген-құрылымдық талдауы19 бет
Гипофиздің құрылымдық-қызметтік ұйымдасуы5 бет
Етістік форманттарының қазақ тіліндегі құрылымдық жүйесі66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь