Вирустардың жіктелуі . Олардың номенклатурасы.Вирустардың көбеюінің биогенетикалық ерекшеліктері және көбею сатылары

Вирус (лат. vīrus - «у») – тірі организмдердің ішіндегі жасушасыз тіршілік иесі. Олар рибонуклеин қышқылынан немесе дезоксирибонуклеин қышқылынан құралған нуклеопротеидтерден, сондай-ақ ферментті нәруызбен қапталған қабықшадан –кабсидтерден тұрады. Бұл қабықша вирустың құрамындағы нуклеин қышқылдарын сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларынан корғайды. Кейбір вирустардың құрамында нуклеин қышқылдарынан басқа көмірсулар, май текті заттар, биотин (Н витамині) және мыс молекулалары кездеседі. Вирустар тек тірі жасушада өніп-өсіп көбеюге бейімделген. Электрондық микроскоппен 300 мың есе үлкейтіп қарағанда, оның пішіні таяқша тәрізді, жіп тәрізді немесе іші қуыс цилиндр пішінді болатыны дәлелденді. Вирустар тірі организмдердің барлығын уландырады. Қазіргі кезде вирустардың жылы қанды омыртқалыларды уландыратын 500-дей, ал өсімдіктерді уландыратын 300-ден астам түрі белгілі болып отыр.
Вирустардың құрылысы мен іс-әрекетін темекі теңбілі ауруын мысалға алып қарастырайық. Темекі теңбілі вирусы темекі жапырағындағы хлоропластарды зақымдайды. Осының салдарынан жапырақ тақтасы бүрісіп, шиыршықтанады. Сонымен қатар тостағанша, күлте жапырақшалары да өзгереді. Темекі теңбілі вирусымен зақымдалған жапырақ 9-11 күннен кейін сарғая бастайды.
У. Стенлидің дәлелдеуі бойынша, темекі жапырағында вирус бөлшектері алты қырлы кристалл пішінді шоғыр түзеді.
Бактерияларды зақымдап, ерітіп (лизис) жіберетін вирустарды бактериофагтар деп атайды. Бұларды алғаш рет 1915 жылы Ф. Туорт сипаттап жазды. Кейбір бактериофагтың пішіні итшабаққа ұқсайды. Олардың денесі – басы, құйрығы және іші қуыс тармақталған базальді түтікшелерден тұрады. Вирусты сыртынан нәруыз қабаты қаптайды, ішінде ДНҚ немесе РНҚ болады. Басының мөлшері 40 нм, ал «құйрығының» ұзындығы 20-22 нм-ге тең. «Құйрығының» ұшы – нәруыз молекуласынан тұратын қуыс түтік.
Бактериофагтарды алғаш рет 1915 жылы ағылшын вирусологі және бактериологі Ф. Туорт сипаттап жазғандығы белгілі. Бірақ бұл тіршілік иесі ерте кезден зерттеле бастаған болатын. Мысалы, топалаңды қоздыратын бактерияларды ерітіп жіберетін бактериофагтарды 1898 жылы орыс микробиологі Н. Ф. Гамалея алғаш рет анықтаған. Іш сүзегі бактериясын ерітіп жіберетін бактериофагтарды 1917 жылы канадалық бактериолог Д’Эрелль (Ф. д’Эрелль) байқаған.
        
        ҚР Ғылым және Білім Министрлігі Семей қаласының  Шәкәрім атындағы Мемлекеттемлекеттік Университеті
БӨЖ
Тақырыбы: Вирустардың жіктелуі . Олардың номенклатурасы.Вирустардың көбеюінің ... ... және ... ... ... К.Д.
Тексерген: Омарбеков.Е.О
2015ж.
Вирус (лат. vīrus - ) - тірі организмдердің ... ... ... иесі. Олар рибонуклеин қышқылынан немесе дезоксирибонуклеин қышқылынан құралған нуклеопротеидтерден, сондай-ақ ферментті ... ... ... - ... тұрады. Бұл қабықша вирустың құрамындағы нуклеин қышқылдарын ... ... ... ... ... Кейбір вирустардың құрамында нуклеин қышқылдарынан басқа көмірсулар, май текті заттар, биотин (Н витамині) және мыс молекулалары ... ... тек тірі ... ... ... ... Электрондық микроскоппен 300 мың есе үлкейтіп қарағанда, оның пішіні таяқша тәрізді, жіп тәрізді немесе іші қуыс ... ... ... ... Вирустар тірі организмдердің барлығын уландырады. Қазіргі кезде вирустардың жылы қанды омыртқалыларды уландыратын 500-дей, ал өсімдіктерді уландыратын ... ... түрі ... ... отыр.
Вирустардың құрылысы мен іс-әрекетін темекі теңбілі ауруын мысалға алып қарастырайық. Темекі теңбілі вирусы темекі жапырағындағы хлоропластарды зақымдайды. ... ... ... ... бүрісіп, шиыршықтанады. Сонымен қатар тостағанша, күлте жапырақшалары да ... ... ... ... зақымдалған жапырақ 9-11 күннен кейін сарғая бастайды.
У. Стенлидің дәлелдеуі бойынша, темекі жапырағында вирус бөлшектері алты қырлы кристалл пішінді шоғыр түзеді.
Бактерияларды ... ... ... ... ... бактериофагтар деп атайды. Бұларды алғаш рет 1915 жылы Ф. ... ... ... ... ... ... ... ұқсайды. Олардың денесі - басы, құйрығы және іші қуыс ... ... ... ... ... ... нәруыз қабаты қаптайды, ішінде ДНҚ немесе РНҚ болады. Басының мөлшері 40 нм, ал ұзындығы 20-22 нм-ге тең. ұшы - ... ... ... қуыс ... ... рет 1915 жылы ... вирусологі және бактериологі Ф. Туорт сипаттап жазғандығы белгілі. Бірақ бұл тіршілік иесі ерте ... ... ... ... Мысалы, топалаңды қоздыратын бактерияларды ерітіп жіберетін бактериофагтарды 1898 жылы орыс ... Н. Ф. ... ... рет ... Іш ... ... ерітіп жіберетін бактериофагтарды 1917 жылы канадалық бактериолог Д'Эрелль (Ф. ... ... ... ... ... - вирусология деп аталады. Ол вирустардың қасиеттерін, ерекшеліктерін, ... ... мен ... көбеюін, физикалық құрылысы мен химиялық құрамын және т.б. егжей-тегжейлі оқытады. Вирусология ... 3 ... ... ... - ... - ... өткен өмірден 1892 жылға дейін;
ІІ - кезең - вирусология ... 1892 ... 1950 ... ... ... кезеңі;
ІІІ - кезең - 1950 жылдан басталады. Бұл ... ... ... ... ... өсіру, ультрацентрифуга, рентген - құрылымдық анализ, т.б. қолданыла бастады.
Вирустар жануарлардың, өсімдіктердің, жәндіктердің, бактериялардың, ... ... ... және ... да тірі ... ... ... ішіндік паразиті. Бұлар өмірдің клеткасыз, бірақ өзіндік геномы арқылы тек тірі клеткаларда көбею ... бар ... ең ... рет 1892 жылы орыс ... ... ... Ол өзінің студент кезінде Украина мен Белоруссия жерінде темекі өсімдіктерінің ауруын зерттеумен шұғылданды. ... ол ... ... өте ... ... әкелетін. Темекі өсімдігін зерттеуге сол кезде көп ғалымдар атсалысқан. Оған Мейердің 1886 жылғы еңбектері ... бола ... ... досы Половцев екеуі ауруға ұшыраған темекі өсімдігінің жапырақтарын ұнтақтап, оның ... сау ... ... ... сау ... да ... ұшыраған. Осы ауру жапырақтардың сқлін сүзгіден өткізіп, ауру қоздыратын нәрсенің бактериядан ұсақ екенін ... Ең ... - осы ... ауру ... ... ... тұқымдастығы: Вирустар тұқымдастығының аты viridae деп аяқталады. Тұқымдастықтың өзі туыстан тұрады және оның мүшелерінің антигендің қасиеті, морфологиясы, сондай - ақ ... ... түрі ... ... ... Вирустардың тұқымдастықтар тармағы: Вирустардың тұқымдастықтар тармағының аттары virinaeдеген жалғаумен аяқталады.
Вирустардың туыстықтары. Вирустар туыстықтарының аты virus деп ... ... - ... ... химиялық және серологиялық қасиеттері бірдей бір топ вирустар.
Вирустардың түрлері. Қазіргі кезде барлық дерлік вирустардың түрлері белгілі емес. Тек қана ... ... ... және ... ... ... қасиетіне негізделген. Ал вирустардың иммунологиялық қасиеті бейтараптандырушы антиденелер арқылы анықталады, ... қан ... ғана ... ... ... вирус тұқымдастығының саны 55 - тен артық. Вирустардың көпшілігі әлі бір ... ... ... ... мен ... ... 19 ... бөлінеді. Олардың жетеуі ДНК - ды, ол екісі РНК - ды ... ... бар 7 ... белгілі;Олар:1. Рохvігіdае тұқымдасы (ағылшынның рох- жара деген сөзінен алынған) поксвирустар.2. Негрesviridае тұқымдасы (гректің hегро еңбектеу, таралу деген ... ... ... Бұл топқа жататын вирустар: адамның бауыр ауруының В вирусы орман суырының вирусы жерде жүретін тиынның, үйректің бауыр ... ... ... тұқымдасына иридовирустар жатады. 5. Аdепoviridае тұқымдасына (гректің adeno- без деген сөзінен шыққан)аденовирустары жатады.6. Рароvaviridае тұқымдасы- паповавирустар. 7. Раrvoviridае тұқымдасы ... ... ... ... сөзінен алынған).РНҚ- ды вирустар- бұл бір үлкен топтан тұратын ... ... ... ... рісо- өте кішкене, гnа- РНҚ2. Калицивирустар- Саliciviridае (латынның- ... ... ... ... ... алынған) 3. Тогавирустар- Тоgavirіdае (латынның togа- плащ деген- сөзінен алынған)4. Бирнавирустар- Вігпаviridae тұқымдасына ... ... ... РНҚ бар ... жатады.5. Коронавирустар- Согопaviridае (лат. согопа- тәж деген сөзінен алынған)6. Парамиксовирустар- Рагаmуxoviridае (лат. рагa- қасында, mуха- сілекей ... ... ... Огthomухоvігіdае (лат.- огtho дұрыс, mуха- сілекей деген сөздерінен.)8. ... ... ... Rhabdos- ... ... ... сөзінен шыққан.9. Буньявирустар- Bunуaviridае тұқымдасы 1973 жылдан бері белгілі. 10. Аренавирустар- Агепаvігіdае (латынның- ... құм ... ... ... ... ... (латынның- геtго кері деген сөзінен алынған)12. Реовирустар- Reoviridae тұқымдасы.
латынның re - ... ... - ... ... болу ... ... ... дисьюнктивтік көбею жолы кездеседі.
Вирустардың репродукциясы дегеніміз комплементарлы принципке сүйене отырып вирустың нуклеин ... ... көп ... ... ... ... ... соң олардың бірігіп вирион түзілуі.Вирустардың көбею нәтижесінде торша өледі .Мұны өнімді инфекция деп ... ... ... ... ... ... дейміз. .
Вирустардың көбею сатылары 2 фазадан тұрады.
I фаза.
1. Адсорбция- вирустың клеткаға жабысуы
2. Вирустың клеткаға енуі.
3.Депротеинизация - белокты қабаттан ... ... - ДНҚ - ын РНҚ - на ... ... translatio- жеткізу, апару) деген сөзінен шыққан белоктар түзіледі.
3.Репликация - ... ... ... ... клеткадан шығуы.
Адсорбция - вирустың клеткаға ... ... - ... ... ... төменгі температурада өтетін бірден-бір процесс, ал басқа сатылары жоғары температурада өтеді. Вирустың клеткаға жабысуы оның белоктарының ... ... ... ... ... ... тек қана өздеріне сәйкес клеткаларда ауру туғыза алады. ... ... ... ... бір ортада, катиондардың бар жерінде ғана іске асады. Сонымен қоса вирустардың клеткаға жабысуы ... бір ... ... ... ол температура вирустың түріне сәйкес болады. Вирустардың жабысу жылдамдығы олардың түріне сәкес, мысалы, тұмау вирусының 2сағатта 80% ал ... ... ... ... ... тек 40% ғана ... Вирустардың клеткаға жабысып үлгеруі 2-16 сағатқа дейін.
Вирустың клеткаға енуі . Күрделі вирустардың торша енуінің екі жолы ... ... Бұл ... ... ... ... ... және фагоцитоз болады. Вирустың клеткаға жабысуының арқасында клетка ... ... ... ... ... Бұл ... ... ерекше рецепторлар бар, ал мембрананың цитоплазма жағынан мол, салмағы үлкен ... ... - бар. ... ... ... ... ... жерде клетка цитоплазмасында вакуоль пайда болады. Демек , виропексис дегеніміз, рецептор арқылы болатын эндоцитоздың бір көрінісі десек те ... ... ... ... тұратын киімін шешеді. Бұл процесс ферменттердің көмегімен ... ... ... ... ... - ... - гидролаза арқылы клетка лизосомасында болады. Тек осы ... ... ... ... бөлініп кетеді. Вирустардың көпшілігі белоктан рецептосомдарда , тек кейбірейлері ғана - ядро мембранасында белоктан бөлінеді. Вирустың клетка ... ... ... оның ... ... толық өсіп-жетіліп ұрпақ пайда болғанға дейінгі мерзімін қараңғы, немесе - фаза деп атайды. Расында да осы ... к ... ... тек ... ... ... ... вирус клетканың құралу аппаратына өз өмірін жүргізіп, вирустың көбею программасын іске асырады. Эклипс фаза ... ... ... ... ... ... Торша және вирус қабықшасының өзара бірігуі арқылы даболуы мүмкін. Демек вирус қабықшасы мен клетка мембранасы ериді де ... ... ... ... ... ... ... белоктар бар. Олар клетка мембранасының компоненттерін ерітіп жібереді.
Транскрипция (латынша transcription - көшіріп жазу). Бұл фазада ДНҚ-а сәйкес аРНҚ ... ... Бұл ... РНҚ ... көмегімен іске асады. аРНҚ 2 жіпті ДНҚ-ң 1 жібінің көшірмесі болады. РНҚ ... ... ... - АТФ, ГТФ, ЦТФ, УТФ - ... бір қалыппен тізбектейді. Алғашқы транскриптаза кезінде: алғашқы аРНҚ пайда болады. Ал соңғы транскриптаза кезінде аРНҚ соңғы гендерден көшірме алады. ... ... ... Бұл ... клетканың ядросында РНҚ полимеразасының көмегімен өсіп жетіледі.
* РНҚ-ды вирустардың ... ... ... ... ... ДНҚ-а немесе РНҚ-а болады.
а) (+) жіпті ... ... тек қана ... роль ... Бұл ... ... ... (-) жіпті РНҚ-ды вирустарды геномының информациялық қызметі жоқ.
в) Ретровирустарда транскрипция ерекше түрде кездеседі. Мұнда транскрипция кері ... ... ... РНҚ ... 2 ... сызықшалы ДНҚ құрайды. Ол үшін тРНҚ пайдаланылады. Ен бірінші вирустың РНҚ сәйкес ДНҚ 1 ... ... сол ... ... ДНҚ 2-ші жібі құралады. Екі жіптен тұратын ДНҚ-лы клеткаға ДНҚ енеді.
Трансляция - (латынша translation - жеткізу) . ... ... ... ... Белок молекуласы құрылу үшін белгілі бір информация сақталынады. Бұл ... ... ... ... немесе РНҚ-а сәйкес болады. Полипептид тізбегінде 20 аминқышқылы вирустың генетикалық информациясына сәйкестеніп белгілі бір тәртіппен орналасады.
Белок ... ... ... - ... кезенінің басталу кезеңі. Онда рибосома ... ... ... ... және ... РНҚ мен ... Элонгация сатысы. Бірінші тРНҚ рибосоманың П учаскесіне жылжиды. Ферменттер мен тРНҚ-ң саны амин ... ... ... 20. Әрбір транслокация кезінде ГТФ-тің бір молекуласы бөлінеді, ол ... бір ... ... ... қышқылы мен тРНҚ-ң эфирлік байланысы үзіледі бір тРНҚ ... ... - ... ... ... аРНҚ соңғы кедондарынан басталады УАГ, УАА, УГА. Бұлар амин қышқылын кодтамайды. Олар белок молекуласының құрылуын бітуін ... ... бір ... NH2 тобы екі жағында СООН бар, ал тізбек тек NH2-ғана ... ... ... ... полипептид тізбегі рибосомнан бөлінеді де босаған рибосома басқа белок құруға кіріседі.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Вирустар жайлы5 бет
Вирустардың жіктелу принциптері5 бет
Вирустардың жіктелу принциптері жайлы ақпарат5 бет
Вирустардың жіктелу принциптері және олардың номенклатурасы. Вирустардың көбеюінің биогенетикалық ерекшеліктері және кқбею сатылары11 бет
Вирустардың жіктелу принциптері. Олардың номенклатурасы. Вирустардың көбеюінің биогенетикалық ерекшеліктері және көбею сатылары12 бет
Жас ерекшелік психологиясы7 бет
Сүйінбай аронұлы өмірі1 бет
1. Вирустардың нәсілдік қасиеттері,олардың өзгергіштігі.Мутация түрлері.Гендік инженерия 2.Вирустарды лабораториялық жағдайда өсіру ерекшеліктері, торша өсінділерін алу және олардың класификациясы7 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Автокөлік тасымалының көбеюі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь