Тірек - қимыл жүйесі, жас ерекшелігі, Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар

1. Тірек . қимыл жүйесі, жас ерекшелігі.
2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.
Тірек-қимыл жүйесі (ТҚЖ) қаңқадан және бұлшықеттерден тұрады. Қаңқаның атқаратын қызметтері: қан жасау, қорғаныш ету, тірек болу. Тірек-қимыл жүйесінің өсуіне гипофиз гармоны соматотропин ықпал етеді.
Адам қаңқасында пішіні мен мөлшері және құрылысы бойынша ерекшеленетін екі жүзден астам сүйектер болады. Олардың барлығы дәнекер, сүйек түптектерінен (ұлпаларынан) құралады. Сүйек түптегінің химиялық құрамы ағзалық (12% оссеин нәруызы) және минералды заттардан (Са, Мg, Р тұздары - 22%) тұрады. Ағзалық заттар (оссеин нәруызы) сүйекке - серпінділік, ал минералды заттар (тұздар) қаттылық береді. Сондай-ақ сүйектің құрамындамайлар (15%) және су (50%) да облады.
Сүйектердің барлығы ұзындығы бойынша ұзын (қабырға, жамбас) және қысқа (омыртқалар, саусақ, башпайлар) болып бөлінеді. Құрылысы бойынша барлық сүйектер түтікті (ортан жілік, саусақ башпайлары) және жалпақ қабырғалар, жауырын) болып келеді. Түтікті сүйектің сыртқы кұрылысы буын түзетін сүйектерде «дене» және «бас- кішкене бас» болып бөлінеді. Сүйек денесі сүйекқаппен қапталған, сүйекқаптың жасушалары есебінен сүйектің ішкі қабаты жуандап өседі. Сүйекқаптың астында тығыз, тұтас зат болады, қуыстың ішін сары сүйек кемігі - май тәрізді зат толтырады. Сүйектің кішкене басын тегіс гиалинді шеміршек қаптап, буындардағы үйкелісті және түтікті сүйектердің ұзынынан өсуін кемітеді. Сүйектің басында кеуекті зат болады. Түтікті сүйектер дегеніміз - бұл қол-аяқ (білек, шынтақ, көрі жілік немесе қар жілік, ортан жілік, асықты жілік сүйектері) және саусақ башпайлардың ұзын сүйектері. Қалған сүйектердің барлығы (немесе жарым-жартылай қуысты) сүйектер болып саналады. Олардың барлығының сыртын сүйекқап қаптап, соның есебінен барлық бағытта сүйек өседі. Сүйектің ішкі жағы сүйектің қызыл кемігі- ағзаға толы болады, қан жасушаларының барлығы сол ағзада түзіледі. Сүйектердің барлығы тек қана балаларда сүйектің қызыл кемігіне толы болады да, ересектерде сүйек тек қуыс болып келеді.
Қаңқа сүйектері бірімен-бірі үш амалмен: қимылсыз (бітісу, сүйек тігісі); жарым-жартылай қимылды немесе аз қимылды (сүйектердің аралығындағы шеміршекті қабатшалары) және жылжымалы буындар жолымен байланысады. Бассүйек (астыңғы жақсүйек буынынан басқа), жамбас және омыртқа бағанының сегізкөз- құйымшақ бөлімдерінің сүйектері жылжымай, қимылсыз байланысқан. Жартылай байланысқан сүйектерге омыртқалардың, қол ұшы және аяқ басы (білезік, алақан, табан қоспасы, аяқ басы), қабырғалар және төс сүйек (10 жұп) сүйектерінің өзара байланысы; жаңа туған (шақалақ) және нәрестенің (еңбек) милық бөлігінің сүйектері жатады. Еркін қозғалатын қол-аяқ сүйектері және олардың белдеулері (иық, шынтақ, көрі жілік-білезік, жамбас-ортан жілік, тізе, сирак-аяқ ұшы), омыртқа бағаны мен бассүйек және саусақ башпайларының сүйектері қозғалмалы сүйектер болып саналады.
1.Неменко Б.А. Оспанова Г.К Балалар мен жасөспірімдер гигиенасы(Оқулық).- Алматы 2002.344б.
2.Вайнер Э. Н. Валеология: Учебник для вузов. — 3-е изд.. — М.: Флинта: Наука, 2005г.
3.Дорошкевич М. П., Нашкевич М. А., Муравьева Д. М. и др. Основы валеологии и школьной гигиены: Учебное пособие для вузов. 2003г.
4.Кучма В.Р. Гигиена детей и подростков., М., Медицина, 2004.,
5.Ордабеков С. Медициналық валеология. Тараз, 2005г.
6.С.Жұмабаев. Жасеркшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы. А., 1991.
7..Белицкая В. И., Громова З. П., Егорова Т. И. Школьная гигиена. М. Медицина, 1983.
8.Советов С. Е. Школьная гигиена А., 1988.
9.Антропова М. В. Гигиена детей и подростков. М., 1982.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Семей қаласының Шәкәрім атындағы мемлекеттік ... ... тілі мен ... кафедрасы
СӨЖ
Орындаған: Берікболова А.Б
Тексерген: Құнанбаева Н.С.
2015 жыл
Жоспар
* Тірек - қимыл жүйесі, жас ерекшелігі.
* Баланың аяқ киіміне, жеке ... ... ... ... ... (ТҚЖ) ... және бұлшықеттерден тұрады. Қаңқаның атқаратын қызметтері: қан жасау, қорғаныш ету, тірек болу. Тірек-қимыл жүйесінің өсуіне гипофиз гармоны соматотропин ықпал етеді.
Адам ... ... мен ... және ... ... ерекшеленетін екі жүзден астам сүйектер болады. Олардың барлығы дәнекер, сүйек түптектерінен (ұлпаларынан) ... ... ... ... ... ... (12% оссеин нәруызы) және минералды заттардан (Са, Мg, Р тұздары - 22%) тұрады. Ағзалық заттар (оссеин нәруызы) ... - ... ал ... ... ... қаттылық береді. Сондай-ақ сүйектің құрамындамайлар (15%) және су (50%) да облады.
Сүйектердің барлығы ... ... ұзын ... ... және ... (омыртқалар, саусақ, башпайлар) болып бөлінеді. Құрылысы бойынша барлық ... ... ... ... саусақ башпайлары) және жалпақ қабырғалар, жауырын) болып келеді. Түтікті сүйектің сыртқы кұрылысы буын түзетін сүйектерде және болып бөлінеді. ... ... ... ... ... ... ... сүйектің ішкі қабаты жуандап өседі. Сүйекқаптың астында тығыз, тұтас зат болады, қуыстың ішін сары ... ... - май ... зат ... ... ... ... тегіс гиалинді шеміршек қаптап, буындардағы үйкелісті және түтікті сүйектердің ... ... ... Сүйектің басында кеуекті зат болады. Түтікті сүйектер дегеніміз - бұл қол-аяқ (білек, шынтақ, көрі жілік немесе қар ... ... ... ... ... ... және ... башпайлардың ұзын сүйектері. Қалған сүйектердің барлығы (немесе жарым-жартылай қуысты) сүйектер болып саналады. Олардың барлығының сыртын сүйекқап қаптап, соның ... ... ... ... ... Сүйектің ішкі жағы сүйектің қызыл кемігі- ағзаға толы болады, қан ... ... сол ... ... ... ... тек қана балаларда сүйектің қызыл кемігіне толы болады да, ересектерде сүйек тек қуыс болып келеді.
Қаңқа сүйектері ... үш ... ... ... ... ... жарым-жартылай қимылды немесе аз қимылды (сүйектердің аралығындағы шеміршекті қабатшалары) және жылжымалы буындар жолымен байланысады. Бассүйек (астыңғы ... ... ... жамбас және омыртқа бағанының сегізкөз- құйымшақ бөлімдерінің сүйектері жылжымай, қимылсыз байланысқан. Жартылай байланысқан сүйектерге омыртқалардың, қол ұшы және аяқ басы ... ... ... қоспасы, аяқ басы), қабырғалар және төс сүйек (10 жұп) сүйектерінің өзара байланысы; жаңа туған (шақалақ) және ... ... ... ... ... ... Еркін қозғалатын қол-аяқ сүйектері және олардың белдеулері (иық, шынтақ, көрі жілік-білезік, жамбас-ортан жілік, ... ... ұшы), ... ... мен ... және саусақ башпайларының сүйектері қозғалмалы сүйектер болып саналады.
Қаңқа бөліктеріпе: бассүйек (омыртқа бағаны жөне кеуде торы) және аяқ-қол (аяқ-кол ... және ... ... қол және аяқ) ... ... ... кұрамына енетін ірі сүйектерді жатқа біліп, суреттен көрсете білу кажет. Бассүйектің екі бөлімі бар, сүйектері жұп және так ... ... ... ... және ... ... - так, ал төбе және ... сүйектері жұп орналасқан. Бет бөліміндегі бетсүйек пен үстіңгі жақ сүйектер -- жұп, төменгі жақсүйек так болып келеді. Бұл ... ... ... жақ-сүйектен басқасы (буын), жалпақ және тігіс арқылы байланысқан.
Кеуде торы бір тәссүйектен және 12 жұп қабырғадан тұрады. ... ... 33-34 ... ... ... ... мынадай бөлімдері бар: 7мойын; 12 кеуде; 5 бел; 5 сегізкөз; 4-5 құйымшақ омыртқалардан тұрады. Жалпақ сүйектердің барлығы жартылай ... ... ... ... ... буын ... ... белдеуінде екі-екіден жауырын және бұғана сүйектері бар. Еркін қозғалатын қолдың тоқпан жілік және жілік пен ... ... ... ... сүйегі; білезік, алақан және саусақтың бақайшағынан (бас бармақтан басқа саусақтардың барлығында үш-үштен ... ... ... қол басы ... ... ... екі ... сүйегі болады. Олардың әрқайсысы бітісіп кеткен үш сүйектен: мықын сүйек, шонданай сүйек, қасаға сүйектерден құралған. Еркін қозғалатым аяқтың ортан ... ... ... - асықты жілік және кіші жіліншік сүйектерінен; аяк ұшының сүйектері табан қоспасының сүйектерінен, табан сүйектерінен, саусақ бақайларынан құралады.
Адам қаңқасы құрылысы, ... ... және ... ... ... ... ... жағынан приматтарға ұқсас. Адам қаңқасындағы айырмашылық тік жүруге және еңбектену өрекетіне ... ... Бұл ... ... ... 8 ... болуы (4 иілімі бар: бірінші, үшіншісі - алға қарай; екінші және төртіншісі артқа қарай иілген), аяқ ұшының ... ... торы ... ... ... тәрізденген, бассүйектің милық бөлігінің, бетсүйектен үлкен болуы, қарақұс тесігінің артқа ... ... ... бұлшықеттері - тірек-қимыл жүйесінің пәрменді бөлігі. Қаңқаның бұлшықеттері ... ... ... қоза да ... козу ... жауап қайтарып), жиырыла да және қажи да алады. Адам денесінде пішіні сан ... және ... ... ... астам бұлшықет болады.Бұлшықеттердің әрқайсысы бұлшықет талшықтары деп аталатын жасушалардан (миоциттерден) ... ... ... да, ... ... ... түптекті қабықшаға - шандыр бұлшықеттеріне бірігеді. Әрбір бұлшықеттің ішінде жасушаларды қоректендіретін, оларға тыныс алғызатын тармақталған қантарату тамырлар, сондай-ақ ... ... ... ... бар. Бұлшықеттер сүйектерге сіңірлердің көмегімен бекінеді. Олар екі немесе одан да көбірек ... ... ... ... ... ... ... тартады. Өйткені бұлшықеттер босаңсу арқылы сүйекті өзінен алшақтата алмайды, бұлшықеттердің әрқайсысында қарсы әсерлі зат ... - ... бар. ... ... бұлшықет (бицепс) - шынтақ буынын бүккіш. Ал үшбасты бұлшықет (трицепс) - шынтақ буынын жазғыш. Сезім билейтін бұлшыкеттері бір ұшымен -- ... ... ... ... теріге бекінеді. Оттегі жетіспегенде және сүт қышқылы жинақталғанда, сіңірлер ... ... ... , ... де қажиды.[[1]]
Тірек-қимыл жүйесінің маңызы. Барлық тірі организмдерге тән қасиет -- қимыл-қозғалыс. Қимыл-қозғалыс ... ... ... әсер етеді. Оның адам денсаулығын сақтаудағы маңызы аса зор.
* Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.
Әлем халықтарының үлкен бөлігі ... мен ... ... ... ... ... ... бөлу сол қоғамның маңызды міндеті болып табылады. Балаларға дұрыс тәрбие беру, оларға дұрыс көңіл бөлу деп ... ... ... ... 90% өте ерте ... ... білім мен гигиеналық дағдылар баланың денсаулығын нығайтуға ғана емес, сонымен бірге баланы әдептілікке, саналылыққа баулиды. ... жеке бас ... ... ... баулу олардың саналы түрде қоғамға қажетті негізгі ережелерді сақтап жүруін қалыптастырады. Балаға гигиеналық тәрбие берудің ... ... ... одан ары ... ... ... түсініктер беріледі. Оның негізгі бөлімдері:
* Оқу үрдісінде гигиена негіздерінен ... ... ... ... ... тыс санитарлық ерікті жұмыстарын жүргізу;
* Оқушылармен мектептен тыс санитарлық ағарту жұмыстарын ... ... ... ... жұмыстарын жүргізу т.с.с. болып табылады.
Сонымен қатар, балалар мен жасөспірімдерге гигиеналық тәрбие беру жұмысы - мектептің оқу ... ... ... ... бөлігі болып табылады.
Гигиеналық тәрбиенің бағдарламасы. Жалпы алғанда оқушыларға гигиеналық ... беру ... ... ... ... ... мен шынығудың салауатандырудағы маңызы;
* Мектеп оқушыларының ақыл-ой еңбегінің гигиенасы;
* Тағам тану гигиенасы;
* Қоғамдық және жеке бас гигиенасы;
* Жарақаттанудың алдын алу;
* ... ... ... ... ... ... ең ... мәселе қажетті тақырыптарды мектеп оқушыларының жас мөлшеріне қарай бөліп алу болып табылады. Балалардың жас мөлшерлері жалпы қабылданған 3 топқа бөлінеді:
* 7-9 ... ... (1-3 ... 10-14 ... балалар (4-7 сыныптар);
* 15-17 жастардағы жасөспірімдер (8-11 сыныптар);
Оқушыларды өздерінің жас мөлшерлеріне сәйкес ... ... ... ... - ... ... ... Балалардың жасы өскен сайын гигиеналық тәрбие туралы алғашқы ... ... ... ... ... тақырыбына дене тұлғасының дұрыстығы туралы мәліметтер кіреді. Мұнда олар іс-әрекеттің дене тұлғасының қалыптасуына әсерін, де-нешынықтыру жаттығуларының, қимыл-қозғалыстың, демалыстың организмнің ... ... ... танысады. Балаларды таңертеңгілік гимнастика жаттығуларын жасауға әдеттендіру де маңызды гигиеналық дағды болып табылады.
Ақыл-ой еңбегі гигиенасы тақырыбына күн тәртібі, үйдегі және ... ... оқу ... ... ... мен ұйқы ... ... кіреді. Балалар жас мөлшеріне байланысты өздерінің күн тәртібінің элементтерінің ең ... ... ... оны өмірде дұрыс пайдалана білуі керек. 10 жастан бастап мектеп оқушылары өздеріне ыңғайлы күн ... ... алуы ... ... ... қажу мен ... ... физиологиялық маңызы туралы мағлұмат алып, бір күндегі, аптадағы, жыл бойындағы ақыл-ой қызмет қабілетінің динамикасы туралы түсінігі ... ... ... ... ... түнгі ұйқының жағдайы мен ұзақтығын дұрыс бағалай білгені дұрыс.
Кішкене жастағы ... ... ... дастарқан басында отыру, салфетка, ыдыс-аяқтарды пайдалана білуден тұрады. Мұнда асықпай тамақ ішу, тамақ ішкен кезде сөйлемей, алаңдамай отыру ... ... Одан ... жаста мектеп оқушылары тамақтың сандық және сапалық нормалары, минералдық заттар мен витаминдер, тамақтану тәртібі, астың қорытылу механизмі туралы ақпарат ... - ... мен ... ... ... ... біріне жатады. Оқушыларға осы жайында жүргізілетін дұрыс гигиеналық тәрбиенің профилактикалық маңызы өте үлкен. Бұл тақырыпта мектеп ... ... және орта ... жол ... ... ... таныстыру - басты мақсат. Мектепте және тұрмыста жарақаттанудың алдын алу үшін оның тал, бұталардан, баспалдақтардан, балкондардан құлау жағдайлары, асхана ... ... газ ... ... ... дұрыс пайдаланбаудан болатын қателіктер талқыланады.
Мектеп оқушылары төменгі сыныптан бастап жеңіл-желпі жарақат алғанда, кесіп ... ... ... кеткенде, күйікте, мұрны қанағанда т.б. жағдайларда алғашқы медициналық көмек ... ... ... ... ... өмір сүру - ... тамақтану, күн тәртібін және жеке бас гигиенасын сақтау және зиянды ... бас ... өмір сүру ... 7-10 ... ұзартады деп санайды. Жеке бас гигиенасының ережелерін сақтамау, тек өзінің жеке ... ғана ... ... ... ... қарым-қатынастағы адамдарға да қолайсыз әсер етуі (мыс. жұқпалы аурулар таралуы) мүмкін. Мектеп оқушылары жеке бас гигиенасы туралы ... мен ... ... ... ... ... ... мен бастауыш сыныптардағы мектеп оқушыларына мына тәсілдерге оқытып, дағдыландыру ... - ... ... (тамақ ішер алдында, әжетханаға барғаннан кейін және жануарлармен ойнағаннан соң т.б.) мұқият жуу;
* - ... ... ... және ... жуу;
* - тісті күту;
* - шаш пен тырнақтардың тазалығын сақтау;
* - бөлмелерді дұрыс жиыстырып, желдетіп отыру;
Орта және жоғарғы сынып ... ... ... ... білім беріліп, олардан сақтанудың профилактикалық шараларын оқытады. ... ... ... гигиеналық тәрбиесінің негізі, оқушыларға еңбек сабағында өндірістік процестер кезіндегі қауіптілікті ... ... ... ... мен ... оқу ... санитарлық-гигиеналық тәртіп ережелерін білуі керек. Жоғары сыныптарда өндірістік жарақаттану профилактикасы түсіндіріледі. Мектеп оқушылары верстактың өз жастарына сәйкес келетін биіктіктерін, ... ... ... ... ... дұрыс пайдалана білуі керек. Қыз балалар тағам өнімдерін даярлау және сақтау жағдайына қойылатын ... ... іс тігу ... ... ... меңгереді. Барлық жастарда техника қауіпсіздігіне ерекше көңіл бөлінуі тиіс.
Орта сынып ... ... ... ... де ... ... тоқталады. Соның ішінде, балаларда физиологиялық өзгерістер пайда болардың алдында жыныстық тәрбие жөнінен хабарлар беріледі. Жынысына сәйкес жүргізілетін мұндай түсініктер қыз ... үшін 12 ... ал ер ... үшін 13 ... ... ... ... жасөспірімдерге медициналық және моральдық қарым-қатынас жағынан да дұрыс мінез-құлық дағдыларын қалыптастыруға арналған тәрбие жұмыстары жүргізіледі.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.Неменко Б.А. ... Г.К ... мен ... ... ... ... Э. Н. Валеология: Учебник для вузов. -- 3-е изд.. -- М.: ... ... ... М. П., Нашкевич М. А., Муравьева Д. М. и др. ... ... и ... гигиены: Учебное пособие для вузов. 2003г.
4.Кучма В.Р. Гигиена детей и подростков., М., Медицина, 2004.,
5.Ордабеков С. ... ... ... ... Жасеркшелік физиологиясы және мектеп гигиенасы. А., 1991.
7..Белицкая В. И., Громова З. П., ... Т. И. ... ... М. ... ... С. Е. ... ... А., 1988.
9.Антропова М. В. Гигиена детей и подростков. М., 1982.

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"тірек- қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар."20 бет
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
Тірек-қимыл жүйесі, жас ерекшелігі, баланың аяқ-киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар11 бет
Тірек-қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. Баланың аяқ-киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар9 бет
Тірек-қимыл жүйесі,жас ерекшелігі. Баланың аяқ киіміне,жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар7 бет
Тірек-қимыл жүйесі,жас ерекшелігі.Баланың аяқ киіміне,жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар12 бет
Тірек-қимыл жүйесі. баланың аяқ-киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар10 бет
Мемлекет және саясат11 бет
Адам даму индексі және оның негізгі көрсеткіштері6 бет
Адам даму индексі және оның негізгі көрсеткіштері. Адам потенциал индексінің көрсеткіштері9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь