Экологияның қалыптасу тарихы мен кезеңдері.Қазіргі таңдағы экология ғылымының құрылымы. Қоршаған ортаны қорғаумен айналысатын халықаралық ұйымдар

Қоршаған ортаның күрделі проблемаларын зерттейтін, ғылыми тұрғыдан ұсыныстар жасайтын ғылым саласын экология дейміз. Ол гректің "oicos”-"үй, мекен, жай” деген мағынаны білдіреді. Экология бір ортада өмір сүретін организмдерді зерттейді, олардың басқа организмдермен және қоршаған ортамен ара қатынастарын анықтап, жиынтық қорытынды жасайтын ғылым. Сондықтан «экология» қоршаған ортаны сақтаудың ғылыми негізі болып саналады . Ең алғаш «экология» деген сөзді 1858 жылы пайдаланған Генрих Девид Торо.
Экология терминін ғылымға бірінші болып енгізген 1866 ж. белгілі табиғат зерттеушісі, дәрігер, аса дарынды неміс ғалымы Эрнест Геккель. Э.Геккель экологияға мынандай анықтама берді . Экология табиғаттың экономикасын білу, сонымен қатар тірі организмдердің осы ортаға басқа органикалық және органикалық емес заттардың ара қатынасын, өсімдіктер мен жануарлардың , олардың достары мен жауларының бір-бірімен байланыстарын зерттеу.
Экологияның даму ағымы өте ерте кезеңді қамтиды. Организмдердің ортамен байланыстары және олардың қоршаған орта жағдайларына тәуелділігі туралы пікірлер антикалық философтардың еңбектерінде кездеседі . Өсімдіктер туралы осындай жоспарда Эмпедокл және Теофраст (IIIғ.б.э.д) жазған , ал жануарлар туралы - Аристотель (Ivғ.б.э.д) жазған.
Экология ғылымының дамуына А. Гумбольдтің, Ч. Дарвиннің, К.Рулье, Н.Северцов және басқалардың еңбектері үлкен үлесін қосты.
А.Гумбольдтың (1769-1859) еңбектері өз уақыты үшін өте елеулі болды. Ол өз бетімен жеке Солтүстік және Оңтүстік Американы , Орталық Европаны, Сібірді , Алтайды, Каспий жағалауларын зерттеді. Сөйтіп ол өсімдіктер географиясын қалыптастырды, жер бетіндегі өсімдіктер дүниесінің таралу заңдылығы туралы рекше ғылым ретінде және өсімдіктер тіршілігін зерттеуде экологиялық бағыттың негізін салды.
XIX ғ. ортасында Ресейде К.Ф.Рульенің еңбектері биологиялық ғылымдағы экологиялық бағытының дамуы үлкен әсер етті. Оның еңбектері зоологиядағы экология бөлімін қалыптастырды.
XIXғ. соңында Дарвиннің ілімі арқасында экология организмдердің адаптациясы туралы ғылымға айналды . Дарвиннің анықтамасы бойынша , экология -бұл табиғаттағы барлық күрделі өзара байланыстар мен өзара қатынастарды зерттейтін ғылым, тіршілік үшін күрес жағдайы ретінде.
XXғ. 60-жылдарынан бастап, экология дамуында жаңа кезең басталды, экология дамуында жаңа кезең басталды, ол барлық елдерде экологиялық зерттеулердің күрт өсуімен сипатталады. Үнемі әртүрлі экологиялық проблемалар бойынша ақпараттар саны өседі. Мысалы, қоршаған ортаның өзгеруі туралы , өсімдіктерді қорғау туралы және т.б. фактілер саны көбейе түсті.
Қазіргі кездегі экология адамзат мүддесін ескере отырып, биосфераның бетбұрасын ғылыми түрде негіздеуге ұмтылады. Экология ойлаудың ерекше типін қалыптастырады, ол табиғатты оңтайлы пайдалануға, табиғи ресурстарды қалпына келтіруге, қорғауға және молайтуға бағытталған.
Сонымен экология пәнінің арнайы мақсаты мен міндеттері бар. Экология ғылымының ең басты мақсаты – биосфера шегіндегі ғаламдық мәселелерді бақылай отырып, ондағы тіршіліктің тұрақтылығын немесе тепе-теңдігін сақтау.
1.Г.С.Оспанова;Г.Т.Бозшатаева «Экология»
2.А.Т.Қуатбаев «Жалпы экология»
3. http://el.kz/m/articles/view/content-4767
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Семей қаласындағы Шәкәрім ... ... ... ... ... ... мен ... таңдағы экология ғылымының құрылымы.Қоршаған ортаны қорғаумен айналысатын халықаралық ұйымдар.
Орындаған:Байзақ Н.С. ... ... 2015 ... қалыптасу тарихы мен кезеңдері
Қоршаған ортаның күрделі проблемаларын зерттейтін, ғылыми тұрғыдан ұсыныстар жасайтын ғылым саласын экология дейміз. Ол гректің "oicos"-"үй, ... жай" ... ... ... ... бір ... өмір сүретін организмдерді зерттейді, олардың басқа организмдермен және қоршаған ортамен ара қатынастарын анықтап, жиынтық қорытынды жасайтын ғылым. ... ... ... ... ... негізі болып саналады . Ең алғаш ... ... 1858 жылы ... ... ... ... терминін ғылымға бірінші болып енгізген 1866 ж. белгілі табиғат зерттеушісі, дәрігер, аса дарынды неміс ғалымы ... ... ... ... ... ... ... . Экология табиғаттың экономикасын білу, сонымен қатар тірі организмдердің осы ортаға басқа органикалық және органикалық емес заттардың ара қатынасын, ... мен ... , ... достары мен жауларының бір-бірімен байланыстарын зерттеу.
Экологияның даму ағымы өте ерте кезеңді қамтиды. Организмдердің ортамен байланыстары және олардың қоршаған орта ... ... ... ... ... ... ... кездеседі . Өсімдіктер туралы осындай жоспарда Эмпедокл және Теофраст (IIIғ.б.э.д) жазған , ал ... ... - ... ... жазған.
Экология ғылымының дамуына А. Гумбольдтің, Ч. Дарвиннің, К.Рулье, Н.Северцов және басқалардың еңбектері ... ... ... ... ... өз ... үшін өте елеулі болды. Ол өз бетімен жеке Солтүстік және Оңтүстік Американы , Орталық Европаны, Сібірді , Алтайды, Каспий ... ... ... ол өсімдіктер географиясын қалыптастырды, жер бетіндегі өсімдіктер дүниесінің таралу заңдылығы ... ... ... ... және өсімдіктер тіршілігін зерттеуде экологиялық бағыттың негізін ... ғ. ... ... ... еңбектері биологиялық ғылымдағы экологиялық бағытының дамуы ... әсер ... Оның ... ... ... ... қалыптастырды.
XIXғ. соңында Дарвиннің ілімі арқасында экология организмдердің адаптациясы туралы ғылымға айналды . Дарвиннің анықтамасы бойынша , ... -бұл ... ... ... ... ... мен ... қатынастарды зерттейтін ғылым, тіршілік үшін күрес жағдайы ретінде.
XXғ. 60-жылдарынан бастап, экология дамуында жаңа ... ... ... ... жаңа ... ... ол барлық елдерде экологиялық зерттеулердің күрт өсуімен сипатталады. Үнемі әртүрлі экологиялық проблемалар ... ... саны ... ... қоршаған ортаның өзгеруі туралы , өсімдіктерді қорғау туралы және т.б. фактілер саны көбейе түсті.
Қазіргі кездегі экология адамзат мүддесін ... ... ... бетбұрасын ғылыми түрде негіздеуге ұмтылады. Экология ойлаудың ерекше типін қалыптастырады, ол табиғатты оңтайлы пайдалануға, табиғи ... ... ... қорғауға және молайтуға бағытталған.
Сонымен экология пәнінің арнайы мақсаты мен міндеттері бар. Экология ... ең ... ... - ... ... ... ... бақылай отырып, ондағы тіршіліктің тұрақтылығын немесе тепе-теңдігін сақтау.
Экология ғылымының қалыптасуын негізгі 3 кезеңге ... ... ... Биоэкологиялық зерттеулсрдің жаппай сипат алу кезеңі. Бұл кезең XVIII ғасырдың аяқ шенін камтиды. Мосслен, К. ... ... Ж. ... ... А. Декандоль( 1806-1893), П. С. Паллас(1741-1811), (1740 1802), Л. Гумбольд (1769-1859), К.Ф.Рулье (1814-1858), Л. Северцов Н. А. ... Ч. ... (1809 1882), К. ... (1825-1908), Э. Геккель (1834-1919), Е.Варминг (18411924), Н. В. ... ... ... ... (1835 1865), т.б. ... зсрттсуші биологтар,систсматиктср, гсоірафгар оздерініц еңбектеріпде эжологиялық сипаттағы ғылыми-зерттеулер жүргізіп, экология ғылымьшың ... өз ... ... Осы ... жарық көрген Ж. Б. Ламарктың"Жануарлар мен өсімдіктер эволюциясы", А. ... ... ... К. Ф. ... ... ... А. Н. Бекетовтың "Өсімдіктер географиясы", Ч. Дарвиннің "Түрлердің шығутегі", В. Докучаевтың "Ландшафтар мен табиғат зоналары ... ... т.б. ... ... ... негізін қалаған еді. Ал, неміс зерттеушісі - дарвинист Э. Геккель 1866 жылы "Экология" терминін алғаш рет ғылымға ... Е. ... оны 1895 жылы ... ... ... ... ғылымының жеке ғылым ретінде қалыптасу және даму ... Бұл ... Э. ... Е. ... К. Мебиус, т.б. шетелдік табиғат зерттеушілерімен қатар орыс ... ... XIX ... басы мен XX ... 70-80 ... ... Атап айтқанда Мәскеу университетінің ғалымдары Н. А. Северцов, М. А. Мензбир, Б. М. ... Д. Н. ... Н. П. ... Н. ... Н. И. ... т.б. ... ... зерттеулерді жүргізсе, сол сияқты Қазан университетінде Н.Ф.Леваковский, С.И.Коржинский, А. Я. ... Г. И. ... П. ... т.б. ... ... зерттеп дамыта түсті.
Экология ғылымы жіктеле бастады. Оны біз су организмдерінің экологиясы (Л. А. Зенкеевич, Г.Г. Винберг, Г. В. ... Б. Г. ... ... ... экологиясы (М. С. Гиляров),паразитологиялық экология негізін салушылар (В. В. Догель, Е. Н. ... В. Н. ... қүс және ... жорғалаушылар экологиясы (Н. И. Калабухов, II. II. Наумов, А. Н. ... ... С. С. ... ... ... (В. Н. ... Б. А. Келлер, П. Д. Ярошенко), еңбектерінен танимыз. Осы тұстарда жоғарыдағы ғалымдардың экология ғылымының әр ... ... ... ... ... ... еңбектері жарық көрді. Мәселен, А. П. Шенниковтың "Өсімдіктср экологиясы" (1950), Б. Г. ... ... ... (1959), Н. П. ... ... ... (1963), т.б. еңбектер қазірге дсйін маңызын жойған жоқ.
Экология ғылымының салалары бойынша көп жылғы ғылыми-зерттеу жүмыстарының негізінде монографиялар, оқу ... ... ... көре ... ... ... еңбектеріменқатар шетелдік экологтар А. Пирсаның "Жануарлар экологиясы" (1926), Ч. Элтонның "Жануарлар эколоғиясы" (1934), Шелфорд пен Ф. Клементтің "Биология" (1939), Ю. ... ... және ... ... (1975, 1986), Р. ... ... экология нсгіздері" (1979), Ф. Рамаданың"Қолданбалы экология негіздері" ... ... мен ... ... (1988), В. А. ... ... (1977), Н. Ф. Реймерстің "Экология (1944), т.б. еңбектері соңғы жылдары жарық коргсн күнды еңбектер қатарына жатады.
3 ... ... ... өрлеу кезеңі. Қазіргі заманғы экология -- бүкіл ғаламдық ғылымдар мен әлеуметтік, ... ... және ... қамтитын деңгейге жетіп отыр. Осыған орай,экология ғылымының колданбалы және адам экологиясы бағыттары дими түсуде. ... жаңа ... ... ... және ... ... жүргізілуде.
Қазіргі таңдағы экология ғылымының құрылымы
Экология ғылымы күрделі де көп ... ... ... ... ... ... деп ... Мұнда шартты түрде бірнеше үлкен бағыттарды: биоэкология (жалпы экология), геоэкология, қолданбалы экология, адам экологиясы, әлеуметтік экология деп ерекшелеуге болады.
Қазіргі кезде ... ... ... ... және ... ... ... пәнаралық білім. Сондықтан экологияның барлық бағыттарының негізінде биоэкология іргетас идеялары жатыр.
Биологиялық жүйелерді зерттеу бойышпа биоэкология:
- ... ... және ... ... ... ... ... эйдэкология (түрлер экологиясы);
- синэкология (қауымдастықтар экологиясы);
- биогеоценология (экожүйелер туралы ілім);
- ғаламдық экология (биосфера экологиясы) болып бөлінеді. Органикалық әлемнің ірі ... ... ... ... микроорганизмдер экологиясы;
- саңырауқұлақтар экологиясы;
- өсімдіктер экологиясы;
- жануарлар экологиясы деп бөледі.
Белгілі бір таксономиялық топтарды зерттеу үшін айтылған систематикалық категориялар ары ... да ... кете ... ... ... ... ... (насекомдар) экологиясы, күрделі гүлділер экологиясы, жеке түрлердің экологиясы және т.б. Экологиялық әдістерді ботаника, зоология немесе микробиологияның кез-келген ... ... ... ... ... да дамытады. Мысалы, Солтүстік теңізде устрицаның бір түрінің экологиясын зерттеу арқылы неміс гидробиологы К.Мебиус жаңа ... ұғым - ... ... енгізді.
Жалпы экология (экзоэкология) - тірі материяның жоғары: организм, популяция, түр, биоценоз, биогеоценоз, биосфера деңгейлерін зерттейді.
Жалпы экологияны бұлай қарастыру, экология ... ... ... ... ... ... ... даму, тіршілік ету заңдылықтарын, олардың қоршаған орта жағдайларымен қатыстарын қоса түсінуге мүмкіндік береді.
Тірі материяның бірігу ерекшеліктеріне сәйкес ... ... жеке ... ... тұрады: аутэкология, демэкология, эйдэкология, синэкология және т.б.
Жалпы ... ... ... морфология, экологиялық физиология, экологиялық систематика, экологиялық генетика, биохимиялық экология, палеоэкология сиякты жаңа пәндер пайда болды. Бұл ... ... жеке ... - ... ... ... ... экология, экологиялық генетика, клеткалар экологиясы, ұлпалар экологиясы, экологиялық ... және т.б. ... ... ғасырдың 90-шы жылдары экологияда жаңа бағыт -геоэкология дами бастады. Геоэкология қоғамдық, техникалық және жаратылыстанудың ... ... ... байланыста жеке ғылыми бағыт ретінде дамуда.
Геоэкология (грекше geo - жер) - географиялық ... ... ... ... ... биогеоценоз, экожүйе) және әлеуметтік-өндірістік (табиғи-шаруашылық кешендер) жүйелердің қарым-қатынастары туралы ғылым. Ғылыми ... ... ... ... ... пайда болды.
Тіршілік ету ортасы, экологиялық компоненттері және аймақтарына байланысты: құрлық экологиясы, мұхит (теңіз) экологиясы, таулар, аралдар экологиясы, тундра, шөл, дала ... және т.б. ... ... ... кездегі экологияның басты бағыттары болыпадам экологиясы және әлеуметтік экология болып табылады.
Адам ... ... - ... ... мен ... ... әсер етуі ... зерттейтін ғылым. Адам экологиясы ұғымын ғылымға 1921 жылы американдық ғалымдар Р.Парк пен ... ... Адам ... өте кең, ... ... ... Оның бірі ... (географиялық) ортаның және оның компоненттерінің антропожүйеге әсері, екіншісі антропогендік әсердің салдарларын зерттеу.
Адам экологиясынан басқа: қала экологиясы, тарихи ... ... ... ... да бар.
Әлеуметтік экология - қоғам-табиғат жүйесіндегі қарым-қатынастарды, қоршаған ортаның қоғамға әсерін зерттейді. Адам социум ретінде ... ... ... экология пәні - әлеуметтік статусына, еңбек түріне, жасына байланысты адамдардың ірі топтарын біріктіреді. ... ... адам ... мен ... ... біртұтас жүйесі және Жер биосферасын адамзаттың экологиялық қуысы ретінде ... ... ... ретінде апат салдарларын болдырмау мен қатар қоршаған ортаға тиімді ... ... Жер ... ... ... атауын, адам дамуының биологиялық және әлеуметтік дамуын жақсарту жолдарын да қарастырады. Экологияның басты бағыты ретінде әлеуметтік ... ... ... ... және ... да ... басқа бағыттармен толықтырылатын кешенді ғылым. Мысалы, тарихи экология, мәдениет экологиясы, экология және экономика, экология және ... ... және ... ... және ... экологиялық ақпарат және т.б.
Әлеуметтік экологиямен байланысты бағыттардың бірі, тіршілік ортасы мен табиғи ресурстарды пайдаланудың нормаларын ... ... ... ... табылады.
Қолданбалы экологияға:
- өнеркәсіптік (инженерлік) экология;
- технологиялық экология;
- ауыл шаруашылық экологиясы;
- химиялық экология;
- медициналық экология:
- табиғатты пайдалану және ... ... және т.б. ... жылы ... биолог Барри Коммонер биоэкология мен әлеуметтік экология ережелерін толықтырып экологияның негізгі төрт заңын тұжырымдады
1. Табиғатта бәрі өзара байланысты.
2. ... ... ... ... ... ... ... ештеңе болмайды.
Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі халықаралық және республикалық ұйымдар
Қоршаған ортаны қорғау мәселелерін шешуге БҰҰ (Біріккен Ұлттар Ұйымы) үлкен үлес қосып ... ... ... ... БҰҰ-ның барлық басты органдары мен мамандандырылған мекемелері: Бас Ассамблея, Экономикалық және ... ... ... ... экономикалық комиссиялар (мысалы, Еуропалық экономикалық комиссия), Халықаралық еңбек ұйымы (MOT), Білім беру, ғылым және мәдениет мәселелері жөніндегі Біріккен ... ... ... Халықаралық реконструкция және даму банкі (МБРР), Атом энергетикасы жөніндегі халықаралық агенттік (МАГАТЭ), Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ВОЗ), Халықаралық теңіз ... ... ... ... ұйым (ВМО) және т.б. ... ... БҰҰ ... қоршаған ортаны қорғау мәселелері жөніндегі жаңа үкіметаралық орган -- Қоршаған орта жөніндегі БҰҰ бағдарламасы, (ЮНЕП) жүзеге асырады. ЮНЕП -- ... ... ... ... ... ... 1975 жылы өзінің қызметінің алғашкы кезінде ЮНЕП қоршаған ортаға байланысты ... ... ... алты міндетті айқындады: елді мекендер және денсаулық сақтау; құрлықтың экологиялық жүйелері; қалалардың қоршаған ортасы; мұхиттар; ... ... ... үш ... жұмыс істейді:
Бірінші деңгейде коршаған ортаның бәсекелес мәселелері жөнінде және осы ... ... ... ... жөнінде ақпарат береді. БҰҰ-ға мүше мемлекеттер жыл сайын қоршаған ортанын ахуалы туралы баяндамалар тапсырады, осы баяндамалардан аталған ақпараттар алынады.
Екінші ... ... ... ... ... және ... емес ... қатысты бүкіләлемдік көлемде бағдарламалық шараларды жүзеге асырудың ... мен ... ... Осы ... ... ... мен ... орындаушылары туралы мәселелер шешіледі, нақты бағдарламалар жасау үшін әдістемелік негіз қамтамасыз етіледі.
Одан әрі, екінші деңгейде қолдау тапқан бағдарламалар мен ... ... ... ... қоры ... Қолдау мөлшері тиімділікке, яғни қаржылық көмектін бағдарламанын түпкі мақсатын іске асыруға қаншалықты ықпал ете алатындығына байланысты болады. ... ... ... ... ... яғни жобанын орындалуы аса ірі жоба бойынша әзірлік жұмыстарын жүргізумен ... ... ... іске ... мүмкін.
ЮНЕП өзі қызмет істеген жылдары көптеген табиғат қорғау шараларын жүзеге асырды. Қоршаған ортаның аса ... ... ... ... және оның ... ... ретінде -- қоршаған орта бойынша ақпарат ... ... ... ... ... және әуелетті уытты химиялық заттардың халықаралық тіркеушісі құрылды.
Сондай-ақ БҰҰ ... ... ... жөніндегі комиссия жұмыс істеді. Ол БҰҰ-ның Экономикалық және әлеуметтік кеңесінің ... ... ... ... табылады. Қоршаған ортаны сақтаумен айналысатын 200-ден астам халықаралық үкіметтік емес ұйымдар бар. Мысалы, 1948 жылы Францияда құрылған табиғат және табиғат ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі Халықаралық кеңес, Хайуанаттарды қорғау жөніндегі Дүниежүзілік федерация; Альпі аудандарын қорғау жөніндегі Халықаралық федерация. Тәуелсіз ... ... (ТМД) ... 1992 ... ақпанда "Экология және қоршаған ортаны қорғау саласындағы өзара әрекеттестік туралы" келісімге қол қойылды. Бұл келісімге: Қазақстан, Әзірбайжан, Армения, Белоруссия, ... ... ... Федерациясы, Тәжікстан, Түрікменстан, Өзбекстан, Украина қол қойды. Келісімді іске асыру үшін: Мемлекетаралық экологиялық кеңес, Мемлекетаралық экологияльщ қор ... ТМД ... ... ... ... ... ... ассамблея маңызды рөл атқарады. Оның құрамында Қоршаған ортаны қоргау ... ... ... ... ортаны қорғау жөніндегі әр түрлі мемлекеттік және қоғамдық ... ... ... ... емес экологиялық "Гринпис" ұйымы жұмыс істейді. Басты мемлекеттік орган Табиғат ресурстары мен қоршаган ортаны қорғау министрлігі болып табылады. Аралды ... ... ... ... ... ... "Невада-Семей", "Каспий табиғаты" (Атырау), "Көкті сақтау", Ауқымды экологиялық қор, "Жастар экология мен мәдениет үшін" ... ... "Тау" ... ... және ... да қоғамдық мемлекеттік емес экологиялық ұйымдардың белсенді қызметтерін атап өтуге болады.
Пайданылған әдебиеттер:
1.Г.С.Оспанова;Г.Т.Бозшатаева
2.А.Т.Қуатбаев
3. http://el.kz/m/articles/view/content-4767

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экологияның қалыптасу тарихы мен кезеңдері. Қазіргі таңдағы экология ғылымының құрылымы. Қоршаған ортаны қорғаумен айналысатын халықаралық ұйымдар11 бет
Экологияның қалыптасу тарихы мен кезеңдері. қазіргі таңдағы экология ғылымының құрылымы. қоршаған ортаны қорғаумен айналысатын халықаралық ұйымдар туралы10 бет
Экологияның қалыптасу тарихы мен кезеңдері. Қазіргі таңдағы экология ғылымының құрылымы.Қоршаған ортаны қорғаумен айналысатын халықаралық ұйымдар10 бет
Қазіргі заманауи жағдайдағы жастардың экологиялық мәдениет деңгейін зерттеу53 бет
экология пәнінен кейс14 бет
Әбу-Насыр-Әл-Фараби4 бет
Жобалық қаржыландыру4 бет
Кәсіпкерлік қызметтің жекелеген түрлеріне салық салудың теориялық негіздері29 бет
Өнімнің өзіндік құны13 бет
Cаясаттану ғылымының тарихы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь