Темір дәуіріндегі тайпалық одақтар

І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
2.1 Сақтар
2.2 Үйсіндер
2.3 Ғұндар
2.4 Қаңлылар
ІІІ. Қорытынды
Темір дәуірі - тас пен қола дәуірлерінен кейінгі үшінші ірі археологиялық кезен. Оның бірінші кезенін ерте темір дәуірі деп атап кеткен. Бастаулары осы металды қолданумен сәйкес келетін адамзат тарихының маңызды кезеңі осылай аталды. Б. з. б. I-мыңжылдықтың басынан осы заманға дейінгі кезеңді алсақ, темір адамзаттың заттық мәдениетінің негізі болып келді. Өндірістік технология саласындагы барлық мәнді ашылымдар аталмыш металмен байланысты болды. Темір ерекше металл. Оның балқытылу температурасы мысқа қарағанда жоғары. Темір табиғатта таза күйде кездеспейді. Оның балқытылуының баяулығынан шикізаттан темірді айыру оңайлыққа соқпайды.
Қазақстандағы ерте темір дәуірінің басы б.з.д. VIII - VII ғасырларына жатады.
1. «Қазақстан тарихы» (көне заманнан бүгінге дейін). Бес томдық. 1-том. — Алматы: Атамұра, 2010.[1]
2. Рысбайұлы К. Қазақстан Республикасының тарихы, 2-бөлім [2]
3. Қазақстантарихы. Очерктер. 30-56-бб [3]
4. Гумилев Л.Н. Хұндар. А., 1998.[4]
        
        Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
СӨЖ
Тақырыбы Темір дәуіріндегі тайпалық одақтар
Орындаған: Мусахан А.Д.
Тексерген: Қозыбақова Ф.А.
Алматы, 2012 ... ... ... бөлім
2.1 Сақтар
2.2 Үйсіндер
2.3 Ғұндар
2.4 Қаңлылар
ІІІ. Қорытынды
Кіріспе
Темір дәуірі - тас пен қола дәуірлерінен кейінгі ... ірі ... ... Оның ... ... ерте темір дәуірі деп атап кеткен. Бастаулары осы металды қолданумен сәйкес келетін адамзат тарихының маңызды кезеңі осылай аталды. Б. з. б. ... ... осы ... ... кезеңді алсақ, темір адамзаттың заттық мәдениетінің негізі болып келді. Өндірістік технология ... ... ... ... ... металмен байланысты болды. Темір ерекше металл. Оның балқытылу температурасы ... ... ... Темір табиғатта таза күйде кездеспейді. Оның балқытылуының баяулығынан шикізаттан темірді айыру оңайлыққа соқпайды.
Қазақстандағы ерте ... ... басы ... VIII - VII ... ... темір дәуірінің басталуымен Евразия кеңістігіндегі далалык этностар өмірінде шынайы ғаламат өзгерістер басталды. Бұл дәуірде шығыстағы Монғолиядан ... ... ... ... ... ... ... тайпалардың жайылымдар мен су көздерін пайдалануды маусымдық шектеудің күрделі де қатаң жүйесіне негізделген малшылық шаруашылықтың ... ... ... тура келді.
Жана және кейінгі жана заманның евроцентристік ғылымы дала ... мал ... ... бұндай айрықша түрлерін "көшпелі "жартылай көшпелі" шаруашылык деп атады.
Мал шаруашылығын жолға қоюдың жаңа түрлеріне көшу далалық табиғат жүйесінің ерекше ... өмір ... қола ... ... ... дамуының нәтижесі болып табылады. Шаруашылықтың бұл түрінің негіздері қола дәуірінің соңғы кезінде, беғазы-дәндібай заманында қаланды. ... ... ... жылжымалы түріне ауысуына дала тұрғындарының тек ішкі дамуы ғана емес, ауа райының біртіндеп өзгеруінің салдарынан даланың ... ... да ... етті. Сол заманда бұл ауысу онтайлы, үлкен прогрессивті мәндегі көрініс еді, ол даланың табиғат қорларын барынша толық пайдалануға мүмкіндік берді.
Ерте ... ... ... ... ... ірі тайпалық бірлестіктер қалыптаса бастайды. Олардың мүдделерінің қақтығысы, айналасындағы отырықшы-егінші халықтармен қарым-қатынастарының өзіндік түрлері қоғамның белгілі дәрежеде әскериленуіне әкеп соқты. ... ... ... мен ... ... ... ... деп атаған тайпалар пайда болды. Этникалық туыстығының, даму деңгейі мен өмір салтының ұқсастығының өзара тығыз ... ... ... ... ... ... ... Скиф-сақ заманында тайпалардың материалдық мәдениетінде қару-жарақтың, ат ... ... ... ... ... "скиф-сақ аң стилі" деген атау алған өзіндік өнер кең таралды. Кей ретте ерте темір дәуіріндегі қоғам тұрғындарының бұл ... ... ... ... (ат ... қару, аң стилі) деп те атайды.[2]
2.1 Сақтар
Б. з. б. ... Орта Азия мен ... ... ... ... ... еткен ежелгі тайпалар. Бұларды грек тарихшысы Страбон деп жазды. Рим ... ... ... де ... ... Оның жазуынша скифтерді парсылар (, аты осыдан шыққан) дейді.[1]
Қоныстанған ... з. б. I ... ... ... Ауғанстанды, Орта Азияны және Қазақстанның оңтүстігін қамтитын кең-байтақ ... ... ... деп ... көптеген тайпалар мекендеген. Геродот (б. з. б. V ғ.) және баска антик тарихшылары оларды Азия скифтері деп ... ... бұл ... Орта Азия мен ... ... шоғырланғаны туралы көптеген болжамдар бар. Олардың біреуіне сәйкес Шаш (Ташкент ауданы), Солтүстік Қырғызстан аумағында және Қазақстанның оңтүстігінде тиграхауда-сақтар мекендегені, бұл сақ ... ... ... ... болған, оған Оңтүстік Орал өңірі мен Таулы Алтайда енген. Ахемендік Иранның сына жазу ескерткіштерінде ... үш ... ... ... ... ... (хаому шарабын ішетіндер немесе амюрийліктер); тиграхауда Сақтар (шошақ бөріктілер); тьяй-парадарая Сақтар (теңіздің арғы жағындағылар). Бұлар Орта ... ... Арал ... ... ... ... Жетісу алқабын мекендеген. Сақтар одақтарына яксарт, массагеттер, исседон, дайлар, астақ, қамақ, ... ... ... көне ... біріккен. Бұлар Кавказ тауын тауы деп атаған. Сақ ... ... ... ... ... - ... ... өзендер болған. Сырдарияны Бақтиярлар (бактрлар) Яксарт, ал ... ... ... Сілеті) деп атаған. Сақтардың б. з. б. мәдениетті ел болғаны туралы дерек мол. Археологтар Қазақстанның оңтүстік ауданы мен ... ... және ... ... ... ... ... мен обаларын тапты. Парсы патшасы Дараявауштың Парсаға жақын Накширустамдағы тас ... ... үш ... ... ... парадарайа (теңіздің арғы бетіндегі сақтар) -- еуропалық сақалар-скифтер немесе Арал теңізі, Сырдарияның арғы ... ... ... сусынын жасайтын сақтар) -- Ферғана алқабын мекендеушілер;
* тиграхауда (шошақ бөрікті сақтар) -- Сырдарияның орта ... және ... ... ... ... II, ... патшасы Кройсоспен 558 -- 29 жж. соғысқанда, ... ... ... ... сақтарды, соның ішінднгі массагеттерді өзіне бағындаруды ұйғарды. Құрыш сөйтіп, Сақ жеріне ... ... ... ... сақтарды жеңдік деген кезде, сақ жауынгерлері тұтқиылдан бас салады. Құрыш та, әскерлері де өлтіріледі. Тұмар туралы аңыз осы ... ... Бұл аңыз ... тән -- Құрыш ұлы Қамбуджия -- массагеттерге өкілдерін жіберіп әкесі мәйітін кері алған. Сына ... ... ... ... грек деректемелеріндегі тайпалар аттарымен иланымды ұқсастырылады. Мәселен, Геродоттың өз ... ... ... ... оныншы әкімшілік округіне кірген ортокарибантийлері тиграхауда-сактарға, амюргийлік сақтар -- хаумаварга-сақтарға, ал дайлар -- ... және ... ... сәйкес келеді. Басқа да грек авторларының көпшілігі сияқты, Геродот та кейде деген терминді қоса отырып, сактарды скифтер деп ... Бұл атау грек ... ... ... ... Қара ... өңірі мен Алдыңғы Азияның көшпелі скиф тайпаларына қарап айтылды. Бірақ грек деректемқлерінде ахеменидтік сьша жазуларыңда кездеспейгін басқа ... да бар, ... ... ... ... ... сарматтар), аргиппейлер, аримаспылар, ассилер, пасиандар, сакараулдар (сакарауктар) және басқалары.[3].
Парсы жэне антик деректемелеріндегі ... ... мен Орта ... осы ... ... орналастыру туралы мәселе әлі түпкілікті шешілген жоқ. Теңіздің арғы ... ... ... ... таяу ... дейін екі көзқарас болып келді. Бірінші көзқарас (В.В. Струве) тұрғысынан, парадрайа-сақтарды Арал теңізінен шығысқа таман және Әмудария мен ... ... ... ... ... керек еді. Мәселені бұлайша коюға I Дарийдің сақтарға қарсы жорығының жүрген жолы туралы ... ... ... ... ... ... жартысын қайта құруды ұсыну негіз болды. Бехистуннан алынған мәтінінін ... ... ... ал одан ... Накши-Рустем және Персеполь жазуларын антик деректемелерінің мәліметтерімен салыстыру ... -- ... және ... ... ... ... ... туралы болжам жасалды. В.В. Григорьев басқаша көзқарасын айтады, оған карағанда парадрайа- сақтар деп Оңтүстік Ресей және ... ... ... ... ... ... скифтерді түсіну кажет болады. Бехистун жазбасын жаңадан зерттеу және аудару Бехистун жазбасының V бағанасын баскаша карап, басқаша ... әкеп ... ... ... ... Қара ... солтүстік төңірегіне орналасты деу дұрысырақ деп саналады. Орта Азия мен ... ... ... екі тобы ... мен ... Таяу ... халықгарына көбірек мәлім болған. Кир мен Дарий жорықтар жасаған тиграхауда-сақтар ... ... мен ... ... рет бейнеленген. Олардың Скунха деп аталатын көсемінің тұлғасы баска да ... ... ... ... ... ... бойынша Ирандағы Бехистун деген жердегі жартасқа қашап ... ... ... ең көне және аса ... ... ... бірі деп әбден орынды саналатын Бехистун жазбасының сақ көсемін тұтқынға алумен байланысты оқиғаларға арналған V бағанасының 20 -- ... ... ... . Бұл ... ... бөрік киетін тиграхауда-сақтар туралы ақпарат беретін, сақталып қалған бірден-бір жазбаша құжат болып табылады. Онда тиграхауда-сақтар жері басталатын бір ... бар ... де ... ... мен ... ... ... патшалары Дарий мен одан бүрынғы II Кирдің жорықтары тарихи анықталған фактілер қатарына жатады. Осы ... ... ... әңгімелейтін Геродот массагеттер жерін Каспий теңізінен шығысқа таман,

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ерте темір дәуіріндегі тайпалық одақтар мен көне мемлекеттік құрылымдар9 бет
Аралдың ежелгі мәдениеті37 бет
Темір дәуіріндегі Қазақстандағы тайпалар мен одақтар10 бет
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
Алғашқы таптық қоғамның қалыптасуы33 бет
Ежелгі Оғыз мемлекеті12 бет
Талас өңіріндегі көне жазбалар – ежелгі түркі жазу мәдениетінің бастауы6 бет
Шыңғыс хан мемлекетінің нығаюына түрік тайпаларының ықпалы6 бет
Қола дәуірі3 бет
Қыпышақ мемлекеті8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь