Топырақтың гранулометриялық құрамының топырақ қасиеттеріне, құнарлығына және жер өңдеуге әсері


Грануметриялық құрамы жеңіл топырақтар жақсы су сіңімділігімен, оңтайлы ауа жүргісімен тез қызу қабілеттілігімен сипатталады. Сонымен бірге олардың теріс қасиеттері бар, мысалы ылғал сыйымдылығының төмендігі, қарашіріндісінің, қоректік элементтердің аз болуы, сіңіргіштік қабілетінің шамалылығы, жел эрозиясына бейімділігі.
Топырақтағы физикалық құммен саз бөлшектердің салыстырмалы мөлшеріне сәйкес ол құмды, құмайт(құмдауыт), саздауыт ( жеңіл, орта, ауыр ), сазды (олда 3-ке бөлінеді: жеңіл, орта, ауыр ), ал топырақты өңдегенде тарту кедергісіне байланысты шартты түрде жеңіл, орташа, ауыр топырақтар деп үш топқа бөлінеді.
Ауыр саздауытты және сазды топырақтар жоғары байланыстылығы және су сыйымдылығымен, қарашірінді, қоректік заттармен қамтамасыз етілу деңгейі жоғарлылығымен ерекшеленеді. Мұндай топырақтардың оң қасиеттері олардың құрылымы жоғары болғанда айқын көрінеді де, керісінше, шаңдақ болғанда теріс көріністері ұлғаяды.
Құрылымы нашар топырақтардың арасында өздерінің қасиеттерімен жеңіл және орта саздақты топырақтар ерекшеленіп тұрады.
Топырақтың физикалық пісіп-жетілуі оның грануметриялық құрамына тығыз байланысты болып келеді. Сонымен қатар топырақтың технологиялық қасиеттері (байланыстылығы, иілімділігі, жабысқақтығы ), қаттылығы, ісіну қабілеттілігі де оның грануметриялық құрамына байланысты.
Топырақтың грануметриялық құрамын еске ала отырып ауыл шаруашылық дақылдарын аумаққа орналастыру әбден мүмкін. Мысалы, картоп, көптеген көкөніс дақылдарын құмдауыт, жеңіл саздауытты жерлерге орналастырған тиімді болып келеді.
Гранулометриялық құрам топырақ тузуші жыныстан қалған оның өте тұрақты белгілерінің бірі, ол топырақты шаруашылықта пайдаланғанда өзгерістерге ұшырайды деуге болмайды. Тек жылыжай жағдайларында немесе аз көлемді жерлерді органикалық тыңайтқыштарды көп мөлшерде берумен қатар сазды немесе құмды топырақпен араластыру арқылы оның грануметриялық құрамын өзгертуге болады.
Топырақтың технологиялық қасиеттері дегеніміз өңдеу құралдарын дұрыс таңдап алғанда, топырақты өңдеудің жоғарғы

Пән: Биология
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Топырақтың гранулометриялық құрамының топырақ қасиеттеріне, құнарлығына
және жер өңдеуге әсері

Грануметриялық құрамы жеңіл топырақтар жақсы су сіңімділігімен,
оңтайлы ауа жүргісімен тез қызу қабілеттілігімен сипатталады. Сонымен
бірге олардың теріс қасиеттері бар, мысалы ылғал сыйымдылығының
төмендігі, қарашіріндісінің, қоректік элементтердің аз болуы,
сіңіргіштік қабілетінің шамалылығы, жел эрозиясына бейімділігі.
Топырақтағы физикалық құммен саз бөлшектердің салыстырмалы
мөлшеріне сәйкес ол құмды, құмайт(құмдауыт), саздауыт ( жеңіл, орта,
ауыр ), сазды (олда 3-ке бөлінеді: жеңіл, орта, ауыр ), ал топырақты
өңдегенде тарту кедергісіне байланысты шартты түрде жеңіл, орташа,
ауыр топырақтар деп үш топқа бөлінеді.
Ауыр саздауытты және сазды топырақтар жоғары байланыстылығы және
су сыйымдылығымен, қарашірінді, қоректік заттармен қамтамасыз етілу
деңгейі жоғарлылығымен ерекшеленеді. Мұндай топырақтардың оң
қасиеттері олардың құрылымы жоғары болғанда айқын көрінеді де,
керісінше, шаңдақ болғанда теріс көріністері ұлғаяды.
Құрылымы нашар топырақтардың арасында өздерінің қасиеттерімен
жеңіл және орта саздақты топырақтар ерекшеленіп тұрады.
Топырақтың физикалық пісіп-жетілуі оның грануметриялық құрамына
тығыз байланысты болып келеді. Сонымен қатар топырақтың
технологиялық қасиеттері (байланыстылығы, иілімділігі, жабысқақтығы ),
қаттылығы, ісіну қабілеттілігі де оның грануметриялық құрамына
байланысты.
Топырақтың грануметриялық құрамын еске ала отырып ауыл
шаруашылық дақылдарын аумаққа орналастыру әбден мүмкін. Мысалы,
картоп, көптеген көкөніс дақылдарын құмдауыт, жеңіл саздауытты
жерлерге орналастырған тиімді болып келеді.
Гранулометриялық құрам топырақ тузуші жыныстан қалған оның
өте тұрақты белгілерінің бірі, ол топырақты шаруашылықта
пайдаланғанда өзгерістерге ұшырайды деуге болмайды. Тек жылыжай
жағдайларында немесе аз көлемді жерлерді органикалық тыңайтқыштарды
көп мөлшерде берумен қатар сазды немесе құмды топырақпен
араластыру арқылы оның грануметриялық құрамын өзгертуге болады.
Топырақтың технологиялық қасиеттері дегеніміз өңдеу құралдарын
дұрыс таңдап алғанда, топырақты өңдеудің жоғарғы сапасын қамтамасыз
ететін оның механикалық, физикалық, химиялық және биологиялық
қасиеттерінің жиынтығы.
Топырақтың созымдылығы деп оның сыртқы күштердің әсерінен өз
формасын өзгерту және сол өзгерген қалпын күш әсері тоқтағаннан
кейін де бұзбай ұзақ уақыт сқтау қабілетін айтамыз. Созымдылық
топырақтың грануметриялық құрамына, ылғалдылық деңгейіне және басқа
жағдайларға байланысты.

Топырақтың жабысқақтылығы

Ылғал топырақтың оны өңдеу құралдарының жұмыс органдарына жабысу
қабілеті. Бұл қасиет топырақтың грануметриялық құрамына және
ылғалдылығына байланысты. Гранулометриялық құрамы жеңіл, құрылымы
жақсы топырақтар жабысқақ келмейді. Егер топырақ жабысқақ болса,
оның өңделу сапасы нашар болады.Топырақты өңдегенде оның сапасына
жабысқақтық кері әсер етеді.Атап айтқанда жабысқақ топырақтар өңдеу
құралдарына көрсетілетін кедергіні арттырады. Сондай-ақ технологиялық
операциялардың сапасын төмендетеді. Құрғақ және өте ылғалды
топырақтарды өңдегенде олардың құрылымы бұзылады. Сондықтан
топырақты өңдегенде олардың ылғалдылығын еске алу қажет.

Топырақтың байланыстылығы

Топырақтың байланыстылығы оның өңдеген кезде бөлшектенуге,
жаншылуға, сыналануына қарсы тұра алатын қабілеті.
Ол топырақтың гранулометрлік құрамына, құрылымына және ылғалдылық
дәрежесіне байланысты өзгеріп отырады.
Гранулометрлік құрамы ауыр саз, саз балшық, сор, сортаң және
құрылымсыз топырақтардың байланыстылығы жоғары, ал жеңіл құрылымды
топырақтардың байланыстылық қасиеті төмен немесе мүлдем жоқ.
Байланыстылығы жоғары топырақтарды өңдегенде олар нашар уатылады,
еңбек өнімділігі төмендейді және өңдеу сапасы нашарлайды.

Топырақтың ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Топырақ құнарлығын ұдайы өндіру
Топырақтың химиялық мелиорациясына анықтама
Топырақтың физикалық және физика-механикалық қасиеті
Топырақтың физикалық құрамы
Топырақ өңдеу
Зығыр дақылын зерттеу
Кәдімгі боз топырақтың химиялық құрамы
Мұнайдың физика-химиялық қасиеттері
Топырақ жүйесін ауыр металдардан заласыздандыру жолдары
Алматы облысы Көксу ауданы «Үйгентас» ЖШС топырақтары және оларды ауылшаруашылығында пайдалану
Пәндер