Қала саябақтары

КІРІСПЕ 3
1 ҚАЛАЛЫҚ САЯБАҚТАРДЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ ТУРИЗМ ИНДУСТРИЯСЫ НЕГІЗІНДЕ 5
1.1 Ойын сауық индустриясының мәні мен негізгі түсінігі 5
1.2 Қалалық саябақтар мәдени ландшафт элементі ретінде 12
1.3 Қалалық саябақтар дамуындағы тарихи аспектілер және дүние жүзілік тәжірибе 16
2 АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ САЯБАҚ ШАРУАШЫЛЫҒЫ: ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫНЫҢ ТАЛДАУЫ 22
2.1 Алматы қаласында саябақтық шаруашылықтың қалыптасуы 22
2.2Қала саябақтары туристік индустрия бөлшегі ретінде 35
2.3 Қалалық саябақтарды орналастыру ерекшеліктері 47
3 ҚАЛА САЯБАҚТАРЫН ДАМЫТУ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН БОЛАШАҒЫ 52
3.1 Қала саябақтарының қазіргі жағдайы мен болашағы 52
3.2Ойын.сауық саябақтарын дамыту мүмкіндіктері мен перспективасы 56
3.3 Саябақ бос уақытты ұйымдастыру үшін нұсқауларды құрастыру 60
ҚОРТЫТЫНДЫ 65
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 67
Әрбір адам туризмді, ағза мен жанның рекреациясының құралы ретінде қабылдауы, жеке түрлерге және әсерлерге жақындығымен түсіндіріледі. Соңғы уақыттары рекреациялық қолданыс үшін территория іздеу мәселесі Алматы қаласы әкімшілігінің ғана емес, туризм саласындағы мамандар, сәулетшілер, географтар, психологтар да белсенді қарастыруда.
Қалалық саябақтар мәдени ландшафт элементі болып табылады. Адамдар қалыптастырған, мәдени, этникалық дәстүр және халық құндылығын көрсетеді.
Саябақтар қаланың экологиялық климатын жақсартуда, адамдардың психологиялық теңдестігін ұстап тұруда, олардың мәдени деңгейін өсіруде және аудандар, қалалалр мен елдегі барлық тұрғындардың денсаулығын жақсартуда үлкен роль атқарады.
1 Веденин Ю.А., Кулешова М.Е. Культурный ландшафт как объект культурного и природного наследия./ Серия географическая. –М.: Известия АН., 2001. - № 1. - С. 7-14.
2 Николаев В.А. Культурный ландшафт – геоэкологическая система. //Вестник Моск. ун-та. Сер. географ. – М., 2000. -№6. – С. 121-125.
3 Исаченко Г.А. Культурный ландшафт как объект дискуссии./Материалы юбилейной научной конференции «Культурный ландшафт: теория и практика». - М.: МГУ, 2003. – С. 120-132.
4 Калуцков В.Н., Иванова А.А., Давыдова Ю.А. и др. Культурный ландшафт Русского Севера. – М., 1998. – 120 с.
5 Калуцков В.Н., Красовская Т.М. Представления о культурном ландшафте: от профессионального до мировоззренческого. //Вестник Моск. ун-та. Сер. географ. - М, 2000. - №4. – С. 138-146.
6 Туровский Р.Ф. Культурные ландшафты России. – М.: Изд. Рос. НИИ культурного и природного наследия, 1998. – 320 с.
7 Каганский В.Л. Мир культурного ландшафта./Культурный ландшафт и советское обитаемое пространство. Сборник статей. - М.: НЛО, 2001. – С. 115-126.
8 Кулешова М.Е. Культурный ландшафт – цивилизованный путь освоения пространства.//Охрана дикой природы. -М, 2001.- № 1(20) – С. 35-39.
9 Управление культурными ландшафтами и иными объектами историко-культурного наследия в национальных парках. - М.: ЦОДП, 1999. – С. 30-38.
10 Convention concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage. – UNESCO, 1972. – Р. 241-248.
11 Operational Guidelines for the Implementation of the World Heritage Con
12 Юдина Н.А. 100 великих садов и парков. – М., 2005. - 310 с.
13 Атлас чудес света. – М., 1998. – 240 с.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ... ... ... ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ ТУРИЗМ ИНДУСТРИЯСЫ НЕГІЗІНДЕ
5
1.1 Ойын сауық индустриясының мәні мен негізгі түсінігі
5
1.2 Қалалық саябақтар мәдени ... ... ... ... ... ... ... аспектілер және дүние жүзілік тәжірибе
16
2
АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ САЯБАҚ ШАРУАШЫЛЫҒЫ: ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫНЫҢ ТАЛДАУЫ
22
2.1 Алматы ... ... ... ... ... ... ... бөлшегі ретінде
35
2.3 Қалалық саябақтарды орналастыру ерекшеліктері
47
3
ҚАЛА САЯБАҚТАРЫН ДАМЫТУ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН БОЛАШАҒЫ
52
3.1 Қала саябақтарының қазіргі жағдайы мен ... ... ... ... мен перспективасы
56
3.3 Саябақ бос уақытты ұйымдастыру үшін нұсқауларды құрастыру
60
ҚОРТЫТЫНДЫ
65
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
67
Кіріспе
Әрбір адам туризмді, ағза мен ... ... ... ретінде қабылдауы, жеке түрлерге және әсерлерге жақындығымен түсіндіріледі. Соңғы уақыттары рекреациялық қолданыс үшін территория ... ... ... ... ... ғана емес, туризм саласындағы мамандар, сәулетшілер, географтар, психологтар да ... ... ... мәдени ландшафт элементі болып табылады. Адамдар қалыптастырған, мәдени, этникалық дәстүр және ... ... ... ... ... ... ... жақсартуда, адамдардың психологиялық теңдестігін ұстап тұруда, олардың мәдени деңгейін өсіруде және аудандар, қалалалр мен ... ... ... ... жақсартуда үлкен роль атқарады.
Саябақтар салуда жергілікті жерді жобалау мен игеру кезінде қоршаған орта мен ... ... әсер ... ... ыакторларды терең талдауды қажет етеді. Территорияны тиімді пайдалану керек. ең алдымен, саябақтар экологиялық және сауықтыру ... ... ... олар ... жергілікті жерге және адамдар денсаулығына ешқандай зиян келтірмеуі тиіс.Аймақтың қол жетімдігі факторлары саябақтардың мәдени қызметіне әсер ... Қол ... ... ... болған сайын (саябақ қала ішінде орналасқан жағдайда) ол мәдени ... ие ... Қала ... ... ... ... ... экологиялық ролін атқарады.
Берілген жұмыстың өзектілігі, әртүрлі негізгі және қосымша қызметтермен толықтырылған, тартымды туристік өнімді қалыптастыру - ... ... ... және ең ... мәселе екендігімен қорытындыланады. Сондықтан туристік өнімді қалыптастыру, туристер жағынан ... ... ... ... оның ... ... мен қасиетін зерттеуден басталады. Әрине, туристік өнімді жобалай отырып, біз өзіміздің жергілікті мүмкіндіктерімізге (ресурстар) қараймыз, бірақ, ... ... ... ... ... ресурстар мен шараларды қалыптастыру жолында, одан әрі ... ... ... саябақтар, сафари және рафтингтер, шоу және фестивальдер. Бұлардың барлығы жасанды ландшафттың қалыптастырушы ресурстарына жатады және ... және ... ... ... ... үшін өте ... ... қызметін атқарады, мұндай территорияларға қалалық саябақтарды да жатқызуға болады.
Алматы қаласы аумағында көгалданған территориялар - ... және ... үшін ... ... ... мен гүлзарлар бар. Бұл территорияларды жергілікті мәдени ландшафтқа жатқызуға болады. Ірі қалалардағы урбанизация сапасының өсу қарқыны бойынша табиғи орта ... ... ... ...
... ... ... анықталып жатыр. Адамның тіршілігі үшін табиғат бөлшектерінің сақталуы ғана емес, қала ішінде демалыс үшін құрылымдық және эстетикалық ұйымдастырылған ландшафтта қажет. ... ... ... бірі ... ... ... мақсаты қалалық саябақтарға демалыс және туризм орталығы ретінде ... беру ... ... ... ... келесі жағдайлар болып табылады:
* Мәдени ландшафттардың әдістемесінің ... ... ... ... ... саябақтарының қазіргі жағдайы мен тарихи алғышарттарын талдау;
* ... ... ... ... ... ... мәселелері мен болашағы.
Зерттеу пәні мәдени ландшафттарды құраушы ретінде ... ... ... теориялық мәселелері болып табылады.
Дипломдық жұмыс тарихи, архитектуралық және қала ... ... және ... да ... ... ... бойынша жазылды.
Әдебиеттерді іздеу, берілген тақырып бойынша жаңа жазбалар жазылмайтындықтан, ақпараттың ... ... ... ... 1930 ... ... ... жаңа деректерден, интернеттен алынды.
Жұмысты орындау барысында келесі зерттеу әдістері қолданылды: картографиялық, статистикалық, әдебиеттік, сауалнама әдістері және т.б.
Дипломдық ... ... ... - 45; ... беттер - 68; 9 сурет;4 кесте бар.
1 Қалалық парктерді қалыптастырудың теориялық аспектілері ... ... ... Ойын ... индустриясының мәні мен негізгі түсінігі
Ойын-сауық индустриясына көңіл көтерудегі адамның қажеттілігін қанағаттандырумен байланысты негізделген мекемелер - цирктер, ... ... ... ... ... кинотеатрлар, спорт залдары, кітапханалар, туризм мекемелері, оның ішінде туристерді орналастыру, демалыс ... ... ... және т.б. ... Қажетті құрал-жабдықтар мен бұйымдар шығаратын өнеркәсіп орындарыда ойын-сауық индустриясына жатады.
Ойын-сауық индустриясы материалдық, қаржылық, еңбек ресурстарын ... ... өз ... ... жүйе ... ... ойын-сауық индустриясының мекемелері ерекше технологиялармен, басқару жүйесімен, іс-әрекет нәтижесімен, қызметкерлердің ... ... ... ... индустриясын дамытудағы әлеуметтік бағыт жаңа жеке және қоғамдық қажеттіліктерді қалыптастырумен, сонымен қатар, қалыптасқан алғышарттар ... ... ... ... және ... ... Ойын-сауық индустриясы көптеген мәселелерді шеше отырып, (ең алдымен, тәрбие, оптимистік ... ... ... ... ... ... ... тұлғалықты қалыптастырады және дамытады. Өзінің бос уақытының бір бөлігін ойын-сауықпен толықтыра ... адам өзін ... ... ... ... [1]. ... қажеттіліктің дамуымен ойын-сауыққа бағытталған мекемелерді қосатын және дүниежүзілік кірісі ойын-сауық индустриясында 1,3 трлн.доллармен ... ... ... беретін, едуәір экономикалық сектор қалыптастырды. 2014ж. Pricewaterhouse Coopers компаниясы мамандардың болжамы ... ... ... 1,8 ... доллар жұмсайды [2].
Pricewaterhouse Coopers (PwC) ұлтаралық аудиторлық компанияның зерттеулерінің мәліметтеріне сәйкес "Дүниежүзілік ойын-сауық индустрия және ... ... (Global ... and Media Outlook: 2014 - 2017), ... ... ... және медиа нарығы әлемнің барлық елдеріне тұрақты дамуды сақтап тұрады.
Ойын-сауық және медианың ғаламдық нарығы орта есеппен ... 5,6% ... ішкі ... өнім ... 7,2% ... [3, 4]. ... жыл сайынғы зерттеулерінің жаңа шығарылымдарының мәліметтеріне сәйкес, ойын-сауық және медиа индустриясының табысы дүние жүзінің барлық елдерінде болжау кезеңі бойы өсіп ... ... оның өсу ... ... ішкі ... ... ... қояды. Ойын-сауық және медиа ғаламдық нарығы орта есеппен бес жыл бойы ... ... ішкі ... өнім ... 7,2% -ға өсіп ... ... 1).
Кесте 1
Көлемі бойынша ірі ойын-сауық нарығы, АҚШ долларымен бағалау [5]
Нарық
2008 ж.
2014 ... ... ... ... ... ... 280
202 765
12,0%
Германия
97 439
110 023
2,5%
Ұлыбритания
85 548
103 864
4,0%
Бразилия
42 514
70 ... ... ... және ... Африка
19 383
40 094
15,6%
Рессей
25 236
39 764
9,4%
Е с к е р т у - [5] ... ... ... ... ... ... ... Солтүстік Америка ойын-сауық және медиа үшін ірі аймақ болып тұрғанын көрсетеді (2014 жылы кіріс 680 млрд. АҚШ ... ... ... ... ... мен ... ... аймақтары, жылына орта есеппен 10,6% және 6,5%-ға ең тез дамып отырған аймақ болып табылады.
Солтүстік Америка мен Батыс Еуропаның дамыған ... ... ... ... негізгі бөлігі кіреді, бірақ бәрінен бұрын олар Латын Америкада (жылына орта есеппен 7,0%) өседі.
Одан кейін Азия-Тынық ... ... (4,1%), ... Америка (2,5%) және Еуропа елдері, Таяу Шығыс және Африка (1,6%).
Қытай, Бразилия, Индия, Ресей, Таяу Шығыс және ... ... ... ... және ... сияқты сегіз ірі ойын сауық нарығындағы елдер мен аймақтар өзінің бар көлемімен өсу деңгейінің жоғарылығымен байқалады. 2008 ж. және 2014 ... ... ... 12% ... ... ... ... 22% үлесі кіреді [6].
Бұл елдерде нарықтың жылдық деңгейінің орташа қарқыны ойын-сауық индустриясы мен медианың ғаламдық нарығының өсу деңгейін екі есе ... ... ... ... шығыны мен жарнама шығындарының жалпы соммасы бойынша соңғы бес жыл ішінде ойын ... ... ... ең ірісі болып қала береді [7].
АҚШ-тан соң ... ... ... ... және ... ... ... алты ел өзгерізсіз қалады, осыған сәйкес Бразилия Италия мен Оңтүстік Кореяны басып озады және жетінші ірі нарық ... ... [8]. ... ойын-сауық индустриясының дамуымен, аталған салада өзінің кәсіпкерлік ... ... ... ... ... теориялық қамтамасыз етуі туралы сұрақтар туындайды. Тәжірибе алып жатқан ... ... ... мәселелердің бірі ойын-сауыққа қызмет көрсететін мекемелердің бәсекелестік потенциалын басқару ұстанымы мен ... ... ... ... отыр. Сонымен қатар, қазіргі ойын -сауық индустриясының көптеген бағытына қарамастан, статистикалық тәжірибеде де, ғылыми зерттеулерде де қазақстандық мамандар қазіргі уақытқа ... ... ... ешқандай критерийлер жазбаған, адамдардың көңіл көтеруінің түрлері мен формасына қатысты ешқандай нақты классификация дайындамаған. Менеджмент пен маркетинг алдындағы ... ғана ... ... ... ... ... аппараты толық қалыптаспаған. Бұл өз кезегінде, берілген мекемедегі басқару және ұйымдастыру, экономика аясындағы мәселелер қатарының пайда болуына ... ... - ... қызметі мен тауарлары процессін жүзеге асыру үшін жеткілікті және ойын-сауық процессінде қолдану үшін барлық қажеттілікті дайындайтын, мекемелер мен кәсіпорындар жүйесі. ... ... ... мен түрлерінің кең шоғыры мен ойын-сауық түрлері өз әрекетіндегі ойын-сауық үшін тауарлар, белсенді демалыс пен кәсіби емес ... ... ... ... ... шығара отырып, кәсіпорынның жарты бөлігі ойын-сауықтың қажеттілігімен қамтитын, ... ... ... ... - өздерінің функциональдық бағытымен ерекшеленетін әртүрлі мекемелермен анықталады [9].
Ойын-сауық ... ... - ойын ... ... (бұл ... - ойын сауық индустриясы басым мекемелердегі қызмет және кешенді қызмет) сатып ... ... ... ... мен ... арасындағы пайда болатын қарым-қатынасты жүзеге асыру механизимі [10].
Ойын-сауық қызметі - ойын ... ... мен ... ... ... негізделген қызмет көрсету орталығындағы мақсатты іс-әрекет бірлестігі.
Ойын-сауық қызметіндегі нарық инфрақұрылымы - ойын ... ... ... және оның ... үшін жағдай қалыптастыру бойынша нақты функцияларды орындайтын ... мен ... ... ... ... ... ... - ойын-сауық сипатындағы қызмет және кешенді қызмет ұсынатын ғимараттар мен тұрғылықты емес мақсаттағы ғимараттар бірлестігі немесе оның ... ... ... ... ... ... индустриясына жататын кәсіпорындар тобы:
1 Ойын-сауықта қажеттілікті ... ... ... бағытталған кәсіпорын.
2 Ойын-сауықта қажеттілікті қанағаттандыруға жартылай бағытталған, сонымен қатар, мәдени-ағартушылық, білім, тәрбие, спорттық немесе басқада бағыттағы іс-әрекеттегі кәсіпорын.
3 ... ... және ... ... ... ойын-сауықты қамтамасыз ететін кәсіпорын.
4 Ойын-сауық секторындағы кәсіпорындарды қамтамасыз ету үшін қажетті инвентарь және құрал-жабдықтар шығаратын өнеркәсіп ... ... ... ... ... түрлерінің классификациялық қатары көрсетілген (кесте 2).
Кесте 2
Негізгі ойын-сауық түрлерінің жіктелуі [8]
Жіктелу
критериялары
Ойын-сауықтыру түрлері
1. Жағымды эмоциялардың және сезімдердің көзі
1.1 Белсенді демалу және ... емес ... түрі
1.2 ... емес ...
1.3 Ашық ... ... шаралар
1.4 Терапевтикалық және физикалық денеге әсер арқылы көңіл көтері
1.5 Бас ... ... әсер ... ... ... ... және құмар ойындар
1.7 медиялық ресурстарды индивидуалды пайдалану формалар түрде көңіл көтеру
1.8 Әуесқойлық шығармашылық
1.9 ... ... ... ... қөңіл
2. Көңіл көтеруді ұйымдастыру тәсілдері
2.1 Ұйымдастырушылық
2.2 Харекетшіл көңіл көтеру (сырттау қамтамасыздандыруды талап ... ... ... Нақты
3.2 Виртуальды
4. Көңіл көтері іс-әрекеттегі қатысушылардың саны
+ Индивидуалды
+ Топтық
+ Массалық
5. ...
5.1 ...
5.2 Тиім ... ... ... ... ... интенсивлігі
6.1 Белсенді түрлері
6.2 Пассивті көңіл көтеру түрлері
7. ... жасы
7.1 ...
7.2 ... ... ... ... Үлкен адамдарға арналған
Е с к е р т у - [12; 13] ... ... ... ... ... мәліметтерді талдау, ойын-сауық индустриясында менеджмент мен маркетингтің жекелеген мәселелерін шешуде нақты бір мекеменің типі мен ерекшелігін міндетті түрде ... алу ... ... ... ... әдістері мен түрлерінің кең шоғыры мен ойын-сауық түрлері өз әрекетіндегі ойын-сауық үшін ... ... ... пен кәсіби емес спорт тауарлары сияқты, ойын-сауықтарға тауарлар шығара отырып, кәсіпорынның жарты бөлігі ойын-сауықтың қажеттілігімен қамтитын, ойын-сауық ... ... ... - ... ... ... ерекшеленетін әртүрлі мекемелермен анықталады.
Кестеде ойын-сауық инфрақұрылымы нысандарының ... ... ... 3) [14].
Кесте 3
Ойын-сауық индустриясы нысандарының классификациясы
Жіктелу қасиеттері
Нысанның қасиеттері
Нысандардыі түрлері
1
2
3
1 Нысанның (бағытының) іс-әрекетінің негізгі бағытты
1.1 Ойын-сауық көңіл көтеру іс-әрекет
Кинотеатрлар, концерт ... ... ... ... ... ... ... ойындарды ұйымдастыру және өткізу іс-әрекет
Казино, ойын автоматтар залы, букмекерлік кеңсе
1.3 Дене шыңықтыру-қалпына келтіру ... ... ... ... массаж және SPA-салондар, шаңғы базалар
1.4 Парк іс-әрекет
Демалыс паркі, тақырыптық парктер
1.5 ... ... және бос ... ұйымдастыру
Түн клубтары, боулинг, ойын аркадалар, ойын компьютерлік клубтар, дискотекалар
2 Көңіл көтеру орталықтардың бағыттары
2.1 Атбасылық демалыс және ... ... ... ... ... ... ... Балалар ойын-сауқтыру орталықтар
Балалар ойын аймақтар, балалар аттракциондар
2.3 Үлкен жасты адамдарға бағытталған нысандар ... түн ... ... ... тәсілдері
3.1 Ашық даладағы көңіл-көтеру
Тақырыптық парктер, роллердромдар
3.2 Ғимараттардағы ... ... ... ойын бөлмелер
4 Қол жәтімділігі
4.1 Камералық
Элиталық мейрамханалар және жабық ... ... ... ... ... с к е р т у - [14] ... негізінде автор құрастырған
3 кестеге сәйкес мәліметтерді талдау, ойын-сауық нысандарында ерекше іс-әрекет жұмысында қатысуға байланысты қол жетімділік және орналасу ... ... ... ... анықтауды ұсынады.
Шетелдік және қазақстандық ойын-сауық компанияларындағы қызмет көрсету ... ... ... ... ... әртүрлілігімен және көлемімен сәйкес ойын-сауық нысандарының классификациясын өңдеуге мүмкіндік берді (кесте 4) [15].
Кесте 4
Ұсынылатын қызмет спекторы бойынша ойын-сауық индустриясы ... ... ... ... ... түрлері
Нысандардың қасиеттері (құрылу қағидасы)
Өткізу мүмкіншілігі
адам/ тәуел
Нысандардың түрлері
1. бағытталғын кәсіпорындар
Бір көңіл-көтеру бағытта жұмыс ... ... ... кинотеатрлар, ойын компьютерлік клубтар, пейнтбол. казинолар
2. Аралас нысандар
Нысанның шектес бағытталған ойын-сауық бөлігі ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу
Мәдени-көңіл көтеру орталықтар,
Көңіл көтеру кешендер және ...
3. Көп ... ... ... ... ... ... зоналар
Бір неше көңіл-көтеру бағыттарда жұмыс істеу
Более ... ... ... ... ... ... Лас- Вегас, Атлантик-Сити
Е с к е р т у - [15] ... ... ... ... ... сәйкес мәліметтерді талдау ұсынылатын қызмет спекторы бойынша ойын-сауық индустриясы нысандарының классификациясы алуан түрлі және 3 негізгі типке ...
* ... ... ... ... көп ... ... орталықтары.
Кәсіпорындары жақсы дамыған көптеген елдерде қаражатты тек өмірлік қажеттілік тауарларды сатып алуға ғана емес, сәнді пайдасыз сатып алулар, оның ... ... ... ... ... ... ... тұтынушылық стиліне, тұрғындардың табысының өсуіне, еңбек ақысының, сатып алушылық күшінің өсуі әкеліп отыр. Демалыс пен ойын-сауық сапасының қанағаттанарлық ... адам үшін оның ... ... ... ... ал ... үшін - елдің экономикасының даму көрсеткіші мен оның әлеуметтік саласы [16].
Ойын-сауық индустриясы дамуының ... ... да бар. Бұл жаңа жеке және ... ... ... сонымен қатар, олардың пайда болуы мен дамуынан байқалады. Өзінің бос уақытының бір бөлігін ойын-сауықпен толтыра отырып, адамдар өздерін ... ... ... ... ... 17:
- ... ... шектеусіз таңдауы;
- ойын-сауықты тұтынуға адамдарды алдын-ала даярлау;
- ойын-сауық түрлерін ерікті таңдау;
- басқа да әрекеттермен бірге ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық жүйе ретінде қабылдауға болады. Оның құрылымын ... ... жүйе ... ... ... мен осыған байланысты сыртқы ортамен байланысы пайда болады. Жүйені әртүрлі ... ... ... бөлу көптеген құрылымды қарастыруға әкеледі: уақыт бойынша, кеңістік бойынша, аралас [18].
Статистикалық тәжірибеде адамдардың ойын-сауықпен айналысуы, іс әрекет сферасын ... ... ... жоқтың қасы. Бұл іс-әрекеттің бастапқы түрлерінің жеткіліксіз классификациясымен байланысты. Сонымен қатар, ойын-сауық жағдайын ұйымдастыру мен ... ... көп ... ... ... 19.
Ойын-сауық индустриясын экономиканың "жас" саласы деп атауға болады. Бұл ... ... ... ... ұзақ ... бойы ... бөлмегендігіне байланысты. Бұл ойын-сауық процесімен қамтамасыз ететін кәсіпорындарды басқару мен ... ... ... ... ... Осы уақытқа дейін осындай кәсіпорындарды құраушы бөліктерінің технологиялық бірлігі, оның инфроқұрылымы туралы мәселелер толық ... ... ... ... тән ... белгілер бірлестігін қалыптастыру өте күрделі. Әртүрлі елдердегі ойын-сауық индустриясын дамыту тәжірибесіне қарай отырып, оның жекелеген бірлігінің құрамын ... ... ... ... ... ... қанағаттандырумен байланысты негізгі іс-әрекеттегі кәсіпорындар жатады. Мұндай бірліктерге мыналар жатады:
а) іс-әрекеті толығымен ойын-сауықпен көрінетін кәсіпорындар ... ... ... цирктер және т.б);
б) әртүрлі көріністік кәсіпорындар (театрлар, кинотеатрлар, студиялар мен т.б.);
в) ... ... ... ... ... кешендері (әртүрлі түрдегі ойын-сауық орталықтары);
г) ойын-сауық индустриясы ... үшін ... ... шығаратын кәсіпорындар саласы [20].
Ойын-сауық индустриясы өз бетіншеде, экономика ... ... ... ... де ... Ол ... қаржылық және еңбек ресурстарын тартады. Бұл жағдайда ойын-сауық индустриясының кәсіпорындары ерекше технологиясымен, басқару жүйесімен және еңбек қызметкерлерін ұйымдастырумен ... ... ... ... ... ... тоқталып өтейік:
1 Ойын-сауық индустриясының дамуы тұлғалық ерекшеліктерді қалыптастырудағы маңызды орынға ие болғандықтан ... мен ... ... ... ... [21].
2 ... ... ойын-сауық индустриясы капитал салатын тиімді салаға айналғандықтан ойын-сауықтың құрылымдық мүмкіндігін ұлғайтады. Сондықтан ойын-сауық индустриясы іс-әрекетінің ... және ... ... ... тәсілді қажет етеді.
3 Ойын-сауық индустриясының деңгейі адам қажеттілігімен сәйкес болуы мүмкін. Өмір ырғағының жылдамдығы, күйзеліс әсерінен ... ... ... ауру ... ... сондықтан осыларды болдырмас үшін адам көңіл көтерудің жаңа түрлерін іздейді және ойын-сауық индустриясы осыны көрсете білуі керек [22].
4 ... ... ... ... ... ... ... жіберу мен жағымсыз салдарын жеңу және қалпына келтіруге талпынуы керек.
5 Адамдардың ... ... ... ... ретінде әсер ету механизмі туралы қазіргі ұсыныстарды қалыптастыру қажет; ойын-сауық индустриясының тиімді қалыптасуын ... ... ... мен ... [23].
6 ... индустриясының дамуына әсер ететін (демографиялық, әлеуметтік-топтық, тұрғындардың табыс деңгейі, өмір сүру салты және т.б.) ... ... ... ... және ... [24].
7 Ойын-сауық индустриясының дамуын басқару толық ақпарат негізінде қалыптасуы керек. Сондықтан ойын-сауық индустриясын зерттеу үшін әдістемелік құралды өңдеу керек.
Олай ... ... ... ... ... ... шешуге арналған күрделі көп факторлы құбылыс.
1.2 Қалалық саябақтар мәдени ландшафт элементі ретінде
Ірі қалаларда өмір сүру ... ... ... өсуі көп ... табиғи орта компонентерін сақтау деңгейімен анықталады. болады деген психологиялық тәуелділік қадағаланды. Адамның өмір сүруі үшін ... ... ... ғана ... қала ... ... үшін ... және эстетикалық ұйымдастырылған ландшафтта талап етіледі. Мұндай жағдайдағы ең едәуір нысандар қалалық саябақтар болып табылады. ҚР ... ... ... 01.01.1991 ж. 28329-89) саябақ - ол жалпы қолданыстағы аймақтың 10 га-дан астамы көгалдандырылған, өзіндік сәулетті-ландшафттық нысан.
Саябаққа әрбір келуші өзінің ... ... ... ... кеңістіктік таңданыстарды күтеді, және бұл күтулер уақыт мерзіміне, маусымға және қалалық ... ... ... ... ауысып отырады.Таңертең саябақты спортшылар,үй жануарларымен бірге, жануарлардың иелері,жұмысқа асыққан айналада тұратын ... ... ... ... ... ... адамдар,спортшылар және дене шынықтырушылар, кешке - жастар, отбасы, жоғары сыныптағылар, студенттер барады.
Шетелдік және отандық тәжірибелерді талдау, сәулетті-ландшафттық ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін тиімді технология мен көркемдік үғымдардың болуы қаншалықты маңызды екенін көрсетеді. Жобалаудың мақсаты - ашық ... ... ... ... оның ... ... ... есебінен саябақтарды дамытудың болашақ жоспарын жүзеге асыру. Белгілі бір көркемдік ойға сәйкес, ландшафттық сәулеттің ... ... ... келу ... ... кеңістіктің тәртіпке келтірілген композициясына бағытталады [25].
Әлеуметтік зерттеу саябаққа қатысты екі ... ... ... ... ... ... ... бұл жағдайда саябақтық пейзаж белгілі бір нүктеден және серуендеуге арналған жолдардан бақыланады (келушілер демалады, жолдармен серуендейді, табиғатты тамашалайды), ... ... ... саябақ, адам табиғатпен тікелей байланыса алатын орын ретінде ... ... ... бағытта жүре алады, шөптерде демалады, суаттарда жүзеді, ... ... ... Белсенді демалыс үшін келушілерді қандай ландшафт - ... ... ... ... ма ... еш ... ал ... емес демалыс үшін табиғи ортаның сақталуы және оның ерекшелігі бірінші ... ие. ... ... қоғамдық кеңістік ретінде үлкен масштабқа ие, жолдарға тура және жәй ... ... ... ... ... Кіре беріс алаңдары қалалық алаңдар рөлін атқарады, саябақтың ... ... ... үшін ... [26].
Жасыл өскіндер саябақтың айналасында топтастырылған, өз кезегінде шуыл-шаң-бейне өткізбейтін қабырға қалыптастыратын ... ... ... ... ... ... ... пішіндері бар суайырықтар және декоративті ағаш өскіндер сезінуді қалыптастыру үшін қызмет етеді.
Рекреациялық сыйымдылықты ... ... ... ... ... және спорттық тақырыпта күшейген кеңістіктің көпфункциялылығын және ақпараттылығына мүмкіндік береді. Саябақ мүсіндерді, суайырықтарды, гүлзарларды, шулы шалғындарды және тыныш, оңашаланған орындарды ... ... тек ... үшін ғана ... оқу, ... ... үшін де орта қалыптастырады [27].
Аймақтық ресурстардың шектелу жағдайында уақыт факторыда үлкен рөлге ие. Жарықтандыру саябақтың рекреациялық ... ... ... ... ... ... ... Аймақтың рекреациялық мүмкіндігін жоғарылатудың маңызды құралы ретіндегі кіре берістегі және жалпы шаралар зонасындағы ... ... ... құстардың сайрауы, ақпараттық хабарламалар, судың сылдыры, субұрқақтардың шуылы - барлығыда демалыс үшін ерекше орта қалыптастырады. Түн, кеш, жаңбыр, қар, жел, ... және ... да ... ... ... ... үшін ... болуы мүмкін [28].
Табиғаттың өзгеруінің табиғи жылдамдығы адам ие болатын ... ... ... ... үшін өте аз. Саябақ үнемі ағымдық әрекеттегі келушілердің назарын аудару үшін әртістерге толы болады. ... пен ... ... ... ... қарай өзгеріп отырады. Жабдықтар ауысып отырады, оның ішінде, ... ... ... ... көшеттердің жарты бөлігі, төбешіктер қалыптастыра отырып, жер бетінің вертикальді белгісін жоғарылатады, ал су әуенмен бірге, бу ... ... ... түрі мен ... ... отырады Табиғаттың барлық компоненті әсер театрына қатысады. Айнадай кіші және үлкен архитектура әсер алуды күшейтеді. Оның ... ... ... ... ... ... және ... тұтынушыларды таңқалдырады, селт еткізеді, қайран қалдырады, яғни, күшті эмоциялық әсер қалдырады [29].
Бақты-саябақты өнер - бақтар, саябақтар және ... да ... ... ... ... ... бақтар мен саябақтарды жоспарлау мен топтастыру, әртүрлі топырақтар мен климат үшін ... ... ... ... ... ... ... топтамасы. Бақтар-саябақтар өнеріндегі көптеген әдістер екі негізгі ... ... - ... (геометриялық) немесе пейзажды (табиғи ландшафтқа еліктеушілік).
Бақты-саябақты өнер құл иеленушілік құрылыста, ғибадатханаларда, сарайларда, шаруа мекен-жайларындағы саябақтарға ... бөле ... ... ... ... Бақтарды жоспарлау Ежелгі Египетте өсімдіктерді суғаруды жеңілдетті. Ежелгі Грециядағы бақтарда алғаш рет әртүрлі мерекелік шараларға ... ... және ... - ... және ... ... пайда болды. Ежелгі римдік бақтарда күрделі гидротехникалық ғимараттар - ... ... мен ... ... [30]. ... ... араб елдеріндегі жүйелі бақтар екі жартыдан тұрды - ... ... және ... ... ... ... алған Пиреней түбегінде қорғандар негізіндегі есік алдында кішігірім бақ түріндегі ерекше типтер қалыптасты. Ал ... ... ... ... мен ... бақтары табиғаттың үнемі жаңару ұғымымен толығатын, пейзажды композициясы принципінде құрастырылды ... ... ... ... алғашқы рет Қайта Өрлеу дәуірінде итальян сәулетшісі Джакомо Виньолой өңдеді. Қазіргі дәуір барокко стилі, әсіресе ... ... ... ... ... ... Осы уақытта саябақтық құрылыстың негізгі принципіде қалыптасты. XVI ғасыр және XVII -- XVIII ғасыр саябақтарындағы ... және ... ... қабырға-шпалера түрінде кесілген өскіндер аясында көрінді. Кейіннен олардың негізінде саябақтардың негізгі ... ... ... ... және каскадты әртүрлі деңгейдегі орналасқан учаскелер);
* тұрақты ... ... ... және ... ... ... суаттар;
* пейзажды (табиғи ландшафтқа ұқсас сурет өнері композициясы -шалғындар).
* кішкене бақтар (ежелгі римдік төсеніштер, испандық-мавритандық ... ... ... - ... ... ... ... өсімдіктер және тастар).
Орыстардың бақтары туралы алғашқы мәліметтер XII ғасырда жазылды. Алдымен олар ... ... ... ... мен ... ... ... айналасында, бай мекен-жайларда жасай бастады. XVII ғасырда Мәскеуде бай декоративтермен ... ... ... ... ... ... Кремль сарайының Жоғарғы бағы салынды. Орыс бақтары үшін пайдасы бар декоративті бақтармен үйлесімділік тән. ... ... ... ... ал ... үшін ... ағаштары таңдалды (алма, алмұрт, шие). Алғаш рет Ресейде еуропалық үлгідегі бақтар елде шетелдік бағбандар пайда ... ... ... Петербург қаласында қалыптасты. XVIII ғасыр ортасында саябақтарды жобалаумен ірі сәулетшілер Б. Растрелли, Ж. ... Ч. ... П. ... ... ... ... ортасында сонымен қатар, қоғамдық саябақтар тарала бастады. Оларда әдетте, тұрақты және ландшафттық ... ... ... үшін ... ... ... - ... құрылысындағы кішігірім сәулетті пішіндердің қолданылуымен бақты-саябақты өскіндер, ... ... ... ... бойынша жасанды және тәжірибелік әрекет. Бақшалық немесе ... ... ... ... міндеті ауылшаруашылық бағытқа ие, ландшафттық дизайны - едәуір жалпы және әмбебаптық тәртіпте. Ландшафттық дизайнның басты міндеті - ғимарат инфрақұрылымын ... ... ... ... ... табиғат пен урбандалған пішіндер арасындағы шиеленісті деңгейлестіру [33].
Ландшафттық дизайн элементтері ... ... ... топтары:
* Ландшафты жобаның орталығын қалыптастыратын ғимараттың өзі, ... ... - ... түзу ... ... еместерді деңгейлестіру, кемшіліктері мен ақауларын білдіртпеу, қоршаған ... ... ... азайту, құрылыс қалдықтарын жинау. Ғимарат әртүрлі мақсаттар үшін, бір не көп ... ... ... ... жеке ... коммерциялық, типтік немесе стильденген болуы мүмкін.
* Шөптердің әртүрлі түрлерін қалыптастыратын гүлзарлы жабындар;
* Жекелеген ағаштар, бұтақтар, ... ... ... ... ... және ... ансамбльдері (бақ, клумба, рабатка және т.б.) пішініндегі жасыл өскіндер [34];
* Әртүрлі ірі ... ... (көл, ... ... ... ... ... Өте ұсақ көркем бөліктер (әуезді салпыншақтар, шырағдан, шырақ және т.б.);
* Ландшафттық дизайндағы барлық өскіндердің негізі мен ... ... - ... ... ... ... [35]. Олар:
* Ағылшын гүлзары - дәнді шөптер мен шалғындардан жасалады; түзу, кесілген, бірақ бірнеше табиғи емес түрлер, ... тез ... ... және ... ... келеді.
* Мавритандық гүлзар - оның құрамына ... ... ... гүлдерде кіреді, асимметриялық және өте ашық, әдемі ... ... бір рет ғана ... ... мақсатындағы жекелеген тегістелулермен жеке секторлар үшін көбірек жақын.
1.3 ... ... ... ... ... және ... жүзілік тәжірибе
Саябақтық өнер Қытайда (Сучжоу) пайда болып, барокко дәуірінде Францияға (тұрақты саябақ) әкелінді. ... ... ... бақ, ... ... геометриялық саябақ; кейде "тұрақты стильдегі бақ") - геометриялық тегіс тегістелген, ... ... және ... ... ... саябақ. Әртүрлі геометриялық пішіндегі көшеттерді көрсетететін ағаштар мен бұтақтардың қырқылуы, дұрыс пішінді бассейндер мен гүлзарлар, ... ... осі ... ... түзу ... сипатталады.
Барокко дәуірінде (XVII-XVIII ғасыр) Францияда тұрақты саябақтарды бөліп үлкейту ең биік шыңына жетті; ... ... ... ... принципті Андре Ленотро және оның мектебі өңдеп дайындады. Еуропаның басқада елдері оны сәнге айналдырды, осыдан "француздық" сияқты тұрақты бақтар ... ... ... ол тарих жағынан нақты емес - Қайта Өрлеу дәуірінде Италияда тұрақты бақтар пайда болды, ал XIX ғасырда Англияда ... және ... ... ... қию ... ... саңырауқұлақтар, шиыршық түрінде) қолдана бастап, едәуір нәзіктендіруге жетті. Тұрақты бақтар мен саябақтар қамалдар мен ... ... ... олар ... ... ең маңызды бөлігі болып табылады [36].
XVIII ғасырда романтиз толқынында пейзажды саябақ пайда болды. Жалпыға бірдей қалалық саябақтар ... он ... ... ... ғана пайда болды. Мұндай саябақтардың алғашқыларының бірі болып Мюнхендегі Ағылшын саябағы ... ... ... ... ... ... - ... "француздық стильдегі" тұрақты бақтармен, баркамен кереғар бақ-саябақты өнер бағытында XVIII ... ... ... ... және ... саябағы бақ-саябақты өнерді қолданатын классицизмнің әртүрлі эстетикасын көрсетеді. Версальды типтегі саябақта ұқыпты кесілген бұтақтарымен, өзінің түзу ... ... мен ... ... табиғатты адам нақты бақылап отыратындығы көрсетіп тұрады. Ағылшын бағы табиғаттан айырғысыз өте ... ... ... ... ... бағының алғашқы шеберлер - палладиндік Уильям Кент және бағбан ... ... - ... ... ... ... үйлесімділік келбетін көрсететін Лорренді керемет сызып шықты. Лоррен пейзажымен айналысу Кларемонте мен ... ... ... жалықтырмайтын саябақтарының қалыптасуына әкелді (1 сурет) [38].
Сурет 1. Ұлыбританиядағы ... ... ... ... саябағы [38]
Сурет 1-ге сәйкес бойынша, Кенттің еңбегімен Стоу ... ... ең ... ... ... біртіндеп геометриялық пішіндерден тазартылды және табиғи түрінде қоршаған орта ... ... ... қалыптасты.
Ағылшын саябағының шеберлері тосын және болжап болмайтын ... көп орын ... ... ... ... ... ... бұрылысында келесі жолы не күтіп тұрғанын айта алмайтын. Палладио мен оның оқушыларының архитектураларымен, Паллади стилінде бақ павильондары мен ... ... ... ... ... ... саябақпен кейде, шығыс экзотика (мысалы, Кью бақтарындағы Уильям Чемберс шинуазариі) кейде, готикалық нақыштағы (Г.Уолпол алғаш рет Строберри-хеллиде ... ... ... ... сұраныстағы ағылшын саябағы мектебін жалғастырушылар XVIII ғасырдың екінші жартысында Ланселот Браун және ... ... ... Олар ... бойынша мыңдаған гектар жерге әкелді. Браун үшін саяжолдар мен партерлердің геометриялық бағыттарынан біржола алынып тасталған есебінен ... ... ... жасау тән. Оның бақтарындағы ашық кеңістіктерде (алаңқайлар мен шалғын) саябақтардың шекарасын ... ... ... және ... ... көрсетеді. Бақтарды құрақтар өскен өзендерді тегістеп көрсететін жасанды каналдар молайтып тұрады.
Рептон өзінің бақтарында әртүрлі тығыздықтағы ... ... ... мен ағаштарды отырғызады [39].
Континентте кең тарағаны Германиядағы ағылшын саябағы, оның алғашқы үлгілері , Дессауға жақынырақ Стоу, Стоурхед және ... ... ... айналды. Бұл кең саябақ Бад-Мускаудағы князь Пюклер саябағына тең Дүниежүзілік мұра ескерткішіне айналды. Орта және ... ... ... ... - ... Ағылшын саябағы, Пруссиядағы Браниц саябағы, Варшавадағы Лазенковский және Уяздовский саябақтары, Мәскеудегі Царицын саябағы, Петербургтегі Екатеринский және Павловский саябақтары мен Выборгтегі ... ... ең ірі ... ... бірі ... ... ... оның жалпы ауданы - 3,7 км2, ал ұзындығы - Мюнхеннің орталығынан оның ... ... ... 5,5 ... болады. Саябақты сәулетші Фридрих Людвиг Шкел ұсынысы бойынша 1792 жылы жасады және симметриялы және салтанатты француздық саябаққа қарама-қарсы, ағылшын ... ... ... стилін жобалау кезінде қабылданғандығына байланысты өзінің алғашқы ... алды [40]. ... ... ... ең ... халықтық саябақтардың бірі.
Мюнхендегі Ағылшын саябағы ауданы бойынша Нью-Йорктегі Орталық Саябақ немесе Лондондағы Гайд-саябақтан үлкен. Ол мюнхендіктер мен көптеген ... ең ... ... ... орны ... ... көлемі, оның көрікті жерлері (Қытай мұнарасы, Моноптер), сыралы бақтар, демалыс атмосферасы, сонымен қатар, нудистерге қыздырынуға рұқсат ... ... ... ... ... ... жүзіне танымал етті. Ағылшын саябағы Мюнхеннің орталығынан, яғни ... ... ... және Өнер ... ... ... ... Леопольдштрассе және Унгерерштрассемен параллель Изараны жағалай солтүстікке қарай 1 шақырым ендікпен созылып жатыр. Қалалық автобан Орталық айналым ... Ring) ... екі ... ... ... жаяу ... ... көпір арқылы қосылатын оңтүстік және солтүстік (Хиршау). Солтүстікте саябақ Студенттік қалашықтың жанынан ... ... ... бөлігінде ыстық жазғы уақытта бір мезгілде 50 мың адамға дейін болуы ... ... ... тынық және қолайлы қалалық орман сипатын сақтап қалады. Саябақты 1792 жылы ... ... ... Шкел ... ... Карл ... гарнизонды қалалардың барлығында әскери бақтар болсын деген тапсырмасы бойынша салды. Бақтар солдаттардың ауылшаруашылық жұмысындағы тәжірибесі мен демалыс орны үшін берілуі ... еді. ... ... бұл ... ... ... категорияларына пайдалануға рұқсат берілген болатын. Бақ қазіргі саябақтың оңтүстік-батысындағы Шёнфельдвизенің орнында жасалуы керек болатын. 1789 жылдың шілдесінде бақты қалыптастыру басталды. ... 1789 жылы ... Карл ... ... ... еуропалық халықтық саябаққа айналдыру туралы үкім шығарды. 1792 жылы Мюнхеннің 40 000 тұрғыны үшін ашық болған Теодор саябағы деген ... ... ... саябағы деген атау ұзақ тұрмады. Қазіргі атауы бойынша Ағылшын саябағы деп атап ... 1799 жылы оған ... ... ... көлеміне дейін кеңіді. 1880 жылы саябаққа бұрын әскери бақтарға берген учаскелерде қайтарылды. Саябақты қалыптастырушы ... ... фон ... 1804 жылы ... ... ... ... және осы қызметінде 1823 жылы қайтыс болғанға ... ... Оның ... ... қалыптастыру мен жайлылығына еңбегін сіңіру құрметіне орай, Клейнхессенлоэ көлінің жанынан саябақтың ортасынан фон ... ... ... ...
Саябақ келесідей статистикаға ие:
Ауданы: 3,7 км2 оның ішінде:
+ Ағаштар мен бұтақтар: 1,3 ... ... 1,86 ... Суаттар: 0,16 км2;
+ Оңтүстіктен солтүстікке қарай ұзындығы: 5,5 ... ... ... ... ұзындығы: 78 км;
+ Оның ішінде жылқылар үшін: 12 км;
+ Жылғалардың ұзындығы: 8,5 км;
+ Көпір мен ... ... ... Ұя салатын құстар түрі: 50-ден астам;
+ Саябаққа қызмет ететін жұмысшылар саны: ... ... ... тұру үшін ... 2,7 миллион евро жұмсалады;
+ Жылына келушілер саны: 3,5 миллион адам;
+ Жылына шығарылатын қалдық салмағы: 70 ... ... фон ... ... жоспарлау кезінде бірнеше көлдермен, жылғалар торабын тармақтады. Саябақтағы барлық суаттар Изарадан қоректенетін Мюнхендегі жылға жерасты жүйесін ... ... ... ... өте ... ... саябақ өте таза және ұқыпты. Көбінесе, келушілердің өздері саябақтың тазалығына үлес қосуына мүмкіндік береді.
Саябақтың ... кіре ... ит ... ... ... үй ... тұрмыстық қалдықтарына арналған тегін пакеттер таратылады. Жоғарыда айтылған қалдықтарды ит ... ... ... алып, қоқыс жәшіктеріне тастайды [41].
Нью-Йорктегі Орталық саябақ (англ. Central Park) дүниежүзіндегі ең ірі және ... ... ... ... ... аралында 59-110 көшелер мен Бесінші және Сегізінші ... ... ... ... пішінге ие. Саябақтың ұзындығы - 4 шақырым, ені - 800 ... ал ... ... - 3,4 ... ... Ағылшын саябағының шалғындарына салыстырмалы түрде аз экскременттер тасталынады. Саябақтық өнердің мысалы ретінде Нью-Йорктегі Орталық саябақты ... ... ... 2). ... 2. Орталық саябақ көрінісі [42]
Сурет 2-ге сәйкес бойынша, Нью-Йорктегі Орталық саябақ (англ. Central Park) дүниежүзіндегі ең ірі және ... ... ... ... жылына 25 миллион адам келеді, ол АҚШ-тағы ең көп келушілері бар саябаққа жатады. Оны ... ... мен ... ... ... ... ... етті. Саябаққа Орталық саябақтың табиғатын қорғау бойынша Комитет, жеке ... емес ... ... ... Ол ... қаласының демалыс орындары мен саябақтар Департаментімен саябақтарды басқару бойынша келісім-шарт жасаған.
Саябақтың жобасы Фредерик Олмстед (ағыл. ... Law Olmsted) және ... Вокс ... Calvert Vaux) ... ... Бруклинде үлкен Саябақ Даңғылы кейіннен қаланды. Саябақ өте табиғи көрінгенімен, барлық ландшафттар қолдан жасалынған. Саябақ бірнеше жасанды ... ... ... екі мұз ... ... ... ... пайдалануға арналған қол тимеген жабайы табиғат пен шалғынға ие, сонымен бірге, балалар ойын алаңдары мен ... ... бағы бар. ... ... ... ... ұшып ... сондықтан ол құстарды жақсы көретіндер арасында өте танымал. Саябақты қоршап тұрған 10 ... жол ... ... және ... ... тебушілерге арналған, әсіресе автокөлік қозғалысына тыйым салынған, демалыс күндері және кешкі сағат 7-ден кейінгі уақытта. ... ... ... ... ... типологияға сәйкес, барлық мәдени ландшафттар үш негізгі категорияға бөлінеді: мақсатты қалыптасқан (clearly defined or designed landscapes), табиғи өскен ... evolved ... ... арасында субкатегориялы реликті (relict or fossil landscapes) және дамыған (continuing landscapes) ландшафттар ... ... және ... ... ... ... ... ландшафты - бұл ең алдымен, ландшафттық сәулет нысандары (саябақтар және бақтар). Олардың барлығы суретшінің ойымен ... және ... бір ... ... ... ... дамуында олар адамның мақсатты әрекетіне тәуелді; онда көптеген ... ... бар. ЦС ... мәдени тұрғыдан едәуір қызығушылық тудырады, себебі, олардың келбеті оны жасаушылардың шығармашылық ... ... ... ... ... ... мәні әрқашан олардың эстетикалық сапасымен сәйкестендіріледі. орманшылығының
Мұндай түрдегі нысандарға қалалық саябақтар жатады. ҚР стандартына сәйкес (ММТС 01.01.1991ж. 28329-89) саябақ - ол ... ... ... 10 ... ... көгалдандырылған, өзіндік сәулетті-ландшафттық нысан.
Шетелдік және отандық тәжірибелерді талдау, сәулетті-ландшафттық жобалауға, оларды жүзеге асыру үшін тиімді технология мен ... ... ... ... ... ... қаншалықты қажет екендігін көрсетті.
2 АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ САЯБАҚ ШАРУАШЫЛЫҒЫ: ҚАЗІРГІ ... ... ... ... саябақтық шаруашылықтың қалыптасуы
Жетісуда қалыптасқан көгалдандыру шараларының жүйесі және оның әкімшілік орталығында 1917 жылы орманшаруашылығы, жемісті және декоративті бау-бақшаны дамыту негізделді. ... ... ... ... ... ... Вернен орманшылығының орманын, сонымен қатар оның негізгі жолдарын жағалай ... ... ағаш ... ... ... ... ... тоғай және Верный бағы топырақ сақтаушы және су қорғаушы қызметін атқаратын жергілікті өнеркәсіп пен салаларының қажеттілігі үшін ... ... ... ... және оның ... ... жалпы басқарудың жүргізілуінде болды. ХХ ғасыр басында Верныйда үш ... ... ... ... ... ... және Қазыналық саябағы. Мамандардың күшімен орманшаруашылығы мен ... ... ... ... ... Верный қаласының көгалдануы мен абаттануы 1917 жылы бульварлар мен қоғамдық бақтарды ұстап тұру, қалалық саябақтарда бақ ... және ... ... ... ... ... тұру енгізілді. Ұлттық шегарада қалалық өзін-өзі басқарудың шаруашылық функциялар, оның ішінде Верный қаласында Уақытша үкіметтің ... ... ... [43]. ... өмірде мемлекеттік биліктің құлдырауы тұрғындарды табиғи ресурстарды пайдалану тәртібін бұзуға әкелді. Мұндай ... ... ... ... органдарында әкімшілік шараларының жағдайы орман шаруашылығы аясында, қоғамдық ормандар мен ағаш көшеттерін және қазыналық ормандарды ... ... ... ... ... ... ... көшеттердің қорын сақтау кеңестік құрылыстың алғашқы жылдарында қаланың шаруашылық өмірінде үлкен ... ... 1918 жылы ... ... ... ... ... ірі жер қожалықтарын ұлттандыру бойынша акция жүргізді. 1918 жылдың көктемінде Верный қаласының пайдасына Қалалық ... ... ... мен ... ... ... ... қоғамдық орман отырғызу басталды. 1918 жылдың қыркүйегінде ... ... ... ... ... ... Қаланың бақ және орман шаруашылықтары Верный маңы Совдеп уезінің қалалық бөліміне өтті. 1918 жылы шілде де Верный қаласының үлесіндегі орман және ағаш ... ... ... жер игеру комиссарына пайдалануға берілді. Верный орманшылығына Ақсай, Тастақ, 1-ші, 2-ші, 3-ші Кіші Алматы тоғайы мен орманы, Үлкен және Кіші ... ... ... ... ... ... ... қоғам мүлкіне және ұлт мүлкіндегі Верныйдың айналасындағы ... ... мен ... ... Жетісу обылысының Орман бөлімшесі қолға алды [44].
Қалалық жерде ағаш көшеттерін рұқсатсыз және үйлесімсіз кесу ... зиян ... ...
Орманшаруашылығы шаралары мен орман қорғау қызметтерін күшейтуді қолдау қажеттілігі туралы мәселелер 1919 жылы наурызда кезектен тыс Екінші төтенше Жетісу ... ... ... ... ... ... Верный қаласында болған 1919 жылғы желтоқсан айындағы Жетісу обылыстық жер қызметкерлері съезінде де ... ... ... саябақты шаруашылығын 1920 жылдардың бастапқы кезеңінде Верный уезді-қалалық революциялық комитеті ... ... ... ... ... 1920 ... ... қаланың орманшаруашылығымен бірге, қалалық шаруашылық және абаттандыру басқармалары мен ұйымдары жүктелген, коммунальдық бөлім қалыптастыру қолға алынды. 1920 ... ... ... ... ... ... ... Верный қаласы жеріндегі табиғи өскен ормандарды Жетісу облыстық егін шаруашылығы бөліміне беру туралы өкім ... ... ... ... ... мен ... Верный егін шаруашылығының уезді-қалалық бөлімінің Агрономиялық бөлімшесіне өткізу ұйғарылды. 1921 жылдың қарашасында Шығыс және Батыс Алматы орманшылығының ... ... ... ... ... ... да ... көтерілді.
Осы кезеңде қаланың коммунальдық қызметінің өкілеттілігі қалалық ормансаябақтық шаруашылық есебінен тарылды. Қаланың жерді пайдалануы едәуір қысқарды, қала ... ... ... қала мен ... ... ... қалалық тәлімбақтарға пайдаланудан айыруды талап етуге әкелді. Алматы ... ... ... бақ және ... ... ... қаупі 1921 жылдың 8 шілдесінде бақ уческелерінің ... ... ... ... басталды. Апат Кіші Алматы өзенінің суларын жаңа арнаға бұрды және бұрынғы суармалы сумен жабдықталған бақтардың ескі ... ... ... ... ... ... ... сумен жабдықтау мен құрғаған бақтардағы қауіпті жою үшін Кіші Алматы арнасында гидротехникалық зерттеулер жүргізілді. Жағалауларды бекіту мен су тасқындарының ... үшін ... және Кіші ... ... ... ... ... жобасы құрастырылды.
Алматы және қала мағы бақ шаруашылығын, Кіші Алматы, Кордан, Тауалды, Талғар, Үлкен Алматы, Ақсай-Қырғауылды, Қаскелең ... ... 1921 ... 1 ... Жетісу облыстық атқарушы комитеттің Облыстық экономикалық отырысының шешімімен селге қарсы шаралары негізінде қорғау жарияланды.
Жетісу ... ... ... ... бойынша 1922 жылы 25 сәуірде Алматы орманшылығының орман саяжайларының жерлерін пайдалануды ... ... ... ... ... ... ... суықтардан кейін облыс бақтарының 50% қырылып қалды, тоғайларды, тәлімбақтарды ... ... ... ... ... ... және ойланбай жасалған акциялар және әлеуметтік-экономикалық теңестіру шаралары ретінде бақтарды тарату және аудандарды қалыптастыру көрінетін болашаққа әкелді. Бұл ... ... ... бақ ... ... тарату зонасында қоңыржайдан шұғыл-континентальды климатқа өзгергені байқалды. Солтүстік-шығыс желдерінің күшеюі қаланың солтүстік және ... ... ... ... нашарлауына әкелді. Осыған байланысты бақ шаруашылығы мамандары бақ өсіруді қаланың оңтүстік және оңтүстік-шығысына қарай ауыстыруды ұсынды. Орманшылар мен ... ... ... ... орман мәдениетінің жұмыстарын қарқындылайтын, жоғары мәдениетті бау шаруашылығын қалыптастыру қажеттілігі туралы ... алға ... [45]. ... ... ... коммерциялық пайдаланудың бақшалық кооперативтік серіктестікті ұйымдастыру мүмкіндігі пайда бола бастады. 20-жылдардың екінші жартысында Алматы ... ... ... аудандарының өскені, бақша отырғызу бойынша еңбек тұрғындарының бастамалары өскені байқалып, Жетісудің қала шетіндегі аймақтарындағы ... ... ... ... бау-бақшаға айналдыру үшін алғы шарттар қалыптасты. Жетісу губсельсоюзға қарайтын бақ шаруашылығы бойынша 1927 жылы 23 ... ... ... ... және ... ... ететін шаруашылық сипаттағы Алматы аудандық бақ шаруашылығын беру ... ... ... ... аймақтық орындаушы комитеттің 1928 жылдың 28 қарашасындағы қаулысында, мемлекеттік ... ... ... ... мамандар және бағбаншылық бойынша нұсқаушыларды ендіретін, қолдампаз салықтық саясаттың ұжымдық бақ шаруашылығын ... бақ ... жер ... қалыптастыру ұсынылды.
Қазақстанда Ботаникалық бақтың мекемесі туралы мәселелер 20 жылдардың аяғында талқыланды. Мемлекеттік Географиялық қоғамның 1927 ... ... ... ... Қазақстандағы Ботаникалық бақ халық шаруашылығының қажеттілігіне пайдалана алатындай есеппен қолданбалы ботаниктердің мәселелерін зерттеу үшін барлық жағдайы бар, ... ... ... ... сәйкес өзіндік ғылыми-тәжірибелік мекеме сипатында болуы керек деп белгіленді.
Қазақстандағы Ботаникалық бақты орналстыру орнын талқылау барысында көптеген пікірлер Алматының ... ... ... ... ... ... бер ... Түрксіб құрылысы мен Қазақстанның астанасын ауысуына байланысты болды.
Алматы қаласында Ботаникалық 1933 жылы қалыптасты. 30 ... ... ... ... мамандары декоративті, жемісті ағаштар мен бұтақтарды, сонымен қатар Алматының жағдайында гүлді өсімдіктерді жерсіндіру мен ... ... ... Ботаникалық бақ құрылымында жасыл құрылыс пен нығайту бөлімі жұмыс жасады. 1934 жылғы 14 шілдедегі Ғылым Академиясының Қазақ филиалының баяндама ... ... ... ... ... ... жасыл құрылысының ғылыми базасы ретінде дамыту және Қазақстанның Орталық ботаникалық бағына айналдыру жазылған.
1934 жылы қазан айында ... ... ... ... мақсатында коммунальдық шаруашылықтың Қалалық бөлімінде көгалдандыру Кеңсесі ... ... ... қала ... ... ... кәсіпорындармен мердігерлік келісім -шарт жағдайында Алматы қаласының көгалдануы бойынша барлық жұмыстарды атқаратын "Жасылқұрылыс" жасыл ... ... 1937 жылы ... ... ... жұмыстарының кешеніне: қоғамдық қолданыстағы жасыл көшеттерді қорғау және күту, кварталішіндегі жасыл көшеттерді ... ... ... және ... тәлімбақтар (питомник) мен жылыжайлы-көшетті шаруашылық, тұрғындар мен мекемелерді көгалдандыру жұмысының мәселелері ... ... беру және ... ... жұмыстары кіреді.
1937 жылы "Жасылқұрылыс" трестінің құрылымына жылыжайлық комбинат, жасыл құрылысты басқару, гүл шаруашылығы мен ағашты-бұтақты көшеттер өнімін орталықтанған өтімінің базасы ... ... ... ... саябағы, федерация саябағы, М.Горький атындағы мәдениет және демалыс саябағына шаруашылық есебін бастау ұйымдастырылды. "Жасылқұрылыс" трестінің көгалдандыру ... ... ... ... ... кеңесінің архитектуралық-жоспарлық басқармасы ұсынысымен басқарылуы керек болған. 1935-1936жж. Алматы ... ... ... жүргізілген жасыл көшеттерді " арықты көшелерден Ташкент тасжолына дейін" түгендеу ... ... 78316 ... ... ... Қала ... орман отырғызу сипаты қала мен Желілік Алматы бекеті ... ... ... тоғайында" болды. Медеудегі жолда мыңдаған көшеті бар питомниктер (тәлімбақ) ұйымдастырылды. 1937 жылдың 9 қарашасында ... ... ... Президиумы отырысында Алматы қадлалық хайуанаттар саябағын ұйымдастыру туралы қаулы қабылданды. ҚазЦИК ғылыми Комитетінің өтініші бойынша Кіші Алматы ... ... және ... ... ... территорияның учаскесі бөлініп берілді.
Хайуанаттар бағын көгалдандыру хайуанаттар бағындағы жануарлардың табиғи қоректену ортасының ландшафттарының ерекшелігін ескере отырып жүргізілді. Жасыл ... өсуі ... ... ... ... ... ...
1937 жылы наурызда жобаны Қазақ ССР-нің коммунальдық шаруашылығының ... ... ... ... ... үшін Алматы қалалық кеңесі ұсынды. Алматы қаласын жоспарлаудың басты жобасының мәліметтері бойынша көшеттердің ауданы қала территориясының 50% ... ... ... Жоба ... ... қорғаныс зонасын, мәдениет және демалыс саябағын, қала ішіндегі жасыл массивтерді, декоративті және жемісті ағаштардан тұратын көше кварталішіндегі ... ... мен ... ... ... ... ... гүлдер отырғызу, гүлзарлар себу, жасыл көшеттерді қорғау сияқты жұмыстарды көше комитеті ... ... ... ... ... ... көгалдандыру мәселелері ағашты-бұтақты өсімдіктердің әртүрлі табиғи-түрлілік құрамының өсу жағдайын ... ... шешу ... ... ... ... мен ... ландшафттық-климаттық, физика-географиялық жағдайын зерттеумен егіншаруашылығының Қазақ ғылыми-зерттеу институты, География институты, топырақтану және ботаника Институты, ҚазССР ғылым Академиясының ботаника институты ... ... ... мен ботаника институтының қызметкерлері Алматының табиғи-бұтақты өсімдікті саябақтары мен гүлзарларына және ... ... ... ... ... ... ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізді, мәдени дендрофлораны зерттеді, қаланың жасыл көшеттерін ұйымдастыру мәселелерін өңдеді.
Ұлы Отан соғысы ... ... ... шаруашылық жерлері ауылшаруашылық азықтық өнімдерін өсіру үшін пайдаланылды. Көгалдандыру шаралары тоқтатылды. 1941 жылы Алматыда фильмдер көрсету мен әуенді ... ... ... ... ... мен ... ... концерттерін жүргізу, жазушылар және ақындармен кездесулер ұйымдастыру, ... және дене ... ... ... ... ... жағдай бойынша кеңес беру, баяндамалар мен дәрістер оқуды ұйымдастыру, саяси үгіттеу мен ... ... ... ... атақаратын саябақтарды Басқару қалыптасты.
Балалар мен жасөспірімдерді отан сүйгіштікке тәрбиелеуге көңіл бөлінді. Басқарманың қызметіне саябақтарды абаттандыру мен ... ... ... Басқармасының жүйесіне: Мәдениет және демалыс саябағы, 28 панфилов-гвардияшылар саябағы, Дзержинский ... ... ... ... ауданындағы Балалар саябағы кірді. 1945 жылы қаңтарда қаланы толық ... ... ... ... ... қажеттілігі туралы мәселе қойылды. 1945 жылы 8 наурызында "Қазақ ССР-нің елді мекендерінде 1945 жылы жасыл көшеттерді көктемгі отырғызуды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... бұйрығымен Алматы қаласында гүлзарлар мен гүлбақтарын қалпына келтіру, ... ... ... ... ... ету мен дер ... суғару, бақтар мен гүлзарларды, саябақтарды жинау мен жөндеу бойынша жұмыстарын атқаруға тапсырылды. 1945 жылы ... ... ... ... ... ... ... безендіру мен көгалдандыру жұмыстарын атқарылатын, саябақтарды қалпына келтіру шараларының жоспары өңделді. Бұл кезеңде М.Горький атындағы мәдениет және демалыс саябағының территориясында ... ... ... ... 28 ... ... - ... "Алматы" кинотеатры, А.П. Чехов атындағы қалалық кітапхана орналасқан болатын. ... ... ... ... аспаптар ансамбльі, Қазақ мемлекеттік капелласы, ҚазССР-нің халық әртісі Шара Жиенқұлованың ... өнер ... ... ... кештер жүргізілді оның ішінде: Қазақстанның жазушылары мен сазгерлерінің музыкалық және әдеби ... ... ... ... ... бар ... ... кездесуі. 1947 жылы 16 тамызда еңбекші депутаттардың Алматы қалалық кеңесінің атқарушы ... ... ... ... ... КСРО-ның ормандар тобына жатқызу туралы міндетті шешім ... ... ... ... ... күшімен жасыл көшеттерді түгендеуді жүзеге асырды және қалалық көшеттерді сақтауды үй комитеттерінің, ғимараттың коменданттарының және жеке жер ... ... ... ... 900 га ... ... өзендерінің сол жағалауынан Весновка өзеніне дейін және Ташкент гүлзарынан Басты арыққа ... ... ... ... бөлігінің гүлзарлары мен бульварлары, көшелерін қамтыды. Көшелер ... 49 309 мың дана ағаш және ... мен ... ... 3 544 мың дана ағаш ... ... жалпы жасыл көшеттердің ішінде қарағаш (23,8 %), терек (23,4 %) және шегіршін (22,2 %) ... Жасы ... көше ... 30 ... ... ... 30-80 ... - 26 %, 50-ден жоғары жастағылар - 1% құрады. Қаланың батысына қарай Весновка өзені жағында көше көшеттері болмаған еді. ... мен ... ... ... ... арамшөптердің басып кетуі үлкен мәселе туындатты. Қаланың жемісті бақтары мен ... ... ... ... мен ... 1949 жылы 26 ... Алматы қалалық кеңесінің атқарушы комитетінің шешімімен қалыптасқан, өсімдіктерді қорғаудың Алматы ... ... ... ... ... құрылысы мен жоспарының Бас жобасы бойынша бульварлар мен көгалданған көшелерді торабының көмегімен бірлік жүйеге біріккен, саябақтар, бақтар және ... ... ... ... жаңа ... ... қалыптастыру және жұмыс істеп тұрған "ұйымдасқан жасыл қондырғыларды" сақтауды қарастыратын, көгалдандыру схемасы жасалды. Ішкікварталдық көгалдандыруға жемісті түрлерді қолдану ұсынылды. 1950 ... ... ... ... ... көшеттер қатарына жалпы ауданы 106,7 га болатын 11 гүлзар, 4 саябақ, 2 бульвар жатады. Алматы қаласының жасыл қорын дамыту ... ... үшін 50 ... ... ... 1949 ... ... "Жасылқұрылыс" трестінің, ҚазақССР ғылым Академиясының, қаланың коммунальдық мекемелері мен коммунальдық шаруашылық Министерствасының мамандары құрамымен топ құрылды. ... ... ... ... ... ... өртке қарсы және мәдени-ағартушылық мәніне ерекше көңіл бөлген. Комиссия көгалдандыру жүйесіндегі жетіспеушілікті тауып, орталықтың аудандарын, қаланың өндірістік бөлігін, жекелеген бірқабатты ... ... ... және ... қала ... ... ... Алматының саяжайларын көгалдандыру мен түрлендіру бойынша ұсыныс дайындады.
1953 жылы 25 желтоқсандағы Республикалық жобалау институты "Қазмемқұрылысжоба" тапсырысы бойынша М.Горький ... ... және ... ... ... ... ... жобасы дайындалды. Саябақтың құрылысы мен көркейтілуін талдау саябақтық ғимарат, суғару, жарықтандыру, ... ... ... және канализация жағдайын бағалауды қарастырады. Саябақты функциянальды және архитектуралық-жоспарлық ұйымдастыру мен саябақтың композициялық шешімі, ... ... ... шешімі мәселелерін талдау жүргізіліп, дендрологиялық сипаттама құрастырылды. ... жоба ... ... тау көрінісі есебімен саябақтық жарасымдылық қалыптастыру қарастырылған. Жасыл көшеттерді жобалау ғимараттың архитектурасының және оларды ... ... ... ... ... ... ... мәліметтері бойынша 50 жылдардың ортасында Алматыдағы бақтардың ауданы 1540 га ... ... ... 111 ... ... мен ... 560 га-ға, тұрғындарға тағайындалған қоныстық учаскелер 980 га-ға орналасты. Қала ... ... ... ... 480 га ... ... Бақтардың ауданы қала құрылысына байланысты, 1951-1953 жж. қолайсыз климат жағдайы салдарынан қысқарды, Ауылшаруашылық бөлімі бақ шаруашылығын қалпына келтіру үшін ... ... ... ... бақ ... мен декадалар жүргізілді. Алматы қалалық кеңесінде көгалдандыру ұйымдарымен, ғылыми мекемелермен және қоғаммен достық қарым-қатынаста жұмыс істей алатын, бау ... мен ... ... ... ... ... ... 1954 жылы Қазақ ауылшаруашылық институты негізінде, сонымен бірге ҚазССР-нің ҒА Басты Ботаникалық бағының дәріскерлері және Қазақ жемісшаруашылығы және жүзімшаруашылығының институтында ... ... және ... ... ... ... туралы дәрістер оқуды ұйымдастырды. 1955 жылы Алматы қаласын көгалдандыру және бау шаруашылығына ... ... ... қалыптасты. Қоғамның құрамына биология, жеміс шаруашылығы және гіл шаруашылығы бойынша мамандар мен ғалымдар, қала тұрғындары ... ... ... ... мүшелеріне жемісті және декоративті көшеттерді көбейту және егуге қатысты дәрістер, әңгімелер, кеңес ... ... ... ... ... ... Ботаникалық бақтың бастамасы бойынша Алматының жасыл құрылысы бойынша жиналыс өткізілді.
Алматы қаламаңы жасыл белдеуінде, 1960 жылдың 25 наурызындағы "Алматы ... ... ... ... туралы" Алматы қалалық кеңесінің атқарушы комитетінің қаулысымен, саябақтарда, көшелерде, қала гүлзарларында, ... мен ... ... декоративті көшеттерді қорғау мен сақтау үшін "Жасыл күзет" ... ... ... мен ... ... ... қоғамы негізінде ұсынылды. 60-жылдары республика астанасының гүлзарлары мен саябақтарының абаттануымен айналысатын, қалалық территорияларды көгалдандыру, жасыл ... ... ... ... ... негізінде жасыл құрылыстың бөлімі ұйымдастырылды. Оны А.А.Бордулев басқарды.
Табиғи жағдай қаланың жасыл қорын дамытуды тек жасанды ... ... ... ... және ... сумен қамтамасыз ету Алматының маңызды мәселелерінің бірі болды. Қаланың суармалы жүйесінің әртүрлі учаскелерін құрастыруды жобалаумен сушаруашылығы ғимараттарын жобалау бойынша ... ... ... ... 1961 жылдың басында Ауылшаруашылық бөлімінің меңгерушісі Р.К.Килибаев атқарушы комитет төрағасы Е.Д. Дуйсеновке қаланың суармалы жүйесін құрастыру қажеттілігі туралы және Алматының ... ... ... ... етумен байланысты гидротехникалық шаралар кешенін шешуге мүмкіндік беретін арнайы ұйым құру керектігі туралы хат жолдады.
1960 ... ... ... ... ... 70% ... қарағаш тұқымдастары мен теректер қамтыды. Жасыл көшеттер ... ... 319 га ... ... 75 га болатын 31 гүлзар, 8 бульвар, 3 питомник (тәлімбақ) қалыптасты.
1962-196 3жж. "Ленгипрогороммен" өңделген Алматы қаласын жоспарлаудың Басты ... ... ... ... өңдеу кезінде қаланың жоспарлық, ландшафттық, топырақтық және климаттық ... ... ... ... жарасымдылығы мен үйлесімділігін қалыптастыру, ғимараттың көлденең көгалдануы, ландшафттық саябақтарға, гүлзарларға, бульварларға, ішкі ... ... ... ... түрлерін дұрыс таңдау және тиімді орналастыру жүзеге асуы ... 1963 ... ... ... ... ... ... таудан таза ауа жылжитындай "көгалданған резервуарда" меридиональды бағытта жүретін Алматының орталық бөлігінің көшелерінің жолымен, қаланың ауа бассейні мен микроклиматын жақсарту ... ... ... бөлігінде жеміс ағаштары мен желден қоғау қорғандары мен ормансаябақтарынан ... ... ... құру ... ... қалалық кеңесінің атқарушы комитеті 1964 жылы 8 шілдеде Дзержинский атындағы балалар саябағын абаттандыру туралы шешім қабылдады.
1960 жылдардың ортасында ... ... ... қоғамының Алматы қалалық бөлімшесі 16738 мың адаммен 375 кәсіпорындар мен мекемелер біріктіретін алғашқы табиғатты қорғау ... ... ... 7 ... ... оның ішінде бау шаруашылығы, гүлшаруашылығы, ауаны қорғау мен ... ... ... ... ... ... ... бөлімшесінде Қалалық кеңес депутаттарымен бірге жасыл көшеттер мен суармалы жүйелердің жағдайын тексеру ... ... ... ... ... ... ... асырды. Аудандық атқарушы комитте негізінде табиғатты қорғау Қоғамының Алматы қалалық бөлімшесі кеңесінің Президиумының бастамасымен табиғатты қорғау бойынша ... ... ... ... ... ... ... жасыл қорының сақталуы туралы Қалалық кеңестің міндетті шешімдерін орындау барысында табиғатты қорғау туралы заңдардың бұзылуының факторларын ... ... ... ... ... кескіндегі жасыл көшеттерді отырғызу маңызы бойынша функциясы аудандық комбинатты жабдықтауды жүзеге асырады. 60-жылдардың ортасында Алматы қалалық атқарушы комитеттің коммунальдық және ... ... ... негізінде жасыл құрылыс Бөлімі қалыптасты. Қаланы көгалдандыру бойынша Г.В. ... Р. ... Р.С. ... ... қызметкерлер жұмысты үйлестіріп отырды. Көгалдандыру жобасының жүзеге асуына коммунальдық және абаттану мекемелері Басқармасының бас инженері А.П. Губанов белсенді ... ... ... ... ұйымдастыруда көгалдандыру бойынша жұмыстарды техникалық жүзеге асыру мәселелері маңызды орында. Алматы қаласы жасыл құрылыс Басқармасы негізінде ... ... ... Оның ... ... шығармашылық ынтасын дамыту, өнеркәсіптерді ұйымдастыруды жақсарту, жаңа техника мен өндірістік ... ... ... Ғылыми-техникалық қоғам тәжірибе алмасу мақсатында семинарлар, шолу әңгімелерін, экскурсиялар мен ... ... ... 1965 жылы ... ... қоры 7288 га ... орналасты. Жалпы қолданыстағы жасыл көшеттердің ауданы 1000 га жетті, селитебті территориялардағы ... ... мен ... ... 5800 га ... шектелген жіне арнайы қордағы ағаш көшеттер -428 га жетті.
1960 жылдардың аяғында көгалдандыру бойынша жұмыстар ... ... ... ... аумағында жүргізілді. Қала сыртындағы демалыс орындарына Бірінші мамыр көлдері, Көктөбе таулары, сонымен қатар, ландшафтты-учаскелік әдіс ... ... Кең сай, ... және Кіші ... бойынша қоныстарды қосатын, Қаламаңы орманшаруашылығы жатады. Қала ... ... ... ... ... ... алаңдар, шектелген және арнайы қолданыстағы көшеттер құрады. 1960 жылдардың басы мен 1970 ... ... ... ... ... институты қалаларды жобалау бойынша Алматы қаласының демалыс орындарының басты жоспарын дайындады.
қызметкерлеріне қаланың ... ... мен ... дене ... ... ... кешендерін, демалыс үйлерін, ғылыми және әкімшілік мекемелерін, өнер және ... ... ... ... ... мен ... ... мен жоспарларын өңдеу жұмыстары тиесілі.
Алматының гүлзарлары мен аудандарын, даңғылдарын көгалдандыру мен абаттандыру жобаларын өңдеуді тұрғын-азаматтық құрылыс ... ... ... Мемлекеттік бас жобалау институты жүргізді. Архитектуралық шығармашыдықтың жоғарғы үлгісі ... В.И. ... ... ... ... ... эстетикалық келбетін қалыптастыруда рельефті көгалдандыру мен абаттандыруға пайдалану шешуге кезең ... ... Н.И. ... Т.К.Басенов және басқа да авторларға 1970 жылы СССРдің архитекторлар ... ... ... 70-80 жылдары Алматы қаласында гүлшаруашылығы мен көгалдандыру факультеттері қатысқан, Қазақ табиғатты қорғау қоғамының қалалық ... ... ... ... ... ... ... өсуі, автокөліктердің көбеюі қаланың экологиялық жағдайының нашарлауына әкелді. Алматы экологиясының ластану ... ... ... ұйымдары көрсетті. 1976 жылы 14 шілде де Қазақ ССР ... ... ... ... Осы ... ... 1977 жылы 28 ... Қазақ ССР-нің коммунальдық шаруашылық Министерлігінің бұйрығы шықты. Бұйрықпен жасыл көшеттерді қорғау туралы ережелерді, қаланың бас сәулетшісінің ұсынысымен және ... ... ... ... отырып, дендрологиялық жобаларды енгізуді, көпжылдық және ұзақмерзімді ағаштар мен бұтақтарды отырғызуды, көлденең көгалдандыруды енгізуді, қаланы көгалдандыру үшін база ретінде питомниктик ... ... ... көгалдандырудың басты схемасын өңдеуді жылдамдатуды, газға тұрақты және шаңды ұстап ... ... ... ... ... ... ... келтіруді етуді бекітуге қол қойды.
1981 жылы Қазақ мемлекеттік ... ... елді ... ... ... ... Кафедраны П.П. Бессчетнов басқарды. Украина, Кавказ, Ресей, Балтықмаңы ғылыми ... ... ... 1981 жылы 24 ... ... ... ... атқарушы комитеті Қазақ ССР-нің 25 қаңтар 1972 жылғы тұрғын-коммунальдық шаруашылығы Министрлігінің бұйрығымен бекітілген, Алматы қаласының жасыл көшеттерін түгендеуге ... ... ... ... ... ... ... комитетінің абаттандыру Басқармасы, Қазақ орман отырғызу мекемелері, Қалалық тұрғын үйлерді басқарудың техникалық инвентаризациясының Алматы бюросы қатысты. Қазорманжобалау ... ... 1982 жылы ... ... ... ... 5037,8 га немесе қалалық жердің жалпы ауданының ... ж. ... ... жасыл қоры жалпы ауданы 7652,6 га құрайтын бақтар, саябақтар, бульварлар мен гүлзарлар, ормансаябақты қорғаныс алабын ... ... ... ... ... ... зонасы 262 га ауданға орналасқан, жасыл көшеттердің көше бойы созылуы 1796 км. ... ... ... ... 1081,46 га-ға тең. Қаланың көгалданған аудандары Калинин, Фрунзе, Октябрь және Мәскеу аудандары. Қалада жалпы ауданы 350 га ... 9 ... бар. ... ең ірісі - 97 га болатын М.Горький атындағы Орталық және Демалыс саябағы. Ең ірі жасыл массивтер - ... ... ... бақ, С.Сейфуллин атындағы саябақ және Қазанның 50 ... ... ... га ауданда 40-тан астам гұлзарлар орналасқан. Бақты-саябақты сәулеттің ең әдемілері Л.И. Брежнев және В.И. Ленин атындағы алаңдар, В.И. Ленин ... ... ... үйі, , , ... М.О. ... ... ... драма театры, А. Иманов атындағы гүлзардағы көгалданған массивтер мен гүлзарлар.
Алматы саябақтары жалпылама демалыс ... ... және ... безендірулері үшін бірнеше рет АШЖЖ-ның алғыс хаттары мен ... ... ... ең ірі ... М.Горький атындағы Мәдениет және демалыс саябағы Бүкілодақтық қоғамдық бақылау қорытындысы бойынша 1962-1963 жж. ... ... 1986 жылы ... нысандар - Үкімет Үйінің жанындағы гүлзарлар, Республикалық Пионерлер Сарайының гүлзары, С.Сейфуллин атындағы даңғыл бойынша гүлзарлары. ... ... ... ... ... жобалау институтының ұжымымен Алматы қаласының архитектуралы-көркемдік ортасының жағдайын ... ... ... ... ... қалыптастыруда жасыл құрылыс нысандарының әсерін талдауды қосатын, қала ... ... мен ... кешендік схемасын жобалау әдістемесі дайындалды. Алматы қаласының жасыл қорын арам шөптерден тазарту көшеттердің жағдайының ... ... ... бұл ... ... орта мен ... ... химиялық заттарды қолданумен жүргізілді.
Қала жағдайында өсімдіктерді қорғау жүйесі ХХ ғасырдың 80-жылдарының аяғында енгізілген, қоршаған ортаны қорғаудың ... ... ... ... ... қалыптасты. Осыған байланысты Алматы қалалық кеңесінің атқарушы комитеті 1988 жылдың 18 мамырында өсімдіктерді қорғау ... ... ... ... ... ... ... шешім қабылдады, Алматы қаласының жасыл қорын сақтау жүйесін өңдеу туралы ... ... ... ... ... ... ... Табиғатты қорғау және табиғи ресурстарды тиімді пайдалану бойынша Алматы қалалық кеңесінің ... ... ... ... қала ... ... білімі мен тәрбиесі туралы мәселелер көтерді.
Комиссия қала ... ... ... ... ... білім ұлғайту туралы сұрақтарды қойды. қоғамының облыстық ұйымы қалалық еріктілердің ... ... ... ... ... ... ол үшін теледидар, радио, ақпарат құралдарын көбірек пайдалануды ... ... ... ... ... мен ... ... жағдайы қалалық және республикалық прессада талқыланатын мәселелердің біріне айналды. Баспа басылымдарының көбісі Алматының жасыл құрылысы ... ... ... ... ... ... архитектуралық-жоспарлық, экономикалық, экология-биологиялық сипаттағы мәселелер есебімен жасыл құрылысты дамыту концепциясын қалыптастыра алатын жобаның қажеттілігі сезіледі. 1980 жылдардың ... ... бас ... ... ... қызметкерлері С.С.Блонский мен А.С.Каймолдиннің жетекшілігімен коммунальдық шаруашылығының Алматы қаласын көгалдандырудың Басты схемасы дайын болды. Көгалдандырудың басты схемасы Бас ... ... ... ... ... және Алматы қалалық комитеті партиясы бюросының 1986 жылдың 22 қаңтарындағы №2-29 қаулысы ... ... және 24 ... ... ... тапсырмалар қалалық атқарушы комитетпен бекітілді.
"Алматыбасжоба" институты бас сұлбаны жасау кезінде, барлық категориясы бойынша қаланың жалпы ауданының 30% ... ... 704 га ... ауданға сүйеніп жасады. Жалпы қолданыстағы көшеттер 719 га немесе адам басына 6,3 кв.м құрады. Қала бойынша ... ... ... адам ... ... 50,4 кв.м ... ... негізінде жасыл қордың экологиялық және рекреациялық функциясына бекітілген жасыл көшеттердің дамуының негізгі ... ... ... ... есебінен, Іле Алатауы тауларының көтерілуі мен көптеген өзендердің ... ... ... ... ... шарбақты жүйесі ұсынылды. Көгалданған ашық кеңістіктің көптігін, тұрғын жайлардың ... ... ... ... ... ... ... жасыл көшеттер құрылымының ерекшеліктерін есепке ала отырып, өңдеушілер көгалдану жүйесінің негізгі көзі ретінде - ... ... ... дайындау кезінде 1983 жылы Қазақ орманқұрылыстың кәсіпорны ... ... ... көшеттерді түгендеу мәліметтері пайдаланылды. Алматы қаласының жасыл көшеттерін зерттеу ... ... ... ... ... ... ... орындары), шектеулі қолданыстағы (селитебті құрылыстағы көшеттер, мекемелер, өндірістік кәсіпорындар, ВДНХ көшеттері, Бас ... бақ және т.б.) ... ... ... қала көшеттерін қамтыған 1988 жылдың 1 наурызындағы институтының тапсырмасымен және 1987 ... 25 ... ... ... ... бекітуімен, көгалдандырудың бас схемасын өңдеуде Басқармасының тапсырмасына сәйкес жүргізіліп, Қазгипрокоммунқұрылыс орындап шықты. ... жыл 30 ... №117 , ... ҒА президиумының қаулысына сәйкес, ҚазССР ҒА Бас ... ... ... ... М.В. ... К.Н.Серсенбаев және басқалары Алматы қаласы үшін тізімі жасалды. Ассортиментте 207 ауданда жоқ ағаштар мен бұталардың өсімдіктердің аннотациялық атаулары, ... ... ... 57 түрі ... 1979 жылы ... ... тізімде ағаштардың, бұтақтардың, шырмауықтардың 176 атауы және көпжылдық өсімдіктердің 95 түрі болған.
1980 жылдардың аяғында РСУ ... ағаш ... 59 мың ... бұтақтардан 107,4 мың дана, 380,7 мың кв.м гүлзарлар және 66,7 мың кв.м. ... ... ... ... ... гүл ... ... арнайы шаруашылығы жүзеге асырды. Жылсайын ұжымшары қаланы безендіру үшін 65 мың ағаш ... 447 мың ... ... 3,4 млн дана ... ... ... отырды.
Жоғарғы декоративті, жапырақты және қылқанды түрлерді отырғызу үшін Алматы облысы орманшаруашылығымен, Иссык дендрарийінен Алматыға әкелініп ... ... ... ... 1988 ... 1 қаңтарындағы жағдай бойынша барлық көшеттердің ауданы 5842,6 га, яғни қаланың ... ... 35 %-ы ... көруге болады.
орманқұрылыс кәсіпорындарының түгендеу мәліметтері және РСУ есеп ... ... ... ... ... ... ... жалпы қолданыстағы көшеттер 697,1 га құрады немесе бір тұрғынға 6,1 кв.м. келеді. ... ... ... ... ... 1 118,2 га ... Бұл уақытта жаңа мөлтекаудандар , , пайда болды. 1990 жылдары және мөлтекауданында жаңа ... ... ... қордың жағдайын қаланың санитарлы-гигиеналық және экологиялық жүйесі ретінде қарауға ПСО ... ... ... жобалау ұйымдарымен: , және т.б. айналысты.
80-жылдардың аяғы 90-жылдардың басында ғылыми-техникалық ... мен ... ... ... ... ... ... жарылыс пайда болып, ел экономикасының жағдайы жасыл құрылыстың да өсуіне зиянын тигізіп, өз кезегінде тіпті Алматы қаласының жасыл ... ... ... ... аясы тоқтап қалды. 1917-1991 жж. аралығында Алматы қаласының жасыл құрылысының негізгі кезеңдеріне құжаттық шолу жасау кезінде, дәл осы ... жаңа ... және жаңа ... ... ... ... ... қорының әрі қарай өсуінің алғышарттары жасалғаны байқалады.
2.2 Қала саябақтары туристік индустрия бөлшегі ... ... ... ... ... ... тұрғындар мен қала қонақтарына жақсы демалыс силайды. ... 6 ... ... және ойын-сауық саябағы (28 гвардиялы-панфиловшылар атындағы, Ақ Бота - Орталық демалыс орталығы, Ерке Family ... С. ... ... ... ... "Family" ... , ... 1 хайуанаттар бағы;
* 1 Ботаникалық бақ;
* 1 тоғай;
* дендрологиялық саябақ;
* сонымен бірге гүлзарлар мен бульварлар.
Соңғы уақытта рекреациялық қолданыс үшін ... ... ... тек ... ... ғана ... туризм саласындағы сәулетші, географ, психолог мамандары да іздестіруде. КСРО-ның құлдырауына байланысты барлық елдердің тұрғындарына қаншама қиыншылықтар мен ... ... ... ... болмады. Көптеген курорттар мен сауықтыру орындары жабылып қалды. Бірақ, қаражаттың жиналуымен, әсіресе үлкен қалаларда ... ... ... ... ... ... ... әкелініп, аквапарктер салынып, стандартты кафетериилер салына бастады. Территориялар құрылыс мен жасыл көшеттерді жаппай кесу ... ... ... ... ... ... жоғалтқаннан кейін барып, қала қараусыз қалып, шет аймақтық қалаға айналды.
Алматы қаласының территориясында жасыл көшеттердің функциональды міндеті ... ... ... ... ... ... ... 900 га (саябақтар, гүлзарлар, демалыс орындары және т.б.);
- шектеулі ... - 2,1 мың га, ... ... оқу орындары, мекемелер алдындағы жасыл көшеттер);
- арнайы қолданыстағылар - 1,1 мың ... үшін ... ... ... және ... қорғау қызметтерін атқарады. Қаланың әр бөлігіндегі көзге ортаның экологиялық жағдай мен сапасына территорияның ... ... әсер ...
Сондықтан қала территориясында көгалдандыру деңгейі, саябақтық зоналармен ... ... ... 5 экологиялық бөлікке бөлінеді:
1 Оңтүстік-шығыс бөлік- экологиялық көзқараспен қарағанда ең ... ... ... ... ... ... орналасқан, Кіші Алматы өзеніне келіп тіреледі, өзеннің көркем аңғарын қамтиды, қаланың көп бөлігі ... ... мен ... жеке ... ... ... Территория салыстырмалы түрде көгалдандырылған, биік ағаштар (10 м-ден жоғары) өскен, қаланың бұл бөлігі ылғалды және ... ...
2 ... ... көпқабатты құрылысымен қаланың орталығында орналасқан. Бұл бөліктің аумағы қаланың басқа аудандарына қарағанда едәуір көгалдандырылған. Көгалдану гомогенді және ... ... ... ... Бұл бөлікте өсімдіктің көптеген түрлері бар бірнеше саябақтар мен гүлзарлар бар.
3 Батыс бөлік - мөлтекаудандары көп кең аумақты алып ... ... ... және ... ... ... және жетпісінші жылдары салынған аудандары, қазіргі уақытта бай ... ие. Бұл ... ... толып тұр". Жаңа құрылыстағы аудандардың көгалдануы нашар.
4 Солтүстік ... - ... ... ... мен "Солтүстік айналым" автожолдарының шығысына қарай, қаланың солтүстік бөлігі. Таудан алыс жатқан, қаланың едәуір үлкен бөлігі. Көгалданған бөліктері ... ... ... ... ... ... ... сипатталады. Ірі автожолдарды бойлай қарағаш, терек, үйеңкі өскен. Бірнеше саябақтар орналасқан, олардың арасында Бауман тоғай бар. Бұл саябақ санитарлық ... мен ... ... ... ... ... бөлік - "Солтүстік айналым" автожолынан батысқа қарай, қаланың солтүстік-батысында ... ... жаңа ... ... бар ... ... ... қаласының қазіргі саябақтық шаруашылығы шектеулі қолданыстағы және арнайы қолданыстағы, ... ... ... ... тұрады.
Қазіргі жасыл оазисті құрайтын қаладағы алғашқы бульварлар, 19 ғасырдың ортасында пайда болды. 1856 жылы ... ... ... ... ... ... ... атындағы көше қойылған, батыс шекарасы - Ұзынағашты бойлай София бульвары орналасқан. Ташкентке қарай Верныйдан шығатын басты жолдарға төрт ... ағаш ... ені 700 м ... аллея жоспарланды. Қаланың географиялық жағдайы, жабдықталған арық тораптары дамыған, көшені бойлай ағаштарды түзу отырғызуға ыңғайлы. Қаланы көгалдандырудың бас жобасы жасыл ... және ... ... ... жасалған.
Бульварларды жоспарлау Алматыны дамытудың алғашқы бас жоспары бойынша ... және ... ... кезінде дәстүрлі болып қалды. Қазіргі уақытта бульварлар 86 га ауданды алып жатыр. ... 17,5). ... ... ... ... Абай даңғылының солтүстік бөлігі (9,4 га астам), Гагаринде (көлденең профилі 30-дан 52 мге ... ... ... ... 1,9 га), ... жырау, әл-Фараби даңғылы, Байсейтова көшесіндегілер.
Алматы қаласының гүлзарлары (скверь) қаланың ... ... ... ... ... және ... ... нысандарда орналасқан, демалыс орны ретінде. Мысалы, Амангелді Иманов атындағы ... ... ... 1948 ж. ... хан мен ... ... ... бөліп тұр. Гүлзарларды көгалдандыруда бұта қоршамдары, ағаштар мен бұтақтарды аллеялы топтық отырғызулар ... ... ... ... Амангелді Имановтың ескерткіші қойылған. Абай атындағы опера және ... ... ... ... - 40 ... ... жасыл "фойе"-сі болды. Гүлзарды безендіру кезінде дәстүрлі классикалық бақты-саябақты өнері, гүлбақшасында - қазақ халқының бейнелеуші өнері қолданылды. Гүлзардың композициясына кіші ... ... ... шырағдандар, бассейндер, каскадты субұрқақтар, гүлді салпыншақтары бар субұрқақтар, гранитті ... ... ... ... 1967 жылы жүргізілді. Гүлзарларға М.О. Әуезов пен Ж. Жабаевтың мүсін-ескерткіштері қойылды. Достық даңғылы мен Абай даңғылы ... ... ... ... ... 1980 жылы ... Жаңа алаң алдындағы гүлзарлар пайда болды.
Орталық мәдениет және демалыс саябағы. М.Горький ... ... ... 100 га -дан ... ... ... ауданында орналасқан. Қаладағы бұл ескі саябақ 1856 жылы орналасып ең алғашқы атауы "Қазыналық бақ" болды.
1935 жылы саябаққа ... ... ... ... ... 1936 жылы Кіші ... ... жанында, мәдениет және демалыс саябағына арналып жоспарланған территорияға хайнуанаттар бағын үшін ... ... Оның ... таудан Садовая көшесін жағалай Многоводная көшесіне дейін, батыста Многоводная көшесінен Бірінші май көшесіне дейін созылып жатыр. Шығысы Бірінші май ... ... ... дейін.
1936-1937 жылдары саябақтар салу жобасы мен оны абаттандыру бойынша шараларының ... ... ... ... құрастырылды. Барлық жұмысқа кеткен қаржы 4,071 млн. рубльді құрады [33]. 1938 жылы көгалдандыру жұмыстарына 150 мың рубль жұмсалды. Қала мекемелерінің ... ... ... суменжабдықтауға, жарықтандыруға 300 мың рубльге дейін қаражат жұмсалды. 1939 жылы масштабты, сауықтыру-мәдени мекемелерін саябақтарға айналдыру үшін көгалдандыру жұмыстарына - 200 мың ... ... ... құрылысы үшін -175 мың рубль бөлу қарастырылды. Ақша сол ... өте ... ... болып есептелінді. діңгекті ағаштар, декоративті бұтақтар, 3500 дана розалар, ... ... ... 1,5 га ... гүлзарлар, 4 мың кв.м. ауданға гүлбақшалар отырғызғаны байқалды. Саяси және көркемдік шараларды ұйымдастыруға мүмкіндік беретін 4 мың ... ... ... ... ашық ... ... жалпылама саясиорталық құрылысы жобаланды. Партия идеологиялық үгіт насихат жүргізуді естен ... ... ... ... ... ... ... алаңдарының 50 пайызын көгалдандыру туралы шешім қабылдады. Тұрғындар санының өсуі, қалада өндірістік нысандардың дамуы, таудан ағатын тасқындарды, жоғарғы ... - ... ... да ... ... кезінде есепке алынды.
М. Горький атындағы Мәдениет және демалыс ... 1941 жылы ... ... ... ... Ұлы Отан ... кезінде саябақ еңбекшілерді ұлтжандылыққа тәрбиелеу бойынша жұмыстар атқарылды. Демалыс және ... ... ... ... ... халықаралық жағдайға байланысты кеңестер жүргізілді, орталық және жергілікті газеттер көрмелер ұйымдастырылды.
Авиация күніне, теміржолшылар күніне, Әскери-теңіздік флот күніне, Халықаралық ... ... ... ... көпшілік серуендер жүргізілді.
Мәдени-көпшілік және саяси-ағартушылық жұмыстар ... 1919 жылы ... ... ... территориясында келесідей ғимараттар бой көтерді: "Спартак" алаңы, "Отан" кинотеатры, хайуанаттар бағы, №175 зауыт жатақханасы. Саябақ партизандардың, колхозшылардың, ... ... ... ... ... ... Осы жылы субұрқақ салынды. Мамыр демалыс күндері ең үздік көркем өнерпаздар ұжымы мен ... ... ... Мемлекеттік цирктің концерттері өтіп тұрды. Күндізгі сағат 12-ден түнгі сағат 12-ге дейін үрмелі аспаптар ансамбльі ... ... ... билігінің 30 жылдығына орай, Алматыда әдеби шығармалардағы кейіакерлердің бейнесімен Жастар мен жасөспірімдер ... ... ... ойын ... ... ... және ... саябақтарда Құрманғазы атындағы қазақ халық аспаптар оркестрінің, Қазақ хор капелласының, Қазақ ССР-нің халық әртісі Шара Жиенқұлованың өнер ... ... ... ... ... Роза ... ... өнер көрсетті [34].
Чайковский, Глинка, Рахманинова, Глазунова, Верди, Грига, Бетховен, Даргомыжского, Бородина, Римский-Корсаков, Мусоргский және Балакиревтердің шығармашылығына арналған дәріс-концерттер жүргізілді, ... ... ... Штраус вальсінің кеші өткізілді. Алматылықтар "Пушкин мұражайда" деген музыкалық монтажға (Абай атындағы опера және балет театры ... ... ... ... сазгерлер Дунаевский, Новиков, Соловьев-Седий, Блантердің шығармашылық кештеріне барды. Сол кездегі құжаттардағы бір қызықты жайт, "батыс еуропа билерінен жастардың назарын аудару және ... ... ... ... ... саябақтың басқармасы негізінде балдық би мектебі үнемі жұмыс істеп тұрды. Оларда оқыту арнайы бағдарлама бойынша ... 1949 ... есеп ... бұл мектепті 500 адамдай бітіріп шықты. Оқушылардың негізгі контингентін студенттік жастар құрады.
Мәдениет және ... ... ... ... ... ... ашылды. Жазғы маусым бойына саябақтағы жасыл тоғайларда, арнайы жабдықталған лагерлерде ... төрт ... ... ... ... ... үшін, жоғарыда айтылғандай фехтования, жұптасқан акробатика, жеңіл атлетика, гимнастика бойынша спорт шеберлері мен ... ... ... өнер ... ... ... ... мен техникумының, ҚазПИ, ҚазҰУ, еңбек резервіндегі мектептер мен ... ... ... ... "Динамо", және "Спартак" қоғамының өкілдері өнер көрсетті. Жоғарғы оқу орындары арасында волейбол мен ... ... ... ... ... өзімен бірге байланбаған итті алып кіруге болмайды. Шомылуға тиым салынған саябақ тоғандарында шомылуға, сонымен қатар, жағалау мен суларды ластауға болмайды. ... ... ... - ... 1990 жылдары "Орталық мәдениет және демалыс саябағы" деген атауға ауысты. Саябақ әртүрлі ойын ... ... ... ... ... ... ... қазір - "Ақбота" деп аталады. Саябақтың жанында қалалық саябақ бар, аквапарк, кафелер жүйесі, жазғы алаңдар, тир, су ... ... (3 ... ... 3. ... ... және ... [45]
Сурет 3-ге сәйкес бойынша, арнайы бағдарламалар бойынша, ең ... ... ... жаңажылдық каникулдар, оқу жылының басталуы мен аяқталуы кезінде, балаларға арналған көпшілік серуендер ұйымдастырылды. Жазғы уақытта ... және ... ... балаларға өздерінің демалысын өткізді. Оларға төрт мезгіл тамақ берілді, хайуанаттар бағына, кинотеатрға барды, қайықтар мен ... ... ... мен ... ... ... ... аттракциондарын пайдаланды Серуеншілер - бастаушылар баяншылармен бірге би, ойын ... ... Жаңа ... мерекелерде сырғанақтар, мұз төбелер мен әткеншектер жасады. Оқу жылының аяқталуына ... ... ... ... ... жүргізілді. Осы уақыттағы саябақтар үшін және өзінің жүргізу ережесіне сай: саябақтағы ... мен ... аяқ ... жүруге, арнайы орындардан басқа жерлердің шөптеріне отыруға және жатуға, ағаштар мен бұталарды ... мен ... ... мен шөптерді жұлу мен сындыруға, клумбалар мен гүлзарларды бүлдіруге, қандай да бір саябақтың ... зиян ... ... ... ... ... ... қоршауларды, орындықтарды және басқа да құралдарды сындырып және бүлдіруге, оларға қандай да бір ... ... ... ... оларды қоқыс жәшіктері қойылмаған жерлерге темекі қалдықтарын және шемішкі қалдықтарын тастауға болмайды. ... ... ... ... ... жүк ... ... рұқсат етілмейді.
2004 жылы Алматы қаласының бұрынғы әкімі Виктор Храпуновтың басқаруымен жеке сауда-қаржылық компания "Алтын-Тараз"-ға ... жаңа ... 2008 жылы ... көлді құрғатып, көп табыс табу үшін "Аквапарк" салды.
Ботаникалық бақ, Баум тоғайы, дендропарк Нұрсұлтан. Қаладағы көгалданған ең маңызды нысанның бірі ... бақ 1932 жылы ... ... - 108 га. Баум тоғайы бұрынғы - Орман қазыналы тоғайы - қаланың ... ... ... ... ... бұл ... Э.О.Баум жұмыс жасады. Баум тоғайы шамамен 140 гектар жерді алып жатыр, осы уақытқа дейін қаланың ірі жасанды жасыл массивтерінің бірі ... ... Оның ... 3,5 шақырым және ені 400-600 метрді қамтиды. Баум кезінде тоғайда ағаш түрлерінің питомнигі болды, одан тұрғындар тегін көшеттер ... еді. ... ... ... ... ... сол уақытқа дейін қалада көшеттері болмаған. Экологиялық тұрғыдан ... ... ... ... ... ... қабатында ауа алмасуына едәуір әсер ететін жасыл массивтердің ең ірі күшінің бірі ... ... ... мектебі ашқан, орман питомниктерінің көшеттері болды.
Э.О.Баумның дайындаған жобасы бойынша Верныйда "көңіл көтеру мақсаты үшін" "Қазыналық ... ... ... Баум ... салынды, негізгі жолдарында қарағаштан, еменнен, шегіршіннен, шағаннан, үйеңкіден, қайыңнан, және басқалардан тұратын "ағашты-орманды" тоғай қалыптасты. ... ... ... бойынша, Жетісудегі әрбір жер иелеріне кем дегенде 20 ағаштан отырғызу міндеттелген, губернатордың бұйрығы ... Ол үшін ... ... ... ... көшеттер нұсқаулықтарымен бірге берілді. Онда: Э.О.Баумның тәжірибесі бойынша, ағаштар мен декоративті бұтақтарды қалай отырғызу, күту керектігі жазылған. Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... үй ... Ол ... көшесі 68 үйде орналасқан, 1880 жылы Эдуард Оттоновичпен досы, сол кездегі Қала басшысы. ... және ... ... ... ... қалаушылардың бірі Павел Матвеевич Зенковпен бірге жоспарланды және салды. Бұл үй ... ... ... ... ... бөренеден тұрғызылған ағаш сәулетінің ескерткіші ретінде. Қазірді өзінде өзінің әдемілігімен таң қалдыруда. 2006 жылы Баум тоғайы табиғаттың ... ... ... ие болды, оның ауданы 130 га алып жатыр және 18 кварталға бөлінген. Тоғай, демалыс және мәденит саябағы сияқты қалалықтар үшін өте ... ... ... ... ... ... ... шаңғымен жүгіреді, балалар төбешіктерде сырғанайды. Жазда жасыл көшеттер ыстықтан сақтайды. Осыған байланысты жылдың басынан "Баум ... ... ... ... ... ... Бұл тоғай аймағындағы барлық қалпына келтіру жұмыстарын, қаржыға қатысты мәселелердің барлығын өзіміз шеше аламыз деген сөз.
Қазір атақты алматылық табиғи ... ... ... ... ... тұр. Бұл қорықтағы ағаштарды жедел түрде құрғақшылықтан және жәндіктерден қорғау керек. "Баум ... ... және ... ... ... ... қорғалатын табиғи аймаққа жатады. Тоғайда тазалықтың барлық мүмкіндігін өткізуді талап ететіндей, көптеген қурап қалған ... ... ... ... бақ. ... көшесі мен әл-Фараби даңғылына дейінгі жүздеген шақырымға созылып жатқан қаладағы бас ботаникалық бағы тасты ... ... ... оазис болып табылады. Бұл орынды бекерден бекер "қаланың өкпесі" деп атамайды, мұнда Қазақстанның, Ресейдің, Қырымның және Кавказдың, Солтүстік Америка мен ... ... ... ... ... бар ... 4).
Сурет 4. Ботаникалық бақ аллеясы [45]
Сурет 4-ге сәйкес бойынша, тенисті навестердің астында қыдырып жүргендер, ... ... ... ... ... бәрі біле ... ... бақтың орнында ертеректе орналасқан болатын.
1969 жылы мұнда құрылыс жұмыстары кезінде керамика қоймасы ... ... ... ... ... түтікшелер арнайы қазылған шұқырларда тұрғаны анықталды. Екі целиндр ... ... ... ... ... олардың бірі кіріңке түрінде, екіншісі араб әріптерімен жазылған, құмырада екі қанат тәрізді тұтқа бар. Бұндай түтікшелер Жетісу ... Х - XII ... ... танылды [28].
Ботаникалық бақтағы ең қызығы, оның экзотикалық өсімдіктер көмбесінің болуы. Мұнда бір ... ... ... ... гүлдер және биік пальмалар және ежелгі папоротниктер көршілес өседі.70 ... ... ... ғалымдар жергілікті климаттық жағдайға өсімдіктерді үйретті және жинады. Мұнда жеті жүзден астам ағаштар түрлері мен екі жүз мыңнан астам шөптесін ... ... ... ... потенциал тек Қазақстанның қалаларын көгалдандыру үшін пайдаланылады. Тірі табиғатта жойылып кету алдында тұрған сирек кездесетін түрлерде бар. Ботаникалық ... ... келе ... (релик) өсімдіктерге көп көңіл бөлінеді және олардың санын көбейтуге тырысады. Мұндай " бақыттылардың" бақта шамамен 60 түрі бар. Мысалы, ... ... және ... алма ... ... ... планетаның түкпір-түкпіріне болашақта өзінің тамырын тарқататын, алманың 250 түрі және абрикостың 100 түрі кездеседі. ... 22,5 метр ... шыны ... өсімдіктердің мыңдаған түрі өсіріледі. Флораның сирек түрлеріне арналған мұндай қорған тек ... ғана бар. Қала ... мен ... астана қонақтары көре алатын жылусүйгіш экзотика түрлері ғана өсірілетін ботаникалық бақ, ... ... ... ... Қарағанды да бар.
Келушілердің үлкен қызығушылығын арттыратын ... ... - ... ... ... ... өсімдіктің 2-5 сантиметр болатын ұсақ түрінен, бірнеше метрге жететін өте ерекше сорттарында кездестіруге болады. Көптеген ... 150 ... ... өмір ... ... үй жағдайында өсіруге болмайды.
Оренжереяның мақтанышы ретінде төбесіне дейін жеткен кактус болып ... ... ол 10 ... дейін жетеді, ал жылыжайларда алты метрге дейін өседі. Мұнда шартәрізді өседі, диаметрі үш метрге дейін ... ... ... ... текиласын жасайтын агавада өсіріледі. сарайда барлығы 500 дей тікенектердің өкілдері бар.
Келесі павильонда цитрустық бақтар мен ... ... орын ... ... ... уақытында бұл жерден лимондар, мандариндер, грейпфруттар алуға болады. Қытай мен Жапонияның ылғалды субтропиктерінен әкелінген жапон мушмуласы ең ... ... ... ... ... ... ... 8 метрге жетеді. Оның дәмі абрикосқа ұқсас болып келеді.
Ең экзотикалық залдардың бірі пальмалық. Ұзындығы 20 ... ... ал ... олар 50 ... ... өседі. Олардан пальма майын алуға болады. Залда пальманың 200 түрі ... ... ... ... бұтақтарынан қатты ағаштар, трост және жіптер алуға болады. Слоновой пальманың жаңғақтарынан түйме жасалады. Кейбір түрлерінің шырыны ... ... ... балда өңделеді.
Ботаникалық бақтың ең ерекше жабайысы - махаббат ағашы деп аталатын гинкго билоба. Корейлер үшін бұл ... ... егер осы ... ... жиһаз сатып алса, онда үйде қуаныш пен байлық болады деп есептеген. Тағы бір ерекшелігі ... ... бері ... келе ... ... ... ... өкілі. Оны 200 миллион жыл бұрын пайда болғандықтан деп бекер айтпайды.
Жылыжайда бар жоғы бес зал: кактусарий, субтропиктік, ... ... және су ... Бір ... ... ... ... Африка, Солтүстік немесе Оңтүстік Американы, Жапония мен Қытайды саяхаттап келгендей болады.
Шыны оранжерея 1969 жылы ... ... ... ... бұл ... ... климаттық жағдайдағы өсімдіктерді өсіруге арналған климатрон салмақшы болған. Бақтың өзін жүйеге келтіріп, ... үшін ... ... ... ... еді. ... жобалар мен бағыттар жасалынып қойған болатын. жоба жүзеге асу алдында тұрды. Жас жұбайлар 25 мың ... тек ... ... ... ғана ... махаббат аллеясына өздерінің ағаштарында отырғызуға мүмкіндік берді. Қаланың ботаникалық бағында ... ... ... ... ... ... берген жерге өздерінің өсімдік экспозициясын қалыптастыра алады. Фирмалық ... ... 250 мың ... ... ... ... бақ ... болашақ аллеясыда салынады. Ол жердің ерекшелігі, ондағы ағаштардың ... ... ... Кез-келген адам бұл жерден өзіне жасыл ескерткіш сатып ала ... оның ... 500 мың ... ... Осы үшін ... ағашқа алғыс сөздер жазылған атаулы мрамор плитасы жасалынады.
Қазақстан Республикасы Бірінші Президентінің атындағы Дендропарк, ... ... ... ... ... қарай, ықшамауданына жақын орналасқан. Оның территориясы 73 гектар. Мұнда Қазақстанның барлық әртүрлі табиғаты, оның ішінде далалар, таулар, ... ... ... ... тропикалық аймақтарда өсімдік әлемінің экспозицияларымен бірге, океанарий мен климатрон жасалынады (сурет 5).
Сурет 5. Қазақстан Республикасының Бірінші Президенті атындағы ... ... 5-ге ... ... ... Еуропа елдерінің, Египет, Қытай, Жапонияның бақ-саябақ өнері көрсетілді.
Сонымен ... ... ... шолу үшін ... ... ... салынады деп жоспарлануда. Саябақта 50 түрлі 5 мың ағаш, 30 түрлі 7 мың бұтақ ... ... ... ... ... Алматы қызметінің композициялық шешіміне сәйкес 4847 ағаш, 777 дана роза, ауданы 3,2 га гүлзарлар отырғызылған. Саябақтың суармалы ауданы 11949 шаршы ... ... ... ... ... ... Саябақ 19 ғасырдың 70 жылдарында қалалық зираттың орнына салынған. Кейіннен ол Қамалды зиратпен қосып, Қалалық бақ деген атауға ие болды. ... ... ... ... П.М. ... ... ... 1904-1908 жылдары саябақ территориясында Халықтар үйі, кафедральды ... ... ... Кеңес билігі жылдарында саябақ бірнеше рет қайта ... 1934 жылы - ... ... бойынша өтетін жердің жабылуына байланысты, 1957 жылы - туысбауырлар бейітде ескерткіш орнатумен, 1975 жылы - Даңқ ... ... ... ... ... бір ... бар нысандар қатары бар. Вознесенский кафедральды қамалы Орыс ... ... ... ... орналасқан (сурет 6).
Сурет 6. Вознесенский кафедральды қамалы [45]
Сурет 6-ге сәйкес бойынша, бұл ... 54 метр ... ... ағаш ... Жобаның авторы - талантты сәулетші, ... А. П. ... Ол ... ... ... 1911 жылы және одан ... ... 10 балдық жер сілкінулерге төтеп берді.
Кеңес кезінде ғимаратта өлкетанулық мұражай болды. Оны Орыс православтық шіркеуіне ... ... (1995 ... ... және қайта құрастыру жұмыстарынан кейін (1997 жыл) православтық қызметке ауысты.
Даңқ және Мәңгілік алау монументі. Даңқ ... 28 ... ... ... ... орай ... сол жылы Мәңгілік алаудың оты жанды (сурет 7).
Сурет 7. Даңқ Мемориалы [45]
Сурет 7-ге сәйкес ... төрт ... ... мемориаль кешенінің ашылуы 1975 жылы 8 мамырда болды. Бірінші бөлігі - ... (сол ... - ... ... ... үшін күрескен жас жауынгерлерге арналды.
Триптихтің орталық бөлігі - ... ... ... ... ... келбетін жасаған. Композицияның оң жағындағы "Ерлік даңқы" мемориалға оптимистік келбет беріп тұр. Мәңгілі алауда - жерге бекітіліп тасталған, лабрадориттен ... ірі ... ... Үйі ... ... ... үйі) Ю.Г. ... О.Н. Балыкбаев, Т.Е. Ералиев сияқты сәулетшілердің жобасы бойынша жасалған. 28 гвардияшы-панфиловшылар саябағының шығыс кіре берісінде ... Бас ... ... ... ... ... ... салынған. Көрермендер залы -шатырлы типте жабылған. Ұзына бойы ... ... ... ... төрт қабатты ғимарат вертикальды пилондардың қатаң ритмімен ерекшеленеді.Мәңгілік алаудың Даңқ мемориалы ғимараты арқылы шығатын өтпелі қасбеті, ақ мраморлы ұстынтізбекпен ... ... ... ... Қара жолақты тас-тақтатастармен ақ ұлутасты түстердің үйлесімділігі - ғимаратқа салтанатты және ... ... ... тұр. ... ... ... алюминий, декоративті пластмасса, синтетикалық материалдар, тері және басқа да материалдар кеңінен қолданылды.
Ықылас ... ... ... аспаптар мұражайы 1980 жылы ұйымдастырылды. Мұражай орналасқан ғимарат 1908 жылы салынған. ... ... ... Абай, Ықылас, Қызыл жырау, Ахмет Жұбанов, Кенен Әзірбаев және басқа да атақты әншілер-орындаушылар, ақындар мен сазгерлер ... ... ... музыкалық аспаптар мен 60-тан астам түрлі, 1000 бірлік сақталады. Мұражайды безендіруде қазақтың халық ... ... ... ... ... ... үзілмес-шырмалған сабақ).
Панфилов И.В. ескерткіші 1968 жылы орнатылды. Саябақтың солтүстігінде орналасқан. Авторлары: ... - ... ... ... - ... ... ... Биіктігі - 2 м., тікбұрышты тұғыры сұр граниттен жасалды.
Бокин Т. ... 1980 жылы ... ... - Б.А. Абишев, сәулетші - Ш.Е. Уалиханов. Сұр граниттен ... ... 5 метр ... ... ...
... Сакен Сейфуллин атындағы саябақ. саябағы Абай даңғылынан төмен жатқан ескі ықшамаудандары арасында орналасты. Бұрын ол , ... ... ... деп ... ... 1997 жылдан бастап ол саябағы деп аталды (сурет 8).
.
Сурет 8. ... ... ... 8-ге ... ... ... ... үлкен танымалдыққа ие картингті алаң құрылысы ерекшеленіп ... ... кіре ... таза және ... ... ... ... саябағы салыстырмалы түрде үлкен. Оның территориясына жазғы ... ... ... , , , , су ... ... ... және кафе ... орынды қалыптастырады. Мұнда үлкендер мен балалар серуендейді. Бұл саябақтық нысан жергілікті ... әсер ... Ол ... ... ... ... біріккен, көпфункциональды болып табылады. Бұл саябақта алғашқы жобасы мен әткеншектері сақталған. Оны жаңашаландыру мұнда жазғы аквапарк салу, ... ... - ... ... ... әткеншектері, балалар қалашығы, батутты және үрленбелі құрылыстарды орнату ... ... ... ... ... хайуанаттар бағы ашылды.
Саябақта кафе, жазғы кезеңде жазғы алаңдар жұмыс жасайды.
Сакен Сейфуллин атындағы саябағы 18 га ауданда орналасқан. 1950 жылы ... мен ... ... ... демалатын орын, гүлзар ретінде жасалды. Саябақта аттракциондар павильондар, ойын автоматтары бар. Бұл саябақ аудандық орналасуға ие, жергілікті бюджетке әсер етеді. ... ... ... ... ... ... Алматы қаласының мәдениет, демалыс және ойын-сауық саябақтары, қаланың және жақын жатқан аудандарының барлық тұрғындарының бос ... ... ... рөл ... ... ... атағын алғандығына сәйкес, бұл саябақтар Республикадағы ең көп баратын орын екенін айтуға болады. Қаладағы барлық ... ... ... - ... ... ... маңызы, орналасуы бойынша ұқсас, функциональдық пайдалануы бойынша және тағайындалуы бойынша жергілікті бюджетке әсер етеді, олардың барлығыда жалпықалалық жағдайда орналасқан, көпфункциональды ... ... ... ... соңғы жылдары тоғайлар алып жатқан 130 га жерінде бақылаусыз, жыртқыштық кесулерден ... ... 69 мың ағаш ... ... көрсетті. Оның ішінде мыңнан астамы жедел кесулерге, ал шамамен 9 мыңы санитарлы кесулерді қажет етеді. ... ... ... тыйым салынған. Саябақты суғару жүйесін қалпына келтіру туралы мәселелер ... ... ... ... салу - ... жаңартуды қажет етеді. Болашақта тоғайда ағаштар мен бұтақтардың жаңа түрлері: мамыргүл, мойыл, қараған, шетен, ... ... ... ... ағаштарын отырғызу қарастырылуда.
2.3 Қалалық саябақтарды орналастыру ерекшеліктері
Кез-келген қала өзінің сәулеті мен орналсуы ... ғана ... ... ... ... ... ерекше және қайталанбайтын болып келеді. Біздің еліміздің және дүние жүзінің әрбір ірі қалаларының эколоиялық ... ... - өте ... бір ... өте қиын. Қазіргі таңда әсіресе, тәжірибелік мәселелерді шешу үшін экологтардың әдістемесі бойынша, қаланың молайған модельі керек.
Қалаларды салудың қазіргі тәжірибесі ... ... ... ... ... ... оларды бақтар мен саябаққа айналдыру үшін көп қаражатты ... ... ... ... ... ... ... және ғылыми-техникалық мүмкіндік құрылыс салу үшін ыңғайсыз жерлерді игереді, ал демалыс орындары үшін территорияның табиғи ... ... ... жерлер алынады.
Көптеген қала сыртындағы, қаланың ормансаябақты белдеміне кіретін, елді мекендер территориясы ... ... ... ығыстырған немесе суайырықтар жағалауын бойлай әдемі учаскелерді алып жатқан негізгі транспорттық коммуникацияны жалғастырады. ... ... ... ... ... ... жағдайы сәйкесінше әкімшілік шараларды бекітеді. Нәтижесінде ірі өнеркәсіптік қалалар айналасында біріндеп табиғи ландшафттар деградациясы жүре бастады.
Көгалдандыру жүйесінің ... ... қала ... ... ... алабырлар, олардағы теміржолдар мен автокөлік жолдарының шамадан тыс ... ... ... ... ... ... ұсақ ... және құрылыс материалдарының карьерлері кедергі жасауда. Қалаға жақын орналасқан ірі аэропорттардың шуылы тұрғындардың ... ... ... ... Ірі ... орындары мен басқа да қажеттіліктерге арналған аймақтардың барлық қала бойынша нақты шекарасы қажет. ... ... қысу ... елді ... әсіресе қаланы қоршап тұрған ормандар үшін ең қол жетімдісі болды. Сол уақыттарда осы ... ... ... және ... әсер ... сондықтан бұл территорияларда қаланың бас жобасында жоспарланбаған орман учаскелерін құрылыс және ... ... ... ... ... және ... және ... қалдықтарын тастау, дайындалмаған орындарға демалушылардың шамадан тыс келуін болдырмау керек.
Қолайлы табиғи ... ... ... үшін негізгі мәселе ондағы ормандар мен суаттарды сақтау мен ондағы ... ... ... мен ... таптап тастауына жол бермеу. Ашық, дала жерлерінде орналасқан қалаларға әртүрлі және көркем пейзажымен демалушылардың көбісін қызықтыра алатындай, жаңа ... мен ... салу ... ... ... ... ... қайта салынған жасыл массивтер бұл талаптарға сай емес, олардағы декоративті сапа төмен, көшет ... ... және ... ... желденумен қамтылмаған, кішігірім суаттары жоқ.
Дүниежүзілік тәжірибеде қалалық ... ... ... бір әдістеме қалыптасты. Саябақтарды функциональды-жоспарлық және композициялық ... ... ... ... ұсынылуы тиіс: саябақты жоспарлармен оны қоршап тұрған террияның жоспарымен ... ... ... негізделген; саябаққа кіре беріс көпшіліктің қозғалыс жолдары бағытында болуы тиіс; саябақ территориясында ғимараттар мен алаңдарды салу олардың атқаратын қызметін есепке алу ... ... ... ... ... ... санитарлы-гигиеналық жарылыс, жарықтандыру мен өртке қарсы талаптар ; - мөлшері толық архитектуралық-ландшафттық жарасымдылық ретінде саябақ қалыптастыру.
Саябақтық территорияларды талдау кезінде мынадай ... ... ... алу керек:
1 Жалпықалалық қоғамдық орталықтарға тұрғындардың қол жетерлігі, жалпықалалық ... ... және ... ... ... ... ... орталықталықтарды қалыптастыратын, қызмет көрсету орталықтарына жаяу бара алатындығымен анықталады. Оларға бару немесе ара-қашықтық ... ... ... ... ... ... ... жағдайда ғана есептеледі. Қала саябақтарына бару уақыты 20 минуттан аспауы керек, ал жоспарланған аудандардағы саябақтарға 15 ... ... ... ... ... жалпы қолданыстағы көгалдандырылған территорияларға, бақтарға, саябақтарға еркін мүмкіндік жасау керек, айналасына ... ... ... салынбауы тиіс. Мысалы: 1-ден аймаққа кіретін жері - жаяу жүргіншілерге арналған (10 ... 800 ... жер болу ... 2-ден жаяу жүргіншілерге арналған (20 минуттық) 1600 метрдей жер болу керек; 3-ден жаяу жүргіншілерге арналған (30 ... 2400 ... жер болу ... ... ... ... ... және абаттандыруды қамту: (су тарататын колонкалар, канализация, жылу, электрожабдық, газбен жабдықтау, көшелердің қатты жабыны мен ... ... ... ... жету ... ... тарихи құндылығы, территорияның эстетикалық және ландшафттық құндылығы. Тарихи және архитектуралық ескерткіштердің, құнды эстетикалық (ландшафттық) факторлардың (әдемі ландшафт, ... ... және ... ... ... мен ... құнды табиғи факторлардың(сирек кездесетін өсімдіктер, тоғандар, жануарлар әлемі) болуы.
4 Қоршаған орта ... ... және ... ... ... факторлардың қоршаған ортаға әсері):
- ауа бассейнінің ластану. Территорияның орналасуы бойынша ауа жағдайын анықтау. Өнеркәсіп нысандарының әсер ету ... ... ... ... ... ... ... бірі өнеркәсіп мекемелеріндегі зиянды әрекеттерді төмендету болып табылады. Тазартудың қазіргі және жаңа технологияларын ендіру, сонымен бірге, ауаны ластаушы заттардың құрамын ... ... ... ... Ауа ... үнемі бақылау жүргізіліп отырады;
- территорияны ластау. Бұл фактор ауданның экологиялық жағдайын қарастырады: ластану ... ... ... өзен ... және т.б.). ... салмай тұрып қаланың экологиялық Институты экологиялық жағдайды қарастырып алады. Егер ... ... ... ... ... ... ... бактерологиялық зерттеу үшін топырақ сынамаларын алады;
- судың ластану. Сел ... ... ... ... ... зерттеледі;
- шуыл режимінің бұзылу. Шуылдың негізгі көзі - аудан территориясы бойынша өтетін автокөлік трассалары. Кәсіпорындардан ... шуыл ... ... ... ... құрылыс ерекшелігі. Саябақтарды жоспарлау құрылыстың экологиялық ерекшегі есебімен анықталады. Құрылыс ... ... салу ... ... ... ... әсерлер (электромагниттік өріс, радиация, және т.б.).
5 Құрылыстың инженерлік-геологиялық жағдайы және табиғи және антропогендік зиянды ... ... ... қала ... ... пайдалану үшін территорияларға кедергі жасайтын күрделі рельеф, әлсіз топырақ, су басу, батпақтану, грунт суларының ... ... ... да ... ... ... қолданыстағы көгалданған территориялар құрылымында ірі саябақтар мен ені 0,5 км ... ... ... ... ... ... саябақтармен бақтардағы көгалдандырылған территориялар 70 %-ды құрайды.
Саябақ территориясына бір уақытта келушілердің саны есебі 100 ... ... ... ... 10-50 ... келушілер кезінде олардың қозалысы үшін жол-соқпақ жолдар желісі қарастырылған, орман шеті алаңқайларында - топырақ ... ... ... ал біруақытта 50 адам/га келушілерге - саябақтық орман ландшафтарын қалыптастыру бойынша шаралар қарастырылған.
Өте ірі, ірі және үлкен қалада ... ... және ... ... саябақтармен, сонымен бірге, арнайы - балалар, спорттық, көрмелік, хайуанаттар және басқа да саябақтар, ботаникалық бақтарды қосып қарайды. Саябақтар мен ... ... ... ... ... мен су қоймаларының учаскелері сақталынады.
Саябақтар, бақтар, гүлзарлар территориясының аудандары: қалалық саябақтар - 15 га, бақтар - 3 га, ... - 0,5 га. ... мен жаяу ... аллеясы көпшілік ағынды жаяу жүргізушілер бағытында орналасқан. Бульварлардың ... оның ... мен ... ... ... көшенің көлденең кескіні көшелердің архитектуралық-жоспарлық шешімі және оның құрылысы ... ... ... ені бір ұзына бойы жаяу жүргіншілер аллеясы мен қысқа мерзімді ... ... ... көше осьі ... - 18 м., ... жер мен ... арасындағы көшенің бір жағы-10 м болады[35].
Жалпы қолданыстағы ... ... ... ... ... ... абаттандырылады: субұрқақтар және бассейндер, баспалдақтар, пандустар, тіреу қабырғалар, күркелер, шырағдандар және т.б.
Ландшафттық-рекреациялық территориялардың жол торабы (жолдар, аллеялар, соқпақ ... жаяу ... ... ... ... бағытталған және аялдамалық бекеттерге, ойын және спорттық алаңдарға қысқа ара-қашықтықты анықтау есебімен сәйкес, минимальды еңістік мүмкіндігі бойынша трассаланады .
Саябақтар құрылысы үшін ... ... ... мен ... ... ... орта мен нысандардың жұмыс істеуіне әсер ететін көптеген факторларды тереңнен талдау керек. Территорияны тиімді пайдалану ... сөз ... ... Ең ... ... экологиялық және сауықтыру рөлін атқарады. сондықтан олар жергілікті жер мен ... ... зиян ... ... ... ... қол ... факторы саябақтың мәдени қызметпен қамтылуына әсер етеді. Қол жетімділік коэффициенті жоғары болған сайын (саябақ қала ішінде орналасқан жағдайда) ... ... ... ие ... ... ... қаланың "жасыл" белдеуі экологиялық рөлін атқарады. Саябақ бөлігі классикалық принцип бойынша ыңғайлы және ерекше орналасуы мен олардың қиысуы: саябаққа осьтік ... және ... ... көрініс береді.
2-ші бөлім бойынша қорытынды. Сонымен Алматы қаласы территориясы бойынша, көгалдандыру деңгейі бойынша өзара ерекшеленіп ... 5 ... ... Ең ... ... Оңтүстік-шығыс, Орталық, Батыс және Солтүстік аудандары. Жалпы қолданыстағы жасыл көшеттер шамамен 900 га ... ... ... ... ... ... және т.б. ...
Қаланың өсімдік ресурстарының ерекшелігі жалпы қолданыстағы категориясына жататын жасыл көшеттер ... және ... ... ... ... олардың ішінде ең үлкені Баум тоғайы, іскерлік бірлестіктегі орталық "Атакент", мәденит және ... ... ... жақтағы ормансаябағы болып табылады.
Адамдардың қысқа мерзімді ... ... ... ... мен ... қала ... қолайлы эстетикалық түр береді және атмосфераны тазартуға мүмкіндік береді. Қала жаңа аудандар салу кезінде бұрынғы гүлзарлар мен бульварларды ... ғана ... ... ... ... етеді.
3 Қала саябақтарын дамыту мәселелері мен болашағы
3.1 Қала саябақтарының қазіргі жағдайы мен болашағы
Соңғы ... ... ... ... ... ... ретінде көрінетін, ірі сауда кешендерінің құрылысы басталды, ал ал көптеген қалалықтардың сатып алуға келе жатқандағы жолы демалыс түрі ретінде қарастырылған. ... ... ... қажеттілігі қала құрылысымен, санитарлы-гигиеналық және экологиялық нормативтерінде баяндалған. Саябақтар қала тұрғындарына релаксация үшін қажет, сондықтан тұрғындар ... мен ... ашық ... аймақтарын сақтауға ат салысады, қала территориясының қарқынды кеңеюуі ... ... ... кішіреюіне әкеледі. Осыған байланысты Қазақстанда қаланың экологиялық жағдайының ... ... ... ... ... ... қаласында: атмосфераның 80% ластануы жыл сайын көбейіп жатқан автокөліктерден ... ... ... қаланы жылумен қамтып отыратын, екі жылу электростанциялары, қала жылу қазандықтары жұмыс істейді. Алматы Іле Алатауы етегінде жатыр. Қала кеңістігін оңтүстіктен және ... ... ... ... ауа ... үшін ... келтіріп тұрады. Қоспалардың шоғырлануына әкеледі. Түтін - бұл автокөліктер мен кәсіпорындардың "өнімі". Ол қорғаныс, күкірт, көміртегі және т.б. ... ... ... ... ... Атмосфераның ластануы адамдардың денсаулығына тікелей әсер етеді.
1999 жылдар басында Алматы әкімінің шешімімен оңтүстік астананың экологиялық жағдайын сауықтыру кешенді сауықтыру ... ... ... ... қала ... ... ... экологиялық мәселелерді шешу "Қазақстан-2030" стратегиясы мен Қазақстан Республикасының Президетінің "Қазақстан Республикасы азаматтарының денсаулық жағдайын жақсарту бойынша ең ... ... ... Қаулысына сәйкес жаңа экономикалық қатынаста құрылуы керек. "Таза ауа-Жанға дауа" бағдарламасы қала территориясының экологиялық ... және ... ... ... алу ... ... ... қала құрылысы саясатын жүргізу қарастырылған. Сондықтан, қаланың жаңа бас жоспары негізінде Алматының жоспарлауы мен құрылыс ережесіне сәйкес қарастырылады. Бағдарламаны жүзеге ... ... ... ... ... ... Республикасының экология және табиғи ресурстары Министрлігі негізінде тұрақты даму үшін ... ... ... бойынша Ұлттық жоспар жобасымен бірге жасалады. Бағдарламаның әрбір бөлімінде тұрғындардың төлем қабілеттілігі мен жұмыспен ... ... үшін ... ... және ... ... ... мен өндіріс бойынша шаралар енгізілген.
Бағдарламаны жүзеге асыру ... ... ... ... және 10 ... ... Онда мынадай шаралар қарастырылған: жылу құрылғылары, автокөлік құралдары әсерінің зиянын төмендету; өндірістік және тұрмыстық ... ... ... су ... ... ... қоршаған орта мониторингі, кіші өнеркәсіптерді дамыту мен табиғатты тиімді пайдалану жүйесін жүзеге асыру бойынша; экологиялық білім ... ... ... қала ... ... ақпараттық жариялау құралдары және оларды шешу жолдары. Негізгі бөлімдердің бірі ойын -сауық орталықтары бар жекелеген және мемлекеттік рекреациялақ аймақтарды ... ... ... өз ... өзі ... өткізу, "жасыл қорды" қалпына келтіру және қайта ... ... ... ... ...
Қазір оңтүстік астанадағы жарты миллионнан астам тұрғынға бар-жоғы бір миллион 850 мың ағаштан есептелінеді, ... көп ... 150 жыл, ал ... ... ... ... ... жалпы қолданыстағы категорияға жататын жасыл көшеттердің санының ... және ірі ... ... ... ішінде Баум тоғай, Ботаникалық бақ, іскерлік қызметтің орталығы "Атакент", мәдениет және демалыс саябақтары, аэропорт ... ... ... ... ... негізгі бөлігін тұрғын үй құрылыстары территориясының квартальішіндегі көгалдандыруды құрайтын, көше-жолдар көшеттерінің желісі дамыған. Ағаштарды ... кесу ... ... ... ... ... ... жаңа құрылыс пен ескі ғимараттарды жөндеу кезінде аяусыз кесілуде. Қала әкімшілігі негізінде ... ... ... ... және ... ... көшеттерін сатып алуға қаражат бөлінеді. Қандай-да бір мөлшерде Алматының тыныс алу ... қала ... ... айып ... ... барлық қаражатты қалдыру мен оларды қоршаған ортаны қорғау үшін жұмсауға бағытталған билік шешімін жақсарту. Бірақ, қабылданып шатқан шараларға қарамастан, Алматы ... ең ... ... ... қосу ... қайтару әлі ерте.
Қалада саябақтар аз болған сайын, қалған саябақтық территориялардағы бірлікке келетін рекреациялық жүктеме жоғары болады. 100 ... 1 ... ... ... жүктемесі кезінде, саябақтың жекелеген аймақтары (шығатын есіктер, аттракциондар аймағы), қазірдің өзінде жұмыс күндері 1 ... 400 және ... көпғ ал ... ... 800 ... дейін адамдардың жүктемесін көтеріп отыр. Мұндай жағдайда табиғи кешен жойылады немесе епті құрастырылған ... ... ... ... оған ешқандай мүмкіндік жоқ.
"Табиғатты тұтыну" уақытын ұзарту ... ... мен ... композицияның көркемдік салпыншақтарымен қамтылып тұрады. Әуен, судың сылдыры, құстардың сайрағанын еске ... ... ... ... тиімді.
Ландшафттық өнер, даму тарихының ұзақтығымен жеке жанр ретінде дүниежүзілік бақты-саябақты және ... ... ... ... рәміздері бар, өзінің көркемдік тіліне ие. Әрбір ел, оның ішінде Қазақстанда ерекше "сөйлеуге" ие. ... ... ... кіші ... және ағашты өсімдіктер, халықтық дәстүрлермен байланысты, нақты бір мағына береді. Тарихи қалыптасқан қалалық саябақ тұрғындардың дәстүрі мен оның ... ... ... ескерткіштердің өзіндік қалпын қарастырады.
Қалалық ландшафттың нақты көрінісін көрсететін, табиғи компоненттердің үйлесу сипаты "орын тынысы" деген сөйлеммен айтылады. Өзгерген қала ... ... ... сақтау мен жойылып бара жатқан дәстүрлерді нығайтудағы, өзінің өткенін ... ... ... ... ... қала саябақтарын сақтауға деген ұмтылысынан көрініп тұр. Өркениетті қала саябақтары қала тұрғындарына ... және ... сол ... дәстүрін жақсы білуге болатындай мағына беретін белгілі ... ... ... ... ... ... келушілердің әсіресе, жастар мен туристердің көзқарастарымен қалыптасады.
Саябақты қабылдау түрі "орын тынысы" түсінігімен сипатталады - ортаны ерекше және өзгеше қабылдаумен, оның ... ... ... ... ... ... - ортаның көркем құндылығын сақтауға, жойылған ескі ағаштардың орнына жаңа көшеттер ... ... ... ... ... болды. Ортаның мұрагерлігінің басты сапасы "орын ескерткіші" деп аталатын кіші пластикалы-мүсіндермен, субұрқақтармен, өсімдіктермен жүзеге ... ... ... ... ... ... ... есептелмейді. Психологиялық жүктеме үшін әсер кезегі негізгі болып табылады, және табиғат бұл жағдайда өте маңызды орын ... ... ... қызығушылықтың көзқарасымен тарихи кварталдар, хайуанаттар бағы, қазіргі супермаркеттер, Диснейленд, немесе тыныш ... ... - ... ... ... өнер көрмесі.
Саябақтар құрылымы бойынша күрделі, көпфункцияналылығымен және көпмағыналылығымен ерекшеленеді. Олардың қалыптасуында мамандардың ... ... ... ал тұрғындар өздерінің дүниені қабылдауына қарай кеңістікке бейімделеді. Функциялардың көптігі әртүрлі көрнекі шешімдерге әкеледі.
Құрылымдық мекемелердің күрделілігі ... ... ... монументті-декоративті өнердің шығармаларымен, гүлзарлармен, ақпараттық құрылғылармен, жарнамамен толыққандығынан байқалып тұрады. Ғимарат, ағаштардың кішігірім архитектуралық пішіндері, ... ... ... ... ... пішіндерімен, қозғалысымен жандандырып тұрады. Табиғи элементтермен шамадан тыс толықтыру ... ... ... ... ... мүмкін, ал жасыл гүлдермен - бейнелі теңдестік психологиялық жүктемені азайтуға ... ... ... ... мен ... ... ... нысандарын айқындай отырып, нақты композициялық құрылымды іздейміз және олардың екпініне қолдау көрсету жолдарын қарастырамыз. Әрбір горизонтальды жербеті, гүлзарлардан ... ... ... ... көпжылдық шөптесіндер мен аласа бұтақтардың белсенді түрінен жауып ... ... ... асфальттанған жербетінен су партерлеріне дейінгі шығармашылық үшін қызмет ететін қабат болып есептелінеді. ... ... ... су ... ... ... ... түрлі-түсті плиталар ландшафты суретшінің бояу түстері болып табылады. Маңызды орта қалыптастырушы фактор декоративті-көркем құралдардың әртүрлі түрлерін ... ... ... ... қала ... ... ... көркемдік синтезі болып табылады.
Құбылмалылық - табиғаттың да, қала ортасының да басты қасиеті, ... ... ... ... және ... ... болып тұрады. Архитектуралық-ландшафттық орта үнемі жаңарып отырады және қоғамның стилистикалық артықшылығын және жаңа міндеттерге адамдар үйреніп ... ... ... мен ... ... емес ... мен құрылыстарға бекітілген (аркастар, маталар, үрленбелі және қалқа құрылымдары, шыны, мұз, бу) ... ... ... - саябақтың жаңа келбетін қалыптастыруда кіші пішіндерді мықты құралға айналдырады. Қала ортасының кіші ... ... ... басқа жаңа рөл атқарады -
Ландшафттық элементтерге айналдыру ұмтылысы байқалады: ағаштар, ... ... ... өнер ... ... элементтері, ойын немесе ойын - сауық жағдайын күтпеген ... ... ... қоса ... ... таңдандыру. Дегенмен, қазіргі уақытта Нижный Новгородтағы саябақ мәселелерінің бірі, олардың біртектілігі, рекреациялық тығыздығын төмендетеді. Дегенмен, территорияның ... ... ... болашақта олардың дамуы туралы үміт үзілмейді.
ХХ ғасырдың аяғы мен ХХІ ғасырдың ... ірі ... ... өсуі мен ... , ... ... территоияларда рекреацияның жалпыға жеткілікті және көгалданған орындарында жүктеменің өсуі аңғарылды. Әрбір тұрғын мен қала үшін маңызды, ертеректе қалыптасқан ландшафттық нысандар, ... ... ... ... ... ... ретіндегі қалалық саябақтарда тым жоғарылайды. Жағарғы деңгейдегі ... пен ... ... жақсы абаттанған рекреациялық территориялардағы қажеттілік қазіргі таңда қанағаттанарлықсыз.
Жоғарыда айтылған процестермен қатар, өнеркәсіптік және әкімшілік қалаларында тез дамыған, қайта жоспарланған саябақтарда ... ... ... ... ... істеп тұрған саябақтық нысандардың қарқындылығы мен күту сапасы төмендеді, ... ... ... әкеліп отыр. Олар әлеуметтік қауіпті орынға айналып, деградациялануда. Берілген мәселенің негізгі аспектісі қоғамда әлеуметтік классификация мен құнды ... ... ... ... қала ... қайта құрастыру қажеттілігі туындады. Мұнда ең маңыздысы басты композициялық принциптерді анықтау болып табылады. Оларды ... ... ... ішкі жағдайлардың өзгеру әсерімен жүзеге асады: қарқынды урбанизация, жердегі өзінің пішінін өзгерту, қазіргі қоғамдағы қала құрылысы, мәдениеттік, ... ... ... ... көзқарас бойынша қаланың барлық ландшафттық жүйелерін физикалық, экологиялық, архитектуралық-ландшафттық тұрақтылықпен қамту қажет.
Үлкен және кіші рекреациялық кеңістіктер желісін қосатын, қаланың ... ... ... орта ... қалыптастыру түрінде қарастыруға болады. Тек қала құрылысы, ... ... - ... ғана ... ... ... дуал ... орта құндылығын, оның экологиялық жағдайын жоғарылатады, қалалық орта композициясы бойынша, әртүрлі қызметі бойынша ... ... Бір ... , ... жағынан - қала тұрғындарының рекреациялық негізгі орны бола отырып, қалалық саябақ коммуникациялық роль атқарады. Саябақтық ... ... ... ... қала ... күнделікті демалыс сапасын дәл айтып береді.
Саябақтарды құрастырудағы негізгі композициялық принциптері, адамдардың эмоциялық-көркемдік қажеттілігімен сәйкес, ландшафттық-жоспарлық, қала ... және ... ... ... ... ... ...
3.2 Ойын-сауық саябақтарын дамыту мүмкіндіктері мен перспективасы
ТМД жүйесінің жағдайы мен оның перспективасын айтатын болсақ, келесі маңызды сәттерді келтіруге болады. ... 90 ... ... ... ТМД-да шамамен 1300 демалыс және мәдениет саябақтары ... оның ... ... - ... 70, Украинада-170-ден астам, Белоруссияда - 70, Грузияда - 30, ... - ... 70, ... - 5, ... - 20, ... 40, ... Қазақстанда-шамамен-20.
Дегенмен, 90-жылдардың ортасында саябақтық құрылысқа дағдарыс келген жағдайда, саябақтардың сандық қысқаруы болды. Мұндай жағдай аттракцион техникаларының мекемелеріне де әсер ... ... ... ... ... "Культтехника" жобалау институты, "кубань" краснодар зауыты, Долгопруд, Челябинск, Пенза ... ... ... ... өндірістік кәсіпорындары жасады. Минавиапром, Минсудпом және басқа министрлік зауыттары қатарында ойын ... ... ... ... экономикалық процесс бұл онжылдықта қалыптасқан жағдайға біршама түзетулер әкелді. Дәстүрлі аттракционды техника көптеген себептерге байланысты қажетсіз болып табылды. ... ... ... ... ... ... ... жасап шығару мүмкіндігіде азайды. Екіншіде, саябақ жетекшілерінің түсінігінде, келушілердің назарын аудару ... ... ... қымбат тұратын, батыстық үлгідегі сенімді және эстетикалық аналогтарды игеру мәселесі тұрды.
Бұл жағдайда үшінші онжылдықта, экология, адам ... ... ... ... ... ... мәдениеттің дамуы мәселелері бірінші орынға шыққан кезде, отандық саябақтарғада көмек көрсетіп қоймай, қазіргі өмір талабы жүйесіне ... ... ... ... ... ... ... саябақтық құрылыстың қазіргі тенденциясын ескере отырып, саябақтардың халықаралық ассоциация деген саябақтардың жаңа халықаралық қозғалысын ... ... ... жасады. Бүгінде саябақ құрылысында сән қалыптастырушылар астаналық мәдениет пен ... ... ... мүмкін. Әсіресе, Халықаралық туризм орталығында Алматыны айналдыруды жүзеге асыру үлкен роль атқарады. Саябақтар алматылықтар демалатын және ... ... ... ... ... кешеніне айналуы.
Аттракциондар саябағын қалыптастыру - бұл өте тиімді және перспективті бизнес. Өкінішке орай, ... және ... ... ... қараусыз қалған саябақтар бар. Олар, жергілікті ойын-сауық индустриясын дамыту мен жабдықтауда қаражат салуға дайын, өздерінің жаңа ... ... ... мен ... ... жағдайы өте жақсы көпшілікке арналғаны белгілі. Қандай ойын-сауықтар орташа дәрежелі адамдарға арналған - әрине саябақтар мен ... ... ... ... ... ... уақытты бос өткізбей, жаңа ойын-сауық мекемелері толық күшпен және пайда табатындай жұмыс істеу үшін ... ... шешу ... ... ... ... үшін не қажет екенін анықтап алайық. Бұған бізге тағы да ... ... ... ... Олар ... бағыттағы ойын-сауық саябақтарын ұйымдастыруда тәжірибесі мол. Олардың ... ... ... ... ... ... луна-парк, 1999 жылдың қорытындысы бойынша М.Горький атындағы Мәдениет және ... ... ... ең ... луна-паркі деген атақ алыуы бекер емес.
Ол үшін ең алдымен, ... ... ... ... алу ... Берілген қалада қанша адам тұратынын, жастар мен балалы отбасылар пайызы қанша екенін анықтап, жергілікті ... ... ... ... есептеп алу керек. Содан кейін, орташа жағдайы бар қалалықтар, саябаққа жылына екі рет ғана ... ... жөн. ... ... ... ... ... түсетін табыспен қатар, саябақ территориясында орналасқан тез тамақтану мен кәдесыйларды сату орындарыда табыс әкелетінін есептеу ... Осы ... ... ... ... ... бюджетін санауға болады.
Саябақтың болашақ орналасу орны, ол жерде қандай ... ... ... табыс әкелетінімен анықталады.
Әдетте аттракциондарды үш топқа бөледі. Бірінші топқа балаларға арналған - 10 жастан ... ... ... Одан ... - ... ... да, ... де қызықты болатындай, сырғанақтар. Ең соңғысы, үшінші катеогрия - жастар мен ересектерге арналған, экстремальды аттракциондар.
Кішігірім балалар ... ... үшін , тез ... мейрамханалары мен Пиццериялар жанындағы территория, оларға балалар мен олардың ата-аналары. Онда балалар әткеншектерін және батуттар, ... ... және т.б. ... ... Ал егер ірі ... кешендерін айтар болсақ, жастардың қалауына қарай дайындау ... ... ... ... ... қажет ететін аттракциондарын ды орнатуға болады.
Әсіресе, мобильді, көшіп - қонатын луна-парк, құрамында, ірі экстремальды ойын-сауықтарымен бірге, ірі кешендер. ... , , ... . ... ... ... нұсқасы балалар үшін кішігірім және бір экстремальды аттракциондар ... ... ... ... және ... ... ... машиаларды сатып алу тиімді.
Өздеріңіз салыстырып көріңіздер: отандық экстремальды аттракционның біреуі (мысалы, төбешік) орта есеппен 500 мың ... ... ал 6-7 ... жасалған машинадан тұратын балалар аттракционы кешеніне шамамен 250 мың доллар жұмсалады.
Сонымен ... ... ... ... ондағы машиналардың бір-бірімен үйлесімді ораласуына да байланысты. Алаңқайды келушілер аттракциондарда 3-4 рет ... ... ... ... ... ... Орналастыру тәртібін бірден ойластыру керек, сбебеі аттракциондарды қайта орналастыру жұмыс қызып жатқан уақытта саябақ кірісіне әсер етеді. Барлық ... үшін ... ... ... жоқ, әр ... ... болады.
Барлық машиналар алыстан көрініп тұруы керек, ең ашық және түрлі-түстілері, жүргіншілердің назарын аудару үшін, кіре беріс алаңдарға жақын ... ... ... қатар, балалар аттракциондары ересектер мен экстрамальдылардан біршама ... ... ... ... ... дамуы болуы керек. Аттракциондардан басқа, тыныш, жақсы жабдықталған ағаштарымен, клумбалары, жолдар және орындықтары бар болу ... Тез ... ... мен ... ... айтпасақта болады.
Аттракциондарға бару мезгіл мен ауа-райына тікелей байланысты. ... егер ... ... ... саябақ жылына 3-4 ай белсенді жұмыс істейді. Көктемде, сәуір-мамыр айларында. Күзде, яғни жаздың ... ... ... ... ... ... ... Балаларда каникул аяқталады және олардағы ең ойын-сауық үшін - аттракциондар тиімді ... ... ... ... ... екі есе тиімді-тек материалды пайда ғана емес, ... ... ... ... ретінде де пайдалы. Бизнесменге осындай қоғамға пайдалы іс жасаса болды, оны алақандарына салып жүреді.
Тақырыптық саябақтардың құрылысының ... ... ... бар. ... ... пікірі бойынша, демалыс саябақтарының негізгі тоғыз кемшіліктерін ... ... ... ... ... ... тарту , ғана емес, олардың тобын басқара білуді де керек. Бұл ... ... ... ... үлгі ... Онда бұл жүйе ... жүзеге асқан және ғылыми деңгейге дейін жеткен. Жерасты өткелдері ... ... жүк ... ... ... ... ... Жұмыс істей алмағандығына байланысты аттракциондардың жабылуы. Аттракциондар саябақтың жұмыстың мерзімі арасындағы кезеңде әбден ... және ... ... ... ... ... жағдайдайда қажетті қосалқылары болуын қадағалау керек.
3 Жасыл көшеттердің керек мөлшерде болмауы. Жазғы уақытта күн және жылу өтіп ... ... ... ... ... келушілерінің жағдайын жасауы керек, көлеңкелі учаскелерді ұйымдастыру, жаңа ... ... ... жұмыстар.
4 Аттракциондардың кіре берісінде келуші туристердің ағынының ... ... ... ... ... ... ... көрсетіліп тұратын билеттер сатылады (орташа 20 минут), келушілер аттракционды пайдалану кезінде, осынша ... ... ... ...
6 ... ... ... дөрекілігі.
7 Тамақтану орындарындағы сапасыз тамақ.
8 Саябақтың лас күтілмеген территориялары.
9 Сырғанақтардағы ... ... ... пайдалану. Бұл қондырғылар қозғалыс кезінде, жолаушыны орындыққа қатты қысып, еркін ... ... ... және ... алып ... ... Тұзақты сырғанақ төбешіктерінде белдемшелік бекітпелер қолданылады [40]. ... ... ... тақырыптық саябақтарды дамыту Еуропада қалыптасқан едәуір қолдануға ыңғайлы саябақтар. Саябақта ұлттық нақыштар көрініп ... ... ... ... ... ... алынуы керек, және де біздің менталитетке сай болу керек. Тақырыптық саябақтар бастауын Еуропада алғанымен, АҚШ-тың У.Диснейінде жүзеге ... ... ... ... ... адам денсаулығы, бірлік ақпараттық кеңістік аясында ұлттық мәдениеттің дамуы мәселелері бірінші орынға шыққан кезде, отандық саябақтарғада ... ... ... ... өмір ... ... байланысты олардың дәрежесін өзгерту керек болды.
Саябақтық концепцияда негізін ... ... ... ... ... жағдайда болуы:
1 Саябақ - ең ... ... ... ... ... ...
2 ... - үлкен материалдық қажеттілікті жұмсап ғана қоймай, әлеуметтік және материалдық қайтарым беретін, қуатты экономиканалық ағза. Сондықтанда ... ... тек ... бағдарламалар ғана емес, қазіргі менеджмент, маркетингтің есебімен құрылған бизнес-жоспар керек.
3 Саябақтың ... ... ... мәдениет, өнер, тұрмыс және т.б. болуы керек.
4 Әрбір саябақтың өзінің қайталанбас ... ... ... ... ... ... Ол үшін қазіргі таңда отандық саябақ құрылысында белгілі бір алғы ... бар. ... ... ... келе ... ... ... позитивті сәттер: балалар саябағы, саябақ-мұражай, саябақ-көрмелер, мемориалдық саябақтар, спорттық-сауықтыру саябақтары, гидропарк, ... ... ... және т.б. бар.
5 Отандық саябақтар батыстық үлгілерге сүйеніп, оларды толығымен көшіріп қайталауына болмайды. ... ... ... бір ... ... ... ... жұмыс істейді, сондықтан басқа саябақта қолданылануға ыңғайлыларды автоматты түрде қайталай алмайды. Саябақ жетекшілері саябақтық құрылыстың дүниежүзілік ... ... ... ... ... Саябақ бос уақытты ұйымдастыру үшін нұсқауларды құрастыру
Осыған сәйкес біз, Ақбота ... ... ... ... ... бос ... ... концепциясын ұсынғалы отырмыз.
- үлкендер әлемі жинақталынған, балаларға арналған ... ... ... ... ... мамандықтар болатынын біліп ғана қоймай, өздеріне ұнаған ісін алуы мүмкін.
Оны ашу ... ... ... ... ... ... ... және құтқару қызметі сыятындай , ауданы 2 800 кв.м. болатын алаң ... ... ... ... ... ... және өнер мектептері жұмыс жасайды (сурет 9).
9 суретке сәйкес мәліметтерді талдау, келушілер үшін супермаркеттер, мейрамханалар, спорттық клубтар, ... және ... да ... ... көрсетеді. Сонымен қатар, қалалық саябақтардағы сияқты серуендеуге болады және қайықтармен жүзуге болады. Кез-келген қаладағы сияқты біз ... ... ... ... ойын ... ... Әрбір қалалық кіре берісті төлқұжат алады және 50 (жергілікті ... ... ... көлеміндегі көшетін ақшалар алады. Ақшаларды кез-келген ойын-сауыққа немесе тәттілерге жұмсауға болады, дегенмен олар ... ... ... өмір сүру үшін ақша табу ... ...
Сурет 9-ге сәйкес бойынша, балалардың басты көмекшілері - аймақтық шеберлері және ... ... ... ... ...
Қалада барлығы 50 түрлі мамандық бар, бірінші қаражат оның екеуінің біреуін оқуға жетеді.
Әрі қарай оқу үшін және өзін ... ... ... көру ... ... орналасу керек және өз бетінше ақша тауып үйрену керек. Жұмысқа орналасу үшін дайындықтан өтеді және білімін растайтын құжат алады. ... ... ... ... ... ... өтіп, жүргізуші куәлігін алуы керек, хирургке - оқудан өтіп дәрігер куәлігін алуы, ұшқышқа-лицензия алу ... ... ... негізін айтады, тапсырмалар береді, жұмысқа орналастырады және ... ... ... ... ... тек ... ... суретке түсіру және қала тұрғындарын шаршағандарына қалаулары бойынша тамақтандыру тапсырылған. Оқу және жұмыс істеу процесіне ... - бала өзі ... ... дәл сол ... ол өрт ... ... ауа райын хабарлайтын диктор болғысы немесе дәрігер әлде наубайханашы болғысы келетінін. Бір орында көп ... ... ... - оқу мен ... ... ... ережелермен шектелген, себебі, әрбірі өзіне ұнаған мамандықты байқап көруі қажет. Екіншіден- басқа балалар саябақтарына ... ... ... оқи отырып ойнайды. Көбіне балалар мектепте сабақ беріп жүргендегі ... ... не үшін ... білмейді. Ата-аналары немен айналысады, оларға күнде жүмысқа барудың қажеттілігі қанша. Балалар мамандықтар қалашығында, ол өзіне осы ... қай ... ... ... ... Жаңа ... ... және өзін үлкендердің орнына қойып көреді. Қаланың негізін салушылар, келу тек балаларға ... ... ғана ... ... өзіне ұнаған жұмысты табуына көмектеседі.
Ата-аналар үшін, столүсті теннисін ойнау, телевизиялық трансляция көру, кітап немесе ... оқу ... ... уақытын қысқартатындай бөлек орын дайындалған. Сонымен қатар, ... Wi-Fi ... ... ... ... ... территориясында, балалардың іс-әрекетінің толығымен еркіндігін көрсететін, өзіндік тұйықталған экономикалық жүйе қалыптасқан. Мұнда, олар ... ... ... ... ... ... ... байқап көреді.
Балалар қаласының әрбір кішкентай тұрғыны кіре ... қала ... ... ... ойын ... жүрген кезде тиісті белгілер қалдырып отырады. Ата-аналар қала территориясын аралап көруге болады және ... ... ... бар. ... ... ... ата-аналарсызда кіруіне болады.
Қалада әртүрлі тәсілмен ақша табуға болатынындығын ұсынатын, көптеген мекемелер бар: өзінің ... ... ... полиция қызметкері болып тәртіпке қарап жүруге болады, ауруханада дәрігер болып жұмыс істеуіне және шаштараз, аспазшы, гипермаркет ... ... ... ... жұлдызы болуына болады. Дегенмен мұнда бәрі оңай емес: қандайда - бір жұмысқа орналасу үшін, оқу ақысына белгілі мөлшерде ойын ... ... ... ... ... ешқандай білімді қажет етпейтін жұмыс ол - аула сыпырушы. Сондықтан жақсы ... ... ... жұмыс істе не оқып білім ал. Жалпы, бәрі үлкен адамдағыдай.
Балалар қалашығына алғаш рет келгендер, міндетті түрде ... ... ... Онда ... ... ... ережелер мен ойын ережелерін талқылап айтып түсіндіреді.
Содан кейін, банкке барып ... ... 50 ... ... ... ... жұмысқа орналасуға болады: мысалы инкассатор - әртүрлі мекемелерден, ... ... - ойын ... ... ... ... ақшаларды санау, жалпы міндетті жұмыстарды атқару. Бірақ өзіне ұнаған жұмысты іздемес бұрын ... бару ... одан ... ... ... ... тиісті белгі қойдыруы керек. Ол полиция, құтқарушы, ұшқыш сияқты мамандықтарды таңдаған кезде, егер автомобильмен автодромда қыдырғыңыз келсе де ... ... ... ... түрде жүргізіледі: ауруханаға орналасқан қаланың жас тұрғындары - дәрігерлер- науқастардың көру қабілетін тексереді және тізелерін кішкентай балғамен ұрып ... ... бала ... автодромда электромобилде қыдырғысы келсе, медициналық байқаумен қатар, емтихан тапсырады. Бәрі кәдімгідей өтеді: сенсорлы экранды ... жол жүру ... ... ... ... бес қате ... артық болмау керек.
Балалар қалашығының басқа да мекемелерінде, ... ... ... ... ... өзін сатушы-кассир немесе мерчандайзер ретінде байқап көруге болады; наубайханашы, мұнда балалар ұннан нағыз ... ... ... пішулер құрастыруды, - шаш өру мен маникюр жасауды, фермада - жануарларды баптауды, бақшада помидор өсіруді үйретеді. ... ... ... бар, онда ... боп жазылуға болады. Сіздерді теңіз түйіндерін байлауды және белгі беретін жалаушалармен қалай ақпарат беру керектігін көрсетеді.
Қаланың шетінде ... ... ... ... ... Ежелгі Египетке саяхат жасап, археологияның ұлы құпияларына жетеді. Авиамектепке жазылып, қаласаңыз ұшқыш болуыңызға болады. Жергілікті авиакомпания стюардессаларды да ... ... ... үшін ең қызықтысы телевизиялық студия, онда балаларды репортерлық шеберлікке оқытады. Студия соңғы ... ... ... ... ... ... ... да мекемелерден би мектебін ұсынуға болады. Пошта, мұнда балаларға әдемі көк ... ... ... және ... мен ... ... ... онда жергілікті газет орналасқан, мұнда-корреспондент болып жұмысқа орналасып, репортаж дайындауға ... ... ... ... ... ... ... шығаруға болады.
Балалар қаласында өзінің бар. Мұнда ... ... ... ... ... теорияны айтып, қысқа ғылыми-танымдық фильмдер көрсетеді.
Балалар қаласының ортасында кең ойын алаңы бар, жасанды ... ... ... ... ... ... мен басқа да ойыншықтар тасталғын, балалар қалағанынша ойнай алады.
Жұмсалмаған купюрларын балалар квитанцияға айырбастай алады, келесі жолы келгенде сол соманы ... ... және ... бес ... ... ... ... үшінде шеберханалар ұйымдастырады, тәжірибелі педагогтар - психологтар балаларды тәрбиелеудегі қызықты ... ... ... ... ... ... әртүрлі интерактивті олимпиадалар, байқаулар және профориентациялық жұмыстар жүргізуге байланысты алаңдар болып табылады. ... ... ... ойын-сауық орталықтарын дамытудағы аталған концепция ойын-сауық индустриясының ғана емес, балаларды тәрбиелеудегі педагогикалық негіз талаптарына жауап береді.
Мұндай форматтар, балалардың өзін және бос ... ... ... ... деп ... ... бойынша қорытынды. Саябақтық қозғалыстағы координациялық құрылымы ТМД елдерінің Халықаралық саябақтар ассоциациясы болуы мүмкін. Өз уақытында саябақ жұмысшыларының күшін шоғырландыру ... ... ... ... ... ... ұсынылуы мүмкін. Саябақтардың Халықаралық ассоциациясы 50 дүниежүзі елдерінің 1200 саябақтарын біріктіретін, саябақтар мен аттракциондардың Халықаралық ассоциациясы болып табылады. ... ... ... ... ... ... ала ... саябақтардың халықаралық ассоциациясы, деген жаңа халықаралық саябақтар қозғалысы негізін ұйымдастыру ұсынуды.Саябақ құрылысында жаңа сән ... ... ... ... және ... ... ... мүмкін. Әсіресе, Алматыны туризмнің халықаралық орталығына айналдыру кезіндегі ролі жоғары. Саябақтар ұлттық-ойын-сауық кешені боп қалыптасуы мүмкін.
Қорытынды
Олай болса, саябақтардың тұрғындардың ... орны ... басы 18 ... деп ... ... 19 ... ... демалыс саябақтарының жаңа бағыты және "көңіл көтеру"- қалалық саябақтар ұғымы қалыптасты. КСРО ... 20 ... ... оның ... Қазақстанда мәдени-ағартушылық және дене шынықтыру-сауықтыру сипатындағы "жаңа типтегі" саябақтар ... 20 ... ... ... ... ... ... ашылды. Қалалық саябақтар ең алдымен экологиялық роль атқарады және қалалық территорияларды ... ... ... ... ... саябақтар мәдени ландшафт элементі болып табылады. Адамдар қалыптастырған, ... ... ... және ... ... ... ... қаланың экологиялық климатын жақсартуда, адамдардың психологиялық теңдестігін ұстап тұруда, олардың мәдени деңгейін өсіруде және ... ... мен ... ... ... денсаулығын жақсартуда үлкен роль атқарады.
Саябақтар салуда жергілікті жерді жобалау мен игеру кезінде қоршаған орта мен нысаннның ... әсер ... ... ыакторларды терең талдауды қажет етеді. Территорияны тиімді пайдалану керек. ең алдымен, саябақтар экологиялық және сауықтыру рольін атқарады, сондықтан олар ... ... ... және ... ... ешқандай зиян келтірмеуі тиіс.Аймақтың қол жетімдігі факторлары саябақтардың мәдени қызметіне әсер етеді. Қол жетімділік коэффициенті жоғары болған сайын ... қала ... ... ... ол мәдени құндылыққа ие болады. Қала маңындағы саябақтар қаланың "жасыл" белдеуінің экологиялық ролін атқарады.
Қала ... ... ... ... және ... қиюласуының ерекше және өзгеше орналасуы: осьтік комозиция және ... ... ... ... ... ... тұрады.
Сонымен Алматы қаласы территориясы бойынша, көгалдандыру деңгейі ... ... ... ... 5 ... ... Ең қолайлысы қаланың Оңтүстік-шығыс, Орталық, Батыс және Солтүстік ... ... ... ... ... ... 900 га құрайды, оларға: саябақтар, гүлзарлар, демалыс орындары және т.б. жатады. Қаланың өсімдік ресурстарының ерекшелігі ... ... ... ... ... ... жеткіліксіздігі және жасыл массивтердің біртегіс орналаспауы, олардың ішінде ең үлкені Баум тоғайы, іскерлік бірлестіктегі орталық ... ... және ... саябағы, аэропорт жақтағы ормансаябағы болып табылады. Адамдардың қысқа мерзімді демалысына арналған қаланың гүлзарлары мен бульварлары қала пейзажына қолайлы эстетикалық түр ... және ... ... мүмкіндік береді. Қала жаңа аудандар салу кезінде бұрынғы гүлзарлар мен бульварларды сақтап ғана қоймай, жаңасын қалыптастыруды қажет етеді. ... ... ... демалыс және ойын-сауық саябақтары қала мен оған жатқан аудандардағы тұрғындардың бос уақытын ұйымдастыруда үлкен роль атқарады ... ... ... ... ... ... ... алуына байланысты Республикадағы ең көп баратын және ең жабдықталған жері саябақтар екенін ... ... ... ... саябақтарын біріктіруге болады: - олар өздерінің мәні, орналасуы, қызметтік пайдалануы бойынша ұқсас, міндеті бойынша жергілікті бюджетке әсер етеді. олардың барлығы да ... ... ... ие, ... ... ... Жалпы мемлекеттік маңызға ие саябақ, мысалы, тақырыптық, Республикада әзірге жоқ. ... ... ... ... ... қаласында ішкіконтинентальды жағдайды қамтитын. океанариумның кішкене ғана үлесі бар, ... ... ... қаласында салынды.
Саябақтар әлеуметтік өмірдеде үлкен роль атқарады. ... ... ... ... ... Мәдени шаралардың көмегімен көптеген адамдарға тәрбиелік әсер ететін және ... ... ... ... әсер ... ... ... мерекелер, серуендер, концерттер ме спектакльдер өткізуді жүргізеді. Жасалған талдаулардан шығатын қорытынды, Республикадағы саябақтық ... саны жыл ... ... демек, олардың қызметінің өскендігін көрсетеді. Жүргізілген мәдени-көпшілік шаралар санының көбейгенді аңғарылады. ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері бойынша алдыңғы қатарда және әрі қарай дамуы үшінде үлкен деңгейге ие. Зерттелген 2002-2003 жж. кезеңдерде ... ... ... ... ... мен ... ... тізімі қысқарды. Бұл саябақтарды жабдықтаудың жоғарғы технологиялық құралдарын қолданумен тұрғындарды үлкен жылдамдықпен қызмет көрсетуіне ... ... ... ... ... тұрғындарының бос уақытын және демалысын ұйымдастыру саласы әртүрлі. Адамдардың денсаулығын мен психологиялық теңдестігін жақсарту мақсатында қысқа мерзімді демалыс орындарын, яғни ... ... және ... ... кеңейту керек. Тұрғындардың демалыс пен ойын -сауық саласында қазіргі сұраныстарын қанағаттандыратын, туристік өнімді ... ... ... ... ... ... туризм дамуына жауап берді. Берілген жұмыста көрсетілгендей, ойын-сауық индустриясында саябақтарды дамытудың жаңа ... - ... ... боып ... ... ... қалыптастыру біздің республикамызға үлкен танымалдылық пен дүниежүзілік экономикалық кеңістікті ... ... ... еді. ... ... ... қаласы қалалық саябақтардың жалпы жүйесі жоқ, саябақтар бір-біріне ... ... ... бытыраңқы деген қорытынды жасалды. Бәсекелестік жағдайында саябақ иелері аймақтың жүктемесі және оның ... ... ... ... ... ... керек. Жаңашылдықты іздеу кезінде саябақтың функциональдығы туралы және тұрғындардың қызығушылығын ескерген жөн.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
* Веденин Ю.А., Кулешова М.Е. ... ... как ... ... и ... наследия./ Серия географическая. - М.: Известия АН., 2001. - № 1. - С. 7-14.
* ... В.А. ... ... - ... ... ... ... ун-та. Сер. географ. - М., 2000. -№6. - С. 121-125.
* Исаченко Г.А. ... ... как ... ... ... научной конференции . - М.: МГУ, 2003. - С. 120-132.
* Калуцков В.Н., Иванова А.А., Давыдова Ю.А. и др. ... ... ... ... - М., 1998. - 120 ... ... В.Н., ... Т.М. Представления о культурном ландшафте: от профессионального до мировоззренческого. //Вестник Моск. ун-та. Сер. ... - М, 2000. - №4. - С. ... ... Р.Ф. ... ландшафты России. - М.: Изд. Рос. НИИ культурного и ... ... 1998. - 320 ... ... В.Л. Мир ... ... ... и советское обитаемое пространство. Сборник статей. - М.: НЛО, 2001. - С. 115-126.
* Кулешова М.Е. Культурный ландшафт - ... путь ... ... ... ... -М, 2001.- № 1(20) - С. 35-39.
* ... культурными ландшафтами и иными объектами историко-культурного наследия в национальных парках. - М.: ЦОДП, 1999. - С. ... ... ... the ... of the World Cultural and Natural ... - UNESCO, 1972. - Р. 241-248.
* Operational Guidelines for the Implementation of the World Heritage Con
* ... Н.А. 100 ... ... и парков. - М., 2005. - 310 с.
* Атлас чудес света. - М., 1998. - 240 ... ... и ... ... мира. - М., 1969. - 320 с.
* Заповедными тропами зарубежных стран. - М., 1976. - 150 ... ... В.П. ... ... ... - Мн., 1998. - 130 ... ... ... и ... за ... - М., 1990. - 128 ... ... Г.М., Игнатенко М.М. благоустройство лесопарков. - М., 1987. - 340 с.
* ... В.В. ... ... ... просвещения. //Ландшафтный дизайн. - М., 2001. - №1. - 123 с.
* Всемирное наследие человечества. ... - М. 2001. - 120 ... Сто ... ... и ... - М.: Вече, 2004. - 147 с.
* Лившиц Н., Зернов Б., ... Л. ... XVIII ... - М., 1966. - 130 ... ... М. ... ... парк./ Юный художник. - № 1.- 2000. - 140 с.
* ... Г. ... сад в ... ХХ века. / Ландшафтный дизайн. - № 1. - М., 2001. - 130 ... ... И.М., ... М.Б., Клауз Л. П. Тематические парки США/Совершенствование механизма управления КПУ. - Л., 1989. - 115 ... ... П.И. ... сады СССР. - М., 1984. - 340 с.
* Уханова Н. Осуществленная ... о рае на ... / ... ... - М., 2001. - № 5. - С. 18-28.
* www.yandex.ru
* www.aport.ru и др. поисковые системы.
* ... - ... ... - 12k -
* Ильинская Н.А. Восстановление исторических объектов ландшафтной архитектуры. - Л.: ... ... ... 1984. - 151 ... ... Ю.А., Абесинова Н.П., Никитина Е.Н., Сахаров А.Ф. Ландшафтная реконструкция городских садов и парков. - ... ... 1982. - 60 ... Методические рекомендации по размещению и архитектурно-планировочной организации парков/ Под ред. ... арх. С.М. ... - М.: ... ... 1983. - 100 ... ... практика, проблемы. //Перспективы. - М., 2001. - №5. - С.41.
* Папирян Г.А. ... ... ... //Экономика туризма. - М.: Финансы и статистика, 1998. - 123 с.
* Страны и ... ... ... ... в 20-ти томах./Америка, Европа, Азия./ Максаковский и др., - М.: Мысль,1983. - 456 с.
* Страны и народы. ... ... / ... М. - ... ... ... 1997. - 310 с.
* Мир. Страны, народы, достопримечательности. ... / М.: ... 1999. - 220 ... ... и ... ... - ... 2013. - 120 с.
* Парки Алма-Аты. Справочник. - Алма-Ата, 1959. - 132 ... ... и ... ... ... ... ... и материалов. 1917-1991 гг. //Управление архивов и документации г.Алматы и ... ... ... - ... 1993. - 135 ... ... СР. ... туризма: история, теория, методы, практика.-Алматы, 2000. - 120 с.
* http://www.greensalvation.org/Russian/Publish/06_rus/06_05.htm
* www.zelstroi.ru/page7html

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Достық даңғылы16 бет
Шығыс Қазақстан облысының экологиялық жағдайы53 бет
Африканың ұлттық саябақтары7 бет
Әлемнің ұлттық саябақтары және оның туризм дамуына әсері16 бет
Жануарлар ресурстарын қорғау шаралары7 бет
Табиғатты ұтымды пайдалану мен қоршаған ортаны пайдаланудың ғылыми негіздерін жасау – биосфераны ноосфераға айналдырудың міндетті сатысы4 бет
Алтынемел ұлттық саябағы6 бет
Баянауыл мемлекеттік ұлттық табиғи саябақтың туристік-рекреациялық даму мүмкіншіліктері47 бет
Еуропадағы дүние жүзіне әйгілі саябақтар25 бет
Қазақстандағы ұлттық табиғи саябақтардың жағдайы10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь