Cпектрдің жақын ИҚ аймағындағы сатурынның бұлытты жамылғысының сенімді спектрлік бақылау мәлметтерін алу

Кіріспе
1 Шолу
1.1 Есептің қойылымы
1.2 Бақылаү жүргізү аратураға қатысты талаптар
2 ИҚ спектр аймағында сатурнның спектрофотомериялық зерттеу аппаратурасы
2.1 Сатурн спектрн фотомериялық өлшеу аппаратурасы
2.2 Электір сигналдарын тіркеу болг
2.3 Сатурн дөңгелегіндегі центірінің жарықтану коэффиценттерінің обьсолютты өлшемдері
3 Сатурынды фотометриялық бақылаудың нәтижелері
3.1 жарықтаныдың таралуын зерттеу
3.2. Центрлік меридиан жарықтанудың таралуы
4 Сатурн атмосферасының параметрін бағалау
4.1 Сатурн экваторы бойындағы метанның құрамын 1980 жылғы бақылаулар бойынша екі қаьбатты модель бойынша бағалау
4.2. Атмосфера параметрлерінің ендік вариациялары
5 Сатурн планетасының оптикалық параметірін бақалау
5.1 Планетадан шағылған сәуленің түзілген моделін таңдау
5.2 Атмосфера параметірін есептеудегі ателіктер
Қортынды
Әдебиеттер
Бұл жұмыс астрофизикалық институтта АН ҚазССР – да спектрдің (λ 0.6 – 1.1 мкм ) жақын инфрақызыл аймағында жүргізілген планета дискісі бойынша жарықтықтың обьсолютты спектрлік коэффисенттерін жеті жылдық комплексті бақалау негізінде сатурн атмосферасының газды және аэрозольды ортасының оптикалық қасиеттерін зерттеуге арналған.сатурн планетасы ғасырдан – ғасырға астроном бақылаушыларының назарын аударған , бірақ толығырақ зерттеу өткен ғасырдың 60- жылдарында ғана басталды деуге болады. Ғарыштық апараттармен айды, венераны, марысты, меркуриды сәтті түрде дамуын зерттеу сондай –ақ жерді бақылаулармен күн жүйесіндегі мейлінше алыс планеталардың зерттеу әдістерін енгізеді. (оның ішінде сатурн планетасы)
1)Кейплер Дж.П.Атмосферы земли и планеты. ИЛ,1952
2) Мороз.В.И. спектры юпитера и сатурана в области ( 0.9 – 2.5 мкм) Астрон. Журнал38,6,1961, 1080 – 1084.
3) Мороз.В.И. спектры юпитера и сатурана в области ( 0.9 – 2.5 мкм) Астрон. Журнал38,6,1966, 579 – 592.
4)Физические характеристики планет – гигантов . справочник – обзор/под ред. В.Г.Тейфеля/. Алма –ата , наука, 1971.
5) Тихов.Г.А.Двухцветная фотогафия Марса и сатурана, палучениые при помощи пулковского 30 – дюймового рефрактор способом светофильтров. Изв. Русск. Астрон. ОБЩ.17,5.1911.
6) Шайн.Г.А.Распеределении интенсивности в спектре сатурана и его колца. Циркуляр Гл. Астрон .обсер.в.Пулкове 13. 1935, 9 – 16
7) Фурдьло В.Д. Монохроматическая фотометірия колец Сатурна . – Уч. Зап. Харьковского унта, 23,1941, 53 – 68.
8) Лебединец В.Н. Абсолютная фотографическая фотометрия Юпитера Сатурана астрон. Цикуляр. 12.1957.167- 239.
9) Аврамчук.В.В. Кругов.В.Д. результаты фотометрических наблюдений сатурана 698, 1972, 1- 4.
        
        РЕФЕРАТ
Жұмыстың құрылымы: бұл жұмыс 27 бет, 6 формула, 7 ... 5 ... және 18 ... ... ... тұрады.
Жұмыстың мақсаты: спектрдің жақын ИҚ аймағындағы сатурынның бұлытты жамылғысының сенімді спектрлік ... ... алу ... ... ... ... анализы бұлыт қабатының кейбір физикалық ... және ... ... ... ... бағалауға мүмкіндік береді.
Негізгі ұғымдар: спектр, толқын ұзындығы, интерперетция, Жалтырау, ИҚ облысы, Фабри линзасы, ФЭК , ... ... ... Жолақты спектр.
Жаңалығы: бұл жұмыста сатурынның бұлытты жамылғысының ... ... ... толық сипаттайтын, толқын ұзындығының аз зерттелген диапазонында алынған бақалау материялы жаңа ... ... ... ... ... ... ... жарықтық коэффисенті;
* Бір рет шашырау альбедосы;
* ... ... ... ... қалыңдығы;
* Аэрозольдағы және бұлыт қабатының жоғары шегарасының ... ... ... шашраудың көлемдік коэффиценттері;
* Бұлыт үстіндегі ... ... ... ... қабатындағы шашрау актілерінің арасындағы ... ... ... жүру ... ... ... ... молшері;
Зерттеу нәтижелері: сатурн экваторының эклиптика жазықтығына иілу ... ... ... ... фотометірлік өлшеулерін жүргізіу.
ГЛОССАРИЙ
Толқын ұзындығы - бірдей фазадағы тербеліп ... ... өте ... екі ... орта ... Әдетте толқын ұзындығын гректің λ әрпімен белгілейді.
Интерперетция - ... ... ... ені қойлған кездегі толқынның көлеңкеленуіне дейінгі жарықтың күшеюі немесе ... ... - ... сөзінің spectare - көру) физикада физикалық шамалардың мәнінің орналасуы, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... электромагниттік спектр болады. Электромагниттік сәуле шығару жилік спектрі.
Жалтырау - бірлік уақыт ... ... ... - бірлік аудан ішінде бір секундта өтетін энергия.
Тұтас спектр - ... ... ... ... ... ... спектрі жаймаланып, бір түстен екніші түске жайлап ... ... ... ... спектр деп аталады.
Жолақтық спектр - Күрделі молекулалардан тұратын шығарғыш газдар молекула ... ... ... элементтерге тән, спектрлік сызықтар тобын құрайтын бірнеше жолақ тудырады.
Фабри линзасы - екі ... ... айна ... ... - ... ... ... электрондар санын электродтар арқылы көбейтеді.
ИҚ облысы (инфрақызыл облыс) - ... ... ... ... ...
1 Шолу
+ Есептің қойылымы
+ Бақылаү жүргізү аратураға қатысты талаптар
* ИҚ ... ... ... ... ... аппаратурасы
+ Сатурн спектрн фотомериялық өлшеу аппаратурасы
+ Электір сигналдарын тіркеу болг
+ Сатурн дөңгелегіндегі центірінің ... ... ... ...
3 Сатурынды фотометриялық бақылаудың нәтижелері
3.1 жарықтаныдың таралуын зерттеу
3.2. ... ... ... ... Сатурн атмосферасының параметрін бағалау
4.1 Сатурн экваторы бойындағы метанның құрамын 1980 жылғы бақылаулар бойынша екі қаьбатты модель бойынша бағалау
4.2. ... ... ... ... ... ... оптикалық параметірін бақалау
5.1 Планетадан шағылған сәуленің түзілген моделін ... ... ... ... ...
Қортынды
Әдебиеттер
КІРІСПЕ
Бұл жұмыс астрофизикалық институтта АН ҚазССР - да спектрдің (λ 0.6 - 1.1 мкм ) ... ... ... ... планета дискісі бойынша жарықтықтың обьсолютты спектрлік коэффисенттерін жеті жылдық комплексті ... ... ... ... ... және ... ... оптикалық қасиеттерін зерттеуге арналған. сатурн планетасы ғасырдан - ... ... ... ... аударған , бірақ толығырақ зерттеу өткен ғасырдың 60- жылдарында ғана басталды деуге ... ... ... айды, венераны, марысты, меркуриды сәтті түрде дамуын зерттеу ... - ақ ... ... күн ... ... алыс планеталардың зерттеу әдістерін енгізеді. (оның ішінде сатурн планетасы)
Ең алдымен бұл ғарыштық планеталардың ... ... және ... ... қажеттілігі туындады. 60-жылдардың ортасында астрофизикалық инситтут АН ҚазССР - да В.Г.Тейфельдың жетекшілігімен спектрдің көрінетін аймағында сатурынды жүйелік бақалаулар ... ... ... ... басқа обсерваторияларында жүргізілген, Дж.П.Койпер[1] және В.И.Мароз[2.3] фотоэлектірлік спектрометірдің көмегімен λ 1 - ... ... ... ... ... ... ... аймақта (0.6 - 1.1мкм) сатурн ... аз ... ... қала ... Бұл ... мына ... ... жорыуға болады: В.Г.Тейфельдың[4] жетекшілігімен 1970 жылға дейін басылп шыққан. Барлық мәлметтер ... Алып - ... ... сипаттамалары анықтама шолуында спектірдің осы аймағында тұтылу алқабы белгіленген.
Толқын ұзындықтардың бұл диапазоны әртүрлі интенсивтегі метанның айнымалы ... ... ... болумен сипатталады және олардың әрқайсында сатурын атмосферасында түрліше ... ... ... туралы мәлімет бар (осыған сәйкес ) сонымен ... ... ... инфрақызыл аймағында (0.6 - 1.1мкм) сатурн дискісі бойынша әртүрлі өлшеу нәтижелері бойынша ... ... әр ... ... ... салыстру қызығушылық туғызады.
спектрдің (0.6 - 1.1мкм) жақын инфрақызыл ... ... ... ... ... ... ... мәліметтерін алу болп табылады. Фотометірлік мәлметтер анализы бұлыт ... ... ... ... және ... ... ... атмосферасын бағалауға мүмкіндік береді. бұл жұмыста сатурнның спектірлік қасиеттерін жеткілікті толық сипаттайтын, толқын ұзындығы λ 0.6 - ... аз ... ... ... ... ... жаңа ... табылады. Толқын ұзындығының 0.6 - дан 1.1 мкм ... ... ... бақалаулар нәтижесін және олардың планета атмосферасындағы сәуле шығару тасмалындағы маңызды роль атқаратын ... - ... ... ... оптикалық параметірлерін бақалауға мүмкіндік берген атмосфераның екі ... ... ... ... ...
* ... алқабында бұлыт қабатының жарықтық коэффисенті;
* Бір рет шашырау альбедосы;
* Бұлыт үстіндегі ... ... ... ... және ... ... ... шегерасының жанында газбен жұтылған шашраудың көлемдік коэффиценттері;
* Бұлыт үстіндегі атмосферадағы метан құрамасы;
* Бұлыт қабатындағы шашрау актілерінің арасындағы ... ... ... жүру жолына келетін жұтылыу газының ... ... және ... оптикалық параметірлерінің бағасы жөнінде мәліметтер теориялық есептерді шешу кезінде қолданылады. Ал дербес ... ... емес ... ... ... мүнымен қатар (сатурнды ғарыштық зерттеу). Сатурынды жерлік және ғарштық зерттеу бағдарламасын ойлап шыңаруда ... ... ... ... ... кең ... фотометрлік, поляриметрлік және спектірлік бағалауға негізделген. Бақылау жұмыстары планеталық атмосферада сәуле шығаруды тасмалдау бойынша теориялық зерттеулердің дамуымен ... ... ... ... ... көз ... ақ, ... фотометірлік бақалау өткен ғасырдың басында пулковский обьсерваториясында Г.А.Тихов[5], кейін ... [6] ... ... және ... ... оның ... ... И.П.Барабошовтың жетекшілігімен Храков астрономиалық обсьерваториясында кең көлемде дамый ... ... ... ... ... бойынша үлестрілулердің спектрометрлік өлшеулері екі фактормен күрделенеді, ... өте ... емес ... ... (доғаның 20сек маңайында ) және жерге және ... ... ... ... ең көп ... кең ... өзгерумен (27˚ маңайында). Сондықтан сол жылдардағы ерте зерттеулер негізінен экватор интенсивтігінің жанынындағы жарықтықты өлшеу бірдей емес оптикалық сипаттамаларға ие ... әр ... кең ... арқылы өтеді және сондықтан бұл бақалауларды түсіндіру мүмкін емес. Әр ... ... ... жұмыстың бір қатарында осындай қателік бар.[11 - 15]
Осы тұрғыда сатурн экваторының эклиптика жазықтығына иілу жазықтығы ... ... ... ... өлшеулер үлкен қызығушылық туғызады. Сатурн дискісінің центірінің жарықтығының обьсолютты спектрлік коэффисенттерін өлшеу фотометірлік бақалаулардыдәлме - дәлдік үшін ... ... ... ... өте аз жүргізіледі. Тек Л.А.Бугаенко [23] және В.Г.Тейфель[23] және Макарти[21] спектірдің (0.6 - 0.2мкм) ұзын толқынды аймағында сатурнның ... ... ... ... дискінің шетіне қарай күңгірттеу коэффисентін қолданып, жарықтың коэффицентерін жуықтап табуға болады. А.М.Герецкийдің [24] фотометірлік өлшеулері бойынша сатурн ... ... ... коэффисенті анықталады. Оның алған нәтижелері жұмыстарда келтірілген жарықтың коэффиценті біршама өзгеше [21.23] және олар ... ... - 11 ... және λ= ... - ... (3С - 1 ... құрайды. Автордың өзі 20% - ке дейін жүиелік қателік мүмкін екенін ескертеді. Кейін автор [27.24] сатурн ... ... ... ... спектірдің жақын инфрақызыл аймағында, ультракүлгін және көрінетін аймақта А.П.Видмаченко [25], ... ... және ... ... диск ... ... жарықтық коэффисенттерін бақалаудың қысқаша қортындысын жасауға болады.
спектрлер және спектрлік анализ
ұзындығы ... 4000- 7600-A ге ... ... ... ... адам ... әсер ете отырып, аралықтары бір бірімен анық ... ... көк, ... сары және қызғыл сары ... ... ... ... қою ... ( 4000A) ... ... дейінгі түс реңіне ... сы ... ... көзге тұтастай әсер еуі ақ үтс ... ... ... ақ түсі ... ... ... онан кейннен үш қырлы шыны ... ... ... ... бөлікерге жікеуге болады.(10-суре ) призымада ақ жарық сәулесінің ... ... ... ... ... әр ... ұзын ... сәулелер азырақ сынады. сондықан призымадан толқын ... өсіу ... ... ... сәулелер шоғы шығады. спектр - деп аталатын тұсіт жолақ үзеді.
спектрлердің түрлері ... ... ... ... ... зат ... ... магниттік толқындардың бәрін шығарады. сондықан оның ... ... ... түрлі түсті жолақ түрінде үздіксіз болады. бірекі химиалық табиғаты ... ... ... ... ... ... белгілі бір ұзындықтағы толқындарды шығарады, сондық ... ... ... саны мен ... газдың химиалық табиғатына ... ... жеке ... ... ... ... мұндай спектрлерді сызықық спект рлер дейді. дәлірек ... ... ... ... швейцария физигі И.Бальмер (1825 - 1898) ... ... ... сериясы деп аталатын спекірлік сызықар сериясын шығарады. Ғалам 1885 жылы спектрдің ... ... ... осы ... төрт сызығының толқын ... ... ... ... ... бүл төрт ... ... симолдармен белгіленеді:
H - қызыл сызық (6563A), H - жасыл сызық (4861A), H көк ... H- ... ... ... ... ... жарық шығарған газдар молекула құрамына кіреін, химиялық элементтерге тән. Спектірлік ... ... ... ... енді ... тудырады. егер де ыстық тығыз ... ... ... ... ... ... газдан өтсе , онда үздіксіз спектр осы ... тән ... ... орналасқан орындарда жіңішке қара сызықтармен көлденең кесіледі. Бұл газдардың ұздіксіз ... ... ... ... ... ғана жұта ... , яғни 1859 жылы немс физігі Р.Кирхгоф (1824 - 1887) ашқан ... ... бұл ... ... ... мен ... ... химиалы элементке тән белгілі бір жиіліктер мен ... ... ... Қара сызықармен көлденең кесілген үздіксіз спекірлерді ... ... деп ... ... ... ... және жұту ретінде қарап заттың ... ... ... ...
1) ... ... көпшілігі өзара жақсы үйлесімді.
2) сатурн дискісінің центірінің абьсолютты жарықтық ... ... ... 0.4 - тен ... - ге ... жеткен сайын 0.2 - ден 0.8 - ге дейін монотонды өседі.
Сатурн дискісіндегі молекулалық ... ... ... ... ... ... қана ... сонымен қатар аэрозольдағы жұтылу және шағылу коэффиценттері, бұлыт үстіндегі атмосферадағы метан құрамы және басқалар сияқты планетаның бұлыт қабатының ... ... ... ... ... жақын инфрақызыл және көрінетін аймағында тек метанның жұтылу алқабы ғана бөлініп тұрады. Сатурн спектіріндегі бар басқада ... ... ... амиактің (λ=6450 А˚) жұтылу алқабын бөліп алуға болады. 6450 А˚ аймақтағы әлсіз жұтылу ГАО АИ УССР ... [28] ... ... ... және Мак ... обьсерваториясындағы өлшеулер бойынша анықталады. Бақалаулар λ= 6450 А˚ алқабының тереңдігі сатурн дискісінің центіріне айтарлықтай ... ... [30] ... ... ... үлкен интенсивтікке ие, және сондықтан олардың планета дискісі ... ... ... ... планетаның оңтүстік және солтүстік жартышарларында 6190 А˚ метанның ... ... ... ... ... метанның жұтылу жолағының интенсивтілігінің айтарлықтай вариациясы күйінде көптеген жұйелік емес бақалауларда ... ... ... АН ҚазССР - де В.Г.Тейфель және Г.А.Харитонва 1966 - дан 1974 жыл ... ... 7250 А˚ ... және 6190 А˚ ... ... ... жүйелік зерттеулер жүргізілді. [35] бақылаулар қортындысы бойынша олар мынадай ... ... ... ... қарағанда, экватордағы жұтылу айтарлықтай кем.
2) Экваториалдық зона үшін және меридиандағы жолақ тереңдігінң бірңғай ендігінде,Және шетінде дәлдікпен өлшеу қателктеріне дейін ... ... ... ... ... ... ... тығыз байлансты және жартылай шексіз бүлытты қабатты планета атмосферасында ... ... ... бойынша есепті шешуге негізделген.
Алып планеталарға қолданып мұндай есептеулерді Хеьн - ... ... үшін ... және ... ... (φ) = 1 - g2 / (1+ g2 - 2g cos ... ... әр ... мәндерімен, мұндағы γ - құлау бағыттарының арасындағы бұрыш В.В.Лоскут В.В.Аврамчук [39] ... ... үіш ... ... ... үшін осындай есептеулер жүргізеді:
χ = 1+ х1 cos γ + х2 Р2 (cos γ) ( ... Р - ... ... . ... ... күн сәулесінің қалптасуына алдыға қарай күшті созылыңқы ... ... ірі ... үшін кері ... ... роль ... Бұл ... Хеньи - Гинстейннің комбинацияланған индикаторсалары үшін жартылай шексіз бұлытты қабатта сәулелік энергияның шашрауының теориялық есептеулерін К.Ю.Ибрагимов жүргізді. [41]
χ (γ) = bχ(g1 γ)+(1 - b) χ (g2, γ) ... ... ... ... кері ... үлесін өзгертуге болады.
Бұл есептеулермен сатурындағы бақалау сәйкестігінg2=0,8, g2=-0,6, b = ... ... ... алды ... ... ... ... түрлендірген кезде ассиметрия параметірі болатын Хеньи- Гинстейн индикатриса алынады. [40] 1690 А˚ және 7250 А˚ ... ... ... ... ... ішкі бұлытты қабатында және сырытқы атмосферадағы метан құрамы төменде кестеде келтірілген.
Мұндағы С - бұлт үстіндегі ... ... ... ... С - бұлтты қабаттағы шашырау актысының арасындағы фотондардың ... ... ... ... ... ... ... газдың мөлшері, С- нормалды шарттарға қатысты алынған бұлт үстіндегі атмосфераның негізіндегі метанның тығыздығы.
Жұтылу жолақтары үшін екі белдеудің әрқайсына 1690 А˚ және 7250 А˚ бұлт ... ... ... ... ... ... ерекшеленеді. В.Г.Тейфль [40] айтып өткендей, бұл өлшеу қателктеріне емес, ... және ... ... әр ... болатын сатурнның бұлттық жамылғысының едәуір вертикалды түрдегі біртекті еместігінен туындағын.
1 - Кесте
экватор
экватор
СН4 6190АСН4
7250А
СН4 6190А ... ... (g =0,75, ... ... 54 34 85 ... 11 9,4 13 ... 16 10 27 ... индикатриса (g1 =0,8, g 2=-0,6, b=0,95
Са, 68 42 98 ... 13 13 16 ... 22 13 32 16
+ ... ... ... ... және ... аймақтарында сатурнның жетіліуін сәтті түрде зерттеуге қарамастан, жақын ИҚ - ... оның 0.6 - ... ... аз ... ... қала береді. Жоғарыда аталып өткендей, планетаның аз әсерленуі туралы В.Г.Тейфель жалпы редаксиясының 1970 жылға дейін басып ... ... ... ... алып ... ішкі ... ... барлық ақпаратты қамтитын алып панеталардың физикалық сипаттамалары атты анықтама ... ... бұл ... ... ... ... ... ұзындығын зерттеу барысында бұлтты қабаттың құрамы туралы қосымша ақпарат беретін интенсивтегі әр түрлі метанның аймағындатербелмелі жолақтарының жұтылумен сипатталады. ... бұлт ... ... 7250 А˚ ... ... ... анықталған метанның құрамы 6190 А˚ жолағы бойынша анықталған метанға қарағанда кем емес. Яғни ... ... ... ... ... ... аз ... сәйкес келеді. 0.6 - 1.1мкм толқын ұзындығының аралығында өзінің интенсивтілігі ... 6190 және 7250 А˚ жуық 8860 және 9870 А ... ... бар, және ... әр ... ... жолақтарын бақалаудан алынған метанның құрамын салструым үлкен қызығушылық туғызады. Осыған байлансты метанның жұтылу жолақтарымен олармен ... ... ... ... ... жуық ИҚ аймағында сатурнның бұлтты жамылғысының бақалаудағы сенімді мәлметтерін талдау мәлметтері ... ... ... бұлт ... атмоспераның кейбір физикалық сипаттамаларын бақалауға мүмкіндік береді.[40]
+ ... ... мен ... қатысты талаптар
Әдетте, молекулалық тұтылудың зерттеу жұтылу жолақтарының профьидерін зерттеуге негізделген. Бірақ, бұл әдіс күшті жұтылу жолақтарының тереңдіктерін ... ... ... нақтылқты қамтамасыз етпейді. Сондықтан да, метанды жұтылуды зерттеу кезінде жолақтар профилдерін өлшеудің классикалық әдісінен бас тарттық.
Біздің бақалаулар мәселесіне тереңдігі 0.4 - 0.7 ... ... ... ... (7250A˚ , 7900A˚ , 8610A˚) зерттеу, сондай - ақ, R - 0.95 ... ... (8860A˚ , 9870A˚) ... ... Бұл ... ең ... қарқындылығы үздіксіз спектір аймағындағы сатурн дискісінің орталығына сәйкес, ал ең аз ... - ... ... ... ... ... аймақтарына сәйкес келеді. Осылайша, сатурнды спектірлі бақалау кезінде интенсивтіліктің ең ... ... 65 Дб ... ... үлкен динамикалық динамикалық дипазон күшейту коэффисенттерін қосылмауынсыз сызықты күшейткіштермен ... ... ... ... сатурн дөңгелегңі бойынша зерттелетін толқын ұзындығын жұтылу жолағының ортасында, сондай - ақ оның көршілес ... ... ... ... ... ... жүргізіу шешімі қабылданады. Бұл кезде интенсивтіліктің түсіуі 30 Дб аспайды, және динамикалық сызықты күшейткіштердің ауқымында жатады. Сканерлеу бағытты барлық сканер ... ... ... керек еді. Бұл дөңгелектің ортасына өлшенетін интенсивтіктерді нормалыу үшін және дөңгелек ортасының абьсолютты жарықтану коэффисенттерімен байланыс орнату үшін ыңғайлы. ... ... ... ... ... ... сатурын изатоптары тұрғызылады. Алынатын кескін профилінің белгілі масштаптарында дөңгелек ортасының В ... ... ... ... ... ... масштабы және анықталады) сатурнның өсінің эклиптика жазықтығына қатысты едәуір еңкіштігіне байлансты ... ... ... жеке ... ... ... ... таралуын алу мақсатында түсіу бұрышы мен шағылу бұрышының арасындағы байлансты анықталыды. Салстыру үшін таңдап алынған тіркеуші жұлдыз стандарттарына ... 0.8 мкм ... ... аймақтарында абсолютты бірліктерінде энергияның таралуы туралы мәлметтер жоқ. Абьсолютты сатурн спектірі параметриясының ... ... екі ... ... Күнге қатысты планета дөңгелегінің центірінің салстырмалы шағылдыру қасиеттерін анықтау ( λ=6800А˚ қатысты нормаланған )
* салстрмалы шағылдырғыш қасиетті анықтау ... ... ... ... Ай мен ... ... ... үшін тиімді емес. Себебі, олар зерттелетін толқындар аймағындағы күннің толқын ұзындығынан едәуір ... ... ... мүмкіндік береді:
* бір күшейтіу ауқымында динамикалық ауқымы 30 Дб аспайтын фотометірлік ... ... ...
* ... ... ... ... кескінің сапасын бақалауға мүмкіндік болған кезде алынатын кескін профильдері бақалау бойынша тікелей кескін сапасын бақалауға. ... ... ... ... ... 1980 жылы қолдану нәтижесінде өлшеу дәлдігін жоғарлатуға мүмкіндік береді. Таңдап алынған толқындарда сатурн дөңгелегінің берілген ... ... ... ... ескеретін бақалаулармен абсолютты жарықтану коэффисенттерін өлшеу жиынтығын сәтті жүргізіу үшін келесі талаптарды қанағаттандыратын аппаратураны жасау қажеттілігі туындайды.
* ... ... ... ... алу.
* 30 - дан 240 А˚ - дейінгі спектірлік рұқсаты бар берілген бағытпен толқын ... ... ... ... дискісіне жарықтанудың салстырмалы таралуын алу.
* Планета дөңгелегіндегі фотометрияланатын аймақтың ... 0.05 ... ... ... белгілеу.
* Атмосфералық тосқауылдарды бақалаумен болашақта ескеру мүмкіндігі.
2 0.6 - Дан 1.1 мкм - ГЕ ... ... ... ... СПЕКТРОМЕТРИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ АППАРАТУРАСЫ.
Спектрометриялық зерттеулер кезінде бақаланатын ақпараттарды алу фото бақалау құрылғыларын дұрыс таңдауға , ... ... , ... ... ... ... тиімді сәйкестік шамаларына сондай - ақ ақырғы тіркеуші қондырғыға тәуелді. Берілген тарауда 0.6 - 1.1 мкм ... ... ... ... бойынша метанды жұтылуды зерттеу үшін аппаратураның зертханалық және табиғый зерттеулер, жетілдіру сұрақтары қарастырылады. Фотометірлік өлшемдерге қолданылатын аппаратура ... ... ... ... АСП - 21 ... спектр мен өріс бойынша бір каналды сканерлеуші спектрометірге айналдырады. Жер атмосферасы енгізетін кеңістіктік бұрмаланудағы есептеу және де мүмкіндігінше ескерілу мақсатында ... бір ... ... екі ... ... және ... ... спектрометірге айналады. Ag - O - Cs, фотокатоды бар фотоэлектірлі ... ... шуыл ... ... ... жоғары болғандықтан сигналдың шуылға қатысты алу фотокөбейткішті суыту қажеттілігі мен байлансты. Ол үшін ФЭУ - ді ... ... ... ... дейін суыту үшін тоңазыту камерасы құрастырылып жасалады. Электір сигналдарын күшейтіу мен тіркеу электронды жүйе арқылы жүргізіледі. Ал қызымет көрсету барысында ... ... ... ... ... кұшейткіштердің қайта жөндеумен өткен шығарылатын блогы бар кактус - СМ - 1 ... ... - ала ... ... ... ... ішінде өлшенетін сигналды интегралдау мүмкіндігі мен сигналды алыу қатынасы ... ... ... ... ... ... ... тосқауылды ескеріу және мүмкіндігі бойынша әсерін әлсәретіу үшін және бақалаулар эффективтілігі жоғарлату үшін АН ҚазССР астрофизикалық иниститутта сол АСП - 21 ... ... ... ... схемасы 1 - суретте көрсетілген екі каналды ... ... ... кіріс саңалауы телескоптың позициялық подшипнигі арқылы планета дискісіне қатысты керек бағытта спектрометірдің ішіне зерттелген обьлстан сәуле енгізіп ... ... ... ... ... ... телескоптың фокалдық жазықтықтан 0.5 мм қашықтықта өзінің бетіне үіш төрітбұрышты тесігі бар 2 сканерлеуші ... ... ... ... қызметі келесідей:
1-сурет Сатурн спектрн фотометриялық өлшеу аппаратурасы
* АЭТ - 8 - дің 28- ... ... 1.0 ... 7.4 ... бұрыштық өлшемдерге сәйкес ені 0.14 және биіктігі мм сканерлеуші диафрвгма. Жұмыс кезінде сканерлеуші диафрагманың биіктігі өзгеріуі іздеу ... ... ... ... саңалауының диафрагмасымен беріледі. Телескоптың көрсетілген фокусында фокалдық жазықтықтан 0.5 мм қашықтық кеңістік ... 0.1 ... кем емес ... ... ... стандарттарға абсолютты айналатын диафрагма ені 0.4 мм және 2.95 бұр.сек биктігі спектрометірдің кіріс ... ... Ені 8 мм (- 60 ... ) диафрагма планетаның алынған обьлысына интегралдық (өріс ... ) ... ... ... ... ... элемент шамасын санау жұмыстық диафрагманың планета дискісіндегі ішкі координат жұйесіне қатысты орын 0.1 ... ... ... мүмкіндік беретін стандартты микрометірлік винтпен қозғалысқа келтіреді қозғалу ... ... ... ... және ... ... ... Соңғы жағдайда 0.5 бұр.сек - тен 100 ... ... ... ... ... кең ... ... Сканерлеу бағытын автоматты аустыру тіркеуші құрылғымен реперлі ... ... ... электронды басқару схемасымен іске асырылады. Қалыңдығы 1.5 мм мөлдір кварцты 3 пластина ... ... екі ... ... Негізгі бірінші спектрометірдің опиткалық жүйесі, 4 шығыс саңалау, 0.3 - 1.1 мкм ... ... ... 600 ден - 300 ге ... ... ... - салмалы дифракциялық торларды қолмен және ... ... ... 2 - ден 240 А ... ... ... ... саңалаудың енімен беріледі. Екінші көмекші шоқ фабри линзасы. Тірек толқын ұзындығын таңдауға мүмкіндік беретін 6 ... - ... ... ... фильтірлері жұйесімен өтіп фотокөбейткішке түседі.
Кварцты пастинаны енгізгендегі негізгі арнадағы жарықтың әлсіреуі 7% - ден ... жоқ. Бұл ... ... ... күшіне ықпал еткен жоқ. Екі арнадада өріс ... ... ... бір ... ... ... ... тексеріледі. Шаұылдыруыш беттердің тазалығына және екі арнаның юстровкасы дәлдігіне қойылатын талаптарды сақтағанда жарық берілу барлық өріс ... ... ... 2 % - тен ... ... ... ... қиықтарды алынған планетаны гидірлеу шарттарын жеңілдету үшін спектрометірдің кіріс ... ... ... ... перпендикулияр ) 8 гидірлеуші микроскоптың окуляры 9 арнайы крестке ... ... ... ... ... ... ... элепистің диаметіріне тең a және b жарықтары ішінде планеталық дискінің кескіні ұсталып тұрған ... ... ... Бұл ... дәрежеде гидірлеу шарттарын жеңілдетеді. Экваторлық және полярлық радиустар үлесінде градуирленген X және Y ... ... ... ... жұмыстық күйін немесе спектрометірдің кіріс саңалауын 10 мкм винттың көмегімен гидірлеуші микроскоптың қозғалмалы окулярын жылжыту ... ... арна ... ФЭУ - 62 , ФЭУ - 83 ... ФЭУ - 79 да тірек толқын ұзындығы кұшті жұлдыздан еркін λ=6600А˚ деп таңдалғандықтан. Мультисілтілік ФЭУ осы ... ... ... ие ... ... ФЭУ - 79 бен жұмыс жүргізіледі. Λ 0.8 мкм - ге ... фото ... ... ... ... ... ... фото көбейткіштер суыту мәселесіне сөзсіз байлансты. Сондықтан, ФЭУ - 62, ФЭУ - 28, ФЭУ - 83 үіш ... ... ... ... температурасына дейін суыту мәселесін сәтті шешкен суыту ... ... ФЭУ - мен ... ... 2 - ... ... барлық қабылдағыштары жарық беру сызықты болуына тексеруден өтті және ... 4 рет ... ... ... ... 1% - ... емес қанағаттанарлық нәтижелер көрсетті. Әрбір дипазонның ішіндегі жарықтанудың өзгеріуін жарықтандыратын көзді алыстату арқылы іске ... Бұл ... ... ... фотокатоттан жарық көзіне дейінгі қашықтықтың квадраттарына кері пропорционал өзгереді. Ал әр бір дипазоннан келесіне өткенде бейтарап (нейтрал) сүзгілерді енгізіу ... ... үшін ... ...
Дюралюминаден жасалған тоңлазытқыш камера 1 арасындағы жылулық, металдық корпуспен 2 қапталған пенопласты 3 тұрады. Жарық өткізгіш 4 ... 10мм ден 60мм сол ... ... ФЭУ тор ... 5 ... ... суыту орындалады. Кіріс камераның кіріс саңалауында жарық ағынның 6 тұрады. Саңалау 7 арқылы хладоагентпен толтырлады. ФЭУ диаметіріне ... ... ... ... ... ... 8 орналастырылады. Фотокөбейткіштің ұзындығының айырымы тоңлазытқышпен 10 фотоблокта 9 сәйкеседі . бұл ФЭУ үшін ... ... ... ... айрымы 11 және уақытшы көбейткіш 12 орналысқан. ФЭУ цоколь 13, панел 14 және кернеу айрымы герматталған. Суыту ... ... ... шуы екі есе ...
2) Тоңазытқыштың сағат бойы жұмыс кезінде ФЭУ фотокатодтың болуы және жарық өткізгіштігінің болмауы.
+ электір сигналдарын тіркеу болгы
электір сигналдардың көмегімен ... ... ... ... ... ... ... электронды жүйемен жүзеге асырылады. Тіркеу болгының ақырғы ... ... ... АФИАН ҚазССР СС құрылымдық бөлімінде шығарылумен 3 - сурет көрсеткендей жасалып шығарылады. Екі ... ... ... ФЭУ ... ... ФЭУ 1.2 - ден ... ... ток күшейткіштерінің функтсиасы орындайтын алдын ала күшейткіштерге 3.4 келіп түседі. Ары қарай ... ... ... ... ... ЭПП - 09, 11, 12 п ... ... отенцияметрлері келіп түседі немесе комутацияланады Вк 1 тумбілерімен 7.8 келіп түседі. Интеграторлы электір сигналдарын таймермен13 берілетін ... бір ... ... қосындыланады. 3 суретте тіткеуіш құралдың блогы
2 сурет- ФЭК үшін тоңазытқыш құрылғы
lefttop00
2-кесте
1.2 - ФЭУ 3,4 ... ала ... , 7.8 ... 14 - ЭПП -0.9 ... ... ... . екі электір сигналдары да ЭПП - 0.9 базасында орналасқан және екі електір сигналдың орын ... ... ... ... Екінші каналдағы электір сигналдардың 1 қатынасын алу схемасына 14 ... ... ... үшін бір ... ... интегралдық жинақтаушымен ( қисық 2) жұтылу жолағының ... ... үшін ... ... шуылының елеулі мәндерінде интегратор өлшеу нәтижелерін орталайды. Ол бақаланатын ... ... ... және ... ... дәлдікті жоғарлатуға мүмкіндік бар.
Планета дөңгелегінің шекті аймақтарындағы спектрлік ерекшеліктерді зерттеу кезінде атмосфералық тосқауылдарды автоматты түрде ... үшін ... 1950 ж ... ... әдіс ... өздігінен жазатын құрылғыда қатынастар схемасына екі каналдан беріліп тіркеледі. Ол жұмыста өз ... ... ... (тіркеуіш) үздіксіз спектірлік, ал екіншісі(негізгісі) жұтылу жолақтарының әр түрлі аймақтарында қатысты болатын екі толқын ұзындықтарында планетаның фотометірлік ... ... ... ... ... ... ... дөңгелегі бойынша таралу жанама түрде ақпарат бере алады.
Сипатталған аппаратура бақалау прогаммасына қатысты төмендегі талаптарды орындау ... ... ... ... ... ... береді:
* сатурн дөңгелегі центірінің жұлдызды стандартталған абсолютты байлануын алу;
* берілген бағытта және 30 - дан 240 А˚ ... ... ... бар ... ... ккең ... планета дөңгелегі бойынша салыстырмалы жарықтану таралуын алу;
* доғаның 0.05 радиустан кем ... ... ... ... ... тіркеу;
* 1% - ден кем түспейтін өлшеу дәлдігі мен нәтижелердің алынуы;
* Бақалау және ... ... ... мүмкіндігі;
+ Сатурн дөңгелегі центірінің жарықтану коэффицентінің абсолютты өлшемдері
Салыстру мақсатында таңдап алынған тіркеуші жулдызды стандарттар үшін λ 0.8 мкм ... ... ... ... ... ... мәлметтердің болмауына байлансты, сатурынның абсолютты спектрометрия себебі оны жүзеге асыру барысында екі ... ... Λ 0.5 / 1.1 мкм ... ... планета дөңгелегінің центірінң салстырмалы түрдегі шағылдырушы мүмкіндіктерін анықтау (λ= 6800А˚ қатысты нормаланған) .
* Λ 0.5 / 1.1 мкм ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерді анықтау сатурн мен тікелей күн дөңгелектері центірінің спектрілерін тексеріу үшін ... ... деп ... ... олар ... толқындар аймақтарындағы күн спектірін зерттеуден едәуір ерекшеленеді салыстыру спектірлерін алыу үшін мейлінше тәуір- ол күннің өзінің спектрі.
Салстыру спектірлерін алыу үшін ... ... ... ... ... келеді. Бірақ ол аз кезінде оның ағынның 9 -10 есеге әлсіретуге және күн мен планеталық спектірлерді тіркеу мезетінде ... ... ... ... қажет етеді. ИҚ - спектірлерінің жуық аймақтарында зеттеу кезінде таза жер ... ... ... ... - ... емес, таза жұтылу болып табылады.
Экстинкциялық тұрақсыздығы ең бастысы су буының ауспалы құралының бақалау 0.93 мкм шамасындағы су буының интенивтілік ... ... ... жүргізіледі және бақалау шарттары бірдей деп есептеленеді. Егер салстыру жұлдызы мен күн спектірндегі тең ... ... 10 ... уақыт интервалмен алынған су жолақтардағы айрмашылқтар 3 - 5 пайздан ... ... ... ағынның әлсіреуі әр түрлі радиустың шеңберлерінде симетриялы орналасқан тесіктер жүйесі болып табылатын гартман диафрагмасымен жүзеге ... оның ... ... ... ... эффективті ауданнының кішіреюіне негіздглген. Сонымен күннен келетін ағынның шамасы шамамен төтіт есе азайады. Ары қарай азайту күн ... ... 4 кв. Сек (λ= 0.32 мм 28 ... ... ... ... ... 6 есеге жетті. Жалпы алғанда күн ағыны шамамен 10 оғыз дәрежесінен 10 оныншы дәрежесіне дейін әлсіреді жіне толқтай ... ... Күн ... центірінің спектірін бүкіл дисктің спектіріне ауысу мына формула бойынша жүргізіледі:
Bg(λ)=β(λ)Bц(λ) ... ... күн ... ... Bg(λ) ... ... мен күн дөгелегінің ортасында Bц(λ) энергияның таралуы арасындағы қатынасты өрнектейтін спектірлк коэффициент. β(λ)-- коэффиценті жарықтанудың ... күн ... ... ... ... бағытта сипаттайды және қазіргі кезде спектірдің кең ауқымы мен күн сызықтаының ұлкен саны үлесін жақсы зерттеген (0.5% аспайтын ... ... ... әр ... ... ... сатурн мен күн спектірінің жазбаларын сәйкестендіріу мысалдары келтірілген. Спектірлік қисықтар нормаланған интенсивтілікке қатысты λ= 6800А˚ толқын ұзындығы ... ... ... аймақта таңдап алынады. Спектрометірдің гадиуиренуі сынап сызықтары бойынша жүргізіледі. Жарық көзі ретінде ПРК -2 ... ... ... ... 1977, 1979, 1980 жж үшін сатурн дөңгелегінің центірінің шағылдырушы ... ... ... ... ... ... ... қасиеттерін әсіресе, 8860 және 9870А˚ жолақтарында ерекше байқалады. Көрінетін айамышылқтардың жылдан - ... ... ... ... ... ... әр түрлі ені сәйкес келумен вариациалары жапсарлаады.
Абсолютты бірлікте жарықтану коэффиценттерін анықтау үшін орталық мердиан енінің 2 сек доғасында спектірлерді ... ... Ал ... ... 1980 ж ... ... ... белгілі спектірлік таралуы бар жұлдыздар олардың тең ... ... ... ... ... 30мин ... етіп ... алынды.
Осындай бақалау әдістемесінде атмосфераның мөлдір болу коэффицентін бақалау қажеттілігі туындады. Спектрометірдің кіріс көзінің ені(сатурн белдеуінің ... ені) ... ... ... ... ... центірінің жарықтану коэффисенттері мына формула бойынша анықталады:
P(λ)=kPIr²/ω*Bпл(λ)E(λ)I(0.λ)/B*(λ).EI(r.λ)dr ... к- әр ... ... ... өту ауысу коэффиценті, R -сатурнның радиус вектры, w сатурн дөңгелегінде ... ... ... ... ... , ... ... түсіріп алынған есеп берулер, B*(λ) -жүлдыз спектрндегі энергияның абсолютты таралуы E(λ) күн ... ... ... ... I(0.λ) ... ... ... мәні.Экватордың бүкіл жарықтануынан(орталық мердианның) дөңгелектің центіріне ауысуға қажетті жеке толқын ұзындықтарындағы (6800,7250,7900А˚) орталық мердианның немесе ... ... ... ... ... ... ... планета экваторының сандары( орталық мердианның ) алынады.
Жарықтану коэффиценті кесте 50А˚ ... бар 1 - 3 ... ... ... ... аймақтарындағы алғашқы стандарттардың спектірлерінде қателктерді ескермегенде жарықтану коэффиценттерінің анықтаудағы қателік 3 - 3.5 ... ... ... ... ... ... салстыру қыйынрақ, біріншіден: жақын ИҚ - спектр аймағынлдағы абсолютты ... ... ... ... те ... Екіншіден: дөңгелек центірін өлшеу әр түрлі бақалау мезгілдерінде жүргізіледі және олар ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі белдеулік ендіктерде орналасқан. Сәікестік спектірдің 0.5 - 0.7 мкм ... ... ... ... бұл ... нақты емес, себебі, мултисілтілік фотокатодтардың сеззгіштігі λ 0.5 мкм ... ... Ал өз ... оттегі - цезилі ФЭУ сезгіштігі λ 0.5 мкм - не ... ... ... ... - да , ... бұл аймақтардағы өлшеу дәлдігі төмен. Бірақ, сонда да λ 0.6 мкм аймағында көптеген абсолютты өлшемдермен салстру жүргізіуге болады.
Сатурн үшін ... ... ... зерттеулерді тек Л.А.Бугаенков[22] мен В.Г.Тейфель[21] және Г.А.Харитонова [23]жүргізді.
Жарықтану коэффиценттерін Бейнедер мен ... ... ... ... ... ... ... болады. Біздің өлшеулер осы авторлардың пікірімен сәйкес келеді. Бірақ, А.М.Грецкийдің сезгіштік фотоэлектірлік өлшемдерінен едәуір ерекшеленеді. Автордың өзі ... ... 20 ... дейін болуын жоққа шығармайды. Оның 1971 - 1972 жж ... ... ... λ 0.655 мкм ... ... жарықтану коэффиценті (КС - 11 сүзгіш ) 0.57 тең болады. Ал өз кезегінде берілген ... және ... да ... ... нәтижелері бойынша 0.7 - ден 0.8 - ге ... ... ... ... және ... шашырау индикатрисасы бойынша 1 кестеде келтірілген атмосфера параметірінің мәндері алынады.
3 САТУРЫНДЫ ФОТОМЕТРИЯЛЫҚ ... ... ... ... Сатурн дискісі бойынша жарықтаныдың таралуын зерттеу
1) Бақылаудың әрбір датасы үшін қима масштабын ... ... ... ... ... біле ... қоссарлы жұлдызды сканерлеу арқылы жүргізілді. (Аққудың β және Орион шоқжұлдызындағы α=Sh. 32м, 6, σ=-60, 2). Спектрографтың ... ... ... жұбын жалғастыратын жалған түзу бойымен бағдарланды. Сканерлеуші саңылаудың конструкциялық ерекшеліктерін (биіктігі 7 сек. Доға және ені 1 сек. ... ... ... жазу (ашу) 7 ... етіп ... ал ... 1 сек. ... іске асырылды. Жиырма-отыз еселі сканерлеу қию масштабын 1% - тен кем емес дәлдікпен анықтауға мүмкіндік берді.
2) Шайылу функциясын анықтау. ... ... ... ... ... кескінін планета маңына жазу іске асырылды. 10 - нан 20 - ға ... ... ... орташаланғаннан кейін G(x) шайылу функциясы анықталды. Сканерлеу масштабын анықтағандай іске асырылады. G(x) шайылу ... оның ... ... ... авторлар Гаусс функциясы бойынша шайылу функциясы гаусстық таралудан ерекшеленеді. Бұл 6 - ... ... ... G(x) - ті екі ... ... ... көрсету ыңғайлы болады.
G(x)=1/с(с1ехр (-х2/Р12) + (1-с1)ехр(-х2/Р22))
С1, С, Р1, Р2 параметрлері нақты таралудан ... ең кіші ... ... ... ... функцисының нақты таралуға ықпалын ескеруді тек 1980 ж. ... ... ... ғана мүмкін болды.
3) Өріс бойынша жарық берілудің бірқалыптылығы және сканерлеудің ... ... ... жазба бойынша бақылаудың әрбір түніне дейін және кейін тексерілді. Қарастырылған жағдайда кіріс саңылаудың ені ... және 1 сек. ... тең). Өріс ... ... ... және сканерлеу бірқалыптылығының барлық өріс үшін ауытқуы 1-2 % - дан ... ... ... ... функциясының кескіні. 1 - бақылау, 2 - кәдімгі Гаусс функциясының аппроксимациясы, 3 - екі ... ... ... ... ... ... ... талдау нақты таралуға жер атмосферасының сақинадан шашыраған ... әсер ... ... Бұл әсер ... ... ... күшті болса, солғұрлым жоғары болады.
Сақинадан шашыраған жарықтың нақты таралуына ықпалын қарастырамыз. 7 - суретте ... үшін 1977 ... ... ... ... экваторы бойымен зерттелетін диапазондағы әртүрлі толқын ұзындықтарында жарықтың таралуы келтірілген (жарықтың интенсивтілік экваторы бойымен 1976 және 1977 ж маусымдардағы ... 4-5 ... ... ... 1976 және 1977 ... ... 4-5 ... келтірген). Бұл таралуды 1976 және 1977 ж бақылау маусымдары үшін жиектегі ... ... ... арқылы өрнектеп, К - ның 1 - R
қалдық интенсивтілік шамасына тәуелді екендігі оңай байқауға болады. 3 - ... ... екі ... үшін Сатурнның интенсивтілік экваторы үшін 1-R және К мәндері
7 - сурет. 1977 жылғы бақылаулардан ... ... ... ... және ... экваторы бойымен жарықтың таралу интенсивтілігі.
2 - кесте
Λ, Å
6800
7250
7400
7900
8200
8610
8860
9870
1976 1- R
1,00
0,34
-
0,61
1,00
0,28
0,06
0,13
К
0,85
0,79
-
0,88
0,86
0,80
0,70
0,68
1977 1- ... ... ... ... ... ... келетіндігіне көз жеткізу үшін, келесідей есептеу жүргіземіз. Бақыланатын ттаралуды ... ... ... В(х)=В0μ2к-1+f(x) (мұндағы Кн - жиектегі нақты қараю, f(x) - ... ... ... есебінен нақты таралудың өзгерісі, бұл толқын ұзындығына сай өзгермейді, бірақ жұтылу жолағында жарықтанудың азаюы ... f(x) - тің ... ... ... үлесі артады және бақыланатын таралу В0μ2к-1 нақтыдан ерекшелене түседі. Кр - ны ... деп ... және Кн ... тәуелділігін (бұл 20 - суретте келтірілген( анықтауға болады. Тұтас сызық ... ... ... үшін ... ... бақыланатын Кн қараю коэффициенті. Кн - нің 1976 және 1977 ж. ... ... ... +, ∆ ... белгіленген. 20 - суреттен, қалдық интенсивтілікті 1,0 - ден 0,3 - ке ... Кн - нің ... аз ... 0,05 ... ... ... ... үшін (1-R

Пән: Астрономия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өскемен қаласы топырақ жамылғысының экологиялық жағдайы.50 бет
Жердің магнит өрісін зерттеу20 бет
Каспий аймағындағы мұнайқұбыр коммуникациялар геосаясатының экономикалық астары16 бет
Қазақстан өсімдік жамылғысының картасын құрастыру15 бет
Қар жамылғысы56 бет
ҚР Арал аймағындағы қоршаған ортаны қорғау мен табиғи ресурстарды пайдалануды құқықтық реттеу22 бет
Автокөлік логистикасының техникалық сенімділігін тиімдендірілуінің жетілдіру жолдары104 бет
Автокөлік тасымалдаудың техникалық сенімділігін қамтамасыздандыру48 бет
Адамзат ақырзаманға күн санап жақындап келеді8 бет
Азия мен Қазақстан халықтары әдебиеттерінің өзара жақындастығының49 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь