Фосфор қышқылы, оны алу әдістері. Азот тыңайтқышы және оның классификациясы

Қазіргі таңда фосфор қышқылдарының ішіндегі ең маңыздысы болып есептелетін ортофосфор қышқылының қасиеттері толық зерттелген. Фосфор қышқылын ең алғаш рет 1671 жылы Р.Бойл ашты. Термиялық фосфор қышқылы өндірісі басқа өндіріс түрлеріне қарағанда бейбіт іс болып табылады. Фосфор қышқылын алғашында әскери қажеттіліктер үшін қолданды. Ал қазіргі кезде көп бөлігі техникалық тұздар және тыңайтқыштар алуға қолданылады. Фосфор қышқылынан айырылған жерге ешбір өсімдік өсіп жетіле алмайды. Ортофосфор қышқылының молекулалық массасы – 98. Эмпириялық формуласы - Н3РО4
Фосфор қышқылы екі әдіспен өндіріледі: экстракционды (күкірт қышқыл) және термиялық. Термиялық әдістің дамуы фосфор өндірісінің дамуымен тығыз байланысты. Әр түрлі мемлекеттерде алынатын фосфордың 70-тен 90%-ға дейінгісі фосфор қышқылына өңделеді. Фосфор қышқылы ауыл шаруашылығында (тыңайтқыштар, жем), өндірісте және техниканың басқа да салаларында, күнделікті өмірде (техникалық тұздар) кеңінен қолданылатын әр түрлі тұздар түрінде де тікелей қолданыла береді. Ортофосфор қышқылы триполифосфат, жемдік фосфаттар, фосфорлы және күрделі концентрлі тыңайтқыштар: қос суперфосфат, аммофос, нитроаммофос өндірістерінде қолданылады.
Азот - жер бетіндегі ең көп тараған элемент. Ол табиғатта бос күйінде және қосылыстар түрінде де кездеседі. Ауа құрамының 78 проценті осы газ болса,жер қыртысында 0,04 процент қосылысқан азот кездеседі, өсімдіктер мен жануарлардың организміндегі азот органикалық қосылыстардан тұрады. Тірі организм азотсыз өмір сүре алмайды, өсімдіктер, жан-жануарлардың денесін құрайтын клеткалар, оның құрамдас бөлігі протоплазма белок заттарынан немесе құрамында азоты бар заттардан тұрады.Демек,белоксыз тіршілік жоқ. Ал азотсыз белок жоқ.
Өсімдік топырақтағы азот тұздарын судың көмегі арқылы,басқада тұздармен бірге сіңіреді. Құрамында азоты бар органикалық заттар өсімдіктен жануарларға, одан соң адам шіру, ыдырау процестерінің нәтижесінде топыраққа қайта оралады. Бірақ өсімдіктер мен жануарлардың қалдықтарындағы барлық азот пайдаланбайды. Оның едәуір бөлігі атмосфераға оралады. Азоттың табиғаты осылай бір күйден екінші күйге үздіксіз өтіп отырады. Ол жай ғана күрделі белоктардың, өсімдік клеткасының цитоплазмаларының және нуклеин қышқылдары құрамына кіріп организмдердегі заттардың алмасуында басты рөл атқарады. Сонымен бірге хлорофилл, фосфатидтер, алколлидтар, ферменттер т.б органикалық заттардың құрамында болады.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
СЕМЕЙ қаласының ШӘКӘРІМ атындағы
МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
БӨЖ
Мамандық: 5В072000
Топ: ХН-301
Орындаған: Муслимханова Е.
Семей, 2015 ... ... ... оның ... ... өндіріс әдісі, жай және екі еселенген суперфосфат. Қазіргі ... ... ... ... ең ... болып есептелетін ортофосфор қышқылының қасиеттері толық зерттелген. Фосфор қышқылын ең алғаш рет 1671 жылы Р.Бойл ашты. Термиялық фосфор қышқылы ... ... ... ... ... ... іс болып табылады. Фосфор қышқылын алғашында әскери қажеттіліктер үшін қолданды. Ал қазіргі кезде көп бөлігі ... ... және ... ... ... ... ... айырылған жерге ешбір өсімдік өсіп жетіле алмайды. Ортофосфор қышқылының молекулалық массасы - 98. ... ... - Н3РО4 ... ... екі ... өндіріледі: экстракционды (күкірт қышқыл) және термиялық. Термиялық әдістің дамуы ... ... ... ... ... Әр ... мемлекеттерде алынатын фосфордың 70-тен 90%-ға дейінгісі фосфор қышқылына өңделеді. Фосфор қышқылы ауыл шаруашылығында (тыңайтқыштар, жем), өндірісте және ... ... да ... ... ... ... тұздар) кеңінен қолданылатын әр түрлі тұздар түрінде де тікелей қолданыла береді. ... ... ... ... ... ... және күрделі концентрлі тыңайтқыштар: қос суперфосфат, аммофос, нитроаммофос өндірістерінде қолданылады. Сонымен қатар ортофосфор қышқылы тағы да басқа ... ... ... ... ... ... синтетикалық жуғыш заттар алуда,
* текстильді, азық-түлік, мұнай, шыны өндірісінде,
* керамика өндірісінде,
* целлюлоза өндірісінде ағашты ... ... ... ... ... ... қышқылы жарық, мөлдір гигроскопиялық кристалл түрінде келеді, ол ... ... ... ... ... ... ... гигроскопиялы, қоймалжың сұйықтыққа айнала отырып, ауаға тез таралады. Фосфор қышқылының ерітіндісі тез ... ... ... ол ... 1,88 г/см қою май ... ... ... Фосфор қышқылы сумен кез келген концентрациясындада ерітінділерді түзе алады.
Жоғары концентрленген ерітінділерден ол 302,45 К ... ... ... ... ... ... қышқылының қайнау температурасы, тығыздығы, жылу сыйымдылығы, электрөткізгіштігі, тұтқырлығы оның ... ... ... ... ... ... табылады, диссоцияцияның бірінші сатысына қарағанда күшті, екінші ... - ... ... - ... Үш ... ... бір, екі, үш орын басқан. Қыздырылған фосфор қышқылы (температура 353 К және одан ... ... ... және ... ... ... тез ... конденсацияланған фосфат қоспалары бар ортофосфат қышқылдарынан тұратын коллоид сипатты қосылыстарды түзеді. Термиялық фосфор қышқылы агрессивті ... ... ... ... ... коррозиялық белсенділігі температура көтерілгенімен бірге тез артып отырады.
Су ерітінділерінен кристалданғанда фосфор қышқылы бірнеше ... ... ... ... ... ... алу әдістері
Фосфор қышқылын алудың электротермиялық әдістерін жасау бірнеше бағытта жүзеге асты. Газды толық жағу ... және ... ... жағу ... әдістері салыстырмалы түрде тез меңгеріліп алынды. Басқа әдістер - электроайдаудың фосфорлы газдарын тотықтыру, фосфорды көмірсутек екі ... су ... және ... ... ... - ... ... немесе жартылайзауыттық тексеріс кезеңдерінен әлі шықпады. Газды толық жағу ... ... ... ... шығарда шаңнан тазартылып, ауа ағынында толығымен жанып кетуге негізделген. Осы кезде тек фосфор мен ... ... қана ... ... ... көміртек тотығы, сутек, күкіртсутектер де жанып кетеді. Жоғарыда айтылғандай, өндіріс алғаш рет термиялық қышқылды ... осы ... ... ... ... ... онша ... болмаған кезде бұл өте қарапайым әлі үнемді әдіс ... ... ... аз капиталл салымы керек болды және қарапайым фосформен жүргізілетін ... және ... ... ... ... талап етілмеді.
Фосфор қышқылын алудың бірсатылы процесін меңгере келе оның айтарлықтай кемшіліктері ... ... ... өртеу мен салқындатуға керекті аппаратураның, фосфор қышқылы тұманын ұстауға арналған аппаратураның көлемінің үлкен болуы; электропеш пен қышқыл жүйе жұмыстарын қатаң ... ... ... ... ... жүйе агрегаттарының біреуінің тоқтап қалуы бүкіл өндірістің тоқтауына алып келетін; ... мен ... ... жану жылуын пайдаға жаратылмай кетуі.
Айтылған кемшіліктер ... ... ... жаңа ... ... әдісін жасауды талап етті. Ол бойынша фосфор электроайдау газдарынан ... ... ... ала ... ... ... фосфорқышқыл жүйелерінде жағылуы тиіс еді. Бұл әдістің негізгі артықшылықтары:
* фосфорлы электропештер мен ... ... бір ... ... ... ...
* ... түрде қышқыл аппаратурасының көлемі айтарлықтай кішкентай;
* шығатын газдар қолданылады (СО); фосфордың жылуфизикалық қасиеттерін қолдана отырып ... ... ... ... ... мен жану ... ... болуы).
Ішінара тотықтыру әдісі бойынша фосфорлы электропештердің газдары фосфор мен фосфорлы сутекті тотықтыруға ғана қажетті ауамен немесе оттегімен араласады. Түзілген ... ... ... ... ... құрамында көміртек тотығының барлық бастапқы мөлшері бар газ қалады. ... ... ... ... ... ... температурада (300-350) фосфордың толық тотығуы болмайтынын көрсетті. Оған ... ... ... толық қолданылмайды және фосфорлы сутек мүлдем тотықпайды. Жоғары температуралы процесс (900 - 1100) жақсырақ, ... ... ... ... ... ... 6% - ға дейін фосфоритті қышқыл болады. Газды 10000С - қа дейін қыздыру немесе оларды электропештен осындай жоғары температурада ... ... ... ... ... ... Оны шешу көптеген қиындықтарға алып келеді. Сонымен қатар, процестің жарылғыш қауіптілігін де айта кеткен жөн.
Фосфорды ... екі ... ... ... ... ... мен ... 8000С-тан жоғары температураға дейін қыздыруға негізделген. Фосфор фосфорлы ... ... ... ал СО2 ... ... дейін қалпына келеді деп болжанады. Бірақ іс жүзінде, процесс соңына ... ... ... өнім ... суда ерігенде метафосфорлы және фосфоритті қышқыл беретін фосфор ... ... су ... тотықтыру. Бұл әдістің негізінде 6000С - ден артық қыздырылған фосфор буы мен су ... ... ... ... ... Процесс 10000С температурада катализаторсыз-ақ жүре алады. Фосфор су буымен әрекеттесіп, ... ... мен ... ... әдіс ... фосфоры бар газдарды тотықтыруға да жарамды, әрі құрамында фосфоры бар газдары ішінара тотықтыру мен фосфорды көмірсутектің екі тотығымен ... ... ... ... зор ... ... Оны ... өзектілігі әлі жоғалмады, себебі алынатын сутек (тазаланғаннан кейін) аммиакты синтездеу үшін және басқа да процестерде де қолданыла алады. Кейбір жағдайларда ... ... ... алынатын көміртек басқа жолмен алынатын көмірсутектермен бәсекелесе алатынын да ескеру керек.
Тыңайтқыштардағы фосфор оның оксидінін (Р2О5) мөлшері ... ... ... ұны -- ... ... ... Са3(РО4)2 ақ нс сұр түсті ұнтақ. Оның құрамында 16 -- 35% Р2О5 бар. Өте ... ... ұны суда ... ериді. Сондықтан оны қышқылдағы жоғары топыраққа пайдаланған жөн.
Жай суперфосфат -- ... + ... Оны ... не апатитке күкірт қышқылын қосу арқылы алады:
Са3(РО4)2 +2Н2SO4 ... + ... ... 14 -- 20% Р2О5 ... Бұл ... суда жақсы еріп, өсімдікке жақсы сіңіріледі. Алайда құрамыңдағы ерімейтін кальций сульфаты тыңайтқыштың құнын арттырады.
Қос суперфосфат Са(H2РО4)2 -- ... Р2O5 ... жай ... ... екі есе ... яғни 40 -- 50%. Оны алу ушін ... фосфор қышқылымен өндейді:
Са3(РО4)2+4Н3РО4 = 3Са(Н2РО4)2
Әдістің кемшіліктеріне сутекті фосфиннен ... ... ... мен ... ... ... қышқылдың кездесуі жатады. Оған қоса, жоғары температурады фосфор қышқылы өте агрессивті болып келеді, және катализаторлар мен оларды ... ... ... ... фосфорлы қышқылмен байытылғаннан кейін тыңайтқыш ретінде қолдануға келетін фосфорит пен әктасты қолдау ұсынылған ... ... ... ... ... ... ... болмады, ал процесс температурасы ерітілген күйде фосфаттарды алуды қамтамасыз ... Азот ... және оның ... Нитрат аммоний өндірісі. Азот - жер бетіндегі ең көп тараған элемент. Ол табиғатта бос ... және ... ... де ... Ауа ... 78 ... осы газ ... қыртысында 0,04 процент қосылысқан азот кездеседі, өсімдіктер мен ... ... азот ... қосылыстардан тұрады. Тірі организм азотсыз өмір сүре алмайды, өсімдіктер, жан-жануарлардың денесін құрайтын ... оның ... ... протоплазма белок заттарынан немесе құрамында азоты бар заттардан тұрады.Демек,белоксыз тіршілік жоқ. Ал ... ... жоқ. ... ... азот ... ... ... арқылы,басқада тұздармен бірге сіңіреді. Құрамында азоты бар органикалық ... ... ... одан соң адам шіру, ыдырау процестерінің нәтижесінде топыраққа қайта оралады. ... ... мен ... ... ... азот ... Оның ... бөлігі атмосфераға оралады. Азоттың табиғаты осылай бір күйден екінші күйге үздіксіз өтіп отырады. Ол жай ғана ... ... ... клеткасының цитоплазмаларының және нуклеин қышқылдары құрамына кіріп организмдердегі заттардың алмасуында басты рөл атқарады. ... ... ... ... ... ... т.б органикалық заттардың құрамында болады.
Азотты тыңайтқыштарды жеткілікті нормада қолданғанда организмдердің тіршілігі біраз ... ... ... ... мен жапырақтары жақсы дамиды, әр жақсы түптенеді. Мұның өзі ... ... ... жақсы әсер етеді. Азоттың топырақтағы кездесетін негізгі ... - ... ... 94-95 ... ... қосылыстарының формалары түрінде және алмаспай жинақталған сазды минералдардың 3-5 процент құрамында болады. Ұзақ жылдар бойы ауыл шаруашылығы дақылдарын бір ... еге беру ... ... қоры мен ... құнарлығын кемітіп жібереді. Табиғи жағдайларда топырақтағы азот қорын көбейтудің жолын атмосферадағы азоттың пайдалануынан да іздестірген жөн. Әр гектар жердін ... 80 мың ... ... ... ...
Азотты тыңайтқыштар 4 группаға бөлінеді:
а)нитратты тыңайтқыштар тотықтанған азот қосылыстары түрінде азот ... ... ... ... натрий,кальций селитралары жатады.
б)аммиакты тыңайтқыштарға азот катионымен қышқылды қалдықтардың қосылыстарымен (амоний сульфаты, хлорлы амоний, сусыз сулы аммиак) жатады.
в)аммиакты - ... ... ... ... ... ... жатады.
г)амидті тыңайтқыштар құрамында амид формалары бар мочевина, ... ... ... ... ... ... ... - NH4NO3, құрамында азот бар, түссіз, суда жақсы ... ... ... ... Оны 56 - 60% азот ... газ күйіндегі аммиакпен бейтараптап алады. Түйіршіктері бірігіп қалмау үшін фосфорит ұны, гипс, каолонит ... ... ... ... селитрасы алу үшін құрамындағы азот 34,6%, ылғал 0,4%, суда ерімейтін қоспа 0,1% болуы тиіс. Аммиак селитрасы тиімділігі ... азот ... ... ... ... Құрамындағы нитрат ионы шайылып кететіндіктен aммиак селитрасын күзде пайдалану тиімсіз. Ал жауын-шашын аз жауатын тәлімі аймақта күзде себіледі. Суғармалы аймақта ... ... ... ... ... қолданылады. Аммиак селитрасының өсімдікке әсері қолдану әдісіне, мерзіміне, мөлшеріне байланысты болады. Ол дақыл түріне, топырақ ... ... ... ... ... ... ... егістікке шашар алдында ұнтақтайды, тор көзінің диам. 2 - 3 мм електен өткізеді.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Фосфор қышқылы, оның қасиеттері, қолдануы, өндіріс әдісі, жай және екі еселенген суперфосфат. 2. азот тыңайтқышы және оның классификациясы. нитрат аммоний өндірісі8 бет
"Биопрепараттар."6 бет
Фосфор қышқылы3 бет
Фосфор қышқылының (H3PO4) физикалық және химиялық қасиеттері7 бет
Ауыл шаруашылық дақылдарының фосформен қоректендіру оптимизациясы12 бет
Химияның өндірістегі,ауылшаруашылықтағы және күнделікті өмірдегі маңызы4 бет
"Сірке қышқылын" микробиологиялық синтездеу жолмен алуда культивирлеу процесінің факторлары26 бет
"Қазандықтардың арматурасы. қазандық агрегат арматурасының классификациясы"3 бет
"қауіпті жүктер. олардың классификациясы"4 бет
Kалий, фосфор, мыс алмасуының бұзылыстары6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь