Балқаш аймағындағы дауылдар және борасынмен құмтасымалдануын бағалау

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

НЕГІЗГІ БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1. Балқаш көлінің қазіргі экологиялық жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ..5
2. Киелі көлден кие қашып барады ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
3. Балқаш Аралдың тағдырын қайталауы мүмкін бе? ... ... ... ... ... 16
3.1 Астананы ақ сор басады ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
3.2 Қытайдың қимылы қауырт ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
Балқаш көлі - Қазақстандағы ең ірі экожүйелердің бірі. Көл Балқаш - Алакөл ойысында орналасқан. Көлемі - 501мың км², ұзындығы - 605 км, ені - 9-74 км аралығында. Ал ең терең жері - 26 м. Бұл көлдің 1970 жылдарындағы сипаты болса, қазір мүлдем басқаша. Жетісу өзендерінің ішінде Іле, Қаратал, Ақсу және Лепсі өзендерін Балқашқа құяды.Балқаш көлі шөлейт және шөл табиғат белдемдерінде орналасқандықтан, оның климаты шұғыл континентті болып келеді. Су айдынының булануы өте жоғары. Осыған байланысты судың деңгейі тез өзгеріп отырады.Ұзақ жылдар тіршілігі тұрақты болып келген су айдынының қалыпты жағдайы өзгере бастады. Балқаш көлінің экологиялық жағдайының нашарлауы себебі Қаратал, Лепсі, Ақсу өзендерінің мол суының Балқаш көліне жетпей суармалы егістерге жұмсалуынан.
        
        ӘЛ ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ГЕОГРАФИЯ ФАКУЛЬТЕТІ
ҚҰРЛЫҚ ГИДРОЛОГИЯ КАФЕДРАСЫ
Тақырыбы: Балқаш аймағындағы ... және ... ... ... ... Дускаев Қ.Қ
АЛМАТЫ 2010
ЖОСПАР
КІРІСПЕ ...........................................................................................3
НЕГІЗГІ БӨЛІМ .............................................................................5
1. Балқаш көлінің қазіргі ... ... ... ... көлден кие қашып барады ..................................................15
3. ... ... ... қайталауы мүмкін бе? ....................16
3.1 Астананы ақ сор басады ................................................................17
3.2 Қытайдың қимылы ... ... ... көлі - ... ең ірі ... бірі. Көл Балқаш - Алакөл ойысында орналасқан. Көлемі - 501мың км², ұзындығы - 605 км, ені - 9-74 км ... Ал ең ... жері - 26 м. Бұл ... 1970 ... ... ... ... мүлдем басқаша. Жетісу өзендерінің ішінде Іле, Қаратал, Ақсу және ... ... ... құяды.Балқаш көлі шөлейт және шөл табиғат белдемдерінде орналасқандықтан, оның климаты шұғыл континентті болып келеді. Су айдынының булануы өте жоғары. Осыған ... ... ... тез ... ... ... тіршілігі тұрақты болып келген су айдынының қалыпты жағдайы өзгере бастады. Балқаш көлінің экологиялық жағдайының нашарлауы себебі Қаратал, Лепсі, Ақсу өзендерінің мол ... ... ... ... ... ... ... Оның үстіне бұрынғы кездерде Аягөз, Бөиен, Сарханд және Басқан өзендері Балқашқа құйып, оның табиғи су деңгейін сақтап отырған. Аталған антропогендік ... ... ... ... ... ... Балқаш экожүйесінің одан әрі нашарлауына Іле өзені бойына салынған Қапшағай суқоймасы да әсер етеді. 1970 жылы Қапшағай суқоймасындағы Іле ... суын ... ... ... ... Оған қосымша Іле өзенін қоректендіріп отырған Шелек өзені Бартоғай бөгетімен бөгеліп, онда көлемі 300 мың м³ су жинақталды. Осылайша Үлкен ... ... (БАК) ... ... ... ... Шелек өзені Ілеге құюын тоқтатты.
Іле - Балқаш ... ауыл ... ... ... ... ... ... Балқашқа құятын судың көлемі 25 %-ға азайды. Іленің орта ағысы мен төменгі сағасында Шарын күріш, Шеңгелді көкөніс, Ақдала күріш ... ... ... ... бәрі Іле - ... су ... табиғи жүйесінде қалыптасқан тепе-теңдік заңын бұзды. Балқаш экожүйесінің бұзылуының зардаптары. Іле - Балқаш экожүйесіндегі өзгерістер (әсіресе Қапшағайдан ... ... өте ... ... Іле ... өзен жағасындағы шұрайлы жайылымдар мен оның сағасындағы қамыс-қоғаның жойылуына себепші болды. Көлдің жағалаулары кеуіп, тұзды шаң жиі көтерілді. Ауа райы ... ... пен ... желдер үдеді. Балқаш көлі соңғы жылдары 2 метрге жуық ... ... ... көл ... ... сорланып, тақырлар мен шөлдерге айналуда. Іле - Балқаш экожүйесінің фаунасы мен флорасы зардап шегуде. Балық аулау ... ... 5 есе ... ... шашу ... су ... тіпті азайды. Сонымен қатар балықтардың Іле бойындағы егіс, көкөніс алқаптарына пайдаланылған ... ... және ... ... ... ... жиі ... - Балқаш алабы ит тұмсығы батпайтын тоғайлар, кішігірім көлдер, аралдар, аңдар мен құстар мекені болатын. Әсіресе 1960 ... ... 1,5 ... жуық ... ... ... болса, қазір бұл шаруашылық жойылған. Іле бойында және көл жағасындағы тіршілік ететін құстардың түрлері де азайып ... ... ... ... ... т.б. ... ... өте сирек кездеседі.
Іле - Балқаш алабы ... ... ... бай ... Бұл өңірде Шарын тау өзені мен оның бойындағы Шарын тауларындағы тастағы таңбалар мен тас мүсіндер және көне қорғандар ... Әнші құм атты ... ... ... ... ... ... сияқты қорыққорлар бар. Жетісу деп аталатын бұл аймақта 3 млн. астам халық тұрады. Ең ірі қалалары - Алматы, ... ... ... ... ірі ... ... ... көлі бойындағы Балқашмыс комбинаты, Приозер, Ақсүйек кен рудаларын байыту кешендері, Сарышаған полигоны және Текелі қорғасын-мырыш комбинаттары осы аймақта тұратын ... өз ... ... ... 1999 жылы атты ... ... экологиялық форум өтті. Онда Балқаш көлін құтқару мәселелері қаралып, нақты шешімдер қабылданды. Оның ... ... ... ... ... суды тиімді пайдалануды реттеу.
2.Қапшағай суқоймасынан Балқашқа жіберілетін ... ... ...
3. ... және ... ... ... алқаптарын азайту.
4. Жер асты суларын пайдалануды жүзеге асыру.
5.Суармалы жерлердің көлемін шектеу.
Балқаш көлін құтқару бүгінгі ... ... Арал мен ... ... су экожүйелерінен айырылу Қазақстанды ғана емес Еуразияны да бұрын-соңды болмаған экологиялық анаттың ошағына айналдыруы мүмкін. Сондықтан әрбір табиғи ... ... ... ... мен ... ... ... парызы.
НЕГІЗІ БӨЛІМ
1. Балқаш көлінің қазіргі экологиялық жағдайы
Адам ... ... ... ... ... шалдығуын ағзаның ортаға толық бейімделе алмауымен, қолайсыз әсерлерге берген теріс жауабы ретінде қарастыру керек. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ... (ВОЗ) ... ... ... ... -- бұл тек ... болмауы емес, ол толық физикалық, психологиялық және әлеуметтік қолайлылық.Ғалымдардың есептеулері бойынша адамдардың денсаулық жағдайы 50 -- 52%-ы -- өмір сүру ... ... -- ... қуалау факторларына, 18 -- 20%-ы -- қоршаған орта жағдайларына, ал 7 -- 12% ғана ... ... ... ... ... болады. Антропогенді факторлар бұрын болмаған, жаңа техногенді ... ... ... ... ... әсер ... ... ішінде әр түрлі ластаушы заттар бірінші орын алады. Адамның іс-әрекеті нәтижесінде биосфераға, оған тән емес 4 ... ... ... ... Сонымен қатар, жыл сайын қоршаған ортаға мыңдаган жаңа заттар шығарылады. Олардың көпшілігі ксеиобиотиктер (грек тілінен аударғанда хеnos -- ... адам мен ... да тірі ... үшін ... ... ... көбеюі сонымен қатар табиғи ортаның әр түрлі трансформацияларымен, оның толық бұзылуы, өнеркәсіптік кешендерге, бір типті ... ... және т.б., яғни ... ... Денсаулыққа әлеуметтік және экономикалық жағдайлардың әсері артып отыр. Табиғи және физико-химиялық тұрғыдан ... таза орта ... да, ... ... ... ауру мен өлімнің артуына әкелетінін өмір көрсетіп ... ... ... ... ... психологиялық күйі мен стресстік құбылыстар арқылы әсер етеді. халықтың өліміне әр түрлі ... ... ... ... ... төмендеи, ауруға шалдығуын ағзаның ортаға толық бейімделе алмауымен, қолайсыз әсерлерге берген теріс жауабы ретінде қарастыру керек. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ВОЗ) ... ... ... ... -- бұл тек ... ... емес, ол толық физикалық, психологиялық және әлеуметтік қолайлылық Қазақстан Республикасының экологиясы Халқымыз табиғатты анаға теңеген. Өйткені табиғатта тіршілік өсіп-өнеді. ... ... ... ... ... берген. Табиғатта басы артық ештеңе жоқ. Табиғат сырын терең білмей, оған немқұрайлы қарау үлкен апатқа соқтырады. Бір ... ... ... ... ... ормандар аяусыз балталанды, аң-құстар шамадан тыс ауланды, жер ... ... ... эрозия пайда болды. Соның салдарынан бүгінгі таңда адам баласына ядролық апаттан гөрі ... апат аса ... ... ... отыр.Бізді экологиялық апатқа душар еткен адам санасының эрозиясының нәтижесі.Экология деген сөз ... ету ... өмір ... орта ... ... ... ... Алғаш рет 1886 жылы экология терминін атақты неміс биологы Эрнест Геккель ғылымға енгізген және ... - ... пен тірі ... ... ... ... ... деген анықтама берген. Бүгінде тәуелсіз Қазақстанда ғана емес, бүкіл әлем алдында экология мәселелері тұр. Адам ақыл-ойының нәтижесі алып ракеталар, атом ... ... т.б. ... ... ... өмірімізді байыта, жеңілдете түсумен қатар қауіп-қатер туғызуда. Осының бәрі экологиялық сананың жеткіліксіздігінен, адамдардың болашақ ұрпақ алдындағы жауапкершілігін жете сезінбеуінен. Адам ... ... ... әсер ете ... олардың қоршаған ортаға жыртқыштықпен қарауының салдары.Бүгінде санасында сәулесі бар әрбір адамды туған жердің табиғатының тағдыры толғандыруы ... ... ... ... санитарлық, эпидемиялық жағдайдың нашарлауы салдарынан жұқпалы аурулар көбейіп отыр. Адамдар ядролық жарылыстардың зардабын әлі де тартуда, рак, өкпе, қан аздығы, қант ... қан ... ... болуы, жүрек, психикалық аурумен ауыратындар көп.Радиациялық заттар қоршаған ортаға ядролық отындар өндірісінде, атом құралдарын жасап сынау ... ... ... ... артық мөлшері ағзада қатерлі ісіктің, генетикалық өзгерістердің пайда болуына әсер етуде, Семей аумағында қазір 700 мың га ... ... жер бар. Оның адам ... ... әсері үлкен. Сонымен бірге, табиғи ортаға ғарыштық сәулелер, топырақтан, күн ... ... ... ... ... ... экраны, сағаттардың шағылыс циферблаттарынан т.с.с. туындайтын сәулелер де адамға әсер етеді.Өсімдік - тіршілік тірегі. Ғаламшардағы өсімдіктер жылына ауа ... 400 млн. ... ... бөліп шығарады. Жылына бір адам тыныс алу үшін 173 мың литр ... ... ... ... ... ... улы газ бен шаңнан тазартады. Өсімдіктер ауада ауру түдыратын бактерияларды жоятын ерекше зат бөліп шығарады.медицинада ... орны ... ... ... ... ... жетілген механизм атқара алмайды.1989 жылы ақпан айында алғашқы антиядролық қозғалыс ... ... ... басқарған бұл қозғалыс әлемді ұйқысынан оятып, адамдардың бейбіт өмір сүру құқығын талап етуіне жол ашты. ... ... ... ... от ... ... ... үшін көтерген "Невада-Семей козғалысын бүгінде білмейтін адам жоқ. 1991 жылы 29 тамызда Қазақстан ... Н. Ә. ... ... ... жабу туралы жарлыққа қол қойды. Бүгінгі таңда Қазақстандағы экологиялық жағдайдың ... ... ... Арал мен ... Бұл ... тек қана ... емес әлем ... алаңдатып отыр. Аралды құтқару мәселесіне тек эколог ғалымдар ғана емес, елім дейтін барша азаматтар атсалысуда. ... Н. Ә. ... ... ... ... проблемалар тұр. Осындай ағалар арқасында қоры құрылды. Дүние жүзіндегі ең ... ... ... ... ... ... теңеген. Өйткені табиғатта тіршілік өсіп-өнеді. Өзіндегі барды адамға, жан-жануарға, өсімдікке берген. Табиғатта басы артық ештеңе жоқ. Табиғат сырын ... ... оған ... ... ... апатқа соқтырады. Бір кездерде табиғатты бағындыруды мақсат тұтып, ормандар аяусыз ... ... ... тыс ... жер ... жыртылып, топырақта эрозия пайда болды. Соның салдарынан бүгінгі таңда адам баласына ядролық апаттан гөрі экологиялық апат аса ... ... ... ... ... апатқа душар еткен адам санасының эрозиясының нәтижесі ластануы Табиғаттың ластануы дегенде біз оған тән емес ... енуі ... бар ... консентрациясының (химиялық, физикалық, биологиялық) артуын, санның нәтижесінде қолайсыз әсерлер ... ... ... ... тек улы заттар ғана емес, зиянды емес немесе ағзаға қажет заттың ... ... ... ... да ... ... жүйенің тепе - теңдігін бұзатын кез келген агент ретінде бағалауға болады. Ластану әр түрлі белгілері бойынша жіктеледі шығу тегі ... ... және ... ... ... болу ... ... 1) өндірістік, ауыл шаруашылық, транспорттық және т.б. 2) нүктелік (өнеркәсіп орнының құбыры), объектілі (өнеркәсіп орны), шашыраған (егістік танабы, бүкіл экожүйе), ... ... ... мен ... енетін) әсер ететін ауқымына байланысты: ғаламдық, аймақтық, жергілікті қоршаған ортаның элеметтері бойынша: атмосфера, топырақ, гидросфера және оның әр ... ... ... ... мұхит, тұщы су, жер асты сулары, өзен сулары және т.б.) әсер ... ... ... ... ... заттар мен элементтер), физикалық (радиоактивті, радиациялық жылулық, шу, электромагниттік), физико - ... ... ... (микробиологиялық және т.б) әсер етудің периодтылығына байланысты: бірінші ретті (өнеркәсіп орындарының қалдықтары), екінші ретті ... ... ... ... ... ... өте тұрақты - 100 және 1000 жыл тұратын (азот, ... ... және ... ... газдар), тұрақты - 5-25 жыл (көмірқышқыл газы, метан, ... ... (су буы, ... ... ... газ, күкіртсутек, азоттың қостотығы, озон қабатындағы фреон). Табиғаттың ластануы дегенде біз оған тән емес агенттердің енуі немесе бар заттардың ... ... ... ... ... ... ... қолайсыз әсерлер туғызуын түсінеміз. Ластандырушы заттарға тек улы заттар ғана емес, зиянды емес немесе ағзаға қажет заттың оптималды ... ... ... да ... Ластануды жүйенің тепе - теңдігін ... кез ... ... ... бағалауға болады. Ластану әр түрлі белгілері бойынша жіктеледі: шығу тегі ... ... және ... ... ... болу ... байланысты:) өндірістік, ауыл шаруашылық, транспорттық және Экологияның ең негізгі объектісі экологиялық жүйе, немесе эко жүйе - тірі ... ... ... , өсу және ... беру ... ... бір ... ету кеңестігін бірлесе пайдалануын тарихи қалыптасқан жүйесі. Функциялық тұрақтылығы аз уақытқа созылса-да қарым -қатынаста болатын құраыштары бар кез келген бірлікті ... деп ... ... ... ... ... 1935 жылы ... рет ұсынған ағылшын экологі А. Тенсили . А Тенсили эко жүйенің құрамына организмдерде обиотикалық орта да керетін жер ... тірі ... ... ... ... деп есептеуі және оның әр бөлігінің екіншіне әсер ... ... ... ... аәтқанда экожүйе - заттектердің айналымы мен энергия тасмалдануы жүретін табиғи бірлік . Экожүйеде заттектер ... ... ... ... ... түрде белгілі қоры және орагнизмнің үш функцияоналды әр түрлі экологиялық топтары, продуценттер, консументтер, ретутенттер болуы керек. Экожүйе концепциясы. Жердегі ... ... ... ... ... ... заттарды синтездесе , гетеретрофтар олармен қоректенелі. Соның нәтижесінде органикалық ... ... ... ... ... ... ... есебінен құратын автоторлық организм жатады. Олар өздеріне қажетті органикалық заттектерді Күн энергиясын пайдаланып, беиорганикалық заттектерден өздігінен өндірі алатын тірі ... . ... ... ... өсімдіктер, балдырлар мен фототрофты бактериялар жатады. Консументтерт - бұлар гетеретрофты организмдер, продуценттер немесе басқа консументтер өндірген заттектерді азық ... ... ... жаңа ... ... организмдер. Экологияның ең негізгі объектісі экологиялық жүйе, немесе эко жүйе - тірі ... ... ... , өсу және ... беру ... ... бір ... ету кеңестігін бірлесе пайдалануын тарихи қалыптасқан жүйесі. Функциялық тұрақтылығы аз уақытқа созылса-да қарым ... ... ... бар кез келген бірлікті экожүйе деп атауға болады. Экожүйе деген терминді 1935 жылы бірінші рет ұсынған ағылшын экологі А. ... ... орта және ... ... ... жер ... ... апаттар қаупі күшеюде. Француз ғалымы Жак Ив Кусто айтқандай ҒТР- дың дамып, шарықтау шегіне жеткені сондай, жер ... ... ... ... ... , ... ... әкелді. Кусто және былай деген: . Адамдардан ашкөздік әрекеттері біздің елімізде де апатты аймақтар қатарын көбейте түсті. Семей, Арал, ... ... ... және ... ... ... Қазақстандағы экономикасы дамыған аудан. Алтайда түсті металл табылысымен-ақ қоныс ... ... ... ... ... Қазақстандағы бөлігінде күміс балқыту өнеркәсібі дамыды. Сөйтіп, бұл ... ... ... ... ... Бір ғана ... ... Алтайда өндірілетін күмістің 75% беріп отырды. XIX ғасырдың аяғынан бастап бұл кен ... ... ... ... бастады. Олар табыс қуып, қазба байлықтарды бей-берекет жыртқыштықпен ... Бұл ... ... ... ... 1914 ... 1917 жылға дейін қожалық жасады. Кеңес өкіметі жылдарында Кенді Алтай жалпы Одақтық маңызы бар жерге айналды. Түсті металдарды өндіруден ... ... ... ... ... ... ... ең ірі кәсіпорындары Өскеменде (қорғасын, мырыш), Риддерде (полиметалл) және ... ... Бұл ... ... ауыр ... үшін ... өте зор. Бірақ, экология мәселесіне де бей-жай қарауға болмайды. Алтай өңірі орман-тоғайымен, биік тауларымен, сол таулардан құлай аққан мөлдір ... ... ... ... ... ... халықтың, жалпы Қазақстанның мақтанышы еді. Өндіріс дамыған сайын Алтай бұрынғы көркінен айырыла бастады. ... ... ... Зырян қалаларының ауасы тым ауырлаған. Түрлі металлургиялық комбинаттардан көтерілген лас ауа ашық аспанда улы газдармен айғыздап отыр. Зайсан ... ... ... ... ... ... ... шалдығып, өзінен-өзі құруда. Себебі, көлге өнеркәсіптің орасан зор шайынды сулары құйылады.Алтаидың бүгінгі жағдайы, ... ... ... ... ... үшін ғылыми конференция ұйымдастырып отырмыз. Бұл конференция сабаққа Алтайдағы ірі кәсіпорын ... мен ... ... ... ... ... жылдары жер шарында экологияық апаттар қаупі күшеюде. Француз ғалымы Жак Ив ... ... ҒТР- дың ... ... ... ... ... жер шарында табиғат өзгеріп, елдерге экономикалық , әлеуметтік шығындар әкелді. Кусто және былай деген: . Адамдардан ашкөздік әрекеттері біздің елімізде де ... ... ... көбейте түсті. Семей, Арал, Балқаш, Ертіс, Каспий және т.б ... және ... ... Демография (грекше демос -- халық) -- халықтың құрылымын, құрамын, динамикасы мен көбеюін (туу, ... ... ... ... ... ... ... жылдары демографияның жаңа бағыттары -- экологиялық демография немесе демографиялық процестердің адамның мекен ету ... ... ... ... ... келеді. Адамзаттың сандық сипаттамалары Қазіргі адамзаттың саны 6 млрд. адамға ... ... ... ... саны ортаның сыйымдылығымен шектеледі. Әдетте, ұсақ жануарлардың түрлерінің саны ірі жануарлармен салыстырғанда көп болады. Сүтқоректілердің ... үшін ... саны мен дене ... арасында теріс корреляция байқалады. Дене салмағы 10 -- 100 кг-ға дейінгі ... үшін (бұл ... адам да ... ... ... максималды шамасы 107 -- 101 аралығында болады. Адамның ең жақын туыстарының (адамтәріздес ... ... ... ... саны -- ... санға жақын.Эксперттердің болжамдары бойынша Жерде 1 млн. жыл бұрын өмір сүрген адам популяцияларының жалпы саны 100 мың ... Ноmо ... ... ... қарай -- шамамен 500 мың; 30 -- 20 мың жыл бұрын -- шамамен 5 млн.Біз жататын ... ... саны 500 ... жуық ... керек. Қазіргі кезде одан 10 мың есе артып отыр.Көптеген мың жылдықтар барысында дүние жүзінің халқы өте баяу өсіп отырды. Б.э.д. IV ... ... ол ... 100 млн. ... ... 1000 жылы 300 ... ... 1500 жылға қарай 425 млн.-ға дейін өсті. Мұндай қарқынмен өсу жылдың максималды өсімі 0,7% сәйкес келеді, яғни ... ... ... жеті ... Ұлы ... жаңалықтар кезеңінде халық санының қарқынының артуы экспоненциалды заңдылыққа жақындады. Кейін Жердегі адамдардың санының артуы гиперболалық сипатқа ие ... ... ... ... -- ... -- ... ... құрамын, динамикасы мен көбеюін (туу, өлім, өмірінің ... ... ... зерттейтін ғылым.Соңғы жылдары демографияның жаңа бағыттары -- ... ... ... ... ... ... ... ету ортасына байланысын зерттейтін бағыты қалыптасып келеді.Адамзаттың сандық ... ... ... ... тәуелсіздік жылдары экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің мүлде жаңа мемлекеттік жүйесінің құрылуының және қалыптасуының, Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... ... және ... таралған жүйесін - қоршаған ортаны қорғау мен табиғат пайдалануды басқарудың жылдары болды. Бұл қоршаған ортаны ... және ... ... ... ... саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыруды және дәйекті іске асыруды қамтамасыз етті.Алайда, Қазақстанда көптеген онжылдықтар бойы ... ... ... ... ... ... ... табиғат пайдаланудың көбінесе шикізат жүйесі қалыптасты. Сондықтан әзірге экологиялық жағдайдың түбегейлі жақсаруы әзір бола қойған жоқ әрі ол бұрынғысынша ... ... оның ... ... ... үшін ... ... ортаның сапасын оның қолдау қабілетін жоғалтуына апаратын табиғи жүйелердің тозуымен сипатталады. Қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... ... ... ... 1996 жылғы 30 сәуірдегі өкімімен мақұлданған экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасына енгізіліп, онда өтпелі кезеңнің экологиялық басымдықтары, атап айтқанда, жекешелендірудің ... ... ... ... ... мемлекеттік бақылау және сараптаманың, табиғат пайдаланудың экономикалық тетіктерінің, қоршаған орта мониторингінің жүйесін құру қажеттілігінің мәселелері қарастырылған болатын.\r\nҰлттық ... ... ... ... ... ресурстарды пайдалануға көзқарастардың өзгеруіне, қоршаған ортаны сақтауды ескере отырып, ... ... ... ... ... болды. Аталған Тұжырымдаманы қабылдаған сәттен бастап Қазақстан Республикасында қоғамдық дамуда елеулі өзгерістер болды. Мемлекет дамуының стратегиялық құжаттары әзірленді, табиғат ... ... ... ... ... ортаны қорғау мәселелері бойынша бірқатар халықаралық конвенцияларға қол қойылды, табиғат қорғау қызметін басқару жүйесі құрылды.Мысалы, 1997 жылы ... ... ... ... ... ... ... туралы,Экологиялық сараптама туралы, 1998 жылы - Радиациялық қауіпсіздік туралы Заңдар, ал 2002 жылы - ... ... ... туралы, Заң қабылданды. Табиғатты ұтымды пайдалану саласында Президенттің Жер ... және жер ... ... ... (1996 жыл) және ... туралы (1995 жыл) заң күші бар Жарлықтары, 2003 жылы - Орман, Су және Жер кодекстері қабылданды. ... ... ... ... құқықтық актілердің көпшілігі әзірленіп, бекітілді.Заңнаманы жетілдіру мақсатында республикада оны дамыған елдердің заңнамасына жақындатуға және халықаралық стандарттарды ... ... ... ... Республикасы 19 халықаралық конвенцияға қол қойды және оларды іске ... ... ... ұлттық жоспарлары әзірледі. Экологиялық сараптау жүйесі, рұқсат ету және ... ... ... ... ... ... нәтижесінде қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік бақылауды күшейту және міндетті экологиялық сараптаманы енгізу есебінен 90 жылдардың басымен салыстырғанда қоршаған ... ... ... едәуір төмендеді. Алайда, мемлекеттің экологиялық осал аумақ және шешілмеген экологиялық ... ... сол ... ... ... ... байланысты елдің стратегиялық басымдықтарына сәйкес қазіргі жағдайдағы экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің міндеттерін түбегейлі қайта қарау, нақтылау және кеңейту ... Жаңа ... іске ... ... шешу ... ... ішінде: экологиялық қауіпсіздік пен табиғат пайдаланудың аса маңызды проблемалары бойынша зерттеулердің, оның ішінде іргелі ғылыми зерттеулердің ілгерілемелі дамуын қамтамасыз ету; ... ... ... мониторингтің бірыңғай жүйесін енгізу; Қазақстан Республикасының аумағын ... ... бөлу және ... ... ұсынылады.Қазақстандағы тәуелсіздік жылдары экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің мүлде жаңа мемлекеттік жүйесінің құрылуының және қалыптасуының, Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... ... және ... таралған жүйесін - қоршаған ортаны қорғау мен табиғат пайдалануды басқарудың жылдары болды. Бұл ... ... ... және табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыруды және дәйекті іске ... ... ... Паналау ғимараттары Халықты ядролық, химиялық және бактериологиялық қарулардан, сондай-ақ ядролық жарылыс кезiнде мүмкiн ... ... ... ... және ... қарулардан қорғау үшiн арнайы салынған инженерлiк ғимараттарды паналау ғимараттары деп аталады. Қорғау қасиеттерiне қарай олар паналау ғимараттарына және ... ... ... ... ... ... ... тұрғындарды қорғау үшiн қарапайым паналау орындары да ... ... ... ... ... ... бұл жаудың жаппай зақымдаушы қаруларынан және басқа да шабуыл жасау құралдарынан ... ең ... ... ... ... ... бейбiт кезде салынып, дайын тұруға тиiс. Ал мұндай ғимараттар дер ... ... ... ... ... жаудың тiкелей шабуыл жасау қаупi туған күнде тез ... ... ... ... Сондай-ақ қазылып жасалынған ғимараттар радиациядан қорғайтын паналау орындарына пайдаланылады. Сонымен қатар, қарапайым паналау орындарын жасауға барлық тұрғындар жұмылдырады. Паналау ... - ... ... ... барлық зақымдаушы факторларынан - соққы толқынынан, ... ... ... ... ... толқынын қоса) және радиоактивтiк сәуле шарпуынан ең сенiмдi қорғайтын паналау орны болып табылады. Паналау ғимараттары, сондай-ақ улы заттар мен бактериологиялық ... өрт ... ... ... ... ... қираған үйлердiң басып қалуынан, өндiрiсте қолданылатын улы заттардан ... ... ... ... ... онда ... ... қондырғылардың болуы ортаны радиоактивтi, улағыш заттармен бактериологиялық құралдар зақымдаған жағдайды ... ... өрт ... ... ... бiрнеше тәулiк бойы қорғап, қалыпты өмiр сүруiн қамтамасыз ете алады. ... ... ... ... және тұрғызылған ғимараттар болып бөлiнедi. Жапсарласа салынған паналау ғимараттарына өндiрiстiк, қоғамдық және тұрғын үйлердiң подвалы немесе ... ... ... Ал жеке ... ... жер асты өткелдерiн, галереяларын, шахталар мен тау-кен орындарын да жабдықтап пайдалануға болады. Паналау ғимараттары мүмкiндiгiнше жасырынуға тиiстi халықтың көпшiлiгi ... ... ... ... ... Паналау ғимараттарын жабдықтармен жабдықтауға өнеркәсiптiк әдiспен шығарылған, қолда бар ... ... ... ... ... пайдаланылуы мүмкiн. Паналау ғимараттары бейбiт кезде шаруашылық, мәдени-тұрмыстық қажеттерге пайдаланылады. Мұндай екi жақты пайдалану оларды жобалау кезiнде-ақ көзделенуi қажет. ... ... ... ... ... және ... қажеттерге пайдалану олардың қорғаныстық қасиеттерiне нұқсан келтiрмеуге тиiс. ... ... ... ... жағдайына, яғни оны тiкелей арналған мақсатына пайдалануға көшiру мүмкiндiгiнше қысқа мерзiмде iске асырылуы керек. Паналау ғимараттарына жасырынушылар үшiн ... ... ... қамтамасыз етiлуi қажет. Бұл жағдайлардың негiзгi қажеттерiне көмiр ... ... ... температура, ауаның ылғалдылығы жатады. Бөлменiң ауасындағы көмiр қышқыл газының мөлшерi 3 проценттен, ылғалдылығы 90 проценттен және температурасы +31 ... ... тиiс ... ... ... және ... ... сондай-ақ ядролық жарылыс кезiнде мүмкiн болатын қайта зақымдайтын факторлардан және зақымдаушы қарулардан қорғау үшiн арнайы салынған ... ... ... ғимараттары деп аталады. Қорғау қасиеттерiне қарай олар паналау ғимараттарына және ... ... ... ... ... Бұлардан басқа, тұрғындарды қорғау үшiн қарапайым паналау орындары да ... ... ... ... ... орындары және олардың экологиялық проблемалары. Уран өндірісі ЖОСПАР. Қызылорда облысындағы уран өндіріс орындары. Уран ... ... Уран ... зияны. Пайдаланған әдебиеттер тізімі.Қызылорда облысындағы уран өндіріс орындарыn Қазақстан Республикасының жер ... ... ... уран ... 19% ... - бұл ... 1,5 млн. тоннаға тең. Ел аумағындағы анықталған ондаған уран кен орындарының әрқайсысы қалыптасу және ... ... ... ... Геологиялық ұстанымы, генетикалық белгілері және аумақтық ерекшеліктерінің ортақтығы оларды ... алты уран ... ... ... алып ... мүмкіндік береді: Шу-Сарысу, Сырдария, Солтүстік Қазақстан (Көкшетау), Маңғышлақ (Каспий маңы), Кіндіктас-Шиелі-Бетпақдала (Балқаш маңы) және Іле,Сырдария уран кеніші ауданы. Уранның ... ... ... зонасындағы аймақтық майданға байланысты. Аудандағы уран қоры бүкіл Қазақстан қорының 20 % құрайды. Уран өндірісі жерасты шаймалау әдісімен. Солтүстік және ... ... кен ... ... ... ... еліміз қазір дүние жүзінде уран өндірісінен үшінші орында келеді. Бұл бағалы байлықтың жер астында мол қоры бар екендігін ескерсек, ... ... ... ... ... ... бар. Сондықтан да, уранды өндіретін жаңа кен орындар ашылып жатыр. Қызылорда облысындағы өндіріс орындары және олардың экологиялық проблемалары. Мұнай өндірісі.ЖОСПАР. ... ... ... ... ... ... өндірісінің экологияға тигізетін зияны. Пайдаланған әдебиеттер тізімі.Қызылорда облысындағы мұнай өндіріс ... ... ... ... барлауы соғыстан кейінгі жылдары жүрді. 1955 жылдары ... ... ... ... ... мен ... аралықтарында 100м тепеңдіктер бұрғылау жұмыстары жүргізілді. Көлемді сейсмологиялық барлау жұмыстары 1967 жылы ... ... ... ... Арал өңірі келешегі зор екендігін көрсетті. Мұнай мен газдың пайда болуы мен сақталуына Юра мен төменгі бордың ... ... ... жағдай жасайды. Облыстағы экономикалық жағынан басымы - мұнай. Бүгінгі таңда облыс жерінде Құмкөл, Арысқұм, Майбұлақ, ... ... ... ... ... т.б. кен ... ашылды. Солтүстік Арал бассейіні (құланды, Қаратуп, Көкарал) Арал- Шалқар темір жолына дейінгі ... алып ... 1988 жылы ... ... Академиясының геологич институтының мамандарымен Құланды- Жылан Тасарық зонасының геологиялық құрылысы мен Арысқұм мұнайгаз бассейінінің ұқсастығы ... ... ... ... ... қоры 155 млн ... ал ... 90 млн тонна, Арысқұм бассейінде Құмкөлден басқа, барланған кендердің қоры 200 млн тонна. Ал солтүстік Арал бассейіндегі Түнгүріксор ... қоры 100-1500 млн ... деп ... ... бұл ... шетелдік инвесторларды тартып, көптеген өндіру фирмалары жұмыс істеуде. Олар бір ... ... ... да ... ... біршама роль атқаруда. Облыстың отын- энергетика кешені отын өнеркәсібі мен электр энергетикасын біріктіреді. Бұл екі ұғым бір ... ... деп ... ... ... ... шаруашылығының басты, негізгі сапасы. Өйткені қазіргі атом, компьютер заманында халық шаруашылығының ешқандай саласы электр энергиясынсыз өз деңгейінде ... емес ... ... ... ... ... түрлерін өндіруден Батыс Қазақстан мен Орталық Қазақстан облысынан кейінг үшінші орындаn Облыс ... ... ... ... ... ... ... болып отыр. Мұнай мен газ отынның қатты түрін пайдалануды азайтудағы бірден бір көз. Соғысқа дейінгі жылдары облысымыз сыртқа ... отын ... ... бірі ... ... станциясында үлкен мекемсі жұмыс істеді. Ол Өзбекстанға сексеуіл отының дайындап, вагон- вагон отын ... ... ... Қазақстан ғалымдары тағы бір экологиялық апат қаупін болжамдайды. Олардың айтуынша, Балқаш көлінің ... кету ... ... ... ... Орталық Азияда төртінші көл болып табылады. Көлдің 3 миллион жергілікті халқының тұрмысы және аймақтағы экономикасы үшін орасан зор мәні бар. ... ... Джил ... Балқаш көлінің солтүстік жағалауына барып, сондағы жағдайды зерттеп көрген. Көл жағасында тұратын жергілікті тұрғындардың кейбірі көлдегі су ... ... 30-40 ... ... ... ... ... Көбі 3 миллион халықтың тұрмысына қажетті суды қамтамасыз етіп, ... ... ... ... келетін Балқаш көлі құрғап кетпей ма деп қорқады. Джил кездестірген Егор есімді орыс жігіті көлдің ... ... ... деп ... ... ... салыстырсақ, Балқаштың су деңгейі күрт төмендеді. Қазір өзіміз тұрған жерімізде бұрын су болатын. Анау ... ... жұрт ... суға секіретін. Кафелер тұрған жерде де су болатын бұрын", - дейді ... Су ... ... ... өзгерістер ықпал еткен де шығар. Алайда, Балқашқа қауіп төндіретін басты күш - ол адамның іс-әрекеті. ... ... ... Іле ... ... ... Іле ... басым бөлігі Қапшағай су қоймасын толтыру үшін және ауыл шаруашылық мақсаттарында қолданылатындықтан, Балқашқа келетін су мөлшері табиғи ... ... кем боп ... Соның үстіне Іле Қытайдан келіп ағады. Қытай болса, Іле суын Батыс Қытай аймақтарын дамыту үшін ... ... ... деп ... ... ... жіті қадағалап жүретін ғалымдар Балқашты қорғаудың арнайы шаралары енгізілу керек дейді. Алайда арнайы шаралар тұрмақ, көлдің құрғап біту ... ... ... ... жұрт біле де ... ... Бұл ... зейнетке шыққан ғалым Михаил Сироткин айтады: "Халықтың басым бөлігі Балқашқа құрғап кету қаупі төніп тұрғанын білмейді. ... бір ... ... ... ғой, сонда ғана ел-жұрттың көзі ашылып, кейбірі не істеу керек деп қимылдай бастайтын шығар. Ол заңды да. Өйткені, проблеманың бар ... ... ... ... - деп ... Михаил Сироткин. Әйтсе де, қарапайым халық қауіптің бар ... ... ... бұл ... ... жыл ... келеді. Наталья Воробьева - биология ғалымы. Балқаштың шынымен-ақ аянашты халде қалғанын ол мойындап отыр.
2. ... ... кие ... ... ... барады. Тіпті кебін киюімүмкін. Сондықтан бұған мемлекет тарапынан қолдау қажет. Балқаш мәселесініңкүннен-күнге ушығуына түрлі ... әсер ... ... ең ... әрі өтеқауіптісі - Қытайдан ағып Балқашқа құятын Іле өзенін көзі ... ... ... ... олар ... ... суды мүлдем жауып тастаған жоқ.Дегенмен ондағылар өндіріске пайдалану үшін өз жерлерінде бір ... ... ... ... ... ... ... судың басым бөлігін қалып отыр. Бұл - бір. Екіншіден, еліміздегі ... ... ... тұратын жергілікті тұрғындардың да көлге жанашырлық танытпай отырғандығы алаңдатады.Қазір онда көлдің ... ... ... көптеп қырқылып отырған фактілері аз кездеспейді. Онымен қоса, корпорациясына қарасты Балқаш кен-металлургия комбинаты да ондаған ... бері ... ... ағын суын ... ... Осы мәселелердің барлығы экоодағының ұйымдастыруымен өткен баспасөз мәслихатында тағы бір көтерілді. Табиғат ... әрі одақ ... Мэлс ... ... Қытай жағы түрлі өндіріс орындарынан шыққан қалдықтарды Іле ... ... ... ... ... ... ... екен. , - дейді ол. Жалпы, бұл мәселелердің ... ... ... та, ... ... ... бұған дейін бір емес, екі рет Балқашты қорғаудың халықаралық форумы болып өтті. Бірақ одан ... ... ... Бұл ... ... депутаты, экс-министр Айткүл Самақовабылай дейді: Жыл сайын Балқаш көлі мәселесін айтудай-ақ ... ... ... жағы бұл ... деп ... ... ... Қазақстан ЕҚЫҰ төрағасы ретінде бұған үлкен жауапкершілікпен қарап, мәселенің тез шешілуіне ықпал етуі керек.
Мэлс ЕЛЕУСІЗОВ, ... ... ... ... ... ... ғана ... Таудың басындағы мұздардың 40 пайызы еріп, көлдің тартылмауына кішкене болса да септігін тигізуде. Әйтпегенде біз қазір іргемізден көрер ... ... жер шары ... ауа ... ... ... көтерілді.Климат өзгеріп жатыр. Осының салдарынан әлемде түрлі апаттар орын алуда. Неше түрлі цунамилер, жер сілкінісі, вулкандар атқылауда. Тіпті Қазақстанның өзінде биыл қар өте көп ... ... ... су ... ... ... су тасқыны болып, қаншама адамдар қырылды. Біле білсеңіздер, мұның барлығы үлкен апаттың басы ғана. Егер осылай жалғаса беретін болса, табиғатқа ... ... ... арты ... ... да әрі ... мүмкін. Бұрын Балқаштың маңында жасыл желекті алқаптар көп болушы еді. Олар экологияның ластануынан сақтап ... ... ... оның ... оталып жатыр. Жиі өртенетін болды. Браконьерлік көбейді. Көлдің маңы күл-қоқыстан көз ... тұр. Енді ... ... көлі ... көтерілген. Бірақ бұл - мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... отырғанынан деп түсінгеніміз жөн шығар.Міне, баспасөз мәслихатында көтерілген мәселелердің негізі - осы. Бұл ретте алып Қытайдағы Іле ... ... ... шешу қиын ... ... ... еліміздегі ішкі мәселесін неге шеше алмай отырмыз? Бұл ... ... ... ... ... ... былай дейді: - Балқаштүстіметалл зауытынан шыққан түтіндер көлдің экологиясына айтарлықтай кері әсерін тигізіп отыр. Тіпті кейде зауыт ... ... ... түнгі уақыттарда түтінді будақтатып жіберіп алады. Осыдан қаншама құстардың өлексе болғанын сондағы ... ... жүр. Енді ... ... ... қарамағында болғаннан кейін оған жергілікті әкімдіктің тісі бата бермейді. Ал олар пайда табу үшін, бизнесін жүргізу үшін бәріне баруда. ... ... ... ... ... төгеді. Осының салдарынан киелі көлден маза қашып отыр. Қазір көлдің айналасында ішімдік ішу етек алған. Оның барлығы тегіннен-тегін ... ... ... ... зиянды өндірісте жұмыс істегеннен кейін еріксіз ішуге мәжбүр. Өйткені ауыр жұмыста істегеннен кейін ішімдік ішу организмге пайдалырақ деп ... ... ... ... та, ... ... та құлазып барады.
Қорыта айтқанда, Балқаштың тартылуы табиғаттың салдарынанемес, тікелей адамдардың қолдан жасаған қиянатынан болып отыр. Егер Балқаш тартылса, ол да Арал ... ... ... тауларға, бүкіл әлемге тұзынжабатын болады. (Арал теңізінің тұздары 2,5 мың шақырымнан солтүстік мұздақтарға ұшып жатыр). Ондай болған ... біз тек ... ... ғана ... ... дейді ғалымдар. Сондықтан да әрбір табиғи экожүйені көздің қарашығындай сақтау мен ... - ... ... ... ... көлі ... тағдырын қайталауы мүмкін бе?
Алдағы жылдары адам баласы ауыз судан ... Бұл ... ... құбылысқа айналады. Еуропалық сарапшы Майкл Клейр бірнеше жылдың ... атты ... ... ... тастады. Онда былай депті:
Еуропалық маман бүй десе, американдық экожурнал жазуына қарағанда, қазіргі таңда жер ... ... ... ғаламдағы барлық таза, тұщы судың 54 пайызын ғана ... ... Бұл ... 2025 ... ... ... таза суды пайдалану пайызы 70-тен асып жығылады. Сол себепті ғаламда мұнай үшін емес, кәдімгі таза су үшін ... ... ... ... ... ... ... әсте айналып өтпейді. Қазірдің өзінде оңтүстік өңірлердегі суармалы аймақтарды таза ... ... ... ... ... ... отырмыз. 2009 жылы Астана қаласында ұйымдастырылған НАТО Парламенттік ассамблеясының сөз сөйлеген Франция ... ... ... Лейк ... деп ... ... және оңтүстік-шығыс аймақтарында орналасқан Ертіс, Іле өзендерінің ту басы ... ... ... ... ... ... жарайтын ағынды су көздері трансшекаралық сипатта. Қазақ елі осындай жөніндегі халықаралық конвенцияға қол қойды.Осындағы ... ... ... ... ... ... екі тараптың мүддесі қатар ескерілуі керек. Бірақ көрші ... елі ... ... қол ... жоқ. ... айтқанда конвенцияға пысқырмай отыр. Өйткені, олардың ұпайы түгел. Судан қатса қазақ қатады, ... ... да ... ... Іле ... басы ... жерінде. Күндердің күнінде екі өзенді буа қойса, шығыста Зайсан тартылады, Бұқырма су электр стансаның күні батады. Жалпақ жұрт жарықсыз ... ... ... өндіріс ошақтары күл-талқан... Ал, Іле тартылса ше?Онда жағдай тіпті қиындайды. Балқаш көлі Аралдың тағдырын қайталайды. Бұл жөнінен бірнеше жылдың алдында ... ... ... ... ... жағы жылы ... танытпай отырғанын ашық айтты. Қазақстандық гидролог маман Достай Жақып мырзаның пайымдауынша, 2000 жылы Іле ... 4,42 ... метр суы ... ... да, 4,48 текше метр су Қазақстанға қарай ағып жатқан. Болашақта қытайлар Іленің суын 15,09 ... ... ... пайдалануды жоспарлап отыр. Бұл өзен суының 77 пайызы деген сөз. Сонда бізге несі қалады?
3.1 ... ақ сор ... ... назар аударыңыз. Өткен жылдың сәуір айында Үрімжі қаласында жарық көретін атты апталық газеттің 4-ші бетінде шағын мақала ... ... Онда ... ... . ... 1) ... ... осылай дейді. Балқаш көлі тек таза су көзі ғана емес, Сарыарқаның климатын қалыптастырушы ... Егер ... ... ... оның ... тұзға айналып, Арқаның экологиясын бұзады. Әсем қала Астананы ақ сор басып қалуы мүмкін. Одан кейін жаңбырдың суына ... ... ... қол жайғаннан басқа амалымыз қалмайды.
3.2 Қытайдың қимылы қауырт
Біздің қолдағы журналистік зерттеулерге үңілсек: 2003 жылы ... Қара ... ... ... Қарамай қаласына канал тартты. Оның ұзындығы 500 ... ені - 30, ... - 10, ... - 15 ... ... суы жоқ, шаңы аспанға шапшып жататын Қарамай қаласы ... гүл ... ... ... ... ... ... әлемдегі ең үлкен шөл дала құмын жап-жасыл ... ... ... ханзу халқы өсімтал. Түбі жер тарлық етеді. Оны шешудің жолы ... ... ... бос ... өңірге халықты қоныстандыру қажет... Қысқасы, Тарымды көгалдандыру үшін су ... Ол үшін ... ... ... каналын қайтадан 1000 шақырым созып Тарымға жеткізген жөн. Қазір бұл ... ... ... жұмыстары жүріп жатыр. Ал, Ілеге келіп құятын Текес өзенін көршілер ... ... ... үлкен көл орнатып тастады. Оған су электр стансасын салды, туризм базасы бой көтерді... Алдағы жылдары Бозы мен ... ... ... суын ... ... ... тоған құрылысы жүргізіле бастады. Жаңадан салынып жатқан канал арнасы тауын тесіп ... ... ... ... ... елі ... өзендерді бірлесіп пайдалану және қорғау" жөніндегі келісімге неге қол қоймай отыр? Себебі, олар Қазақияның шығыс һәм оңтүстік-шығыс өңірін деп ... ... орта ... ... Балқаш көліне дейінгі өңірді өздеріне қосып алған.(Сурет 2) Жоғарыдағыдай жат пиғылдың астарында ... Іле ... басы ... ... ұғым ... сияқты. Біздің бұл пікірімізге мына суреттер айғақ!!! Әр істің ... ... ... ... ... саясаткерлерінің қадамы осындай. Ал, қол созымнан әріні көруге қабілетсіз біздің ... , ... төл ... 701 жылы ... Ли Боны деп лағуда. Шекарадан өтетін шыбынына мұқият Қытай Шу өңірі ... ара ... ... ... ... ғылымына қатысы жоқ біздің сенаторға және оның жақтастарының қолтығына су бүркіп, сәуегей-тарихшы жасаушы кім? Енді сол жиіркенішті, қисынсыз, ... ... ... ... ... ... қасиетті жерімізге қауіп төндіретіндей...
ҚОРЫТЫНДЫ
Көлдің қазіргі жағдайын еуропалық ғалымдар зерттеп ... ... ... ... жасы ... Бүгін Қарағанды облысына бес елдің ғалымдарынан құралған халықаралық экспедиция келді. Ұлыбритания, Бельгия, ... ... мен ... ... осы ... ... ... зерттеу жұмыстарын жүргізбекші. Сондай-ақ, олар біздің ғалымдармен Балқаштың болашағын талқыламақ. Балқаш Аралдың тағдырын қайталауы мүмкін деген қауіп соңғы кездері жиі ... жүр. ... ... ... ... ... аулап, нәпақа тауып жүргендердің арасындағы әңгіме біреу - көлдегі балықтың мөлшері жылдан-жылға ... ... ... ... де ... ...
Нұрлан, балықшы:
- Міне, үш жылдан бері көл де ... ... та ... ... ... ... жорамалдап отырса, ғалымдар бұған ғылыми негіз келтіріп отыр. Олардың ... ... ... өткен сайын қайталанып отыратын судың табиғи азаюы себеп. Әдетте бұл құбылыс 25 жылға созылып, оның ... ... ... 10 ... ... ... Бірақ бұл жолғы кезеңнен ғалымдар аса қауіптеніп отыр. Олар көлдің мөлшері қауіпті ... ... кете ме ...
Рымкүл Мәшүрбекова, "Нұра-Сарысу" экологиясы департаментінің Балқаш қаласы бойынша инспекторы:
- Мұның қандай қаупі бар ... бе? ... ... ... ащы ... Көлдегі балыққа да әсер етеді. Оның құрамындағы зиянды бөлшектер көбейеді.
Ғалымдардың пікірінше, жағдай ушығып кетсе, Балқаш көлі ... ең ... ... ... ... кеуіп кеткен Аралдың кебін киюі мүмкін. Негізінен көлдің болашағы оған құйылатын Іле ... ... ... Ал оның ... көршімізден бастау алатыны белгілі.
Наталья Воробьева, "Балық шаруашылығы ғылымыи-зерттеу институты" Балқаш филиалының аға ғылыми қызметкері:
- Қытай қазір өте үлкен ... ... ... ... ... ... ... жағында суы ащы Ебінұр көлі бар. Қытай оны тұщыту үшін арна қазып, Іле өзенінің біраз бөлігін соған бұрмақ.
Қазір көрші ... тек ... ... қатысты су процестерін реттеу келісімі жасалғаны белгілі. Отандық ғалымдар қытайлардың бұл жоспары Балқаш ... азаю ... ... ... ... ... ... қиын болады деп болжап отыр.

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Балқаш өңірі38 бет
«Шыны. Оның қасиеттері және қолданылуы»5 бет
Алакөл көліне қысқаша сипаттама21 бет
Ауданның стратиграфиясы9 бет
Оңтүстік торғай мұнайлы-газды атырабы23 бет
Құмкөл кен орнының жағдайында өндіретін ұңғылар жұмысын қиындататын негізгі аспектілер40 бет
Каспий аймағындағы мұнайқұбыр коммуникациялар геосаясатының экономикалық астары16 бет
Шаңды дауылдардың зерттелуі31 бет
ҚР Арал аймағындағы қоршаған ортаны қорғау мен табиғи ресурстарды пайдалануды құқықтық реттеу22 бет
"Балқаш көлінің физика-географиялық сипаттамасы."16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь