Дарк туризм

КІРІСПЕ
1 ДАРК ТУРИЗМНІҢ КАЛЫПТАСУЫ МЕН ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ
1.1 Дарк туризмнің пайда болу тарихы
1.2 Дарк туризмнің жіктелуі мен түрлері
1.3 Қазіргі туризм жіктелуінде дарк туризмнің орны
2 ДАРК ТУРИЗМНІҢ ӘЛЕМДІК ТӘЖІРИБЕСІ
2.1 Әлемдегі қара туризм орталықтары
2.3 ТМД . дағы Дарк туризмнің дамуы
3 ДАРК ТУРИЗМНІҢ ҚАЗАҚСТАНДА ДАМУ БОЛАШАҒЫ
3.1 Қазақстанда Дарк туризмді дамыту мүмкіндіктері
3.3 Дарк туризмді дамыту мәселелері мен болашағы
ҚОРЫТЫНДЫ
Дипломдық жұмыстың өзектілігі Дарк туризм халықаралық және ішкі туризм жүйесінде қазіргі кезеңде маңызды роль алады. Адамдардың қайғылы оқиға болған жерлерде, өмірден өткен адам өмірімен танысу мақсатында алыс елден сапар шегіп келіп жатқан адамдар саны жылдан жылға артуда. Дарк туризм бұл – өткен жылдарда өмірден озған атақты адамдардың жерленген молаларында, тарих сахнасында орны қалған белгілі соғыс алаңдары, адам өлімімен байланысы болған апаттық жағдайлар болған жерлерде, адамның үрейін алатын беймәлім, жұмбақ болған қорқынышты жерлерде саяхат жасау мақсатында туындаған туризм түрі.
        
        КІРІСПЕ
Дипломдық жұмыстың өзектілігі Дарк туризм халықаралық және ішкі ... ... ... ... маңызды роль алады. Адамдардың қайғылы оқиға болған ... ... ... адам ... ... мақсатында алыс елден сапар шегіп келіп жатқан адамдар саны жылдан жылға артуда. Дарк туризм бұл - ... ... ... ... ... ... жерленген молаларында, тарих сахнасында орны қалған белгілі соғыс алаңдары, адам өлімімен ... ... ... ... ... жерлерде, адамның үрейін алатын беймәлім, жұмбақ болған қорқынышты жерлерде саяхат жасау мақсатында туындаған туризм түрі. Қазіргі уақытта, көпшілік туристердің не ... ... ... ... алған жерлерге қызығушылық танытуларына, зерттеушілердің пікірлері әртүрлі. Олардың айтуынша, бұндай саяхат жасау барысында біраз туристер эмоционалдық қозуды сезу үшін ... ... ... өздерін қорқыту мақсатында барады екен. Ал, Глазго қаласындағы Шотлан ... ... Джон ... ... бойынша, бұндай қаралы жерлерде болу, адамдардың жаман соның ішінде зұлым әрекеттер жасауына талпындырады деп айтылды[1].
Жұмыстың мақсаты Қазақстандағы дарк ... даму ... ... ... жету үшін ... міндеттердішешу қажет болды:
- Дарк туризмнің маңызын, мәнін және ... ... Дарк ... ... бағыттарын анықтай отырып, олардың потенциалдық объектілерін көрсету;
- Қазақстан Республикасындағы дарк туризмнің даму мүмкіншіліктерін қарастыру.
Зерттеу объектісі: Дарк ... ... ... Қазақстан Республикасындағы дарк туризмнің даму мүмкіншіліктерінің ерекшеліктерін, маңызын мен мәнің зерттеу.
Зерттеу ... ... ... ... ... шолу және т.б. ... ... практикалың маңыздылығы. Туризм комитетінің мен ведомстваларға, дарктуризмді ... ... ... ... ... ... ұйымдарға ұсынылуы мүмкін, яғни дарк туризмді дамыту мақсатында Алматы облысының территориясында ... ... ... ... ... Батыс Қазақстан облысы бойынша экскурсиялық бағдарлма үлгісі ұсынылған.
Зерттеу нәтижелері мемлекеттің бөлек аймақтарында, ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруды жоспарлауды және басқару ғылыми негіздеу мақсатында туризм саласында мемлекеттік уәкілетті органдармен, қоғамдық туристік ұйымдармен де, туристік кәсіпкерлік субъекттермен де ... ... ... базасы ретінде:Қазақстан Республикасының туризм және спорт министрлігі, жаңа технологиялар министрлігі, 1993-2013 жылдар аралығындағы елдердің әлеуметтік - экономикалық статистикалық мәліметтер жинағы, ... және ... ... және ... ... ... ... ақпараттарды аймақтың басқару жүйесі, географиялық туризм мен рекреациялық география саласындағы авторефераттар диссертациясы.
Теориялықнәтижесіне. Қазіргі ... дарк ... ... ... ... ... ... жоқ болғандықтардан, бұл жұмыс барлық материалдарды жинақтап отыр, яғни теориялық маңызы өте ... ... мен ... ... ... оқу орындарында оқыту жөнінде ұсынуға болады.
Ғылыми жаңалығы: Дарк туризмді дамыту мақсатындағы Қазақстанның ресурстық потенциялының ... ... дарк ... даму ... зерттеу оны Қазақстан территориясында ұйымдастыру мүмкіндіктерін талдауға жол береді; туристік-ресурстық объектілерді ... ... ... бөлу ... дарк туризмді дамыту мақсатында Қазақстанды перспективті аудандарын бөліп көрсетеді.
Жұмыстың құрылымы мен көлемі Жұмыс кіріспеден, үш ... ... және ... ... ... ... ... бөлімді қамтиды, онда ел дамуының қазіргі кезеңіндегі Дарк туризмнің ролі қарастырылады.
Екінші тарау ... ... ... әлемде дарк туризм орталықтарына спаттама бере отырып, мемлекеттерде даму перспективаларына талдау жұмыстары жүргізіледі.
Үшінші тарауда Қазақстанда дарк туризмнің дамыту ... оның ... ... ... ... ... ... беріліп, дарк туризмді дамыту мақсатында оларды бағалау жүргізіледі. Жұмыс барысында ... ... ... ... дарк ... дамыту үшін мүмкіншілігі бар аудандар айқындалды.
Қорытындыда автордың ұсыныстары мен ... ... ... ДАРК ТУРИЗМНІҢ КАЛЫПТАСУЫ МЕН ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ
1.1 Дарк туризмнің пайда болу тарихы
Жер бетінде қанша адамзат ... өмір ... ... ... ... талғамы бар. Соған орай, жер шарын саяхат жасаушы туристер талғамдарына қарай әртүрлі жерлерге баруда. Адамдар көп жағдайда саяхаттау ... ең ... көз ... таңғажайып ертегі әлеміндегідей жерлерде жүргендей елестетеді. Сонымен ... ... ... болған тұлғалардың музейде қойылған еңбектерімен немесе сол адамның өмірімен танысып жатқандай ойлайды. Туризм өз ішінде бірнеше түрлерге бөлінсе, туристер де ... ... ... ... бөлінеде. Бұл әрине, туризмнің бөлінуі тікелей туристердің қажеттіліктерімен байланысы болып тұр. Жоғарыда айтып кеткендей, адам талғамы әртүрлі. Талғамдардың ... ... ... ... туристер көңіл көтеру, демалу мақсатында емес, керісінше негативті эмоцияны қалыптастыратын жерлерге баруға тырысады. Осыдан келіп, ... > ... ... пайда болады. дарк туризм дегеніміз не? Не үшін ... қара ... ... - ... сұрақтар туындауы мүмкін.
Жалпы, қара туризм немесе дарк ... бұл - ... ... өмірден озған атақты адамдардың жерленген молаларында, тарих сахнасында орны қалған белгілі соғыс алаңдары, адам өлімімен байланысы болған ... ... ... ... ... ... ... беймәлім, жұмбақ болған қорқынышты жерлерде саяхат жасау мақсатында туындаған туризм түрі. Қазіргі уақытта, көпшілік туристердің не ... ... ... ... ... ... қызығушылық танытуларына, зерттеушілердің пікірлері әртүрлі. Олардың айтуынша, бұндай саяхат жасау ... ... ... ... ... сезу үшін ... ... туристер өздерін қорқыту мақсатында барады екен. Ал, Глазго қаласындағы ... ... ... Джон ... зерттеуі бойынша, бұндай қаралы жерлерде болу, адамдардың жаман соның ішінде зұлым ... ... ... деп ... Әр ... жақсы жағы да, әрі жаман жағы да болады демекші, Дарк туризмімен айналысқан адамдар кей жағдайларды жақсы ... ... ... қаралы жерлерде саяхат жасау барысында бұл өмірдің мәңгі еместігі, кез - келген ... ... ... ... ... сабақ алуға, ойлануға мүмкіндік береді [1].
Дарк туризмінің ең басты мәселесі - саяхаттау мақсатында дарк туризмінің туризм саласында ... ... ... болып көрінуінде. Өйткені, кей жағдайда бұл саяхат әрекеттері ерсі болып көрінетін кездері болып жатады. Мысалы, қайтыс болған ... ... ... ... ... ... жатады. Бұл өз кезегінде марқұм болған адамға ... ... ... Сондықтан, дарк туризмімен айналысатын адамдар және турларды ұйымдастырушы адамдардың қайғылы оқиғадан мерт болған ... ... ... ... ... ... басты талаптарының бірі ретінде қарастыру керек [2].
Қазіргі экономикасы ... ... ... ... болған туризмнің жаңа бағыты - дарк туризм туристердің қызығушылығын оятуда. Қоғамда болып жатырған өлім, қайғылы оқиғалар анализі ... бұл ... ... туризмнің қара бағыты баяндалады. Зерттеу нәтижелері бойынша Батыс елдерінде медициналық көмек көрсету кезінде және қасақана ұйымдастырылған өлімдердің санының артуы, ... ... ... өмір ... ... ретінде қарастырылуда. Сонымен қатар, қара туризм өмірді ... ... қана ... ... мәні ... ... өлім ... танымдық әрекеттерді жүзеге асырады.
Соңғы елу жылдың iшiнде туристтiк индустрияға кең ауқымдағы мәселелер қолайсыз жағдай туғызды. Олар - ... ... ... ... ... соғыстар, экономикалық кризистер мен терроризм. Туризм индустриясы икемге ... ... ... ... ... ... ... Туризм басқа салаларда болмайтын кризистердi жеңiп шығатын экстраординарлық мүмкiндiгi бар. Туризм сферасының кеңеюiмен оның көрсеткiштерi бiраз ... ... ... ... ... туризм классификациясы әртүрлі туризм түрлерімен толықтырылуда. Қазіргі кезеңде сауықтыру немесе танымдық мақсаттағы саяхаттар туристердің қажеттіліктерін жоғары дәрежеде қанағаттандырмауда. ... ... ... ... қажеттілігін максималды түрде қанағаттандыруды қалайды. Осыған орай, туризм саласында әртүрлі экстрималды және ... емес ... ... ... ... туристерді бөтен адамдардың қайғы - қасіреті қызықтырады? Осындай сұрақтарға бірнеше теориялық жауап бар. Зерттеушілердің айтуынша ... ... ... ... болу адамдарды үркіте бермейді, керісінше, жағымды әсер беретін хәл - ... ... ... береді. Яғни адам жиі - жиі қорқыныш сезімін сезінуді бастан өткізгеннен кейін ... ... ... сезінеді. Осындай жағдайды ескере отырып, осыдан бірнеше жылдар бұрын ... ... ... ... 7 ... жуық ... жайында және олардың қайда орналасқандары жайында мәлімет беретін кітапты жарыққа шығарды. Жазушы өзінің оқырмандары үшін екі ... ... ... ... ... ... қай жерінде атақты адамдар жерленгенін және белгілі бір ... ... ... ... туралы.
Дарк туризм түсінігіне қайғылы оқиғалар болған жерлерде саяхат жасау ... ... ... тарихи соғыс алаңдары болған Босфорт және Геттисберг жерлері немесе қылмыстық іс- әрекеттер болған орындар айтылады. Бұндай аймақтарды қамтитын экскурсияларда ... тек қана ... ... әрі ... ... ... қабіріне құрметпен қарауы керек. Бірақ көп жағдайда экскурсияларда бұл талаптар орындалмай қалып жатады. Қорыта айтқанда, дарк ... бұл - ... ... ... ... атақты адамдардың жерленген молаларында, тарих сахнасында орны қалған белгілі соғыс алаңдары, адам ... ... ... апаттық жағдайлар болған жерлерде, адамның үрейін алатын беймәлім, жұмбақ болған қорқынышты ... ... ... ... туындаған туризм түрі.
Алғаш қара тузим және Дарк туризм түсініктері 1996 журналында жарық көрінген болатын. Ал, қолданысқа кең ... ... шағы 2000 жылы ... ... ... университетінің профессорлары Малкольм Фоули және Джон Леннонның атты кітабы жарыққа шыққаннан кейін, шетелдік БАҚ қара ... ... ... қарастырады:
, 1 мамыр, 2005 ж.:When you visit the United States ... Memorial Museum in ... DC, you are engaging in what ... call "dark tourism - travel to a site ... with atrocity or public tragedy (сіз ... келгенінізде, Колумбия округіндегі мемориалды музейінде болған уақытынызда өзінізді белгілі мамандардың ... ... ... ... ... қара ... қатысушысы ретінде сезіне бастайсыз).
, 23 қазан, 2005 ж.: Dark tourism sites are important testaments to the ... failure of humanity to temper our worst excesses and managed well, they can help us to learn from the darkest elements of our past.( Дарк ... ... ... ... ... ... орындары бұл - адамгершілік қасиеттердің жоқ және қатыгездік кең етек алған ... ... ... Әрі ... ... біздің өткен өміріміздің қараңғы жақтарын еске түсіру барысында сабақ алу).
Жыл сайын дарк туризмге сұраныстың артуына қарай, туристердің мақсаты да айқындала ... ... ... ... ... ... ... жерлер, әртүрлі табиғи апаттарға немесе техногенді апаттардан зардап шеккен аймақтарда танымдық және т.б. ... бара ... Дарк ... ... мен ... ... - өткен жылдарда өмірден озған атақты адамдардың жерленген молаларында, тарих сахнасында орны ... ... ... ... адам ... ... болған апаттық жағдайлар болған жерлерде, адамның үрейін алатын беймәлім, жұмбақ болған ... ... ... ... ... ... ... түрі. Дарк туризмді қара туризм, күңгірт туризм деп те атай ... Дарк ... ... жаңа ... ... ... уақытта әлменің түпкір-түпкірінен етек алуда. Тек қана жастар арасында ғана емес, ересектер арасында да ... Жыл ... бұл ... ... ... ... ... келеді. Мысалы 2011 жылы Чернобыльге туристер санын ... 45 ... ... ... ... үшін Чернобыль аймағына келуші туристер есебінен елдің экономикасының көтерілуіне себеп болды. Сонымен ... ... ... мақсатта ғана барып қоймай, өлім мақсатында да баратын болған. Дарк туризм көбіне ауыртпашылық, азап, бейнешілік, өліммен ... ... ... аудандар, соғыс алаңдары, стихиялық апаттар болған аумақтар жатқызылады. Дарк ... ... ... ... ... 1 ... атап ... болады
Сурет 1.Дарк туризмнің жіктелуі [4]
Танато туризм - өмірден озған ... ... ... ... ... сахнасында орны қалған белгілі соғыс алаңдары, адам өлімімен байланысы болған апаттық жағдайлар ... ... ... ... ... ... ... болған қорқынышты жерлерде саяхат жасау мақсатында туындаған Дарк туризмінің бір бағыты. Танато туризм өз кезегінде 3 түрге ... ... ... ... ... ... және ... туризмі деп жіктеледі.
Апаттық туризм.Апаттық туризм әртүрлі табиғи апаттарға ұшыраған жерлерде саяхат жасауды ұнататын ... ... ... ... ... ... көруге ынтық, үлкен дауылдарды көру үшін әлемді шарлайтын адамдарды айта алады. Әлемдегі табиғи ... ... ... ... Жаңа ... және ... Мексика шығанағы - Катрина дауылы, Оңтүстік Азия және Оңтүстік - Шығыс Азия - Үнді ... жер ... және 2004 ... ... ... ... ... Эйяфьятлайокудль жанартауының атқылауынан болған апаттар. Экологиялық апаттардан болған оқиғалардың ішінде экстрималдылығы жағынан танымалы . Бұндай турларды ұйымдастыру идеясы ... ... ... ... ... мақсаты әлемде болып жатырған экологиялық проблемалармен таныстыру. Кейде бұл тур ... деп ... ... ... ... әлемдегі табиғи апаттардан келген шығын 200 миллиард долларға жеткен. Осыдан 10 жыл ... әлем ... ... Кобе ... ... ... ... салдарын жою үшін әрекет ету бағдарламасын қолдаған болатын. Бұл шара 2004 жылы Үнді ... ... ... ... ... ... бастап, Сомали жағалауларына дейін соққы берген цунамидан 227 мың адам қаза тапқан еді. Табиғи зілзаланың кесірінен ... қала тек ХІХ ... ғана ... ... ... дегенде, жығылған жұдырық дегендей 1822 жылдың 24 тамызында табиғи апат тағы да оқыс мінез танытты. Ғалымдар Алепподағы бұл ... Таяу ... жер ... тек басы еді ... ең ірі жер ... ... аумақтарға мына аудандарды жатқызуға болады.
1556 жылдың 23 қаңтарында Ұлы Қытай жер сілкінісі (830 000 адам қаза ... ... ... ... орын ... жер сілкінісі жалғыз Қытайды ғана емес, бүкіл әлемді дүр сілкіндірді. Бұл зілзала 830 000 адамның ... ... ... алып ... ... ... жер сілкінісі, мұншама адам шығыны болмаған екен. Жер сілкінісінің қуаттылығы сонша - ... 500 ... ... ғимараттар да күл-талқан болып қираған. Тіпті, Шэньси провинциясына қарасты аудан адамдарының 40 пайызға жуығы ғана тірі қалса, ... ... ... ... ... Бұл тарихи апат Мин әулетінің тақ мұрагері Цзяцзин императоры ел билеген заманмен ... ... ... Осы ... де, кейбір тарихи еңбектерде оны "Ұлы Цзяцзин жер сілкінісі" деп атайтын көрінеді. Жер сілкінісінің күшін Меркель ... ... 8 ... ... ... ... 7,9 балл болған деген болжамға тоқталады. Қалай десеңіз де, адам ... ... ... ... ... ... тарихындағы ең ірі үшінші, ал тек жер сілкінісінен есептесеңіз, тарих бетіндегі ең ірі апат болып саналады.
1976 жылдың 28 шілдесінде Таншань жер ... (800 000 адам қаза ... ... жер ... ... ... (Хэбэй провинциясы) қаласында орын алған. Күші 8,2 баллды құраған зілзала ХХ ғасырдағы ең ірі ... ... ... ... Қытай Халық Республикасының ресми мәліметі бойынша, қаза болған адам саны - 242  419. ... ... ... сүйенсек, апаттың құрбанына айналған адам саны 800 000-нан асып жығылады. Жергілікті уақыт бойынша, түнгі сағат 3:42-де орын алған ... ... ... ... 22 шақырым тереңдіктен (гипоцентр) бастау алған бұл жер сілкінісі 140 шақырымдай жерде орналасқан Бейжің мен Тяньцзинді де оңдырмады. Нәтижесінде, 5,3 ... үй ... ... ... Тең ... ... ... адамға жарытып баспана бола алмады.
2004 жылдың 26 желтоқсанында Үнді мұхит жер сілкінісі (225 000 - 300 000 адам қаза ... Күші ... ... ... 9,1 баллды құраған дүмпудің нәтижесінде, цунами су ... 15 метр ... ... Жер ... күші 9,3 ... ... деген деректер де болды. Қалай десеңіз де, бұл тарих бетіндегі күші ... ... ... ие екен. Бұл табиғи апаттың кесірінен Тайланд пен Үндістанның оңтүстік аймағы және Индонезия тұрғындары қатты жапа ... Жапа ... ... жай ... сөз ғой, ... жау ... цунамиден 225 000 - 300 мыңға жуық адам о дүниеге аттанып кетті. АҚШ-тың геологиялық сарапшылары нақты санын көрсете ... ... ... қаза ... саны - ... ... ... сарапшылар қыршыннан қиылғандардың саны одан да көп болуы мүмкін, ... ... ... адам алып ... ... ... дейді.
Гянджа жер сілкінісі (230 000 адам қаза болған) Гянджа - жер сілкінісі тарих бетіндегі ең ірі апаттардың бірі. Бұл апат 1139 ... 30 ... күні ... ... ... орын ... Жер сілкінісінің қуатылығы 11 баллды құраған. Адамзат тарихындағы ең ірі зілзалардың бірі ... жер ... осы ... тура бір жыл бұрын болған екен. 1138-39 жылдардағы осы екі зілзала әлемдегі ең ірі бес жер ... ... ... екен. Жер сілкінісінің қуаттылығы сонша сол кездегі Кяпаз тауы құлап, Ахсу өзенінің арнасын жауып тастаған. Нәтижесінде, 8 көл пайда болған. ... бірі ... ... ... ... көлі. демекші, осы табиғи апатты пайдаланып, Грузин патшасы Деметра шабуыл жасайды (1125-1156). Қираған қаланы ... ... ... ... ... ... Бұл мәліметті таратқан - Мхитара Гоша. Оның айтуынша, Қара-Сұңқар Арранға келіп, құлаған қаланы ... тік ... ... ... ... кейін қала бұрынғысынан да гүлдене түсіпті.
Алеппо жер сілкінісі Тарих бетінде бірде Алеппо (Халеб) жер сілкінісі деген ... ... бұл ... да адам ... ... 1138 жылы 11 ... тіркелген табиғаттың тілсіз жауынан 230 мыңнан астам адам көз жұмған. Жер ... ... ... ... және қайталана сілкінген. Және Сирияның солтүстік бөлігін, Түркияның оңтүстік бөлігін (қазіргі Иран мен Әзірбайжан мемлекеттері) қамтыған [5].
Апаттық туризм екі тармаққа ... ... және ... Жоғарыда атап кеткен аймақтар табиғи апатттарға жатқызылады. Ал техногенді апаттарға адам қолымен жасалған қайғылы оқиғалар ... ... ... ... туризм - бейбәлім, түсініксіз оқиғалар белең алған жерлерде саяхаттау мақсатында туындаған Дарк туризмнің бір бағыты. Уақыт өткен сайын ... ... ... ... оқиғалар болған, елестер орталығы болған жерлерге деген сұранысы арта бастады. Солардың ішінде танымал болған ерекше тылсым ... ... ... ... ... (АҚШ), Брисбен (Австралия), Квебек (Канада).
Аокигахара немесе Дзюкай - Хонсю аралындағы ... ... ... ... орман. Аокигахараның аймағында ешбір компас жұмыс істемейді. Ағаштар жаппай өсіп тұр және төніп келе ... әсер ... Оған ... қол жұмсаушылардың орманы" деген атау берілген екен. ... ... ... ... бір ... ... мен ... өмір сүретін жері ретінде көпке танылған. Себебі, ерте кездерде кедейшіліктің тауқыметіне душар ... ... ... ... ... мен ... осы ... тастап кетеді екен. Ең қорқыныштысы - ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Манчак батпағы - жалмауыздардың қарғысын алған жер. Луизиана штатының аймағындағы Жаңа Орлеан қаласына ... ... ... Тек қана ... ... ... ... ортасынан бұталар атып шығады. Бұталар шықпайтын жерлерде мүлде өсімдік өспейді, әбден жетімсіреген... Осы маңда қоныс тепкен үш ... ауыл ... ... ... болған, тұрғындардың көпшілігі қайтыс болады. Батпақта жүздеген мың адамдар жоғалып кеткен. Осыдан жүздеген жылдар бұрын ғайып ... ... ... ... 2 ... енді ғана ... ... шығып жатқан көрінеді.
center261620
Сурет 2. Манчак батпағынан табылған адам қаңқасы [6]
Mary King's Close - Шотландияның ... ... ... ... ... Аталған жабық ауданға оба ауруы кең таралға кезде айықпас дертке шалдыққан адамдар тасталған ... Осы ... ... ... ең ... ... ... Обаның өте тез таралғандығы соншалықты, қала әкімдігі ... ... ... ... ... ... етіп ... тастайды.
Ескі үй деп аталатын мекенде - соғыс кезінде өліп кеткен ... ... мен ... ... ... ... жүреді деседі. Бұл АҚШ-тағы Вирджиния жерінде орналасқан. Және орманға ... ... ... бас ... мен мал ... ... табылып отырады екен.
Лагуна Трук - әскери кемелердің қызметкерлерінің табыттары қойылған жер. 1944 жылдың ақпан айында АҚШ дәл осы ... ... ... ... ... Дәл осы күні 50-ге жуық кеме батырылса, 150 әскери ұшақтың көзі жойылған. ... ... ... ... суға ... Осы жерден өткен әрбір кеме, ұшқан ұшақ тылсым құбылыстарға тап болады екен.
Сан-Жи - ... ... ... Қала ... ғасырдың 80-ші жылдарында заманауи үлгіде тұрғызыла бастады. Алайда, ең алғашқы қазық қағылғанан ... ... ... оқиғалар болып, әрбір құрылыста адам нанғысыз өлімдер қайталанады. Құрылысшылардың бәрі де болған оқиғаларын қорқып, қаша ... да, қала ... күйі ... ... ... өліммен байланысын сурет 3 көрсетілгендей, зираттар туризм, апатты туризм, ... ... ... ... ... көре аламыз.
494665212090
Сурет 3. Дарк туризмнің өлім туризммен арақатынасы(автормен құрастырылған)
Зираттар немесе молалар туризмі.Зират - ... ... ... ... және ... еске алу ... ... - жерленген адамның дініне, мәдениетіне байланысты белгілі бір ... ... ... ... ... ... институционалды белгіленген орын. Зираттың маңыздылығы ұлттық салт - дәстүрді сақтау, әрі оны ... ... ... ... ... құжат рөлін атқарады. Зираттар ерекше құнды архитектуралық мүсінді ескерткіштерден, табыттардан, кішігірім шіркеулерден тұрады. Бұл өз кезегінде кайтыс болған ... ... және өмір ... ... ... Ал, жақсы ұйымдастырылған зираттарда әдемі мүсінді, архитектуралы элементтері бар, ... ... ... бір ... ... ... құралған, басты саяжолдары бар бақ салынады. Бұл бақтар экологиялық ... ... ... ... табиғи көрініс ұсынады. Яғни, қазіргі экологиялық ластанудан зардап шегіп ... ... ... өсімдіктердің аман қалуына септігін тигізеді [7].
1059 жылы римдіктер зиратты құрметтеу мәртебесін беріп, ал заңға бағынбағандарға қатаң жаза беретін болған. Көп ... ... ... негізгі міндетін емес, қосымша белгілерін атқарып келді. Мысалы, орта ғасырларда шіркеу маңы зираттары тәртіп бойынша қала ... ... Бұл ... ... ... және ... ... парламент және сот істерінің отырыстары, уағыздар насихаттау тіпті, ұлттық ойындар да ... ... ... ... орналасу жағдайы Еуропалық зираттардың көптеп салынып кету уақыты 18 ғасырдың ортасына дейін ... ... ... ... ... жүз жыл ... ... зираттардың орналасу көлемін ұлғайтуға шектеу қойып келді. Осыған орай, зираттар бекітілген заңнамалар негізінде қала сыртында орналастырылатын болды. Бірақ та, ... ... ... ... ... ... Ол әрдайым ірі жиындардар өтетін және өмірден өткен адамдарды еске алу, сыйлау орны ретінде есептеліп, ал одан теріс бұрылған ... ... ... ...
Қазіргі таңда, зираттарды , және орналасуына қарай , деп бөлінеді. зираттар бұл - ... бір ... тыс ... ... да мақсаттарға байланысты қолданылатын, шекарасы қатаң тәртіппен белгіленген молалар. зираттар бұл - ... бір ... бір ... ... аурухана, шіркеу, абақтылардың және басқа да мақсаттармен қолданылатын молалар. зираттар - қазіргі уақытта ... ... ... ... ... ал ... бұл - ... тоқтатуына орай жабылған немесе қорғау жұмыстары жүргізілмейтін молалар.
Зираттардың түрлерінің жіктелуі жер бетіндегі әртүрлі ұлт өкілдерінің салт-дәстүріне, діни ... ... және ... ... әлеуметтік топтардың сонымен қатар, заңды органдардың бекіткен администратрлық, санитарлы нормаларымен байланысты. Уақыт өткен сайын, зираттарды әсемдеу түрлерімен, оларды салу үлгілері ... ... Оның ... ... ... пішіндегі фигуралар, адамдардың өлім, уақыт, жанашырлық сезімін, ... өмір ... ... ... ... ... ... фигуралар, адамдардың өлім, уақыт, жанашырлық сезімін, мәңгі өмір жайында символды ... ... ... ... ... ... сол жерде орналасқан зираттарға қарап білуге болады дейді. Яғни, зираттар мәдениет қалдығы, архитектуралық комплекс, тарихи ескерткіш ... сол ... өмір ... ... өмірін, айналысқан шаруашылығын сипаттайтын құнды экскурсиялық обьект рентінде қарастыруымызға болады. Әлем бойынша, ... - ... ... ... айта ... ... ... болған зиялы адамдардың басына қойылған табыттар, келешек ұрпаққа үлгі болатындай оң әсер тудырады. Бұндай адамдар көптеп келетін зираттарға Лондон, Париж және ... ... ... моласын айтуға болады.
20 ғасырдың аяғына қарай, Ваганьков зираты мәскеулік танымал молаларының біріне айналды. Бұл ... ... ... танымал болған поэт ақындар, актерлер, саясаткерлер, суретшілер, спортшылар, ғалымдар жерленген. Бұнда С.Есенин, В. Высоцкий, И Тальков, М Кононов сынды атақты ... ... ... бағдарламалар ұйымдастырылады. Жақында, соңғы онжылдықта өткізіліп көрмеген ірі, кең ... ... ... ... ... ... ... дарк туризм жылдам қарқындылықпен дамып келе жатқан туризмнің жаңа бағыты. Туризмнің мақсатына қарай танымдық, емдік деп жіктелуіне қарай, дарк ... өз ... ... 1 ... бірнеше мақсаттарға жіктеледі.
Кесте 1
Дарк туризмнің мақсатына қарай жіктелуі (автормен құрастырылған)

Дарк туризм мақсатына қарай
Мысалы
1
Шытырман ...
- жер ... су ...
- вулкан атқылау;
- дауыл соғу;
- техногенді .
Қайғылы:
- өлім жазасына кесу;
- соғыс болған аймақтар.
Мистикалық:
- ... ... ... ... алған аудандар
2
Танымдық
атақты адамдардың (өнер қайраткерлері, зиялы қауым өкілдері, саясаткерлер, ақын - жазушылар, суретшілер т.б.) молаларында зиярат ету, өмір ... ... ... ... өмірден
ертерек кету
Қазақстан жеріндегі зираттарға келер болсақ, әрине, еуропалық зираттардағыдай стильде емес, әсіресе, таңдаулы адамдарға болмаса. Бұнда ... тар ... ... молалар бір-біріне жақын орналасқан. Бірақ та, айта кететін жайт, ... ... бір ... бар. Ол ... ... ... және ... ерекшеленеді. Ең басты, қазақстандық зираттардың туризм обьектісі ретінде танылуына кедергі бұл - олар жайында ақпараттың аздығында. Тіпті, жақсы ... ... ... ... ... ... мәдениет және өнер қайраткерлері, одан да басқа танымал адамдар жайында ... ... ... ... ... ... ең ескі ... бірі - Орталық зираты деп аталады. Ол ... ... ... ... 235 ... Тарихи деректерге сүйенер болсақ, бұл зираттың өмір сүру тарихы 19 ... 70 ... ... ... ... ... бұнда жарты миллионға жуық адамдар жерленген. Алматыдағы бұл Орталық зиратын деп атауға болады.
Алматы қаласының ... ... ... ... ... ... бұл жерге шет жақтан адамдардың көптеп келуі негізінде, адам санының өсуімен қатар, өлім саны да артты. Бұл әрине, ... ... ... 1879 Ташкент және Сейфуллин көшелерінің маңайындағы Түрме қамалының қасына Серафим-Иверсков атты әйелдер монастырын құру турлаы шешім ... ... ... Ташкент көшесінің оң және сол жағындағы беткейлерінде орналасты. Ерекшелігі ... үш ... ... Оның ... ... әскери адамдар, оңтүстік бөлігінде проваславтік бағыттағы христиандар, ал ... ... ... ... ... Зираттың батыс бөлігі деп аталады.
1918 жылдық 1 қазанында Верный қаласының басқармасы > туралы жарлық шығарған ... ... ... ... ... қала администрлернің жұмысын біршама қиындатуы зираттың кейбір жерлерін ... және жабу ... ... ... 1936 ... 28 ... > атты қала ... жаңа жобасы қабылданды. Осылай зираттың оңтүстік бөлігін жабу арқылы, қала басқармасы орнына ешқандай затты айырбасқа ... ... ... ... ... жауып тастайды. 1938 жылдың 9 шілдесінде қала басқармасының Президиумі мындай жарлық шығарған болатын: Христиан ... жер ... 20 га ... ... және мұсылман зираттарының жеріне колхозының есебінен 15 га жер ... ... ... ... ... ... еңбегі сіңген адамдардың молалары табылған. Соның ішінде, Алматы ... ... ... ... ... салған және 1930 жылдардағы қала құрылысына еңбегі сіңген атақты архитектор - Андрей Зенков жерленген. Сонымен ... Орыс ... ... ... ... ... Иосиф Чернов және епископ Серафима Гачковс жерленген. Бұл кісілердің молалары Алматы және бүткіл Қазақстан ... ... ... ... ... адамдардың табынатын жері болып есептеледі. Бұнда адамдар көптеп жиі ... ... ГУП ... және ... ... ... ... ұсынатын экскурсиялық бюро құрды. Новодевичье зираты - Мәскеу қаласының өлген адамдары жерленген, ең танымал молалары. Ол 1898 жылы ... ... оң ... ... ... еді. КСРО ... бұл ... Кремлев стенасынан кейінгі екінші орындағы ұлттық пантеон атағы берілген. Новодевичье ... ... ... ... ... ... ескерткіші ретінде, көптеген ірі туристік компаниялардың экскурсиялық бағдарламаларының ... ... ... Н.А. ... М.К. ... Е.В. ... Л.Е. Кербел, С.Т. Конёнков, Г.И. Мотовилов, В.И. Мухин, Э.И. Неизвестный, Н.В. Томск,И.Д. Шадр, Г.А. Шульц, Н.Б. Никогосян сынды ... ... ... салынған ескерткіштермен бай. Бұл жердегі өлген адамдар молалары региондық және федералды тұрғыдан мағызға ие ... ... ... ... және ... алынған.
Дарк туризмінің тағы бір түрі - өлім туризмі. Өлім туризмі - ... өз ... ... ... ... ... Өлім ... дамыған мемлекеттер қатарына Швейцария, Нидерланды, Люксембург, Бельгия мемлекеттері жатады. Қазіргі уақытта туризмнің ең қымбат ... ... осы өлім ... ... ... Қазіргі туризм жіктелуінде дарк туризмнің орны
Қазіргі уақытта, көпшілік туристердің не себепті қайғылы оқиғалар белең ... ... ... ... ... пікірлері әртүрлі. Олардың айтуынша, бұндай саяхат жасау барысында біраз туристер эмоционалдық қозуды сезу үшін ... ... ... өздерін қорқыту мақсатында барады екен. Ал, Глазго қаласындағы Шотлан Университетінің профессоры Джон Леннонның зерттеуі ... ... ... ... ... адамдардың жаман соның ішінде зұлым әрекеттер жасауына талпындырады деп айтылды. Әр заттың ... жағы да, әрі ... жағы да ... ... Дарк ... ... адамдар кей жағдайларды жақсы әсермен оралады. Мысалы, қаралы жерлерде саяхат жасау барысында бұл өмірдің мәңгі еместігі, кез - ... ... ... ... ... ... ... алуға, ойлануға мүмкіндік береді.
Дарк туризмінің ең басты мәселесі - саяхаттау мақсатында Дарк туризмінің туризм ... ... ... ... ... ... Өйткені, кей жағдайда бұл саяхат әрекеттері ерсі болып көрінетін кездері болып жатады. Мысалы, қайтыс ... ... ... ... ... ... түсіп жатады. Бұл өз кезегінде марқұм болған адамға деген ... ... ... Дарк ... айналысатын адамдар және турларды ұймдастырушы адамдардың қайғылы оқиғадан мерт болған адамдарға ... ... ... ... ... ... талаптарының бірі ретінде қарастыру керек. Зерттеушілердің айтуынша қайғы- қасірет толған жерлерде болу ... ... ... ... ... әсер ... хәл - ... сезінуге мүмкіндік береді. Яғни адам жиі - жиі қорқыныш сезімін сезінуді бастан өткізгеннен кейін ... ... ... сезінеді.Осындай жағдайды ескере отырып, осыдан бірнеше жылдар бұрын француз зерттеушісі Бертран Бейерн 7 мыңға жуық қабірлер жайында және олардың ... ... ... ... ... ... ... шығарды. Жазушы өзінің оқырмандары үшін екі сұраққа жауап ... ... ... ... жаңа бір ... ретінде және сурет 4 көрсетілгендей, Дарк туризм туризмнің басқа да салаларымен байланысын және ұқсастығын көруге ... 4. Дарк ... ... туризм түрімен байланысы(автормен құрастырылған)
Дарк туризм түсінігіне қайғылы ... ... ... ... ... ... Мысалы, бұған тарихи соғыс алаңдары болған Босфорт және Геттисберг жерлері немесе қылмыстық іс- әрекеттер болған орындар айтылады. Бұндай аймақтарды ... ... ... тек қана шындықты баяндап, әрі өмірден өткен адамның қабіріне құрметпен қарауы керек. Бірақ көп жағдайда экскурсияларда бұл талаптар ... ... ... Қорыта айтқанда, Дарк туризм бұл - өткен жылдарда өмірден озған ... ... ... ... тарих сахнасында орны қалған белгілі соғыс алаңдары, адам өлімімен байланысы болған апаттық жағдайлар болған жерлерде, адамның үрейін ... ... ... болған қорқынышты жерлерде саяхат жасау мақсатында туындаған.
Дарк ... ... ... орны ... ... бағдарламалармен ерекшеленедеі. Осының ішінде экскурсиялық жұмыстардың зираттар мен молалардың үлесі ... Жыл ... ... ... ... ... саны артып, сұраныстың жоғарлануы көрініп жатыр. Зираттардың түрлерінің ... жер ... ... ұлт ... салт-дәстүріне, діни қөзқарастарына қарай және әртүрлі секталардың, әлеуметтік топтардың сонымен қатар, заңды органдардың бекіткен администратрлық, санитарлы нормаларымен байланысты. Уақыт өткен ... ... ... түрлерімен, оларды салу үлгілері жаңарып отырған. Оның әсемдеу элементтеріне әртүрлі пішіндегі фигуралар, адамдардың өлім, уақыт, ... ... ... өмір ... символды ұсынатын заттар әртүрлі пішіндегі фигуралар, адамдардың ... ... ... сезімін, мәңгі өмір жайында символды ұсынатын заттар жатты [8].
Кез-келген қаланың тарихын сол жерде орналасқан зираттарға қарап білуге болады ... ... ... ... ... архитектуралық комплекс, тарихи ескерткіш ретінде, сол уақытта өмір сүрген адамдардың өмірін, айналысқан шаруашылығын сипаттайтын құнды экскурсиялық обьект ... ... ... Әлем ... зираттар - экскурсиялық обьект. Бұнда айта кетілетін жайт, қайтыс ... ... ... ... ... ... ... ұрпаққа үлгі болатындай оң әсер тудырады. Бұндай адамдар көптеп келетін зираттарға Лондон, Париж және Вашингтон ... ... ... ... болады. Сонымен бірге туристік орталықтар экскурсиямен ғана шектеліп қойылмады. Туристер үшін экстрималды жақтары да қызықты болды. ... ... ... ... ... әле бойынша қауіпті аймақтар тізімі тіркелкен. Соның ішінде Оңтүстік және Солтүстік Американың қатерлі аймақтары. Басылым ... ... Уго ... ... революциялық қарулы күштерін және ұлт-азаттық армиясын қолдап отыруы екі ел арасына сызат түсіргенін айтыпты. Колумбия тарапы ымыраластыққа ... ... ... ... ... ... ... ұлт-азаттық армиясы Колумбияның мұнай-газ құбырларын жарып, темір жолдарға және қауіпсіздік күштеріне шабуыл жасай бергендіктен, Колумбиямен шекаралас Араука ... ең ... жер ... ... ... ... 2006 жылы ... президенті Филип Калдерон елдегі есірткі картелімен күресуге он мыңдаған әскер жұмылдырды. ... ... ... пен ... штаттарында 230 мың адам үйлерін тастап кеткен. Біраз тұрғын АҚШ-қа кетіп қалған. Автордың айтуынша, есірткі картелімен күрес негізінен Мексика ... ... ... оның ... ... ... ... Техас, Эль-Пасо штаттарына да тиіп отыр. Мысалы, 2010 жылы ұйымдасқан қылмыстың құрбаны болған 15 мыңнан аса адамның 3100-і ... және ... ... Сьюдад-Хуарес қаласында зәбір шеккен [10].
1 бөлімді қорытындылай келе, Дарк туризм танымдық және шытырман оқиғалы ... ... ... бар. Дарк ... тек қана ... ... болған соғыс алаңдары, молаларда болу емес, өмірден өткен адамның өмірімен ... ... да ... саяхат түрі деп те қарастырылады. Қазіргі уақытта Дарк туризм ... жаңа ... ... ... ... ... ие ... келе жатыр.
2 ДАРК ТУРИЗМНІҢ ӘЛЕМДІК ТӘЖІРИБЕСІ
2.1 Әлемдегі қара туризм орталықтары
Қара туризм туризмнің жаңа бағыты ретінде қазіргі уақытта ... ... етек ... Тек қана ... ... ғана ... ... арасында да жайылуда. Жыл сайын бұл туризмге ... ... ... ... келеді. Мысалы 2011 жылы Чернобыльге туристер санын айтпағанда 45 ... ... ... ... үшін Чернобыль аймағына келуші туристер есебінен елдің экономикасының көтерілуіне себеп болды.
Ең алғаш қара туризммен саяхат жасауды ... ... ... ... ... Нью - ... ... Лейкхерст деген жеріне жасаған. Бұл жерде > дирижаблі апатты қайғылы оқиғаға тап болған. Қазіргі уақытта туристер арасында ең ... ... ... ... АҚШ - тағы ... іс - әрекеттердің ісерінен құлаған егіз ғимараттар 3000 адамның өмірін алып кетті, 1900 адамның өмірін ... Жаңа ... ... ... ... ... - Биркенау концлагері, 17000 адамды өлім жазасына кескен Камбоджадағы Чоенг Эк концларі, 230000 адамды өлтірген Тайландтағы 2004 жылғы цунами, 16000 ... қаза ... ... жер ... ... ... ... катастрофалық туризмнің кесте 2 көрсетілгендей ең қауіпті аймақтары белгілі ... ... және ... - ... ... мен ... арасындағы жанжал;
Пәкістан мен Ауғанстан арасындағы > аумағы;
Камбоджа мен Тайланд шекарасы;
Оңтүстік және Солтүстік Корея арасындағы жанжал.
Таяу Шығыс аймағы:
Сауд Арабия, Йемен, ... ... ... ... Судан мен Чад арасындағы Абъей аумағы;
Конго мен Ангола мемлкеттері арасындағы жанжал.
Оңтүстік және Солтүстік Америка ... мен ... ... ... ... Policy ... ... 27 күнгі санында әледегі ең қауіпті деген ... ... ... шығыпты. Журналдың жазуынша, олардың кейбіріуақытша тыншып, өзінің ... ... ... ... ... ... Уолкердің айтуына қарағанда, әлемде екі мемлекет арасындағы шекара дауынан туындайтын қауіпті он үш шекаралы аймақ бар екен. Оның ... - Азия ... ... Таяу ... ... - ... ... екеуі Оңтүстік және Солтүстік Америкада орын тепкен.
Оңтүстік және Оңтүстік - Шығыс Азиядағы шиеленіс. Оңтүстік Азияда орналасқан Үндістанның Пәкістанмен арада 1947 ... бері ... келе ... Кашмир аймағына қатысты дауы бар. Екі ел арасындағы жанжалдан тұтанған соғыста 15000 адам, ал бір ғана Кашмир аймағының өзінен 10000 адам қаза ... ... ... ... Мумбайдағы шабуылдан кейін үзіліп, енді жанданғалы отыр. Дегенмен, автор Пәкістан әскерінің саны жағынан әлемде жетінші орынға ие екенін, әрі ел ... ... бір ... қорғанысқа бөлінетінін айтады.Бұған қоса сәуір айында Исламабадтың жаңа алыс қашықтықты көздейтін зымыран түрін сынақтан өткізетіндігін мәлімдегенін ... ... ... ... ... қиын емес.Автордың жазуынша, 1971 жылы Үндістанның қолдауымен сол кездегі біртұтас Пәкістаннан бөлініп шыққан Бангладеш енді Делидің өзіне қауіп тудырып ... ... ... 1971 ... ... ... экономикасы тұралап қалған Бангладештен босып кеткен 10 мен 20 миллионның аралығындағы босқын Үндістанда заңсыз тұрып жатыр.Үндістан өзін терроризм ... ... ... мен ... ... үшін 25 жыл ... Бангладешпен арадағы шекараны дуалмен қоршауға кіріскен. Оны 2012 жылы ... ... ... Human Rights Watch ... ... ... 2000 жылдан бері үнді шекарашылары елге заңсыз өтпек болған бангладештік мыңға жуық адамды атып тастаған.
Аймақтағы тағы бір қауіпті жер - мен өзге де ... ... ... ... мен ... ... ... Пәкістанмен арадағы 1500 мильге созылатын Дюранд сызығын мойындамай, Пәкістанның солтүстік-батысындағы пуштун территорияларын және Хайбер-Пахтунхва провинциясының бір бөлігін өзінікі деп ... ... ... 40 ... ... осы ... халқының 20 пайызға дейінгі тұрғындарын пуштундар құрайды. Екі елдегі Дюранд сызығы бойындағы ұлтшыл пуштундар тәуелсіз Пуштун ... ... ... ... ... басылым.Ақ үй Ауғанстанда әскери операцияларын бастағалы бері бұл аймақ АҚШ пен Пәкістанға бірдей ... ... ... ... ... паналайтын мекенге айналған. Екі жақ та бірін-бірі бұл қарулы топтармен күресе ... деп ... ... ... АҚШ Ауғанстаннан әскерін шығаратын уақытта шиеленістің шешілмеген күйінде қалуы аймақтағы қауіпсіздікке қатер төндіреді.
Оңтүстік-шығыс Азиядағы тағы бір қауіпті аймақ - ... мен ... ... ... ... ... ... қалған Пра Вихеа ғибадатханасына қатысты даулы аймақ небәрі 1.8 шаршы шақырымды құраса да, талай адам ... ... ... ... ... ... астам уақытқа созылған дау ғибадатхана ЮНЕСКО-ның қорғауына алынса да бәсеңдемей, екі ел арасында қақтығыс туындау ... ... ... ... ... ... ... сызық та әлемдегі ең қауіпті аймаққа жатады. 1953 жылы екі ел ... ... алып ... ... ... келіскенімен, өзара ешқандай бейбіт келісімге қол қойылмады. Корей соғысы аяқталғалы алпыс жылдай қарусызданған аймақта бүгінде екі елден 2 миллион ... ... ... ... бір жарым жылдан бері екі ел арасы қайта ушыға түсті. Ақпан ... ... 28 мың ... бар ... бірлесе жаттығу өткізген Оңтүстік Кореяны Пхеньян деп айыптап, егер арандатушылық әрекеттер жалғаса берсе, оған қарсы тұрып, кең көлемде соғыс ... ... және ... ... ... ... сес көрсетті. дейді автор мақаласында. 1990 жылдардың ортасы мен соңына қарай елді жайлаған аштықтан Қытай шекарасынан 100 мыңнан 300 ... ... ... ... ... өтіп ... ... Пекин 2006 жылы шекараны сым темір және бетонмен қоршау бастайды. ... ... ... ... астық сияқты өнімдері шықпай қалғандықтан 6 миллион солтүстік корейлік азық-түлік жетіспеушілігіне ұшырайды деп мәлімдеген соң, 2010 ... ... ... мазасы қаша түскен.
Таяу Шығыстың түйткілді аймақтары. Таяу Шығыста Сауд Арабиясы мен ... және ... мен ... ... ... да ... ... қауіпті аймақтардың бар екенін айтады. Йеменнің солтүстігіндегі Хути көтерілісшілері, Араб түбегіндегі ұйымы мен ... ... ... босқындар легінің пайда болуы мүмкін.Эр-Рияд корольдікті Хути көтерілісшілерінен өзге ... ... ... ... мен ... ... және қару-жарақтың жолын кесу үшін шекара бойымен қорған салмақшы. Ал Сириядағы тұрақсыздық, Израильмен шекарадағы дау-дамай Дамаскінің өз ішіндегі ... ... ... кедергі келтіреді деген қауіп туғызып отыр. Израиль мен Сирияның арасындағы іс жүзіндегі шиеленісті шекара 37 жыл бойына ... ... ... ... өз ... қарсылық танытушыларды аяусыз қуып таратып жатқандығына назар аудартпау үшін толқуға шыққандарды Израиль шекарасынан ... дем ... отыр деп ... ... ... отыз жыл ... ... және Ливанмен арадағы шекараға қырағылық танытып келген. дейді басылым.
Қара құрлықтағы қауіпті мемлекеттер. Африка құрлығында да аса қауіпті шекараларды атап ... ... ... ... ... ... ... Оңтүстік Судан мемлекетімен арадағы даулы Абьей аймағы, және Чад мемлекетімен шекаралас өңір және ... мен ... ... жаңа шиеленіс жатады.Шілде айында Судан мемлекетінен басыбүтін бөлінейін деп ... ... ... ... Суданның Оңтүстік Кордофан аймағына жататын Абьей жеріне таласып отыр. Ал маусымның 5-і Оңтүстік Судан Оңтүстік Кордофан аймағында әскери операция ... ... ... ... ... ... бомбалап, басып алу кезінде 113 мың адам босып кеткен. Келіссөздерге қарамастан Судан Көгілдір Ніл мемлекеті мен ... ... ... ... ... ... емес.БҰҰ мәліметтері бойынша, Хартумның Абьей аймағын бомбалап, басып алу кезінде 113 мың адам ... ... ... қарамастан Судан Көгілдір Ніл мемлекеті мен Оңтүстік Кордофан аймағына шабуыл жасауын тоқтатар ... ... ... ... пен Чад мемлекетіндегі азаматтық соғыстың кесірінен екі ... ... ... 2010 ... ... 262 мың судандық босқын Чад территориясын паналауға мәжбүр болды. Ал 180 мың адам үй-күйсіз жүр.Amnesty ... ... ... ... ... екі ел шектесетін аймақта адам құқықтарының бұзылуы, әйелдер мен ... ... ... ... ... ... ұйымдардың қызметкерлерін ұрлап кету мен азаматтарды өлтіріп кету әлі жалғасып отырғанын келтіріпті. Ал сарапшылар бұл аймақта ... сәт ... ... ... дейді [12].
Конго мен Ангола арасында теңіздегі мұнай кен орындарын иелену, шекара сызығын белгілеу мен Конгоның Уганда және ... ... екі ел ... ушықтырып отыр дейді басылым авторы. Қақтығыс кезінде 2009 жылы 211 мың адам Анголаға өтіп ... ... ... ... конголық қыздар мен әйелдер конголық және анголалық арнаулы қызмет ... ... ... БҰҰ-ның қақтығыстар кезіндегі жыныстық зорлық-зомбылық мәселелері бойынша арнайы өкілі Анголадан шығарылатын әйелдер өздерін анголалық және конголық қауіпсіздік ... ... ... ... және ... Американың қатерлі аймақтары. Басылым Венесуэла президенті Уго Чавестің Колумбияның революциялық қарулы күштерін және ... ... ... отыруы екі ел арасына сызат түсіргенін айтыпты. Колумбия тарапы ымыраластыққа емеурін танытып, қарым-қатынас қалыпқа келгендей болған.Алайда ұлт-азаттық армиясы Колумбияның ... ... ... ... ... және ... күштеріне шабуыл жасай бергендіктен, Колумбиямен шекаралас Араука аймағы ең ... жер ... ... отыр.Мексиканың 2006 жылы сайланған президенті Филип Калдерон елдегі есірткі картелімен күресуге он мыңдаған әскер жұмылдырды. ... ... ... пен ... ... 230 мың адам ... ... кеткен.Біраз тұрғын АҚШ-қа кетіп қалған. Автордың айтуынша, есірткі картелімен күрес ... ... ... ... ... оның ... АҚШ-тың Мексикамен шектес Техас, Эль-Пасо штаттарына да тиіп отыр. Мысалы, 2010 жылы ... ... ... ... 15 ... аса адамның 3100-і Техас және Эль-Пасомен шектес Сьюдад-Хуарес қаласында зәбір шеккен [13].
Әлемде дарк туризммен айналысу мақсатында қара туристердің саны жыл ... ... ... ... ... 3 ... қара туристердің ең көп баратын танымал орталықтары белгіленген.
Кесте 3
Қара туристердің бару саны бойынша танымал орталықтар [14]

Атауы
Орналасқан жері
Келушілер ... ... ... млн
3
Пномпень өлім аңғары
Камбоджа
45000-60000
4
Кигали мемориалы
Руанда
40000-50000
5
Припять қаласы
Украина
65000-70000
6
Винчестерлер үйі
АҚШ штат Сан Хосе
47000
7
Мдине ... ... штат ... қамалы
Румыния
47000-49000
10
Мельбурн түрмесі
Мельбурн
33300
11
Коммуна Гольштат
Австралия
31000
Мистикалық жерлер де қара туристерді қызықтыратын орталықтардың бірі. Елес толы ... ... ... ... әлемдегі үлкендігі жағынан үшінші орын алатын һәм Индонезия, Малайзия және Бруней секілді үш елдің иелегіне жататын Борнео аралындағы ... жол. ... оны деп ... Осы ... ... дүниежүзілік соғыс кезінде жапондар қолға түскен мыңдаған тұтқын ағылшын-австралия солдаттарын азаптап айдап өткен. Қалың жунглиді басып өтетін азап жолында жапондардың ... ... ... ... тұтқындар шейіт болған. Әбден азаптап өлтірілген солдаттардың денесі айлап жол бойында ит-құсқа, құрт-құмырсқаға жем ... ... ... ... ... ... жыл өткен соң, кезінде тұтқын болып сол жолмен айдалған ... ... ... ... Джон ... ... ... есте қалдыру мақ­сатында сол жерге барып, суретке түсірген екен. Бір таңғаларлық дүние, Джон ... бос ... ... ... ... ... ... келе жатқан тұтқындардың сұлбасы шыққан. Бұл расында таңғалатын дүние еді. Джон мистикаға сенбейтін, реалист жан-тұғын. Бірақ сурет­ке ... ... ... ... ... ... шүбәлануға тура келген. Елес толы әскери жолдар әлемде жетерлік. Соның бірі, Ресейдің Иркутск облысымен Бурятия шектесетін ... ... ... Бай­калск қаласына апаратын тау соқпағы. Жергілікті халық бұл ... , не ... деп ... ... ... ... ... 1920 жылдары осы жолмен қызылдардан жеңілген ақтың генералы Каппеляның әскері кері шегінген. Қыстың ... ... ... және ... ... ... тең жартысы осы жолда қалыпты. Өлгендерді жерлеуге ... ... ... керек-ті. Кейіннен осы маңға келген туристердің көбі белгісіз елестерді жиі көретін­дігін айтқан. Тіпті, тау-тасты ... ... ... ... ... тауып алған. Тауып алғандарын жасы­рып, өздерімен бірге ала кеткен кейбір туристердің біразы түрлі бақытсыздықтарға тап ... ... ... ... келе ... ондай жерлерді деп атайтын болған. Мәселен, Великий Новгород қаласының ма­ңын­дағы Мясной Бор деп ата­латын орманды аймақ та ... ... ... ... ... Бір айта ... ... бұл жерде 1942 жылы қызыл әскерлермен неміс-фашистердің арасында жан беріп, жан алысқан қанды қырғын болған. Сол ... ... екі ... 1 ... тақау адам қаза болды. Орманды, батпақты жер болғандықтан қаза тапқан­дар­дың жартысынан астамы жерленбеген. ... сол ... ... жатқан қан майданда солдаттарды жерлеуге мүмкіндік болмаған да шығар. Қазіргі заманда еріктілерден құралған топтар сол соғыста қаза тауып, көмусіз қалғандардың ... ... ... ... ... жерлеу үстінде. Солардың айтқанына қарағанда, кейде түн ішінде қару асынған қызыл әскерлерді, ит жетектеп ... ... ... ... ... елестері жиі көрінеді екен.
Дарк туризм кез - ... ... ... ерекшелігімен қызықтыра алады. Осыған орай, дарк туризмді тұтыну жағынан және сурет 4 ... баға ... ... ... ... ... ... Баға ... ... 4. Дарк ... ... және баға ... бойынша салыстыру(автормен құрастырылған)
Әлемдегі экономикалық жағдай әсер еткен бірнеше қалар бар. Яғни, техногенді катастрофалық апаттар. Олар Американың Детройт ... ... ... ... ... тартқан үлкен мегаполис болған. аталған бұл жерде ХІХ ғасырда кеме зауыттары жұмыс ... Ал сол ... ... ... бұл қала ... ... жасайтын орталығына айналады. Форд, Дюран, ағайынды Додж, Паккард және Крайслер сынды кәсіпкерлердің зауыттары ... ... ірі ... ... ... ... Ал ХХ ғасырда қаладағы экономикалық ахуал артып, бұл жайт жұрттың жаппай көшіп келуіне себеп бо­лады. Солтүстік Америка құрлығындағы ең бай әрі ... көп ... ... өте келе ... ... ... құлдырауына оның баюына жағ­дай жасаған автокөліктер себеп болған десек, артық айтпаймыз. ... ... ... ... бірі ... ... ... нәтижесінде ХІХ ғасырдағы ескі архитектуралық жобамен салынған қала, автокөліктің көптігін көтере алмай қалады. Тығын көбейіп, ... ... ... ... жұрт ... ... көре ... Содан билік бұл мәселені шешу үшін қаланың орталығын­дағы ескі ... ... ... автотұрақ салады. Бірақ бұл да оның жағдайын жақсарта қой­майды. Қаладағы экономикалық жағдай күрт төмендеп, бұл өз ке­зегінде ... ... ... деңгейінің арта түсуіне ықпал етеді. Нәтижесінде Америка билігі Детройтты ең на­шар әрі жайсыз қала деп ... ... ... кете ... 1950 жылы қала ... 3/1 ... ... яғни 950 мың адам қалады. Бұлай жалғаса ... 2030 ... ... ... ... адамсыз қалмақ [16].
Дәл осылайша мықты дамып келіп, құлдырауға түскен қала - Жапонияның ... ... ... ... зауыты күнітүні бір тыншымай жұмыс істеген аралда өлі тыныштық орнайды Аталмыш қала өте шағын арал­да орналасқан. 1810 жылы ... ... мол ... ... ... Бұл жайт тас аралдың тағдырын түгелдей өзгертіп жібереді. Алғашқыда бірде-бір жан мекен етпеген жерде ғимарттар бой түзей бастайды. ... ... бұл ... ... ... ... ... бастайды. ХХ ғасыр ортасында арал көлемі қолдан үлкейтіледі.Сондай-ақ елді мекеннің осылайша ... ... ... байлықтардың сарқылғаны да себеп болған делінеді кей деректерде. Ашық мұхитта орналасқан шағын патшалыққа айналған қалаға қызыққан жұрт ... ... келе ... ... 1974 жылы ... ... мұнай алмастырып әрі көмір қоры да таусылып, Mitsubishi компаниясы өз жұмысын тоқтатады. Арал жұртын жұмыспен, ақшамен, ... ... ... компания жабылған соң жұрт бұл мекенді тастап кетеді. Солайша кезінде зауыты күнітүні бір ... ... ... ... өлі тыныштық орнайды.
Намибияның шағын Колманскоп елді мекені де қазба ... ... ... күні ... айналып отыр. Людериц айлағынан бірнеше шақырым жерде орналасқан Колманскоп қа­ла­сы­ның негізін гауһар тас ... ... ... Бірақ 1956 жылы асыл тастардың бағасы күрт төмендеп кетеді де, бұл қалада тұрақтап қалудың еш мәні ... ... елді ... ... ... қалуына қазба байлықтардың сарқылғаны да себеп болған делінеді кей деректерде.
Чилидің Атакама ... ... ... ХХ ... басында шағын болса да дамыған қалаға айналады. Ол жерде хи­мия­лық қоспа - селитра өндірілетін. 1950 жылдарға ... ... ... ... ... шөлейтте орналасқан қаладан жұрттар бас сауғалап кете ... Ал 1961 жылы қала ... ... тоқтатады [17].
2.2 Еуропадағы дарк туризмнің дамуы
Швейцария мемлекеті соңғы он жылдықта әдемі табиғатымен, тау - шаңғы курорттарымен ғана емес, басқа да ... ... ... ... ... ... ... өз өмірлеріне қол жұмсау мақсатында туристер келуде. Елде шетел туристеріне арналған эвтаназиялық бағдарламалар жыл өткен сайын жоғары көрсеткішті ... ... ... ... келеді. Статистикалық мәліметтер бойынша елде соңғы үш жылда өз - өздеріне қол жұмсаған туристер саны екі есе ... ... ... ... көше ... үйлерінің қасында туристердің өлігін көрулеріне қарсы шықса да, мемлекет керісінше, бұл бағдарламаны қолдап, әрі өарай дамуына кедергі келтірген емес. ... ... ... және ... ... туристердің өліммен қоштасуына көмек беретін 6 орталық бар. Оның 4 ... ... ... ... ... ... жылдары туристердің көоп келуіне қарай, бұл 4 орталық өз жұмыстарын жасап үлгермеуде. Оның ішіндегі ең ... ... Елге ... ... ... ең көп келушілер қатарында бірінші орында Германия, ... ... ... үшінші орында Франция және Италия мемлекеттері.
Ұлыбританияда > сөзі > сөзімен синоним болып кетті. Яғни > деген мағынаны береді. Еуропадағы ең ... ... ... 31 мемлекетінен туристер келеді. Туристер арасында ең көп көрсеткішті көрсететін қатты ауруға шалдыққан, орталық ... ... ... және ... ауруларға шалдыққан сырқат адардар. Сонымен қатар, елде жаңадан пайда болған тағы бір феномен бар. Бұл ерлі - зайыпты ... ... ... ... ... ... ғана ... ауруға шалдыққан. Бұған мысал ретінде, британдық дирижер Эдвард Доунс және оның ... рак ... ... ... Олар 2009 ... 85 және 74 жастарында бірге өмірден қош айтысты.
Суицидтік ... қол ... үшін тек қана кәрі ... ... ... ... ... адамдар ғана емес, өмірмен қоштасқысы келетін кез - келген азаматтар кезекке тұра алады. ... бұны ... ... оңай ... Өлім бел ... азаматтар ең алдымен сұғбаттардан, әртүрлі тесттерді тапсырумен және ақыл - есінің дұрыс екеніне және өз ... өзі ... өз ... ... ... ... ... Дәрігерлер туристке өлтіретін дәріне екпес бұрын, дәрінің ... ... ... тағы да ... ... ... және ... тұрғыда туристердің өліммен қоштасуына көмек беретін 6 орталық бар. Оның 4 ... ... ... ... ... ... өлтіретін дәріне екпес бұрын, дәрінің адамды өлтіретініне жайында тағы да айтады.Бірақ соңғы жылдары туристердің көоп келуіне қарай, бұл 4 ... өз ... ... ... уақытта, өлім туризмін дамытып келе жатқан бірнеше кесте 4 көрсетілгендей мемлекеттер бар. Бұл ... ... ... заңды тұрғыда рұқсат етілген.
Кесте 4
Өлім туризмі дамып келе ... ... ... ... ... және ...
түрі рұқсат етілген
* Швейцария
* Нидерланды
* Бельгия
* Люксембург
* АҚШ штаттары: ... ... ... түрі ... ...
* ... Франция
* Германия
3
Алдағы уақытта заңға еңгізіледі
* Швеция
Швейцарияда заңды тұрғыда және ... ... ... ... ... ... беретін 6 орталық бар. Оның 4 шетел туристеріне қызмет жасайды. Бірақ соңғы жылдары туристердің көоп келуіне қарай, бұл 4 ... өз ... ... ... ... ең ... ... Елге келуші туристердің ішінде ең көп келушілер қатарында бірінші орында Германия, екінші орында Ұлыбритания, үшінші орында Франция және Италия мемлекеттері ... ... ... келген туристер үшін ең алған тур бойынша, Цюрих қаласына алып ... Егер де ... адам жүре ... ... ... басқа да туристік орталықтарға баруды ұсынады. Содан кейің, өліммен ... ... ... ... құжаттарға қол қойып, дәрігердің сұғпатында болады. Бұдан кейін, дәрігерлер науқас адамға ұйқы кезінде тыныс алуын тоқтататын стақанға құйылған дәріні ... ... ... ... 5 ... екпе дәрілеріде коса қабылданады.
Сурет 5.Эвтаназияға арналған корап [20]
Жалпы, эвтаназия үшін турист 4000 евро ақшасын жұмсайды. Бұнымен ... ... ... тағы 3000 евро ... ... онда сол ... ол кісі үшін ... рәсімін де өткізіп береді. Ал, мүлдем төлеуге қаражаты жоқ адамдар үшін, мемлекет тарапынан грант бөлу туралы жеңілдіктер қарастырылған.
Көптеген туристер ... ... ... ... ... ... Цюрих қаласындағы пәтерлерде болғанын қалайды. Бұл әрине, тұрғылықты халық бұған ... ... ... ... күн сайын үйлерінің алдында өлікті көре беру, психологиялық жағынан адамға әсер етіп ... ... ... ... ... өлуге келген туристерге арнап, қаладан тыс жерде дайындалған орталық болсын деген ұсыныс айтқан болатын. Бұл ұсынысты Швейцарияның бұрынғы министрі Кристоф ... > деп ... ... жылы ... ... бойында 60 аса шетел азаматтарының мәйіттері салынған контейнерлерді көрген тұрғылықты халық, елде ... ... етек алып бара ... ... шыққан еді. Осыған орай елде, екі консервативті партиялар - Ұлттық Эвангельді және Федеративті Демократиялық ... ... ... ... ... ... қорытындысы бойынша, кез - келген эвтаназия мақсатында келген туристер Цюрихта маңызды себептерге қарай 1 жыл ... ... ... ... шешім қабылдады. Бірақ бұл шешімді 84,5 % эвтаназияны қолдаймыз ... ... ... тұрғындары жоққа шығарды [22].
Әлемдегі эвтаназияның дауының негізін қалаушы адамдардың бірі ... ... > ... атпен белгілі Джек Кеворкян. Ол осы бағытпен 130 аса адамның өмірімен ... ... ... Джек ... ... ... көмегімен ауыртпай өлудің жолын іздеу мақсатында, тірі жанның бәріне инъекция салды. Бұндай эксперименттерінің бірі жазылып, телекөрініске де тап ... ... ... Джек ... 25 жылдық бас бостандығынан айырылған. 7 жылдан кейін, енді қайтып эвтаназиялық ... ... ... айтылғаннан кейін, жылдамдатылған түрде бостандық берілген. Қазіргі уақытта әлемнің түпкір - түпкірінен өздеріне қол жұмсау ... ... ... ... ... Ореган, Вермонт және Вашингтон штаттарына барады. Әсіресе, оңтүстік штаттар арасында атақтысы Мексика. Жергілікті зоомагазиндерде жануарларға ... ... ... ... ... сатылады. Бұл дәріні қабылдаған адам бір сағат ішінде өліп кетеді. Швейцарияда заңды түрде эвтаназияның түрлері ажыратылған. Яғни, белсенді және ... ... ... қліммен қоштасуға көмек береді. Елде активті ( ... ... ... ... ... ... ) эвтаназияға рұқсат етілмеген. Бұл әрекет адамды өлтіру мақсатында жасалған деп қаралып, 5 ... бас ... ... Ал ... деп ... науқас адамның өз қалауымен өлтіру рұқсат етілген болып есептеледі. Сонымен қатар, адамның өз еркімен және ... ... ... эвтаназия деген түсініктер де кездеседі. Біріншісі науқас аданың өзінің айтуымен жасалса, ал екіншісі науқас ... ес ... ... ... ... рұқсатымен жасалады [23].
Эвтаназия өз кезегінде пайда болғалы бері, моральдық, теологиялық, медициналық, заңды тұрғыдан қарастырған бірнеше кедергілерге алып келген. Бұл ... сын ... айуы ... эвтаназияға жастар арасында мұраны иемдену мақсатында немесе ... ата - ... ... ... кең ... мүмкін. Бірақ та, ауруға шалдыққан қарттар арасында ауырмай тез өле салуға ... ... ... ... ... ... тек қана өздерін ғана құтқарып қоймай, жақын туыстарында қарау, күту сияқты жұмыстардан босады.
20 ғасыр эвтаназияның кең етек ... ... еді. 1930 жылы ... ... осы эвтаназия арқылы адамдарды аяусыз өлтірген. Бұл бағыт инволидтерге, психикалық ... ... ... ... ... адамдардың әртүрлі ауруға шалдығуы немесе кеміс болуы, табиғаттың жіберген қателігі деп түсіндірілді. Осыған орай, ... ... ... тие ... азаматтар осылай өлімге тап болған. Жас балаларды аштықпен өлімге қиса, ересек адамдарды газға ... ... ... жіберген немесе екпе еккен. Сонымен бірге соғыс алаңында ауыр жарақат алған солдаттарда осындай ... тап ... ІІІ Рейх ... елде ... ... ... саны 200 ... жеткен. Фашистік дәрігерлер науқастарды ешқандай нақты себептерсіз өлімге қиып отырған. Өліге қиылатын адамдардың жеке ... ... ... ... тірі қалатын адамдарда көк крест қойылатын болған. Науқас балалардың ата - ... ... ... ... орталығына алып барамыз деп балаларын алып кетіп отырған. Кейіннен біраз уақыттан кейін, баларының ауруларының асқынып кетуінен немесе басқа да аурулардың ... ... ... ... хаттар келіп отырған. Осы уақыт аралығында өліммен ... ... ... осы ... үшін көп ақша ... ... ... қалған бағалы заттар, киімдерді алып қалып отырған. Қазіргі кезеңде эвтаназия тек қана ... ғана ... ... ... ... ... ... мемлекеттерінде рұқсат етілген. Сонымен бірге АҚШ штатары Ореган, Вермонт, Вашингтон. ... ... ... ... ... ... ... ерекшеленеді. Бұл елде көрсетілген статистикалық мәліметтер бойынша, өздеріне қол жұмсаушы адамдардың жасының мөлшері 23 - 97 ... ... Оның ... ең көбі 60 % - бен әйел ... ... ... өлім туризмі бойынша, Швейцариямен бәсекеге түсе алатын алатын бірден - бір мемлекет. Бұл мемлекетте эвтаназия 2002 жылдан бері дамып келеді. ... өлім ... ... ғана ... ... жасқа толмаған 16 - 18 жас арасындағы балаларға да рұқсат етіле береді. Сонымен бірге жас баланың ата - анасы да ... ... ... ... іс - әрекеттерін тоқтату туралы өтініш айта алады. Бірақ, бір себеп туристерді магниттей тарта ... Ол - ... пен ... бір - ... өте ... ... қажет. Ал бұндай қарым - қатынас үшін көп уақыт кетеді [24].
2014 жылы Нидерланды мемлекеті үлкен даудың ортасында қалған еді. ... еш ... ... жасқа толмаған болса да эвтаназияға рұқсат етілді. Осыған орай, жас балалар өз қалауымен немесе ата - аналарының өтінішімен ... ... Бұл ... ... ... ... ... және рухани жағынан шаршаған уақытында және оны ... ... жолы ... ... ... ... Егер де, ... баламен жеке сөйлескен уақытында, бала өзінің шешіміне саналы түрде жауап бергенін түсінігіне жете алмаса, онда эвтаназия жүзеге ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы сот өкілдеріне, өз өмірлерінің маңызын түсіне бермейтін кішкентай жас балалардың өмірін алуын заңды емес деп ... ... және ... ... ... ... ... туралы 10 аса жиындар өткізген. Тіпті 2002 жылы ел президенті Франсуа Олланд бұл тұжырымды қолдады. Бірақ француз ... 90 % ... ... ... ... ... шықты. Қазір Париж және Лондон үшін бұл шешілмеген қалпында қалды. Осы уақытта Германия мемлекеті де, елде ... ... ... ... ресмилендіруді қолға алды. Яғни, Клиниқалық орталықта ес түссіз жатқан адамдарды прибордан ажыратып, өліммен қауыштыру әрекеттері. Активті эвтаназия ... әлі ... ... тиым ... Ал ... ... көз жұма ... жағдайлары 2009 жылдан бастау алды. Бұл жылы Германияның жоғарғы соты Вольфганг Путца атты адвокатты ақтап шыққан болатын. Бұл кісі ... ... ... 77 ... 6 жыл бойы ... ... ... аппараттардан босату туралы ұсыныс айтқан. Бұл әрекетте барлық кінә адвокатта болған. Өйткені қызы науқасты аппараттан өшірес бұрын, заңды ... ... Сот ... эвтаназияға рұқсат деген шешім берілген. Бұнымен қоса, науқастың туған туыстары да бұл ... ... ... Осы оқиғадан кейін, бірден 10 млн неміс халқы > жайлы шешімді жасауға асықты. Осы үшін ... ... ... ... ... ... бары ... және мүмкіншіліктерінің шектеулігі жайында жаза алатын сайттар ашылды. Документке науқас адамның ... оның ... ... ... ... қолы ... Кей ... науқас адамның ауызша айтылған арызы да есепке алына беретін ... ... жылы ... дәрігері Уве Кристиан Арнольд өзінің соңғы жылдары ондаған адамның өздеріне қол жұмсауына көмектескенін айтты. Бұл әрекеті үшін ... ... ... ... ... еді, ... Германия заңы бойынша бұл жазадан құтқарылды. Заң бойынша, дәрігерлерге өз науқастарына емдеудің ... жолы ... ... ... ... дәріні беруіне рұқсат етілген. Арнольдті көптеген дәрігерлер қолдады. Мысалы, терапевт Антон Вольфраттың айтуы бойынша, >, - деп ... ... ... ... ... пассивті және активті түрі рұқсат етілген мемлкеттер қатарында Швейцария, Нидерланды, Бельгия, Люксембург және АҚШ ... ... ... ... ... Эвтаназияның пассивті түрі рұқсат етілген мемлекеттер қатарына Ұлыбритания, Франция, Германия ... Ал ... ... заңға еңгізіледі деп жоспарланаып отырған мемлекет бірі ... ... ... ... ... ... әлемнен көптеген туристер келуде. Оның ішінде Dignitas орталығына деген сұраныс жоғары. Бұл ... ... ... ... ... ... ВВС ... көрсетілгеннен кейін өсті деуге болады. Өткен жылы Цюрих қаласының Dignitas ... 50 аса ... ... ... ... Оның 31 ... ... келгендер, Қалғандары Франция, Ливан, Италия мемлекеттерінен келген. 2014 жылы Dignitas ... ... саны 1700 ... Оның 950 шет ... ВВС ... ... ... кейін, Цюрихте > санының арту қаупі бар. Алдағы уақытта Цюрих қаласы > деген атпен де ... ... ... ... ... Dignitas орталығында 2008 - 2012 жыл аралығында суретте6 ... 611 ... ... өткен.
Сурет 6. Швейцариядағы 2008-2012 жылдар аралығында өлім туризмі бойынша шетелден келген туристер көрсеткіші [26]
Цюрих ... ... ... ... жағдайларға өз наразыдығын білдіруде. Ол бойынша, Dignitas орталығына келген туристерді бірінші күннен - ақ, ... бір рет қана ... ... ... ... өлімге қия салады деп айтады. Бұл әрекет өз кезегінде ... емес деп ... ... ... тағы бір ... ... ... суицидтік көмекке ауру адамдарды ғана емес, психикалық ауытқушылығы бар адамдарды да өлімге ... ... Ал Dignitas ... басшысы Людвиг Минелли бұл айыпты құп көрмеді. Ол кісінің айтуына қарағанда >, - деп ... Dignitas ... ... ... ... 25 франк ақша салым төлеп отырады.
Анализдік зерттеу нәтижесінде Цюрих қаласының Dignitas клиникалық ... 2008 - 2012 ... ... ... 31 ... 611 ... келген. Оның Германиядан 268 адам, Ұлыбританиядан 126 ... ... 66 ... ... 44 ... АҚШ-тан 21 адам, Австралиядан 14 адам, Канададан 12 ... ... 8 ... ... 8 адам келген. Оның ішіндегі адамдардың жас мөлшері 23 - 97 жас аралығындағы ... ... Көбі 60 % әйел ... ... ... ... туристердің көбі әртүрлі неврологиялық аурулармен ауырған. Мысалы, паралич, тірек-қимыл аппараттар нейроны, Паркинсон ауруы, склероз ... ... ... рак және ... ... ... ТМД - дағы Дарк туризмнің дамуы
Украина мемлекетінде қазіргі уақытта туризмнің бір сегментін құп көрмеуде. Ол әлемде туристерді көп ... әрі, ... ... мемлекеттерге қолайлы болған - Дарк туризм. Күн сайын Дарк туризм жайлы ... ... ... уақытта болып өткен уақиғаларды еске алу мақсатында, алыс жерлерге, тастанды магистралдарға, концлагерлерге, түрмелерге және т.б. белгісіз болған жерлерге саяхаттау ұшін ... ... ... ең көр ... ... ... ... қиялмен құрастырылған коммунистік маршруттар.
Елестер өңіріне тап болу үшін, Чернобыльге ғана бару керек емес, ... ... - ... ... да ... жатыр. Бұл жерде жалғыздықты еске түсіретін, қараңғы аудардар: ... ... ... Бір сөзбен айтқанда коммунизмнің символдары қамтылған. Бірақ болгарлықтар үшін өткен уақыттағы коммунистік кезеңдерді еске алу және ... ... ... келгенде, ала тондарын алып, қаша жөнеледі. Бұл жайында Украинадағы жалғыз турагенттің басқарушысы ... ... ... .
Украинада Дарк туризм үшін көбіне шведтер, бельгиялықтар, француздар, американдықтар келеді. Елде ... ... ... кету деген жағдайлар жоқ. Қйткені мұнда көретін қызықтар және ... ... ... ... ... ... ... коммунистік уақытта ең ірі индустриалды орталық, металлургия орталығы болған Перник қаласы. Қазір бұл қала орны қаңырап қалған, тастанды, адамдар өмір ... ... ... Ал ... ... ... солтүстік - батыс аумағы қазіргі ... ... ең ... ... ... Бұл ... ... демократияға өткен уақытта ауыр дағдарысқа ұшырады. Қазіргі уақытта бұл аумақтар тоталитарлық мемлекеттің 45 жылдығының ... ... ... қарастырылған [28].
Бір қызығы Украинада соцализмді насихаттайтын ... жоқ. Ал ... ... ... ... мұндай музейі атауымен бар. Мемлекетке келген туристерден: , - деген сұрақтарды жиі естіледі. Қазіргі уақытта бұл соцлагерден ешқандай ... ... Сол ... бұл ... ... онша ... ... Басқа шет мелекеттері бұндай аймақтарды керісінше сақтап қалғысы келеді. Өйткені, олардың ойы бойынша ... еске алу оның ... ... ... ... тигізеді деп, есте сақтап қалуға тырысады.
Припять қаласы Чернобыль АЭС-нан үш ... ... ... Бұл қала көр жылдан бері туристерді ғана қызықтырып қоймай, ғалымдардың да ... ... ... ... және ... ... > ... бойынша Чернобыль АЭС әлемдегі ең экзотикалық аймақтардың алғашқы ондығына ілінген. Апатты жағдай болмай тұрған уақытта бұл ... 50 мың адам ... 1986 ... 27 сәуірінде, АЭС болған жарылыстан кейін, уақытта эвакуациядан кейін, қала ... ... ... ... қала ... түнекті бейнені суреттейді. Бос қалған көп қабатты үйлер, емханалар, балалар сабақшасы, мектептер, стадиондар, мәдениет үйлері, кинотеатрлар, аттракциондар кездеседі. ... ... ... ... уақытта топ тобымен жүрген адамдар, балалардың ойнап, күліп жүргенін елестету қиын. Әр жыл ... АЭС ... қаза ... ... еске алу күні ... тұрады. Қалаға келуші туристер бұл жерден бірден сондай ауыр атмосфераны сезеді. Эвакуация уақытында дамдар қайта келеміз деп ойлап, ... ... ... кеткен болатын. Бірақ эвавкуациядан қайта келуге ешкімге рұқсат берілмеді. Адамдар қалған бағалы заттар мародерлердің әрекетімен ұрланып кетті. Ал ... ... осы ... ... ... Келуші туристер бұнда тұрған адамдардың не жеп, не іспен айналысқанын толықтай көре ... ... ... ... ... ... Чернобыль АЭС болу олар үшін қайталанбас, ерекше сезімді сезінгендерін айтады. Припят қаласының қайғылы, қараңғы көрінісіне ... бұл жер ... ... ... және ... ... ... ішінде төменде бірнешеуін атауға болады.
* Припять қаласы Stalker атты компьютерлі ойынында көрсетіледі. Бұл ойында басты рөльдегі адам ... ... ... - 2012 жылы АҚШ ... ... ... ... Бұл кино Припять қаласында ужас жанрында түсірілген. Мазмұны бойынша, Припять қаласының эвакуациядан кейінгі уақыты көрсетілген. Яғни, бұл аймаққа экскурсиядар ... ... ... ... ... ол ... болып шықпайды. Шын өмірде бұл аймақ кинодағыдай аймақ емес. Яғни елес немесе митикалық тылсым күштер жоқ.
* Кино ... ... ... ...
* . Кино толығымен Припять қаласында түсірілген. Басты рөльді сомдаған Брюс Уиллис қалада тығып қойған уран үшін ... ... ... ... уақытта, бұл қалға туристердің келуіне ешқандай кедергі келтірмейді. Тек қана кіру ... ... ... етілген қағаз және жеке куәлік болуы шарт [29].
Припять қаласына келуші туристерді экскурсия басында психологтар бұ л кісілермен сөйлеседі. ... ... ... ала дайындау жұмыстарынан өткізеді. Сонымен қатар, туристер ... ... ... өз ... ... ... ... және радиалық жағдайларға ұшырап қалған жағдайда ұйымдастырушылар жауап бермейтінін ескертеді. Бұл аймаққа келгенде адамдар толығымен жабық киінуі керек. Шорты, футболка ... ... ... жоқ. ... АЭС ... ... ... кең ауқымда екенін сурет 7 көрсетілген.
left270656
Сурет 7.Чернобыль АЭС - ке келуші туристер географиясы [30]
Қазіргі уақытта әлемнің жетекші ... мен ... ... ... ядролық апатының салдарын жоюға көмектесу үшін Украинаға 550 миллион еуро ... ... ... уәде ... ... 25 ... арналып Киевте өткен халықаралық донор елдердің конференциясында айтылды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... нысан тұрғызуға жұмсалуы керек. Радиация қаупін жоюға бағытталған саркофаг салуға 740 миллион еуро қажет.Конференцияға қатысушылардың ... ... ... ... Жозе Мануэл Баррозу Еуропа Одағы Чернобыль апатының зардаптарын жоюға 110 миллион еуро бөлетінін айтып, басқалар да осылай ақша салады деген ... ... ... ... ... ... пен ... комиссиясының президенті Жозе Мануэл Баррозу. Украина президенті Виктор ... ... ... ... ... Ол Украинаны осы қиындықпен бетпе-бет жалғыз қалдырмағаны үшін халықаралық қауымдастыққа алғысын білдірді. Чернобыль атом электр станциясы өткен ... ... ... ... біз ... оқиғасын толық жауып тастай алмадық. Бүгін күшімізді біріктіріп, бұл жерді келешек ұрпақ үшін қауіпсіз аймаққа айналдыра аламыз, - деді ... ... ... ... ... ... айтқанда Ирландия, Испания, Мексика және Жапония) үкіметтері өздерінің қаржылық қиындықтарын алға тартып, ақша бөлу жөнінде уәде бере алмады.Бұл ... ... ... ... ақша ... ... амалы қалмады деп отыр. Чернобыль апаты соңғы 25 жылда Украинаны ондаған миллион доллар шығынға батырды. Сейсенбі күні Киев апат аймағын ... ... ... 29 ... еуро ... ... ... 25 жылдығына арналған донор елдердің конференциясы Жапонияда наурыз айында табиғат ... ... ... ... кешеніндегі дағдарысты реттей алмай жатқан сәтпен тұспа-тұс келді. Жапониядағы ядролық ... ... ... ең ауыр ... апат ... ... Одағының өкілі Баррозу донор елдерді Украинадағы Чернобыль салдарын жоюға көмектесуге шақырды. Ол Киев конференциясындағы үндеуінде:
- Біз өткен күнге ... ... ... ... және оның салдарын да тоқтата алмаймыз. Бірақ Чернобыльден қалдықтарын қауіпсіз ету қолымыздан келеді, - деді ... 25 жыл ... 1986 жылы ... 26-сы күні ... төртінші реакторында жарылыс болып, оның радиациясы аймаққа қаттыЧернобыль АЭС ... ... ... еді. ... ядролық апаттың радиациялық қою түтіні Беларусь пен Ресейге дейін жеткен. Жарылыс салдарынан ... адам қаза ... ... ... ... радиациядан уланып қайтыс болды. Чернобыль апаты құрбандарының нақты саны қанша екені әлі күнге дейін анық емес. Киевтегі конференцияға ЕуроОдақ пен ... ... ... тобы ... ... ... президенті Нұрсұлтан Назарбаев та ядролық мәселеге арналған жиынға қатысу үшін Киевке барды.
Тағы да тастанды қалалар тізіміне Әзірбайжан мемлекетіндегі ... ... ... ... ... күні өлі ... ... қаланың бірі - Агдам. Таулы ... ... бұл ... XVIII ... ... ханы ... ... Ақ кірпіштен салынған әппақ қала уақыт өте келе еңсесін тіктеп, алып елді ... ... 1828 жылы қала ... ... Үш ... жуық ... шайқалмай, жақсы дамып келген қалада май және сүт өнімдерін шығаратын, темір өңдейтін зауыттар және аты әлемге мәшһүр шарап ... ... ... ... алға ... бұл қала 1993 жылдары соғыс алаңына айналады. Таулы Қарабақ соғысында бұл жерді ... ... ... Ақ қала аталған Агдам Отырардың күйін кешеді. ... ... ... іске ... ... бір ғана ғимарат сау қалған. Ол 1868-1870 жылдары ахитектор Кербала ... ... ... ... мешіт екен. Бір кірпіші де құламаған осы ғимарат қана ескі қала Агдамның кезінде 50 000 ... ... ... көз ... сұлу елді ... бірі ... хабар береді. Дарк туризмінің ТМД мемлекеті кесте 5 көрестіргендей ... ... ... 5
Дарк туризм объектілерінің ТМД бойынша тізімі [32]

ТМД мемлекеттері
Дарк туризм объектілері:
1
Украина
Припять ... ... ... алаң ... Мнин мавзолейі, ГУЛАГ музейі, Новодевич зираты, Лубянка ғимараты, Қарулы күштер Орталық музейі, Ұлы Отан соғыс муражайы, Мурманск, Ресей ... ... ... ... ... мұражайы.
2
Белоруссия
Ипр соғыс алаңы, Бреендонк концларгері, Мехелен лагері.
3
Әзербайжан
Баку қаласында: Шахидтер алаңы, Орталық музей, Апшерон аймағы, Гобустан.
4
Армения
Ереван қаласында: ... ... ... ... ... ... Гюмри, Спитак, Ваназор өлім аңғары, Мецамор музейі, Сардарапат шайқасы, Сисиан шіркеуі
Дарк туризмнің тағы да обьектілері ... ... ... ... ... ... ... жатқызуға болады. Солардың ішінде ГУЛАГ еңбекпен түзеу ... мен жер ... ... және ... орындарының Бас басқармасы - КСРО-да 1934-1956 жылдары айыпталушылардың жазасын өтеу орындарына басшылық еткен Ішкі ... ... ... ... ... 53 ... болды. 1930 жылы Кеңестік жүйедегі осы еңбекпен түзеу жүйелерінің пайда болуындағы тарихымыздың ... ... ең ауыр ... ... ... ... ... Болашақ ГУЛАГ-тың алғашқы ошақтары КСРО территориясында 1930 жылы ... ... ... ... ... көп ... бұл лагерьлер алып азап империясына айналды. 1921-1953 жылдары органдары соттаған 4,1 миллион адам сонда қамалды. Олардың 800 мыңдайы атылды, 2,6 ... ... ... мен лагерлерге қамалып, 400 мыңдайы жер аударылды. 1930-53 жылы КСРО еңбекпен түзеу лагерлерінде болған 6,5 млн ... 1,3 ... ... ... деп ... Тағы бір, 1938 жылы 1 ... деректе осындай зұлмат қамытын киген 2 млн ... көбі ... не ... не ... ... ... ... еңбек адамдары, отбасы мүшелері, үй шаруасындағы әйел адамдар, бала-шағалар, 1937-1938 жылдардағы құрбандары еді. Олардың көбі дерлік, саяси ... ... ... қатаң жазаланды. Құқықтары аяқ асты етілді. 1956 жылға дейін Гулаг лагерьлерінде ... саны 22 млн ... оның ... - 830 мың ... 181 мың украин, 44 мың белорус, 25 мың татар, 24 мың өзбек, 20 мың еврей, 18 мың ... 17 мың ... 16 мың ... 12 мың ... 17 мың армян, 9 мың түрікмен, 5 мың башқұрт, 4 мың тәжік, басқа да ... ... ... ұлт ... ... ... ... , тегін жұмыс күші ретінде, сол кездегі өндіріс пен халық шаруашылығының әртүрлі саласын ... ... ... Қиыр ... ... ... барлық солтүстік өңірлерді қамтып, Қазақстанның да өндіріс орындарын игеруге пайдаланылды. Ұлы Отан соғысы басталып, аяқталғанға ... ... ... 640 ... іске ... 842 ... 8 мың км автомобиль жолдары, көптеген домна, мартен пештері, т.б. салынды. Сғгыстан кейін ... ... ... ... ... ... ... шахталарды ұңғылауға да сол тұтқындар айдап салынды. КСРО-да мұндай жалпы саны 53 легерь болды. 1934-1956 жылы барлығы бірдей жазалаушы органдардың ... ... ... ... ... ... 20-дан астамы Қазақстан жерінде орналастырылды. Олар: Шығыс Қазақстан ... ... ... ... жолы ... ... ... қорғаныстық өнеркәсіп, теміржол төсеу, тиеп түсіру, бетон заводтары, құм карьері, электр жүйелері құрылыстарындағы жұмыстарда 3000 адам жұмыс жасаған [33].
2-ші ... ... ... ... қара туризм орталықтарымен таныс болдық. Осыған орай, ... екі ... ... даму ... ... ... ... Европа және ТМД мемлекеттері қарастырылды. Европа аймағы ... Дарк ... ... ... Швейцария, Нидерланды, Люксембург және т.б. мемлекеттері алдынғы қатарда болды. ТМД мемлекеттері бойынша ... ... ... ... даму ... әлсіздеу. Аймақта дамыған деп - Ресей және Украина ... айта ... Ал ... ... даму ... бар деп ... ... мемлекеттер арасында Украина туристердің саны жағынан және дауы қарқынына қарай көшбасшы ... ДАРК ... ... ДАМУ ... ... Дарк ... ... мүмкіндіктері
5715975525Екінші бөлімде қарастырылған мәселелер бойынша ТМД мемелекеттерінің ішінде қазіргі уақытта Дарк туризмі дамыған ... саны екеу ... Олар ... және ... ... Ал ... ... дамыту мүмкіншілігіне қарай қарастырылды.
дамыған мемлекеттер (Украина, Ресей)
даму мүмкіншілігі жоғары мемлекеттер (Қазақстан, Армения, ... ... ... ... ... 8. ТМД ... ... дарк туризм дамуы және мүмкіншілігі(автормен құрастырылған)
Осыған орай ТМД мемлекеттерінде жоғары көрсеткіште дамып жатқан және ... саны ... ... Украина мемлекеті болып саналады. Ал екінші орында Ресей мемлекеті. Сонымен қатар, Қазақстан аумағын да ТМД ... Дарк ... ... даму ... қарай салыстыру жұмыстырын жүргіздік. Дарк туризмі дамымаған мемлекеттер арасында даму мүмкіншілігіне қарай сурет 8 көрсетілгендей, ... ... ... ... даму мүмкіншілігі бойынша алдыңғы қатарлы деп баға беруімізге талдау жасар болсақ, Қазақстанды 5 аймаққа бөліп қарастырдық. Әрбір 5 облыстық ... ... ... ... жеке ... даму ... ... 6
Қазақстанның 5 аймағындағы дарк туризмдік объектілер [34]

Қазақстан аймағы
Орналасу жері
1
Солтүстік Қазақстан
, Ш. Уәлиханов ... С. ... ... ... Ғ. ... ... ... Қожаберген -Жырау мемориалы, Қарасай және Ағантай батыр мемориалы, мавзолей М. Ж. Копеев, АЛЖИР ... ... ... ... ... ... мұражай, Курчатов полигон мұражайы, монументі, Абай мұражайы, Абай ... ... ... ата ... Қарашаш ана кесенесі, Арыстан-баб кесенесі, А.Яссауи мавзолейі, Гаухар ана кесенесі, Укаш ата кесенесі, Қорқыт ата, Байқоңыр ғарыш айлағы, ... ... И. ... ... Д. ... ... Жәңгірхан мавзолейі, Абат-Байтақ кесенесі, Әбілхайыр хан моласы, Тама Есет батр моласы, Алия Молдағұлова моласы, т.б.
5
Орталық Қазақстан
Спасск лагері, Степлаг ... , ... ... ... ... ... ... кесенесі, Алаша хан кесенесі, Домбауыл кесенесі, ҚарЛАГ лагері, т.б.
Солтүстік Қазақстан бойынша Дарк туристік ... ... ... ... ... ... ... жатады. Петропавл қаласындағы Абылай ханның резиденциясы қазақ халқының ... ... ... ... ... Қазақстанның Солтүстік аймағын отарлау басында Есіл өзенінің жағасында Қызылжар төбесінде 1752 жылы Петр бекінісі салынған болатын. Бұның өзі ... ... ... ... ... ... ... бір қабатты ағаш үйлер, канцелярия, келіп-кетушілерге арналған үй, ... ... ... кіреді. Кешеннің жалпы көлемі - 1,2 га [39].
Уәлихановтар мекені - . Уәлихановтардың ... ... ... ескерткіші, ХІХ ғасырдың құрылысы. Сырымбет шатқалында бүгінгі Айыртау ауданында орналасқан Мекен Уәли ханның жесірі Айғанымға арналып, 1824 жылы 30 сәуірден ... ... ... П. ... бұйрығымен салынған. Ол қонақ үй, мектеп, мешіт, диірмен, үй қызметшісіне ... ... ... шаруашылық құрылыстардан тұрды. Осында Шоқан Уәлихановтың балалық шағы өтті. 1917 жылы мекен бұзылып, 1991 жылы Ш. ... ... 150 жыл ... орай ... келтірілді. 1993 жылы кешенге Ш.Уәлиханов атындағы Сырымбет тарихи-этнографиялық мұражайы енеді. ... ... ... жұмыстары жүргізілуін, 2009 жылы аяқталды.
Қарасай, Ағынтай батыр ескерткіштері. Ескерткіш Мәдениет ауылнан ... емес ... ... ... әрі 1999 жылы 15 ... ... батыр, Қазақ хандығы тәуелсіздігі үшін күрескен ерлерге арнап ашылған. Композициялық ... ... ... ... ... ... түрде дамытты. Жалпы кешен Меккеге бағытталып, мешіт ... ... ... кіру кірпіш дуалдармен қоршалып, намаз оқу және құрбандық шалуға арналған кесене алдындағы алаңға апарып, екі мұнарамен оқшауланған. Алаң бұрышында ... ... ... мен ... ... жасалған қола ұстарасы бар айқасқан найзалар бейнесі ... ... ... ... ... Қазақстанға тән эллипсоидық суреттемелері бар батырлардың мазары орнатылған. Оның алдында архитектуралық тұрғыдан біріктіретін конус ... ... ... ... ... ... кішігірім қабырғасында батырлардың жауынгерлік ісін жеткізетін мәтіндердің үш тілде оймаланған пинакотека-залы бар. Кесенелердің көлемі көзтартарлық, жоғарғы бөлігі керамикалық құймамен көмкерілген ... және ... ... алты миллиметрлі шынымен жабдықталған. Шыны мен қабырға арасында ауа тазартқыш тесігі арқылы күмбезді құрғату жайы қарастырылған. Кесене ... ... ... Онда ... сөрелері берілген. Интерьер бөліктерінде қыш кірпіштер, құры мен қордай граниті қолданылған. Молалар автор шаблондарымен жылтыратқан қызыл, Қордай гранитінен және ... ... ... ... дәстүрі бойынша жалғасқан. Әрбір молада шырақ қойылған, шырақты жағуда келушілер ... ... ... ... ... плитамен, металдық бөлшектермен көмкеріліп отырған. Мемориалдың негізгі ... ... ... ... жасалған. Қабырға үстінде монолиттік темірбетондық белдіктер күмбездерді жіктеу үшін салынған. Күмбезаралық ғимараттар гидроизоляция қабатымен жабылып, кірпіштің ... ... ... ... едені мен үсті кесене алдындағы тротуарлық тақтайшамен жасалған.
2489200794385Кешеннің негізгі элементтері: кесене биіктігі - 16 м, ... - 12 м; ... ... өлшемдер - 19х13,5 м;сурет 9 көрсетілгендей қоршаудың айналасындағы диаметрі - 27 м ... ... мен ... ... ... мен Ағынтай батыр ескерткіші 2 - маусымда 1999 жылы Н. Погодин атындағы орыс драмалық театры алаңында ... мен ... ... қола мемориалы орнатылған (авторы - мүсінші Б.С. Досжанов, ескерткішті өңдеу ҚР Суретшілер ... ... ... орындалды). Күртті граниттен жасалған постаментте бірлік пен тұтастықты білдіретін, ... ... ... қола ... ... Қазақстан бойынша Дарк туризмді дамыту мүмкіншіліктеріне қарай объектілеріне Абат-Байтақ кесенесі. Ескерткішті XIX ғасырда француз саяхатшысы Жозеф Кастанье ашқан, ХХ ... 50-70 ... ... ... ... ... шамамен ХIII ғасырдың бас кезіндегі, Алтын Орда дәуіріне дейінгі қыпшақ ұлысының Хорезммен тығыз байланыста болған ... ... ... деп ... ... белгілі пәлсапашы Асан қайғының баласы Абат батырға арнап тұрғызылған. Бұл қабірден қазба жұмыстары кезінде үш ... ... ... ... - кең, ... ... ... береді. Далалықта мұндай ғаламат құрылыстар негізінен хан төре ... ... ... ... бой ... ... кесенесі маңында Қыз әулие бейіті бар.Кесененің биіктігі - 14,5 ... ... 16 метр ... ... кірпішпен қаланған. Мұндай кесене бұрын Ұлы далада, Орта Азияда, Поволжье жақта, Әзірбайжанда болған. Бұл кесене Сары ... ... ... ... ... ... Сол ... заман ағымына сай бұл ескерткіштің алыстан келе жатқан жолаушыға жарқырап көрініп тұруы үшін ... ... ... ... ... ... мүмкін деген болжам бар.Кесене құрылысы бірнеше жылдар бойы ... ... тек қана ... ... ... ... ... ғасырларда кесене маңында көптеген адамдар жерленгенін түрлі үлгіде, өзгеше жасалған құлыптастардан байқауға болады. Олардың саны 200-ден асады. Кесенеден 15-20 ... ... ... қазғанда шамамен XIII ғасырдың екінші жартысындағы Алтын Орда уақытының сирек ... ... ... жылы ... ... ... ... жүргізілді.
Қобыланды батыр - қаһармандық символы, ... ... ... Қобда ауданы Жиренқопа жеріндегі Жалғызоба, Қособа,Бесоба - Қобыланды батырдың ... ... ... ... ... ... Ешкіқырған, Тасбұлақ тауы, Тұшман бұлағы бүгінге дейін өзгеріссіз осылай аталды. Қобыландының бейіті - ... ... ... жақ ... ... елді ... ... Бейіт беріректе қоршалып, 1995 жылы басына белгі қойылды. 2006 жылы батырдың мүрдесі қайта жерленді. 2007 жылы Қобыланды ... ... ... кесене - XXI ғасырдағы теңдесі жоқ биік әрі көрнекті архитектуралық ерекшілігі бар құрылыс. Қобыланды ... ... ... ...
Дулыға пішіндес кесененің биіктігі - 17,5, ені - 12 ... ... ... ... ... ... садақ пішіндес архитектуралық кескінді бейнелейді. Қобыланды батырдың қайрақ тасының ұзындығы - 3 ... ені - 60 см. Күні ... ... ... қобыланды қылышы осында қайралған. Бір замандарда батыр сүйегі жатқан жерде мазар болған. Ол мазар жөнінде 1906 жылы В.В. ... ... ... Кастанье жазып кеткен. Мазар ерте кезден бұзылып, XX ғасырдың бас кезінде үйінді болып қалған. ХХ ... ... ... ... ғалым Әлкей Марғұлан осы бейіт басында болған. Алпысыншы жылдардың аяқ кезінде антрополог Ноэль ... ... ... ... Герасимов әдісімен бас сүйегіне қарап батырдың кескінін жасауды жоспарлайды [41].
234315496570Қазақстан аумағында Дарк туризмдік объектілер сурет 10 көрсетілгендей біркелкі ... 10. ... Дарк ... ... ... ... хан ... - Кіші Жүз ханы, қолбасшы. Соғыстарда батырлығымен, айлакерлігімен, айқас-шайқастарды ұйымдастыра білуімен ... ... ... ... ... өз беделімен Кіші Жүздің ханы болды.
Алия Молдағұлова моласы - қазақ халқының даңқты ... ... ... ... Әлия - аты аңызға, ісі эпосқа айналған аруақты ерлердің, текті қыздардың кіндігін кескен, кір-қоңын жуған өңірдің перзенті. Қарақыпшақ Қобыландының, ... мен Абат ... Есет ... мен Әйтекенің, "Әбіқайыр мен Бөкенбайдың, Ботагөз ару мен Исатай-Махамбеттердің, Асау мен Барақтың, Мөңке би мен ... ... Арал ... рухы ... ... өніп ... Бұл ... қазақ жерінің қай тұсында да бар құнар. Рухтың құнары. Әлия ерлігі, Әлия болмысы - ұлт ... ... ... ... көрінісі. Асқақ һәм аяулы көрінісі.
1930 - 1950 жылдардағы репрессия құрбандарына арналған ... 1990 жылы 29 ... ... тұрғындар қаражатына орнатылды. Ескерткіш авторлары Б. Елімбаев және В. ... ... ... ... ... Түйетөбе, Ақтөбе - Орск тасжолының 20-шы ... Ең ... ... ... - Ақтөбе қаласында.
Орталық Қазақстан бойынша Дарк туризмдік орталықтар қатарына қазір Астана қаласына таяу жерде орналасқан ... ... ... ... арналған аллеяда осы лагерьдің аты жазылған тақтайшадағы деген сөз тырнақшаға алынған. Тұтқындар лагерьді бір сөзбен деп атады. Бұл ... ... ... ... ... мен ... ... Осынау сегіз мың әйелдің бар айытары - атанған күйеулері мен туыстарынан бас тартпағандығы еді. ГУЛАГ лагері Совет Одағының ... ... ... де жер ... ... ... бірі ... лагерь өз алдына ауыл шаруашылық өндірісі, шеберханасы мен тігін фабирикасы бар сан-салалы шаруашылыққа айналды. 1953 жылы ... соң ... ... ... деп аталды, кейіннен Ақмол деген атауға ие болды.Бұл жерді тұтқындарың өзі адам тұратын қалыпқа келтірді. Барак, асхана, мал фермалары, ... ... мен ... ... ... ... өздері салды. Олардың басым көпшілігі - интеллигенция өкілдерінің қара жұмысқа ... ... ... ... ... ... арық қазып, бақша отырғызуға мәжбүрледі. Осы лагерьдің бұрынғы тұтқыны Мінтай Дәукенова қытымыр қыс күшейіп, жейтін ештеңе қалмаған соң қоян 600 түп алма ... ... ... ... ... ... ... әйелдер көшетті құтқару үшін қолдарындағы азын-аулақ нандарын қоянмен мәжбүр болыпты.
Өйткені ... ... деп ... ... еді. ... ... әйелдер әрбір көшеттің түбіне бір тілім нан тастапты. Нанды ... қоян ... ... Алма бақ ... аман-есен ілінді. Қазір бұл жерде деп аталатын мемориалды мұражай кешені тұр.Мұражайда ... ... тірі ... ... ... мәлімет жоқ. Бірақ Раиса Жақсыбаеваның сөзіне қарағанда, тұтқын әйелдер негізінен лагерь енді құрылған кездері, 1938-1939 жылдары көбірек өлген.
әйелдеріне ... ... ... аумағында қазір 4-5 қабат үйлері, дүкені мен клубы бар Ақмол кенті орналасқан. Ауылды кезінде тұтқындар отырғызған қалың терек ... ... ... ... - саз ... ... ... үйінділері; қазір электростанцияа орналасқан монша, тұтқындарды тексеретін орын ғана. Бұл жерді кейбіреулер тұрғын үйге айналдырып алыпты [42].
Шунақ ... ... ... ... ... ... қарай 40 км жерде орналасқан жерден тыс жаратылған табиғаттың қызықты ескерткіші - Шунақ метеорит кратері ... бар. ... 12 ... жыл ... өз ... ... ... шақырым жердегі барлық тіршілікті құртқан үлкен метеорит құлауынан пайда болған.
Ағыбай батыр кесенесі -- ХІХ ғасырдан сақталған сәулет ... ... ... ХІХ ... 80-жылдарында Бетпақдаланың солтүстік-шығысындағы Тайатқан-Шұнақ тауының маңайында, Босаға өзенінің аңғарында тұрғызылған.
Ұлытау өңірінде ... қаны ... ... ең көрнектілерінің бірі - Ағыбай Қоңырбайұлы. 1802 жылы Ұлытау өңірінде туған Ағыбай батыр - Кенесары ... бас ... ... ... қолбасшы. Ол патша әскерімен шайқастарда ұтымды әдіс-айла, тосын тапқырлық қолдану арқасында ... ... ... ... ... ... арасында оны руын көрсетіп, шұбыртпалы Ағыбай деп те атаған. Батырдың сарбаздары дұшпанға шабатын ... ... ... ... қол ... жылдары Ресей әскерлерімен бетпе-бет шайқасып, бірнеше рет күйрете соққы берген. Ресей империясының ... ... - ... ... Ақмола, Екатерин бекіністеріне шабуыл жасап, патша әскерлерін Ырғыз, Тобыл өзендері бойындағы ұрыстарда, Қызылжар, Көкшетау шайқастарында ... етіп ... ... 1849 ... ... Ресей үкіметінің қамалдарына өз бетінше шабуылдар жасаған. Өмірінің соңғы кезеңінде егіншілікпен, балық аулаумен айналысқан. 1885 жылы Ағыбай батыр қайтыс ... ... ... оның ... ... Қожа ... Иасауи кесенесіне жерлеуге ұлықсат бермеген. Батыр соңғы кезінде мекендеген Сарыарқа мен Бетпақдаланың шектескен Тайатқан-Шұнақтағы Босаға өзенінің алқабына жерленген. Кенесарының бас ... ... өмір жолы ... ... мен ... ... арқау болған. Ағыбай батырдың 200-жылдық мерекесі республикамызда ауқымды шаралармен аталып ... ... ... ... ... ... ... аумағы 8.80 х 8.58 метр, бір бөлмелі күмбезді ғимарат. Сыртқы бұрыштары қосар мұнаралармен өрнектеліп, күмбезі өріліп шығарылған. Ілкіде ұшар ... ... ... ... ... Кіретін бөлігі жеңіл ағашпен айван үлгісінде жабылып, ... ... ... ішкі ... ... ... ... шеңберімен бірігіп кеткен. Бөлменің төменгі жағы ақ түсті, жоғарғы жағы сарғыш түсті әкпен әктелген. Кесене ішінде 12 мәйіт бар. ... ... ... ... ... ... ... екінші орында жатыр.
Алаша хан - бұл тарихи болғанмен аты аңызға ... ... ... мұндай адамның атының тура аудармасы дегенді білдіріп, өзі қазақ халқының ата тегі ... ... ... ... ... ... Алаша хан туралы ескертпелер тек аңыздарда ғана емес, басқа да түркі елдердің аңыз-әңгімелерінде де кездеседі ... ... - ... ... ... 50 ... жерде, Қаракеңгір өзенінің сол жақ жағалауына салынған. Іргесі төртбұрышты, төбесі шошақ бұл ... ... ... ... ... ... ... қарай 8,9 метр, батыстан шығысқа қарай 7,9 метрге созылса ... 5,5 ... ... және солтүстік жақтарында терезелері бар
Аяққамыр кесенесі - Алтын орда кезінен қалған ескерткіш, қызыл кірпіштен ... ... ... ... ... ... болуы керек. Жезді кешенінен 8 шақырым жердегі, Жезді өзенінің сол жағын ала, Қарабұлақ шатқалына салынған. Төртбұрышты ... ... ... - ... мен ені бірдей 50 метрден, кесен айналасы биіктігі бір ... ... ... ... ... Дарк ... ... сипаттамасы.
Қорқыт Ата 8-11 ғасырлар арасында өмір сүрген, өз өмірін ажалсыздықты іздеумен болды.Ол өзімен бірге жақсылық, ... ... ... өз ... ... алып ... ... әсер ете алатын оның сиқыршылық күшi туралы өшпестей аңыздар, бағалы философиялық кiтаптар - оның ажалсыздығы туралы куәлiк қағаз ... ... шек - ысқы ... негiз тұрған қобызды ойлап шығарды. Философ, ақын, музыкант, шипагер, мемлекеттiк қайраткер Қорқыт гуманизмның идеясы, адам және табиғаттың гармониялық қатар өмiр ... ... жан ... ... Оның ... ... аңды жақсы көрiп сақтап, табиғаты бар гармонияда өмiр сүрiп, балаларға және немерелерге ойлауға ... ... ... ... дыбыстары, оған ғарыш, құдайшыл күштердi жiбердi.
2116455999490Байқоңыр - ... жер ... ... ... ... ғарыш айлағы бірінші және әлемдегі әлемдегі ең ірі ғарыш айлағы, ол Қазақстанның аумағы, Төретам кентінде ... 6 717 км² ... ... сурет 11 көрсетілгендей алып жатыр.
Сурет 11. Байқоңыр ғарыш айлағы [36]
Үлкен халықаралық мәндi алады. Ғарыш айлағынан зымыран-сақтаушылардың әр ... ... iске ... ... ... Бортындаға ғарышкерлерi бар аппараттардың iске қосу қолайлы ғаламшарлардың үш космодромдарының бiрлерi, канаверал мүйiсiнiң ... АҚШ және ... ... ... ... Байқоңырдың кеңдiгiнiң есепке алуымен МКС орбита негiзгi iске қосулар (және жүзеге асырады ) жүзеге асыруға ... ... ... ... 1955 ... 12 қаңтарынан салына бастады, 1957 ғарыш айлағы болды. 1970-80-шi кеңес одағының ең iрi ғарыш айлағы болып табылды. Қазақстанға 1990-шi ... ... ... ... ... кейiн шегiндi. 2050 жылға дейiн Ресеймен жалға алады. ... ... ... бiрiншi жердiң жасанды серiгiнiң iске қосуы және ғарыш адамның бiрiншi ұшуы iске асырып, ... ... ... ... аппараттар, жердiң жасанды серiгiнiң шығыс, одақтың топтамаларының ұшуды меңгерiлетiн ғарыш ... ... көп рет ... ... салют, әлем, жүйесiнiң топтамаларының орбиталық станцияларын iске қосатын болды. Космодроммен Ресейдiң ғарыштық аппараттарының iске қосуларын жылына 50 % дейін ... ... ... орбитаға 80%, 100% қосуларды соның iшiнде шығарылатын пайдалы жүктемелердiң жиынтық массасы бойынша.
Желтоқсан көтерілісі. Қызыл алаң. Көтерілістің басталуына Мәскеудегі орталықтың ... ... ... ... ... ... ... партия коммитетінің 1-хатшысы Г.В. Колбинді ҚКОК-нің 1-хатшысы етіп тағайындауы түрткі болды [37].
17 желтоқсан күні таңертеңгі сағат 8-де қаладағы ... ... ... ... Республика алаңы) саяси тәуелсіздікті талап еткен ұрандармен ... ... адам ... кешкісін көтерілісшілер саны 20 мыңға жетті. Бірақ көтерілісшілердің қойған талап-тілектері аяқ асты ... ... ... ... ... ... ... қорғау органдарының қызметкерлері мен арнайы әскери күштер тобы жеткізілді. КСРО ІІМ-нің бұйрығы негізінде дайындалған "Құйын -- 86" ... ... ... ... басып жаншылды. 18 желтоқсан күні алаңға қайта жиналмақ болған көтерілісшілерге қарсы әскер күші ... ... ... топтарын ығыстыру үшін жедел отряд, милиция мен жасақшылардан арнайы ... ... қала ... аттандырылды.Осы әскери күштер 19 желтоқсан күні қаланың әр тұсында қайтадан шеруге шықпақ болған 6 топты басып, ... ... ... ... соң ішкі істер бөлімдеріне 2401 адам жеткізілген (Алматы түрмесіне ... қала ... ... тасталғандарды қосып есептегенде барлығы 8,5 мың адам ұсталған). Желтоқсан ... ... ... ... ... К.Молданазарова, Қ.Рысқұлбеков, М.Әбдіқұлов, Л.Асанова сынды ержүрек қазақ жастары бар.Желтоқсанның 19-23 аралығында халықтың наразылық шерулері мен митингілер Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... Талғар, Сарқан, т.б. қалалары мен Сарыөзек, Шамалған, Шелек елді мекендерінде ... ... ... ... қуғындау басталды. 99 адам сотталды, 264 студент оқудан шығарылды. 1987 ж. жазда КОКП Ок қаулысы шығып, желтоқсан оқиғасы қазақ ұлтшылдығының ... ... ... ... оқиғасы қоғамның саяси өмірін демократияландыруға серпін берді.Осы күнге ... ... ... ... тарихи маңызын жоғарлатуға зор үлес қосып келеді. Көтерілісінің құпиялары толығымен ашылған жоқ.
Шығыс Қазақстан бойынша Дарк туристік орталық ... ... ... ... ... ... кесенесі осы заман құрылыстары арасында өзінің сәулеті мен ... ... Орта ... ... ... еді. Оның мұнаралар орнатылған қабырға тағанының ұзындығы - 200, көлденеңі - 65 метр ... Ал, ... ... - 13 мың ... ... Бұл ... Орта Азияда аса зор іргелі құрылыс саналатын Түркістандағы Қожа ... ... ... не бары 3 мың ... метр ... ... ... Құрылыстың жер үстіндегі тұрқының биіктігі 5 метр. Қос арыстың ... ... 140 метр ... ... ... ерекшелігі - ұшы-қиырсыз иен далада келе жатқаныңда қандай да ... ... ... көз ұшында қамшы сабындай шолтиып көрінетіндігін ойлап, төрт құлақты бейіт үлгісін сақтап, қос ... ... ... ... қос ... ... еді. ... бұл орайда тек құрылысшы ретінде ғана болып, жобада сызылған ... ... ... ... өз ой ұсыныстарын да айтып іске асырды. Сөйтіп, кесененің сәнді де ... ... өз ... ... ... бірге, Бек Ыбыраевқа биіктігі 38,5 метрлік мұнара үшін оның жобасындағы ұлутастың пайдаға аспайтынын ... ... ақ ... салуға көндірді. Жалпы, Қазақстанда бұрын-соңды биіктігі осындай болатын сәулет туындысы салынбаған [38].
3.2 Алматы қаласы ... ... - ... ... туризмде экскурсияның алатын орны ерекше. Осыған орай Дарк туризмдегі ... ... ... ... астанасы Алматы қаласы бойынша дамыту мүмкіншіліктерін қарастырып көрдік.
Алматы қаласындағы ең ескі молалардың бірі - Орталық ... деп ... Ол ... ... ... ... 235 ... Тарихи деректерге сүйенер болсақ, бұл зираттың өмір сүру тарихы 19 ғасырдың 70 жылдарынан бастау алады. Қазіргі уақытты бұнда жарты миллионға жуық ... ... ... бұл Орталық зиратын деп атауға болады.
Алматы қаласының ертедегі атауы Верный қаласының қалануына ... бұл ... шет ... ... ... ... негізінде, адам санының өсуімен қатар, өлім саны да ... Бұл ... ... ... ... 1879 ... және ... көшелерінің маңайындағы Түрме қамалының қасына Серафим-Иверсков атты әйелдер монастырын құру турлаы шешім қабылданған болатын. Зират Ташкент көшесінің оң және сол ... ... ... ... ... үш бөлікке бөлінген. Оның солтүсітік бөлігінде әскери адамдар, ... ... ... ... ... ал батыс бөлігінде мұсылман адамдар жерленді. Зираттың батыс бөлігі деп аталады.
2010 ... 10 ... ... ... ... № 4/840 ... қаулысы қабылданады. Бұл тізімге 118 ескерткіш тіркелді. Оның 9 ескерткіші Орталық ... ...
1 К. ... ... ... ... Мүсінші А. Антропов. Жасалған уақыты: 1960 жыл.
Күляш Байсеитова Жасымовна ( шын аты Гүлбахрам ) - ... ... ... ... 1936 ... КСРО-нің халық әртісі. Қазақ операсының негізінің қалануына негіз салған адам. Өнер жолы ... ... ... 1934 ... ... ... ... 1937 жылдан Қазақ опера және балет театрының операшысы. Күляш Байсеитова ... ... ... кейіпкерлік қойылымдарда жоғары жәрежеде өнер көрсеткен адам. Ол >, Е. Брусиловскийдің , М. ... ... өнер ... ... өнер қайраткері. Күляш Байсеитованың мүсіні гранитті плитамен көмкерілген ... ... ... ... ... мүсіні Қыз Жібек рөлінде бейнеленген. Плитада опера әншісінің аты-жөні, өмір сүрген жылдары жазылған. Ескерткіштің ұзындығы 3,3 м ... 12 ... 12. ... ... ... [39]
2 М. Төлебаев атындағы ескерткіш (1913-1960). Мүсінші А. ... ... ... 1962 ... ... (шын есімі - Мұхаммедсали) - композитор, ... ... ... ... әртісі. 1951 жылы Мәскеу консерваториясының композиторлар бөлімінде оқыған. Алғашқы ұстаздары: Н. Я. Мясков, В. Г. Фер. ... ... 1945 жылы ... (Е. Г. ... ... 1946 жылы ... мен Сара>> операларының, оркесторлық қойылымдардың, бірқатар кино музыкаларының, 1945 жылы Қазақ КСРО-нің ... ... ... (Е. Г. ... Л. А. ... бірге). Алма-Ата консерваториясында педагогикалық жұмыстар жүргізген. 1956-1960 жылдар аралығында Қазақ КСРО-нің композиторлар одағының басшысы қызметін атқарды. ... ... ... ... қара ... ... ... жоғары салынған. Төменгі жағында қазақ сөздермен жазылған мәтін бар. ... ... - 8,4х3,1 м ... ... Әуезов атындағы ескерткіш (1897-1961). Мүсінші: Е. Вучетич. Салынған жылы: 1964 жыл.
Мұхтар Омарханұлы Әуезов - ... ... ... ... және ... ... бірге Қазақ КСРО-нің академигі, Қазақ жазушылар Одағының орынбасары. Оның атты екі томдық еңбегі әлемдегі ең ... 200 ... ... ... ... Әуезов ескерткіші сұр граниттен тұрғызылған. Ал оның алдыңғы беті шлифтелген. Осы бетінде жазушының аты-жөні, өмір сүрген кезеңі ... ... ... > ... жазуы бар. Ескерткіштің алып жатқан аумағы 4,5x4,5 м ... және ақ ... ... алдыңғы аумағы безендірілген. Мола қасында гранитті скамейка ... ... ... ... ... ... Қаныш Сәтпаев (1899-1964) атындағы ескерткіш. Мүсінші: А. Антропов, архитектор Н. Простаков. Салынған жылы: 1968 ... ... ... ... құрметіне арнап қойылған. Қаныш Сәтпаев - мемлекеттік, қоғам қайраткері, геолог, ... ... ... президенті, Ленин сыйлығының және біршама мемлекеттік сыйлықтардың ... ... ... ... ... зор еңбегімен қатар, Ұлытау-Жезқазған аймағындағы көмір және темірдің мол қорын тапқан геолог. Бұл кісінің жоғары ... ... ... ... ... ... үшін ... бағалы асыл қазына. Қанш Сәтпаев ескерткіші қызыл граниттен жасалған қара ... ... ... ... ... ... өмір ... жылдары толық жазылған. Ескерткіштің ұзындығы 3,2 м құрайды.
5 Саясаткер Жұмабай Шаяхметов атындағы ескерткіш (1900-1966). Мүсінші В, Рахманов, архитектор М. ... ... ... 1970 жыл. ... ... Шаяхметов 1946-1954 жылдар аралығында ЦК КП Қазақстанның бірінші хатшысы болып жұмыс атқарған. 1950-1954 жылдары КСРО- ның жоғарғы кеңесінің ... ... ... ... Шаяхметов өте дарынды, ақылды, сйлы кісі болған. Оған деген атақты Сталин берген болатын. 1954 жылы ЦК КП Қазақстанның Ақпан ... ... ... ... ... ... ... ескерткіші төрт бұрышты бетонды плитканың үстыне тұрғызылған. Ол қоңыр гранитпен шлифтелген. Бетонның алдыңғы бетінде саясаткердің аты-жөні, ... жылы ... ... ... 2,5 м алып ... Қалибек Қуанышбаев атындағы ескерткіш (1893-1968). Мүсінші О. Прокопьев. Салынған жылы: 1972 жыл.Қалибек Қуанышбаев - КСРО-ның халық әртісі, ... ... ... ... ... ... өнерінің шарықтаған кезеңі Мұзтар Әуезовтың пен Л. Соболевтың пьесасындағы ұлы ақын Абайдың бейнесін сомдаған шағы. Бұл рөлді керемет ... ... 5 ... ... ... Абай ... кино ... сомдады.
Қалибек Қуанышбаевтың мүсіні ашық сұр түсті граниттен қаланған. Әры мүсін үлкен бетонның үстінде тұрғызылған. Осы бетонның қабырға айналасында ... ... ... ... ... ... Ал ... жағында әртістің толық аты-жөні, туылған жылы жазылған. Ескерткіштің биіктігі 1,25 м ...
7 ... ... ... ... (1914-1970). Мүсінші В. Федоров. Салынған жылы: 1974 жыл. ... ... ... - ... ... Одағының әртісі, кино және театр әлемінің ресжиссёрі. 1959 жылы ... ... ... ... ... ие болған. 1933 жылы Ғабит Мүсіреповтың шақыруымен, Алматы қаласына келіп, Қазақ драма театрының әртісі ... ... Бұл ... қазіргі Мқхтар Әуезов атындағы мемлекеттік академиялық театр. 1947-1951 жылдар аралығын Қазақ драма театрының басты режиссёры және көркемөнер басшысы болды. Бұнда 1953 ... ... ... ... жылдан киноға түсе бастады. 1954 жылдан киностудиясының кинорежиссёры қызметінде болды. 1963 жылдан Қазақ кинематографшылар ... бас ... ... ... атқарған. ... ... 23 ... ... ... апатынан қайтыс болады.
Ескерткіш аланы гранитті плиталармен қоршалып, 3 м стела ... ... ... жоғарлы бөлігінде Шәкен Аймановтың портреті қойылған. Ал төменгі бөлігінде әртістің аты-жөні, туылған жылы ... ... ... ... 3,3 м ...
8 Иса Байзақов атындағы ескерткіш (1900-1946). Мүсінші П. Шорохов, архитектор Ш. ... ... ... 1980 ... ... - ... халқының халық композиторы, поэт және әншісі. 1925 жылы , 1926 жылы , 1941 жылы ... ... Бұл ... ұлттық фольклорлар қатарына кірген. 1933 жылы Совет Одағының құрылуы жайында жазылған және 1938 жылы ... ... Ұлы Отан ... ... үгітші-әнші қызметінде болды. Иса Байзаков суырып-салма талантты ақын ... Ол ... ... міндетті түрде жеңіске жететін.
Ескерткіште Иса Байзаковтық мүсіні ашық граниттен құйылған. Алдыңғы беткі бетінде композитордың ... ... жылы ... Мола ... ... безендірілген қоршаумен қоршалған. Ескерткіштің биіктігі 3м.
9 Ахмет Жұбанов атындағы ескерткіш (1906-1968). Мүсінші Е. ... ... В. А. ... ... ... 1980 жыл. ... ... 13 көрсетілгендей биіктігі 2,7 м құрайды.
987799282388
Сурет 13. ... ... ... ... ... Қуанышұлы Жұбанов - композитор, музыкатанушы, Қазақ КСР халық әртісі, академик. 1932 жылы ... ... ... ... факультетін тамамдайды. 1934 жылы Құрманғазы атындағы оркестор құрып, өзі осы оркестор дерижёры қызметін атқарған. Бұл дерижёрлық ... 1945 ... ... ... ... ... ... Жамбыл атындағы Филармонияның көркемөнер басшысы болды. 1939 жылы Ғабит Мүсіреповтың > пьесасына музыка ойлап табады. М. Ф. ... ... ... киносына музыка шығарады. Сонымен қатар, М. Ақынжановтың , М. Әуезовтың атты драмалық қойылымдарының музыкаларының ... Осы өмір ... ең ... шығармаларының бірі - . Бұл музыкалық ... ... ... өмірін сипаттайды.Ескерткіште Ахмет Жұбановтың портретті мұсіні монолитті граниттен соғылған. Ескерткіштің беткі бетінде ... ... ... жылы және ... ... ... Алматы қаласы бойынша автормен жасалған экскурсия ұсынылып отыр.
ҚазҰУ - Орталық ... - ... ... ... ... ... 1 ... 7 км
Маршрут атауы: >
Сипаттама. Туристер тобы Алматы қаласындағы Ташкент көшесі бойындағы Орталық зиратқа автобуспен келеді. Жол ... ... ... ... адамдары, еңбек сіңірген өнер қайреткерлері, ақын, жазушыларымен және т.б. тұлғаларымен таныстырып өтеді.
Маршрут Орталық зиратқа ... ... ... ... бұл зиратта жерленген қазақ елінің еңбек сінірген қайраткерлерінің моласының маңынан өтеді. Ол адамдардың жалпы өмірімен таныстырып, ... ... ... ... ... баян ... Орталық зиратқа келу
11:05 - 13:00 - Экскурсия
- К. Байсеитова моласы
- М. Төлебаев моласы
- М. Әуезов ... Қ. ... ... Ж. Шаяхметов моласы
- Қ. Қуанышбаев моласы
- Ш. Айманов моласы
- А. Жұбанов ... И. ... ... - 13:50 ... ... ... - не ...
Маршрут басы ҚазҰУ - нен автобуспен басталып яғни, сурет 14 көрсетілгендей А пунктінен В ... ... ... 235 - ке ... ... көрсетілген
-635339725
Сурет 14. ҚазҰУ-нен Орталық зиратқа дейінгі маршрут (автормен ... ... ... ... уақытта экскурсия басталады. Экскурсия маршруттың сурет 15 көрсетілгендей жаяу түрімен өткізіледі.
Сурет 15. > атты ... ... ... құрастырылған)
Туристік экскурсияның өтілуіне кеткен қаржының жалпы және 1 адамға шаққандағы құнын кесте 7 көрсетілгендей есептеп көрдік.
Кесте 7
10 адамға арналған экскурсияның ... ... ... ... ... кететін шығындар, тг
Жалпы құны, тг
Транспорт (автобус)
1000
10000
Тамақтану
1200
12000
Экскурсия
3000
30000
Турфирма қызметтері
2000
20000
Барлығы:
6700
67000
Калькуляцияға сәйкес, бір ... 1 ... ... ... 6700 тг ... ... ... құны 10 адамға есептегенде 67000 тг құрайды.
3.3 Дарк туризмді дамыту мәселелері мен болашағы
Туризм мәдени әлеуеттің ... және ... әсер ... түрлі елдер мен халықтардың арасындағы қатынастарды үйлестіруге әкеледі, мемлекет, қоғамдық ұйымдар мен коммерциялық құрылымдарды қоршаған ортаны сақтау және ... ... ... ... ... ... ... дамыту қажеттілігі туралы көп көтеріліп жүрген мәселе болып табылады. Дегенмен, мемлекеттің туризм саласындағы саясаты тек қана ... ... қала ...
Осылайша, Қазақстанда дарк туризмін дамыту үшін стратегия бағыттарын дайындау қажет:
Туристік ... ... және ... туристік өнімді әлемдік нарыққа жылжыту мақсатында , Қазақстан Республикасы Заңдары қабылданды. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 6 ... №333 ... ... ... дамыту Тұжырымдамасы, сондай-ақ туристік қызметті реттейтін бірқатар басқа да нормативтік-құқықтық актілер бекітілді [36].
Туризм экономиканың басым салаларының бірі ретінде ... ... Н.Ә. ... ... ... Жолдауында қойылған міндеттерге байланысты қазіргі уақытта туризмді ... ... ... ...
Бүгінгі күні өңір:
- Экономиканың дамуының жоғары қарқыны;
- Инвестициялық тартымдылық:
- Тиімді геосаяси және жағрафиялық жағдайы;
- Көліктік қолжетімділік;
- Ойын-сауық индустриясы;
- Жағымды табиғи-климаттық жағдайлар;
- Бай тарихи және мәдени мұра;
- Ғасырлық ... ... ... ... ... дайындайтын білім беру мекемелерінің болуымен сипатталады.
Елімізде дарк туризмін дамыту жөнінде ешқандай да жұмыс атқарылмаған. Ол жайында ... ... ... білімді мамандардың жоқтығы әсер етеді. Бірақ туризмнің жаңа бағыты деп ... дарк ... ... ... ... ... Яғни осы бөлімде қарастырылған мәселелер бойынша Қазақстанның бес аймағыда жоғары көрсеткіштерге ие болып отыр.
Осыған орай, Қазақстанның даму мүмкіншілігіне қарай оған ... ... Елде дарк ... ... ... 8 ... ... және әлсіз жақтары қарастырылды.
Кесте 8
Дарк туризмнің Қазақстан республикасында даму мүмкіншіліктеріне SWOT- ... ... ... ... ... ... индустрия инфрақұрылымының болуы;
- Дүние жүзінде Дарк туризмге деген сұраныстың жоғарлығы және оны дамыту үшін Қазақстанда мүмкіншіліктер жоғары;
- Дарк ... ... ... беретін Қазақстанның терең тарихы;
- Дарк туризмдік объектілердің ... ... ... ... барлық жерінде орналасуы елдің бүткіл аумағында біркелкі дамуына мүмкіндік береді.
- Дарк туризмдік экскурсиялардың дамуына жағдайлардың жасалмауы;
- Дарк ... ... ... ... ... Дарк ... ... тәсілдері мен саясаты қарастырылмаған;
- Білікті мамандардың жоқтығы;
- Туристік объектілерге барар ... ... ... ... ... ... толық ақпараттың жоқтығы;
Мүмкіндіктері
Қауіптері
- Жаңа жұмыс орындарын ауылды және қалалы жерде де ашу;
- ... ... ... ... ... Республикасының жоғары деңгейде болуынан инвестицияның және кірістің келуіне жағдай жасалынады;
- Қазақстандық ұлттық туристік өнімді құру мүмкіндігі;
- Қазақстан бойынша ішкі туризмді және ... ... ... ... ... Бір ғана ... ... санының көбеюі;
- Ішкі туризм ағымдарының көлемінің төмендеуі;
- Инвестициялық белсенділік деңгейінің төмен көрінісі;
SWOT анализіне талдау жүргізе отырып, біз Қазақстандағы ... ... дарк ... ... ... және ірі ... ... ретінде алға жылжыту шеңберінде мынадай шаралар қабылдау қажет екенін былайша түсіндіреміз:
- туризмнің экономикалық көрсеткіштері өсімін қамтамасыз етудің жаңа бағыттарын ... және де оны кең ... ... қолдауды жүзеге асыру;
- аймақаралық маңызы бар "белсенді" туристік жобалар әзірлеу және оны іске асыру;
- ... ... және ... ... ... ... дамыту;
- мемлекеттік экономикалық ұйымдар мен одақтарға қатысу арқылы ... ... ... ... ... енуі;
- тарихи даму факторын және оның құндылықтарын, дәстүрлерін, өнерін, аймақтың ... және ... ... ... отырып, белсенді пайдалану;
- инвестициялық имиджін арттыру мәселелері жөніндегі жұмыс тобы арқылы ынтымақтастықты дамыту;
- шағын кәсіпкерлікті қолдау қоры, туристік және ... өнім ... құру және ... жөнінде шаралар қабылдау;
- сырттан келушілер туризмін дамыту үшін неғұрлым тартымды, әлемдік стандарттарға сәйкес келетін ... ... ... бар ... ... ... бас жоспарларын әзірлеу.
Кадрлар дайындау және кадрлар біліктілігін арттыру жүйесі алдыңғы орынға қою. Ішкі және келу ... ... ... ... бірі сала ... ... болып табылады. Туристік қызметке лицензия алғысы келетіндер мамандардың: туризм менеджерлерінің, туризм нұсқаушыларының, экскурсия жүргізушілердің, гид-аудармашылардың жоқтығынан біліктілік ... ... ... ... үй ... жағдай біршама тәуір. Кадр-практиктер біліктілігін көтеру жүйесі ... ... [37]. ... ... ... ... ету үшін ... кадрлар даярлау жөнінде шаралар әзірлеу және туризм қызметкерлері біліктілігін көтеру жүйесін ұйымдастыру ... ... ... қамтамасыз ету:
- жаңа технологияларды енгізуді ескере отырып, туристік саланы одан әрі ... ... ... ... ... Қазақстанның туристік саласының біртұтас ақпараттық кеңістігіне қатысуын қамтамасыз ету;
- аралас салалар мен тұрғындар үшін ... ... ... бере ... ... сала ... ... әзірлеу және енгізу.
Бағдарламаны жүзеге асыру үшін негізгі техникалық-экономикалық шарттар:
- Қазақстанның туристік саласының біртұтас ақпараттық кеңістігіне қатысуы;
- турөнімнің тұтынушыға дейінгі барлық жылжу ... ... ... және ... ... ... және құру;
- жүйе құрайтын турөнімдерді және облыстың туристік саласын тұрақты ... ... ... ... ... және жүзеге асыру;
- жергілікті тұрғындарды туризм индустриясына және жұмыспен ... ... ... ... және облыс аудандары бойынша инвестициялардың оңтайлы көлемін бағалау;
- жүйе ... ... ... ... ... құру және ... асыру болып табылады.
Туризм саласында инвестициялық саясат қалыптастыру облыстағы туризм инфрақұрылымының нашар дамығанын, сондай-ақ қаржының ... ... ... инвестициялар және жеке капитал тарту есебінен саланы қаржыландыру мәселесін шешу керек.
Ол үшін:
- туризм саласын мемлекеттік қолдау шараларын көрсету мақсатында қызметтің ... ... ... қосу;
- инвестиция қажет инфрақұрылым басымдықтарын анықтау;
- инфрақұрылым объектілері желісінің құрылысындағы басымдықтарды, олардың орналасу аудандарын анықтау;
- ел ... ... ... ... жүргізетін отандық инвесторлар үшін жеңілдіктер белгілеу;
- ірі жобаларға қатысу үшін ұзақ мерзімді өзара тиімді ынтымақтастық негізінде шетелдік инвесторлар іздеу және ... ... ... ... дамыту жөніндегі мемлекеттік, жеке және туристік қоғамдық ұйымдардың күш-жігерін жұмылдыру қажет.
3 бөлімді қорытындылай келе, дипломдық жұмыста зерттеудің объектісі ретінде дарк ... ... ... ... ... ... мүмкіншіліктер қарастырылған. Әсіресе Алматы қаласында дарк туристік - экскурсиялық маршруттарын өткізуге арналған аумаққа талдау жасалынған.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев атты ... ... ... , - ... ... ... ... кез келген аймағы туристерді шақыратын аймаққа айналары сөзсіз. Себебі мұндағы нысандар толық мүмкіндік береді. Инфрақұрылымын дамыта отырып, турмаршруттарды құрастырып, ... ... ... қол ... ... ... ... рекреациялық ресурстарына бай, туризм инфрақұрылымын дамытуға қолайлы әрі тиімді. Осыған байланысты белгілі түзетулерді енгізуді талап етеді.
Елімізде дарк туризм саласындағы ... өте ... ... ... қолайлы, тарихи-мәдени, табиғи ескерткіштер, геологиялық, экологиялық қайталанбас нысандары бар. Көлік қатынасы, байланыс инфрақұрылымдары да жақсы даму үстінде деңгейде. Енді ... ... ... ғана ... тұр. ... туризмінің жалпы сипаттамасы қарастырылған. Оның түсінігі мен әлем бойынша даму тарихы. Заманауи туризм классификциясында дарк туризмнің ... ... ... тәжірибиеде туризмнің бұл түрінің даму үрдісі жайлы. Қазақстандағы дарк туризмнің географиясында даму мүмкіншіліктері, аймақтар бойынша дарк туризмнің ұйымдастырылу мүмкіншілігіне анализ ... ... баға ...
Соның негізінде үшінші бөлімде Алматы қаласы бойынша дарк туризмнің даму жағдайы жайлы дамыту алғышарттары, авторлық туристік - ... ... ... ... ... ... мәселелері мен болашағы жайлы айтылған.
Статистикалық мәліметтерге сүйенер болсақ әлемдік экспортта ... ... ... ... орында тұр.Қазір қаламызға қызмет етіп отырған саяхат фирмалары жылына 3000 адамға қызмет көрсетеді екен. Оның ... 1000 адам шет елге ... ел ... ... қалайды. Облысымызда туризм саласын дамыту үшін 2011-2015 -ші жылдарға арналған ... ... , ... план ... болатын.
Дипломдық жұмыста инфрақұрылымның жағдайы және облыс аудандарының туристік рекреациялық мүмкіншіліктері туралы мәлімет ... ... ... ... дарк ... географиялық жағдайы, Оңтүстік Қазақстан бойынша ертеден қалған қасиетті орындар ретінде есептелінетін Түркістан, Отырар жерлерінде орналысқан кесенелер, молаларда және Орталық ... ... ... ... ХХ ... ... ... ұшыраған, соғыс кезінде айдауға жіберілген адамдарды қамау орталықтары болған АЛЖИР, Қарлаг, Спасск лагері, сонымен қатар Алматы қаласы бойыншаБайзақов ... ... ... ... жоғарыла аталған ескерткіштерді алдағы уақытта толық зерттеліп, Алматы қаласының экскурсиялық бағдарламасына қосу арқылы маршруттарын дамытуға болады
Туризмді ... ... ... ретінде Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейін территориалды дамудың Стратегиясы, Туризм саласының мүмкіндіктерін ... ... де ... ... ... дарк ... дамыту қолға алынбаған. Дипломдық жұмыстың зерттеу нәтижесіне қарай, Қазақстанның 5 ... дарк ... ... ... ... ... сипаттап жазылған. Жасалынған диплом жұмысында келтірілетін мәліметтер, статистикалық ақпарат бойынша жасалынған анализдер, келтірілген туристік маршруттар мен ұсыныстар ... ... ... мен жеке ... ... қолданыла алады. Жасалған жұмыстың нәтижесінде негізгі мәселелері анықталып, оларды шешу ... ... ... ... ... ... ... туризм индустриясында дарк туризмді дамыту проблемаларын шешу мақсатында дарк ... ... ... ... ... ... әзірлеу керек.
2 Туристерге сапалы қызмет ететін дарк туризм жайында ақпарат алған сауатты мамандар тағайындау.
3 Қазақстанның барлық ... дарк ... ... үшін жасалатын жағдайлар келесілерді қамту керек:
- дарк туризмді дамытуға мүдделі барлық ... және жеке ... ... ... ... ... ... ұрпақ үшін ерекше табиғи және ... - ... ... сақтау табиғатты пайдалануды реттеу ... ... ... ... құру ... материалдық - техникалық базаны дамытып нығайтуды ... ... ... туризм соның ішінде дарк туризм қазіргі уақытта әлем бойынша жылдам дамып келе жатқан туризм түрі. ... да дарк ... ... ... жағдай бар. Осыған орай бізде елімізде туризмнің жаңа бағытын қалыптастыруға мүмкіншілігіміз бар.

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 65 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Павлодар облысының туризм индустриясының даму үрдісі79 бет
Қазақ халқының ағаш төсектің көркемдеп жасау, әрлеу, әдіс – тәсілдерін игеру14 бет
Ақан Қорамсаұлы (1843-1913)9 бет
Драмадағы тарихи тұлғалар бейнесі6 бет
Хамза Ықсанұлы Есенжанов13 бет
Қашаған бидің пәтуәлі сөздері5 бет
Қылмысқа барған жасөспірімдердің болашақ өмірінің бейнесі43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь