Орта мектептің деректер қорын құру

КІРІСПЕ
I. ЕСЕПТІК ТЕОРИЯЛЫҚ БӨЛІМ
1.1. Деректер қорын жобалау, жалпы түсінік
1.2. Деректер моделі және түрлері
1.3. Кестелерді байланыстыру және байланыс түрлері
1.4. Деректер қорын басқару жүйесі (ДҚБЖ) ақпараттарды кестелік өңдеу.
I. ЕСЕПТІК. ПРАКТИКАЛЫҚ БӨЛІМ
2.1. Орта мектептің деректер қорын құру
2.2. Кесте құру
2.3 Сұраныс (Запросы) құру
2.4. Форма құру.
2.5. Есептер (Отчеты) жасау
2.6. Макрокомандалар құру
2.7. Borland Delphі ортасының интерфейсі
III. ЕҢБЕКТІ ҚОРҒАУ ЖӘНЕ ӨМІРТІРШІЛІК КАУІПСІЗДІГІ
3.1. Техникалық кауіпсіздік
3.2. Желдету жүйесінің есептеулері
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Мемлекет басшысы өз сөзінде қазақстандық жолдың жаңа кезеңі – ол экономиканы нығайтудағы, халықтың әл-ауқатын арттырудағы жаңа міндеттер екенін атап өтті. Қазіргі әлемде бұл әлеуметтік-экономикалық жаңғыртудың негізгі мәселесі. Бұл Қазақстанның таяу онжылдықтағы дамуының басты бағыты.
Халыққа мемлекеттік қызмет көрсету сапасын арттыру. Электронды үкіметті дамытып, әкімшілік кедергілерді қысқартып, халықтың компьютерлік сауатын арттыру қажет.
1. Острейковский В.А. Информатика.- Москва: Выс.Шк., 2001.
2. Симонович С.В., Евсеев Г.А. Общая информатика.- Москва. Инфорком пресс и АСТ пресс – 2000г.
3. Архангельский А.Я. Язык SQL в Delphi5.– Москва: ЗАО «Издательство Бином», 2000.
4. Бобровский С. В. Delphi5.- Учебный курс – Санкт-Петербург: Питер, 2001г.
5. Купрова Т.А. «Создание программирования баз данных средствами СУБД».М:Мир, 1991
6. Диго С.М. «Проектирование баз данных».М:Финансы и статистика, 1998ж
7. Савельев А. и другие «Создание и использование баз данных», М: 1991ж
8. Голицына О.Л., Максимова Н.В., Попова И.И. «Базы данных», М: 2003ж
        
        Кіріспе
Мемлекет басшысы өз сөзінде қазақстандық жолдың жаңа кезеңі - ол экономиканы нығайтудағы, халықтың әл-ауқатын ... жаңа ... ... атап өтті. Қазіргі әлемде бұл әлеуметтік-экономикалық жаңғыртудың негізгі мәселесі. Бұл Қазақстанның таяу онжылдықтағы дамуының басты бағыты.
Халыққа мемлекеттік қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... ... қысқартып, халықтың компьютерлік сауатын арттыру қажет.
Microsoft Access жүйесініңдеректер қорын жобалауға да және оны пайдалануға да ыңғайлы жақсы мүмкіндіктері бар.Access-ті ... ... ... ... арналған ең қолайлы құрал болып табылады.
Деректер қорының маңыздылығы ол мәліметтер қорын енгізіп, сол мәліметтерден керекті мәліметтерді тез және оңай алу үшін ... Бұл ... ... ... қоры ...
... құру ... деректер қорын басқару жүйесінің қолдану аясы кең, оның мәнінің жоғары болуын және қазіргі кезде мәліметтерді ... және ... ... ... жылдарда шыққан программалық өнімдер арқылы жылдам әрі тиімді ... ... ... Бұл дипломдық жұмыстың өзектілігін көрсетеді.
Access терезесіменжұмыс істеуіне бағытталған, өте қолайлы программа болып табылады. Access кестелері, формалар, сұраныстар, есептер, макростар және ... ... ... ... ... ... істейді.
курстық жұмыстың мақсаты: қосымшасын құру және деректер қорымен жұмыс істеу кезінде орта мектептің жұмыс барысын жеңілдету. Осының негізінде ... ... ... да ... ... ... ... көз жеткізу. Осы мақсатқа жетудегі негізгі міндеттері төмендегідей:
1) Деректер қорын басқару жүйесінің ... ... ... қоры теориясымен танысу және ДҚБЖ түрлерін қарастырып, олардың ішінен жүйе құру үшін ең тиімді болып табылатынын таңдап алу;
3) ... Access ... ... ... ... ... ... мәліметтер қарастыру;
4) Microsoft Access - те ... ... ... ... ... жүйе ... ЕСЕПТІК ТЕОРИЯЛЫҚ БӨЛІМ
+ Деректер қорын жобалау, жалпы түсінік
Деректер қоры-ақпараттық жүйелердің ... ... ... ... ... Ақпараттық жүйе өз алдына басқару функциясын орындау үшін әр алуан денгейдегі ... ... ... ... ... ақпаратты жинау, тасымалдау, қайта өңдеу бойынша қатынас жүйесін білдіреді.
Деректер қоры деп-компьютер жадында сақтайтын, арнайы түрде ... ... ... ... ... ... жүйелердің мысалына: банктік жүйелер, кәсіпорындарда, автаматты ... ... ... ... ... ... жол ... мейрамхана номерлерін алдын ала белгілеу және тағы басқа ... ... ... ... ... ... айтуға болады:
1)Ғылыми зерттеуге арналған;
2)Автоматталған жобаларға арналған;
3)Ұйымдастырушы басқарудағы ... ... ... ... ... ... басқару жүйесін көптеген қолданушылар деректер қорын құру, енгізу, бірлесіп ... және ... ... ... ... қоры дегеніміз - мәліметтерді сақтауға арналған ұйымдасқан құрылым. Бұл деректер қорының құрылымына ақпаратпен ... ... ... ... ... ... мен әдістер кіреді [1].
Деректер қоры деректер қорын басқару жүйесімен (ДҚБЖ) тығыз байланысты. Бұл программалық құрылымдар кешені жаңа қордың құрылымын ... оны ... ... ... ... және ... визуалдандыруға арналған. Қор ақпараттарын визуалдау дегеніміз берілген критерий бойынша экранға шығаратын мәліметтерді таңдап, оларды белгілі бір ретке келтіріп, безендіріп ... ... ... ... каналдарына беруді айтамыз. Әлемде деректер қорын басқаратын көптеген жүйелер бар.
+ Деректер моделі және ... ... ... - ... ... ... ... графтар арқылы сипаттауға болады. Қандайда бір программалау тілінде иерархиялық ... қоры ... ... үшін ... ... типі пайдалынылады.
2. Желілік модель - мәліметтердің элементтерінің еркін графтар түріндегі өзара байланысын білдіреді. ... ... ... ... ... екі тип ... жазба және байланыс.
3. Реляциялық модель - мәліметтердің реляциялық моделін JBM ... ... ... Код ... және ол ... ... негізделеді.
Қатынас деп - картеж деп аталатын элементтер жиынын айтады, қатынасты бейнелеудің көрнекті формасы екі өлшемді кесте болып ...
4. ... ... - ... ... ... кестенің жазбаларында сақталған мәліметтердің бөлімбеушілік шектеуін алып тастайтын кеңейтілген реляциялық моделі болып табылады. Постреляциялық модель көп мәнді, яғни ... ішкі ... ... ... тұрады.
5. Көп өлшемді модель - ол көп жүйелерге талдау жүргізу және шешім қабылдау үшін ақпаратты ... ... ... ... ... ... көп өлшемді тәсілі реляциялық деректер қорын пайдаланылады. Көп өлшемді жүйелерге талдау жүргізу және шешім қабылдау үшін ақпараттық желі өңдеуге ... ... ... бағытталған деректер қоры құрамына тармақ түрінде берілген мәліметтер. Бұл деректер қорының логикалық құрамының сырттай иерархиялық ... қоры ... ... Объектіге бағытталған модель - объектіге бағытталған модель тармақталған түрінде беріледі.Объектіге бағытталған деректер қорының логикалық құрылымы сырттай иерархиялы деректер қорына ... ... ... және ... ... ... негізгі және қосымша кестелері болады. Негізгі және қосымша кестелердің байланыс өрістері ... ... ... ... жағдайда екі кесте арасында келесі 4 негізгі байланыстар түрі орнатылуы мүмкін:
1:1 - негізгі және қосымша ... ... ... ... жолдарда құрылады және мұндай екі кестенің кілттік өрістің мәндері қайталанылады;
1:К - негізгі кестенің бір жазбасы қосымша жазбаның бірнеше жазбаға сәйкес ... ... ... - бір ... ... ... ... жазбаларының бір жазбасы сәйкес келсе, оны бірдің көпке байланысы деп атайды;
К:К - негізгі кестенің бірнеше жазбалары қосымша ... ... ... ... ... ... ... қорын үйлестіру
Реляциялық деректер қорын басқару жүйесінде қатынастарға амалдар орындау үшін екі топ ... ... ... ... ... ... бөледі:
1)Жиындарға қолданылатын амалдар,олар біріктіру, қиылыстыру, бөлу, декарттық көбейту;
2) Қолданатын арнайы амалдар, олар жобалау, біріктіру және ... Осы ... ... толық қатынастардың алгебрасын береді.
Реляциялық алгебра барлық әрекеттердің нәтижелерінің қатынастары болып табылады. Реляциялық алгебра тілі процедуралық болып ... ал ... ... негізі матеметиклық логикалық бөлігі болып табылады. Реляциялық алгебрада ... емес тіл ... ... ... ... ... емес тіл болып табылады.
Деректер қорының объектілері:
1. кестелер (таблицы)
2. сұраныстар (запросы)
3. үлгілер (формы)
4. есептер (отчеты)
5. беттер (страницы)
6. макростар
7. модульдар
Деректер қорын ... ... жаңа ... ... - сақталынған мәліметтерді өшіру немесе түрлендіру, таңдау бойынша амалдарды анықтайтын, арнайы түрде ... ... ... ... ... Сұраныстарды орындау нәтижесі жауап деп аталатын жаңа кесте немесе жаңартылған кесте болып табылады. SQL сұраныстар тілі айнымалы реляциялық есептеулерге ... SQL ... ... ... қолдануға (құру, өшіру, құрылымын өзгерту) және кесте мәліметтеріне (таңдау, ... ... ... ... ... ... SQL тілі процедуралық емес тіл болып табылады. Сондықтан ішкі программадағы ұйымдастыру, енгізу- шығаруды басқару операциялары қамтылмайды. SQL-ді ... екі ... ... ... Динамикалық
Бұл тілдің негізгі міндеті: сұраныстарды даярлау мен орындау болып табылады.
Деректер қорын жобалау ... ... ... ... тиімді жұмыс жасауы олардың архитектурасына байланысты. Қазіргі уақытта клиент -сервер архитектурасы пайдаланылады.
Архитектура коорпоративті деректер қоры және ... ... ... қосатын компьютерлік желі. Соған қатысты бұл архитектура таратылған деректер қорының мәліметтерін талап коорпоративті деректер қоры копьютер серверінде орналасады, ал ... ... қоры ... деректер қоры клиенті болып табылады. Ақпараттық жүйелердің клиент-сервер архитектурасы бойынша ұйымдастырудың артықшылығы ... ... ... көрсету үйлесімдігі, жалпы коорпоративты ақпарат ұйымы болып табылады [4].
+ Деректер ... ... ... ... ақпараттарды кестелік өңдеу.
Деректер қоры (ДҚ) - aқпараттық жүйелердің өңделетін обьектісі, қоршаған ортаның белгілі бір саласының немесе бір пән аймағының ... ... ... ... мәліметтер жиыны. Екі өлшемді кестелерден, яғни жолдар мен бағаналардан тұратын мәліметтер базасы реляциялық база ... ... ... ... ... ... мәліметтер жиынын тұтынушыларға ыңғайлы түрде бейнелеп, белгілі бір ... ... қана ... оны ары ... ... ... ... кешені.
Microsoft Access-Windows ортасында жұмыс істейтін 32-разрядты, ... ... ... бір ... ... мәліметтер базасының кестелерімен қатар жұмыс істей беруге болады. Реляциялық мәліметтер құрылымын қарапайым етіп құрастырып, ... ... ... ... ... ... ... компьютердегі немесе сервердегі мәліметермен байланыстыруға және де мұнда Paradox немесе Dbase МББЖ-лерінда жасалған мәліметтерді пайдалана беруге болады. Access ... ... де оңай ... ... ... [5].
Access Windows-технологияның барлық мүмкіндіктерін сүйемелдейді және оның тұтынушысының жұмыс істеуіне қолайлы графикалық интерфейсі бар.
1) ... - ... ... үшін ... ... ... және жазбалардан (қатарлардан) тұратын мәліметтер.
Кесте(Tables) - мәліметтер базасымен жұмыс істеуге арналған негізгі объект, мәліметтер жиыны. Ол ... ... мен ... ... - ... бір қатары, яғни жолы. Ол СУБД мәліметтерін сақтайтын ... блок ... ... Жазба сипатталатын бір объект туралы толық мәлімет береді.
Өріс(Field) - кестедегі бағана немесе тік жол. Access-те өріс мәліметтерін ... оның ... ... ... ... ... деп ... элементі ретінде мәлімет енгізілетін бір бағанадағы жолды айтады, оған ... ... ... енгізіледі [6].
Санауыш - кестедегі жазбалардың реттік нөмерлері орналасатын өріс.
2) Сұраныс(Queries) - жұмыс істеуші адамның керекті мәліметерді бір немесе бірнеше ... ... ... ... ... алу ... ... алу жолымен сұраныс беру арқылы кестедегі мәліметтерді жаңартуға, жоюға, көбейтуге немесе бұрынғы кестелер негізінде жаңа (виртуальды) кестелер құруға ... ... ... ... түрі бар.
3) Форма(Forms) - мәліметтерді экранда бейнелеу жолы немесе оларды басқару мүмкіндіктері, яғни өзара байланысқан мәліметтерді тұтынушыға ыңғайлы ... ... ... ... ... ... ... Есептер (Отчеты) - мәліметтерді баспаға шығарып қағазда бейнелеу тәсілі, яғни қағазға басып шығаруға арналған ... ... - ... ... ... ... ... формалар, басылымдар, макростар, модульдер) қасиеттерін анықтау режимі.
Шебер(Wizards-Мастер) - ... бір ... ... әрекеттержиынын біртіндеп орындайтын программа. Шеберлер оны орындайтын ... ... ... ісін ... ... ... ... программаға енгізуді қамтамасыз етеді.
5) Макростар(Modules) - Visual Basic for Application (VBA) тіліндегі программалар сақталады және олар ... ... құру ... ... емес ... іске ... үшін жасалады.
Access-те тұтынушыға өз есептерін ойдағыдай шағаруға мүмкіндік беретін әртүрлі диалогтық құралдар бар, оларға меню командалары, ... ... ... ... ... ... ... Конструктор (Design), Шебер(Wizards)программалары жатады.
Access деректер қорын басқару жүйесімен жұмыс істеу тәсілдері Windows ортасындағы ... ... ... ... ... ... ... батырма, тағы сол сияқты), жұмыс істеу тәрізді орындалады ... ... ... ... кестесіндегі кілт өрісі - тапсырыстар коды ... Онда кім, ... ... бағаға нені тапсырғаны туралы айтылады. Бұнда тағы да қай жұмысшы тапсырманы іске асырғаны туралы білуге болады. Бір жұмысшы көп ... ... ... ... кестесінде қызметкер коды өрісі не бірегей, не кілт өрісі бола алмайды, бірақ та қызметкер кестесінде бұл өріс ... ... ... ... реляциялық қатынасты байланысқан кестелер деп аталады. Сәйкесінше, байланысқан кестелермен жұмыс жасай алатын ... ... ... ДҚБЖ деп ... ал ... схемасын техникалық әдебиеттерде реляциондық қатынасты схема деп атайды
Деректер схемасын жасап болғаннан кейін, техникалық ... ... ... Бұл ... ... ... ақылдасып келістіру керек, содан кейін барып деректер қорын құруға кірісуге болады. Бірақ мынаны ұмытпау керек, жобаны жасау ... ... ... басына жаңа идеялар келіп отырады. Жобалаудың барлық кезеңінде ел бір жүйеге мекеменің барлық жаңа бөлімдері мен қызмет ету орындарын ... ... ... ... тілектерін орындау мүмкіндігі көбінде деректер қорын жасаушының мамандық дәрежесімен анықталады. Егер деректер схемасы ... ... ... жаңа ... қосу қиын ... Ал егер қордың құрылымы тиімсіз болса, жобалаушы қиын сынақтан өтіп, тапсырушымен қайшылыққа ұшырайды. Орындаушы мен тапсырушының арасындағы қайшылық ... ... ... ... төмендігін көрсетеді. Сондықтан деректер қорын алдын ала жобалау кезеңін негізгі ... деп ... ... Оның табысты болуынан, деректер қорының қаншалықты ыңғайлы болатыны және қолданушылар онымен жұмыс істеуі тәуелді ... Егер ... оған ... ... бұл ... төмен дәрежелі қолданушылар болғаны емес, қорды жобалаушының мамандық дәрежесінің төмен болуының айғағы [9].
Кестелер арасындағы байланыс келесі мүмкіндіктерді береді:
Кілт ... ... ... ... ... мүмкіндігін болдырмау, егер онымен басқа кестелердің кез келген өрістері байланысты болса;
Негізгі кестенің кілт өрісіндегі мәліметтерді өшіргенде немесе өзгерткенде онымен байланысқан ... ... ... ... ... ... өзгеруі автоматты түрде болады;
Байланыс қасиеттерін орнату үшін деректердің схемасы терезесінде екі кестенің ... ... ... ерекшелеп алу керек, оның үстінде оң батырмамен басып ашылған контекстік менюде байланыстардың өзгеру терезесі ... Онда ... ... ... және ... қатысатын өрістердің аттары, сонымен қоса мәліметтердің тұтас болу шартын қамтамасыз ететін басқару элементтері көрсетілген;
Егер мәліметтердің тұтастығын қамтамасыз етуде ғана ... ... онда ... ... кілт ... ... ... болмайды;
Егер онымен қоса байланысқан өрістерді каскадты жаңарту және байланысқан жазбаларды каскадты өшіруде ... ... онда ... негізгі кестенің кілт өрісінде өшіру және өзгерту операцияларына рұқсат етіледі, бірақ ол автоматты түрде байланысқан кестеде өтеді. Осылайша, ... ... ... байланысты құру бір жағынан мәліметтерді қорғауын, ал екінші бір кестеге ... ... ... ... автоматты өзгеруін береді [10].
Деректер қорын алдын ала жобалау осы кезеңде аяқталады және келесі кезеңде оны тікелей компьютерде іске ... ... Осы ... ДҚБЖ - мен ... жасау басталады. Біздің мысалымызда біз Microsoft Access 2002 ДҚБЖ - н қарастырамыз.
* ЕСЕПТІК- ПРАКТИКАЛЫҚ БӨЛІМ
+ Орта мектептің деректер қорын құру
атты ... қоры ... ... ... қоры ... осы ... ... қоры туралы айтып өтсем.
Пуск-->Программалар-->Microsoft Accessкомандалрымен орындалады немесе жұмыс үстеліндегі Access белгішесін екі рет ... ... ... ... ... ашуға мүмкіндік беретін терезе көрсетілген.
2.1 сурет.Microsoft Access-ті ашу
Осы терезедегі "Жаңа деректер қорын"(Новая базаданных) деген мәліметтерді "Деректер қорын ... базу ... ... ... ... бір рет шертеміз
2.2 сурет.Деректер қорын ашу терезесі
Негізгі меню ағымындағы жұмыс ... ... ... отырады, оның құрамында келесі пункттер болуы мүмкін: Файл(File), түзету(Edit), түр(view), ... ... ... ... ... ... ... қосу(Run), байланыстар (Relationships), сүзгі(Filter), анықтама? (Help). Меню пунктін Alt пернесімен бірге команда атының асты сызылған ... бір ... ... басу ... ... ... сол жақ ... шерту арқылы таңдауға болады
2.3 сурет. Accessтерезесінде жалпы көрініс
2.2. Кесте құру
Мәліметер терезесі ашылады. Сол терезеден Кестелер батырмасын басып мәліметтерді енгізуге ... ... ... таңдаймыз.Осы конструктор режимін екі рет шерткен кезде ... ... Бұл ... ... бағаналарын енгіземіз. Енгізіп болғаннан кейін деректер қоры ашылады. Осы деректер қорына өзіміздің мәліметтерімізді енгізем.
Кесте режимінтаңдағаннан кейінгі бірінші жолда өріс ... ... ал ... ... ... мәліметтерін енгізе отырып, кесте құру мүмкіндігіне ие болады. Кестеде 20-ға дейін өріс болуы мүмкін.
2.4 сурет.Деректер қорының базасын құру ... ... ... ... қорын құрудағы кестелердің жалпы көрінісі:
+ сурет. Қажетті кестелер
+ Сұраныс (Запросы) құру
Кестелерді сұраныс арқылы байланыстырамыз. Ол үшін ... ... ... ... ... ... құрубатырмасын басу арқылы немесе сұранысты шебер режиміндеқұруға болады.
2.6 сурет. Сұраныс құру
Конструктор ... ... Ол үшін ... ... ... ... екі рет шертіледі. Сол кезде таблица қосу терезесі ашылады. Бұл ... ... ... тақырыбын таңдалады және қосу (добавить) батырмасын басамыз.
2.7 сурет. ... ... ... құру
Бұл сұраныс атын деп, оның және деген өрістеріне қалауымызша тік жақшалар ... Ол ... жеке ... ... және сол арқылы жұмысымызды жеңілдетеді.
2.8 сурет. "Бейнекарта" сұранысын құру
Екіншіден, сұранысты шебер (мастер) ... ... Осы ... режимінде сұраныс құру үшін осыған арналған Шебер іске қосылады, ... ... алу ... ... ... көмегімен сұраныс құру мысалын қарастыралық. 2.9-суретте сұраныс құру кезіндегі сұхбаттасудың бірінші қадамы көрсетілген. ... ... ... ... Бұл ... ... беттегі мәліметтерді екінші беттерге >/>> батырмаларын басу арқылы көшіреді.
2.9 сурет. Сұраныс үшін өрістер ... ... ... ... (Далее)батырмасын басамыз. Сол кезде сұраныстың түрін таңдау терезесі шығады.
2.10 сурет. Сұраныс түрін ... ... ... ... ... ... ... - жазбалардың барлығы шығарылатын толық (подробный) па, әлде ... ... пе, сол ... Содан подробный батырмасын басып Келесі (Делее)түймешігін басу керек.Басқаннан кейін сұранысқа ат беру терезесі шығады.
2.11 сурет. Сұранысқа ат беру
Сұхбаттасудың ... ... ... аты ... ... ... қадамында сұраныстың аты енгізіледі. 2.13-суретте қарастырылып отырған сұраныс негізінде деген ат ... ... ... ... басу ... ... кейін біздің сұранысымыз шығады.
2.12 сурет. сұранысы
2.4. Форма құру.
Сұраныстар құрылғаннан кейін форма жасалынады. Оны құру үшін ... ... ... режимінде құруға болады. Олар шебер көмегімен құру режимі және конструктор ... құру ... ... ... біз ... ... құрамыз. Ол үшін конструктор көмегімен құрубатырмасын басып, Құру ... ... ... ... ... ашылады.
2.13 сурет. Конструктор режимінде форма құру
Бұл терезеден қай кестеге форма құратынымызды таңдаймыз. Таңдағаннан кейін форма терезесі ашылады. Сол ... ... ... ... Ол үшін ... басып тұрып кестедегі бағанды көтеріп форма қою ... ... ... ... ... терезесінен батырмалар енгізу қажет. Орнатылып болғаннан кейін жауып сақтау керек. Сақталған терезені ашқанда, мына терезе экранға пайда болады.
2.14 сурет. Конструктор ... ... ... ... ... ... ... Екіншісі шебер көмегімен құрылған форма. Ол үшін шебер көмегімен құрубатырмасы басылғаннан мына терезе пайда болады.
2.15 ... ... ... ... таңдау терезесі.
Мәліметтер бағанасын бірінші бетінен екінші бетіне көшіру керек. Көшіргеннен кейін Келесі (Далее) батырмасын басу керек. Батырманы басқаннан кейін ... ... ... ... терезесі шығады.
2.16 сурет. Форма түрін таңдау терезесі
Осы терезеден қалаған ... ... ... ... ... Таңдалғаннан кейін Келесі (Далее)басу керек. Осыдан келесі терезе ... ол ... ... стилін таңдаймыз.
2.17 сурет. Форманың стилін таңдау терезесі
Таңдалғаннан кейін Келесі (Далее) батырмасын басамыз. ... ... ... ат беру ... ... Сол ... ... атыңызды беріп сақтау керек.
2.18 сурет. Формаға ат қою терезесі
Сақталған форманы ашқанда экранда мына ... ... ... ... ... көмегімен құрылған форма
2.5. Есептер (Отчеты) жасау
Форма құрылғаннан кейін ендігі ... ... ... ... де екі ... бар: Конструктор режиміжәне Шебер режимі көмегімен. Есептерді шебер көмегімен жасайық. Ол үшін шебер көмегімен ... ... ... ... Есептер терезесі пайда болады, ол терезеден бірінші беттен екінші бетке көшіру керек. Ол үшін терезеден бірінші беттегі мәліметтерді екінші ... >/>> ... басу ... ... ... ... ... отчетті құру
Көшіргенен кейін Келесі(Далее) түймешігін басу керек. Түймешік басылғаннан кейін топтастыру терезесі ашылады
2.21 сурет. Топтастыру терезесі
Топтастырғаннан кейін Келесі (Далее) ... ... ... ... ... ... ... терезесі ашады .
2.22 сурет. Сұрыптау тәртібін орналастыру терезесі
Тәртібін таңдағаннан кейін Келесі (Далее) түймешігін басамыз. Осыдан кейін макеттің түрін таңдау ... ... ... ... Есептер макетінің түрін таңдау терезесі.
Макет таңдалғаннан кейін көрініс стилін ... ... ... ... стиль терезесі
Бәрін жасап біткеннен кейін басылымға ат беріп сақтаймыз.
2.25 сурет. Есепке ат беру
Сақтаған ... ... ... ... мына терезе пайда болады.
2.26 сурет. есебінің көрінісі
Есептерді құру - барлық деректер қорын, сонымен қатар ... қоры ... ... өзімізге ыңғайлы етіп баспаға беру үшін қолданылатын объект болып табылады.
2.6. Макрокомандалар құру
Макрокомандалар қандай да бір ... ... ... ... ... Бұл ... ... қорынан өзіңізге қажетті ақпарат алу үшін ең ыңғайлы объекті болып табылады. Мысалы, ... ... ашу ... ... үшін Макростар-->Құру (Создать) командасын орындап, ашылған терезеде Макрокоманда ... ... ... болған тізімнен Форманы Ашу (ОткрытьФорму) командасын белгілейміз. Форма аты өрісінен таңдап,
Деректер режимі өрісіне ауыспалы жолын белгілеп ат береміз. Бұл ... ... ... ... [15]. ... ... макросын құру
Осы ретпен сұраныстарды, есептерді, функцияларды, көріністерді ашу және тағы ... ... ... ... ...
2.7. Borland Delphі ортасының интерфейсі
Borland Delphi объектке бағытталған ... ... MS Windows ... ... программалаудың ыңғайлы құралы болып саналады. Онда көптеген операторларды пайдаланып программа дайындау, программа мәзірін құру, анимация, мультимедия процестерін ... OLE ... ... ... ... қосымшаларды шақыру, олармен жұмыс істеу және тағы басқа іс-әрекеттерді орындау мүмкіндігі бар. ... ... ... ... ... - ... бағытталған бағдарламалау әдісін қолдануда. Бұл әдіс алгоритмдік ... ... ... ... ... болып есептеледі. Объектке бағытталған бағдарламалау әдісі - басқа бағдарламалау әдістерінің жетістіктерін өз ішіне ала ... ... ... ... ... ... ... Әдісте қолданылатын негізгі ұғым - объекттің үш қасиеті бар. Осы ... ... ... ... ... ... олар библиотекаларда сақталуда. Пайдаланушы өз бағдарламасында сол объекттерді шақырып, визуалды пайдалана алады, қажет болса, дамытады. ... ... ... ... - деп процедура мен деректерді біріктіріп, объект құруды айтады. Объектте сипатталған процедураны - әдіс дейміз. Әдісте локал айнымалылар мен процедуралар да ... ... ... - деп ... ... ... пайдалана отырып, жаңа объект құруды айтады. Бұл объекттер бірлесе отырып, иерархиялық ағаш құрайды. Ағаштың жоғарғы сатысындағы объектті - ... ал ... - ... ... ... ... ... аналық объекттің әдістері мен деректерін пайдалана алады.
Полиморфизм - деп аналық және мұрагер объекттерде аты ... ... ... ... әр ... әдістерден пайдалануды айтады. Мұрагер объект аналық объекттің әдісін пайдалана отырып, әдіске жаңа деректер мен локал әдістер енгізеді.
MS Wіndows терезесі арқылы Borland ... іске қосу ... ... Programs ... Borland Delphі ... негізгі терезесі көрінеді (1-су - рет ).
Терезеде төмендегі ... ... ... мәзірі;
Инструменттер панелі;
Визуалды компоненттер палитрасы;
Форма терезесі (Form1);
Модуль терезесі (Unіt1.pas);
Объект инспекторы терезесі (Object Іnspector).
1 Cурет - Borland Delphі ортасы
Жалпы, ортада ... ... ... ... мо - дуль тере - зесі де іске ... ... ... терезесі - нің астында орналасатындықтан, ол алғашқыда көрінбейді.
Borland Delphі-дің негізгі терезесінің құрамына негізгі мәзір, ... па - нелі және ... ... ... (2-сурет ). Негізгі мәзір пункттеріне Borland Del - phі - -де ... ... ... ... ... ішкі мә - ... енгізілген негізгі командаларды орындайтын түй - мелер ... ... - Borland ... ... ... Delphі-дің инструменттер панелінде төмендегі пернелер орналасқан:
File -файлдармен жұмыс істеу;
Edit ... ... ... ... ұйымдастыру;
Run -орындау;
Component -компоненттермен ... ... ... ... ... істеу;
Tools -құрал-саймандар;
Help -анықтама.
BorlandDelphі-де дайындалатын программа проект деп аталады. Форма - проектті дайындау алдында ашылатын, програм - ма - ның ... ... Borland Delphі ... рет іске ... ... ... Form1 атауымен (тақырыбымен) көрінеді (1-cурет). Оның жиектеріне ... ... ... ол екі ... ... түріне айналған кезде жылжыту және қалдыру тәсілі бойынша форманы кеңейту не қысу қиын емес.
Құрылатын программада ... үшін ... ... ... ... компоненттері) орнатылады. Негізгі компоненттердің кейбірі Access берілгендер қоры жүйесінде пайдаланылатын элементтер панеліне енгізілген түймелер ... Олар Borland Delphі ... ... палитрасына орналастырылған.
Кей жағдайларда экранда форма көрінбеуі мүмкін. Оны экранға шығару үшін Vіew-Forms командасын беру жеткілікті.
Форманың және формаға енгізілетін ... ... ... ... ... ... ... қасиеттері бар (оларды компонент "паспорты" деп те атайды). Қасиет (Сипаттама, параметр) - айнымалылардың ерек - ше түрі. Олар ... ... ... - ... ... ағым - дық ... ... Мысалы, форма қасиеттерінің мәндері - форма тақырыбының мәтіні, өлшемі, экранда орналасуы, түсі т.б. Borland Delphі іске ... ... ... ... ... ... ... мен - шік - теліп қойылады.
Форманы не онда орнатылған компонентті программа құру үшін дайындау оның кейбір қасиеттерінің ... ... бас - ... ... тізімі Объект инспекторы (Object Іnspector) терезесіне енгізілген. Тізімді инспектор терезесіне шығару үшін сәйкес объектіні ... не ... ... форма компонентін) бір шерту арқылы таңдау керек. Инс - пектор ... ... ... ... ... ... да жазылып қойылады. Мысалы, Borland Delphі іске қосылған кезде форманың ашылған қасиеттер терезесі 1-суретте көр - ... ... екі ... беті бар: ... (Қа - ... және Events (Оқиғалар). Терезе ашылғанда екі бағанға енгізілген жазулардан тұратын оның Propertіes бөлімі ашылулы тұрады (1-сурет). Бірінші бағанда көрінетіндер - қа - сиет ... ... ... ... ... - олар - дың мәндері.
Форма қасиеттері:
Name (Атау) - формаға берілген атау. Ол Borland Delphі ... - ... ... ... ... бірі. Borland Delphі-дің жұмыс істеуі кезінде ол объектіні осы атау бойынша ажы - ратып таниды. Borland ... ... ... ... ал - ... рет меншіктеген атауын (Form1) өзгертіп, басқа атау беруге бо - ... ... ... ... ... ... үшін ... мазмұнға жақын етіп енгізген жөн. Мысалы, форма квадрат теңдеуді шешуге пайдаланылатын болса, Form1 ор - нына KvTend атауын енгізу. Ол үшін ... ... Name ... ... жаңа ... ... арқылы теріп алса болғаны. Терілген атау Name жолының оң қатарына жазылып қо - йы - ... ... ... - ... ... ... ... ор - нату қасиеті. Оны таңдап, оң жағында көрінген көп нүкте (...) ... ... ... ... ... ... ... кө - рінеді (3-сурет).Терезеден, әдеттегідей, қажетті шрифт ти - пін, өл - ... ... ... Tіmes Kaz, 10), ОК ... ... керек.
3 Cурет- Шрифт таңдау терезесі
Captіon (Тақырып, бетіне жазу) - форма терезесінің тақырыбына ... ... ... ... ... ... Captіon қасиетіне тақырып үшін Form1 сөзі енгізіліп қойылған. Оны "Redactor" не басқа тақырыпқа алмастыру Name ... мән ... ... ... ... мәні ... соң BS ... қайтару, енгізу) клавишін басып қойған жөн).
Color (Түс) - форманың түсін орнату қасиеті. Ол таң - ... ... оң ... ... ... ... Тілсызық түймесі - қасиет мәнінің бірнеше ... ... ... белгісін шерткен кезде мәндер (түстер) терезесі ашылады. ... ... ... ... ... соң ... сәйкес түске боялып қойылады.
Wіdth (Ені), Heіght (Биіктігі) - пиксель өлшем бірлігімен берілген форманың ені мен биіктігін орнату қасиеттері (бұл ... ... ... ... не сығу ... де авто - ... түрде орнатылып қойылады).
Объект қасиетін программа (программалық код) ішінде орнату да мүмкін. Мысалы, форма ... ... ... 14 ету үшін ... Form1.FontSіze := 14 мен - шіктеу операторын енгізуге болады.
Жалпы, бір қасиет ... ... үшін оны ... ... ... Ғ1 ... басу ... сәйкес анық - таманы шақыру керек. Borland Delphі-де анықтамалар ағылшын ті - лінде ... Ол ... ... ... орысша ау - дармасын көрсететін "Сок - рат 2000" ... ... ... - далған программаны пай - да - ланған жөн ... ... ... ... оны ... қиын ...
Wіndows-тағы сияқты Borland Delphі-де программалар оқиғалар арқылы басқарылады. Мысалы, пайдаланушы программа құру үшін алдымен формаға компонент орнатуы, форманы не фор - мада ... ... ... ... ... мүмкін. Оның әр іс-әрекеті оқиға шақырады. Яғни, оқиға ... ... ... ... объект жағдайының өз - геруі.
Borland Delphі-де әр оқиғаға атау беріліп қойылған. Мысалы, ком - поненттер палитрасының Button түймесі ... ... ... Button1 ... шерту Clіck (Шерту) оқи - ғасын шақырады.
Әр объектіге байланысты оқиғалар ... ... ... ... ... саны - 35 (4-сурет). Олар қасиеттер терезесінің Events қосымша бетіне енгізілген. Терезеде оқиға ... ... On ... ... - ... тіркестіріліп жазылған. Ол - атаудың оқиға екендігін білдіретін белгі.
Borland Delphі ортасында жиі кездесетін оқиғалар:
OnClіck - тышқан түймесін бір рет ... - ... ... екі рет ... - ... ... - ... клавишті босату;
OnMouseDown - тышқан түймесін басу;
OnMouseUp - ... ... ... - ... ... ... - ... екі рет шерту, т.б.
4 Cурет- Форма оқиғалары
Delphі-де ... екі ... ... ал - ... ... ... project1 ... берілетін проект файлы (негізгі модуль) және unіt1.pas ... ... ... Олар жеке терезелерде орналастырылған. Модульге оқиғаларға сәйкес іс-әрекеттерді орындайтын про - грамма мәтіні (проце - дура - лар) енгізіледі. ... ... про - ... код деп, терезені программалық код терезесі не қысқаша редактор терезесі деп те атайды. Delphі іске ... ... ол ... ... ... ... тұрады. Оны экранға шығару тәсілдері:
форманы жабу (жабу түймесін ... ... бір шеті ... ... ... тұрса, оны шерту.
Терезе белсендірулі түрде ашылады да, он - да процедура дайындамасы (үлгісі) көрінеді. Оның тақырыбы нүкте арқылы бөлінген ... және ... ... - ... ... (5-сурет).
Жалпы, формадан код терезесіне өту және код ... ... өту үшін F12 ... басу ... ... тұрғаны - код терезесіне енгізілген процедура дайын - дамасы. Оқиғаға байланысты құрылатын процедура ... - ны өңде - уіш не ... ... про - це - дурасы делінеді. Процедура дайындамасының ... ... (Sender ... ... Sender ... ... процедураның қай клас - қатиістілігін анықтайды.
Терезенің сол бөлігіндегі - браузер ... Онда код ... ... жарияланулардың құрылымын көріп шы - ғу - ға болады.
5Cурет - Редактор терезесі
Кез келген про - грамма program ... ... ... ... мен бір не ... ... тұ - рады да, ... құрылатын программа мо - дуль ішіне енгізіледі. ... ... dpr, ... pas ... бойынша сақталады. Проект фай - лын негізгі ... деп ... ... ... ... про - ек - ... ... сипатта - ма - - сынан тұрады. Delphі іске ... ... оны ол ... - ты ... ... шыға - ды. Негізгі модульге ерекше жағдай - ... ... ... ... нұс - қау - лар ... ... жоқ. ... (проект):
program Project1;
uses
Forms,
Unіt1 іn 'Unіt1.pas' {Form1};
{$R *.RES}
begіn
Applіcatіon.Іnіtіalіze;
Applіcatіon.CreateForm(TForm1, Form1);
Applіcatіon.Run;
end.
мұндағы,
Project1 - негізгі модуль (проект) атауы.Проектіні да - йын - дап, жаңаатаубойыншасақтағанкездеолсоңғыатауғаалмастырылыпқойылады;
Uses ... - ... ... ... соңынапрограммадапайдаланылатынстандартты (кітапханалық) Forms модулі мен Delphі-дің модульгеалғашқыретменшіктегенатауы (Unіt1) жазылған. Unіt1-денсоң оның ... (іn ... ... ... - ... Олкомпиляторғақо - сымшаның (Wіn - dows көмегімендайындалғанқолданбалыпрограмманың) қорси - ... ... ... (пик - тограммалар) сақ - - - ... ... - ... ... кеңейтілуі - .res);
Begіn - end операторларыныңаралығынаенгізілгенсоңғыбөлім - қосымшаның алғашқыжүктелуінқамтамасызететінәдістер (Delphі-деарнайы ... ... - ... ... - ... (про - - - г - рам - ... ... - ... - ... ... (create - ... - ... іскеқосудықамтамасызетуәдісі.
Delphі-деәдістің командалықтүрдежазылуы:
.
Мысалы, Applіcatіon.Іnіtіalіze - Applіcatіon объектісінің Іnіtіa - lіze әдісінорындау.
Кейбіржағдайдабөлімгепроектсақталатынбумаатынменшіктеукомандасынқосыпқоюдамүмкін, т.б.
Жалпы, ... ... мо - ... ... - ... ... орындауғаарналғанпро - грам - мабөлімі. Мо - дультақырыбы Unіt (модуль) қызметші сө - зі - ... со - ... үтір (;) ... - ... - ... - ... ... модульгеалғашқыретмен - шіктейтінатауы: Unіt1. Жаңапроекташыл - ғанкездемодульдайындамасыдаавто - мат - ... - ла - ... ... Messages, SysUtіls, Classes,
Graphіcs, Controls, Forms, Dіalogs;
type
TForm1 = class(TForm)
prіvate
{ Prіvate declaratіons }
publіc
{ Publіc declaratіons }
end;
var
Form1: TForm1;
іmplementatіon
{$R ... ... ... іnterface кілттіксөзіменбас - таладыда, оғанкелесі бөлімдеренгізіледі: uses - Турбо Пас - кальда пайдаланатын бөлім сияқты, оған стандарты мо - дуль ... ... ... Оданәрі, Delphі дайында - ғанформатипі сипатталады (ондаөрістер, қасиеттер, компо - ненттерсипатталып, олардансоң модульде жазылатын проце - ду - ра - ... ... (про - ... ... - ла - ... ... ... дербес) бөлімі нетекағымдық модульге тиісті элементтер енгізілуі мүмкін (элемент - ... ... ... Publіc ... ... ... ... модульге қолжеткізуге болатын кезкелген про - граммане модульдің кө - рі - нетін ... ... ... Олар клас - қа енетін элементтердің пайдалану облыс - тарын ғана анықтайтын болғандықтан, әдетте (көпжағдайда) олар бос көрінеді. ... ... ... ... - .dfm кеңейтілуі бойынша жазылған файлды пайдалану нұсқауы. Ол модульді оған сәйкес форманың си - ... ... ... - ... ... жа - ... ... Ол формада орнатылғанком - поненттерқасиеттерінің де сипаттаммаларын бойындасақ - ... ... ... Object Іnspector тере - зе - сіндекөрінеді). Одан соңғы қатарларға ... Delphі ... - ... ... қолдан кірістіру керек. Олар - дың ішіндегі оқиғаны өңдеуіш процедуралардың тақырыптары мо - ... ... ... авто - маты ... жа - ... ... соңынаинициалдау (іnіtіalіzatіon) бөлімі енгізіледі. Бөліммодульайныма - лы - ларынини - циалдап (бас - тапқымәндерберіп), про - грам - ... Егер ол ... бұл ... ... ... денесіне беруден бұ - рын орын - да - лады. Бө - лім нұсқау - ларын begіn және end ... ... ... енгізу керек. Жоғарыда көрсетілген сияқты, бөлім толтырылмаса, begіn сөзі ... - май, оған тек end. сөзі ... - ... Ол - модульдің соңын білдіретін кілттік сөз.
2.8. Деректер қорын құру
Физикалық тұрғыда деректер қоры операциялық жүйенің бір немесе бірнеше ... ... ... ... бір ... ... ... қоры ұсталуы мүмкін емес. Бұл файлдарда кесте немесе индекстер сақталынған. Транзакті журнал - бұл SQL Server де ... ... ... ... ... жазбаны басынан соңына дейін жазбаны қолданатын жұмыс столы.
Transact-SQL - дің ... ... ... құру үшін CREATE DATABASE ... ... ... DATABASE kadry
ON PRIMARY
(NAME = kadry_data, FILENAME='C:\Program Files\Microsoft SQL Server\MSSQL\Data\kadry_data.mdf', size = 4, maxsize =25, filegrowth = 1 ... ON ... = ... ... Files\Microsoft SQL Server\MSSQL\Data\kadry_log.ldf', size = 4, maxsize = 20, filegrowth =1 mb)
Деректер мен транзакті журнал мына ... ... - ... - SQL ... байланысты өзгеруі мүмкін және Program Files маршрутында орналасады.
Мұндағы:
Kadry - деректер ... ... - ... ... деректер қорындағы мәліметтердің тізімін анықтайды.
PRIMARY - ... ... және ... ... ... ... ... файлды анықтайды. Деректер қорында тек бір ғана файл болуы ... ол ... ... ON - ... ... ... ... дискідегі файлдардың тізімін анықтайды. Егер осы параметр анықталынбаса, онда журналдың өлшемі 25% ғана құрайды, жалпы ... ... ... - SQL Server - дің ... қолдану барысындағы логикалық есімдерді анықтайды. FILENAME - Операциялық жүйедегі файлдардың ... ... ... ... SQL Server орнатылған серверда болуы тиіс ).
2.9. Индекстердің берілулері мен өшірілуі
Индекстердің берілу командасында мынадай синтаксис ... INDEX ON
(,, . . ... ... десе де ... ... үшін ... аты, кестенің аты және жолдарды тізімі берілуі шарт.Мысалы үшін Firma жолында индекс құру керек:
CREATEINDEXScladlndexONSclad (Firma)
Индекстің тамаша болуы үшін INDEX ... ... UNIQUE ... ... ... мынадай өзгерістер болады:
CREATE UNIQUE INDEX Scladlndex ON Sclad (Firma)
Индекстің тамаша болуынан бұрын Firma жолында қайталанбалы мәндерге ... ... Егер Firma ... бір мән екі рет ... онда ... ... ... өшіру үшін DROP INDEXкомандасы қолданылады:
DROP INDEX Sclad.Scladlndex
Олай джейтініміз DROP INDEX командасынан кейін кестенің аты және ... аты ...
... ... жұмысты мысалға алайық.
Жоғарыдағы деректер қорын келесі командалардың көмегімен анықтаймыз: ... ... ... осы ... ... ... ... CREATE TABLE операторының көмегімен кесте құруға болады ... ... ... құру үшін ең маңызды роль ол, сол кестенің бағанасы үшін мәліметтердің типін анықтау. Бағана үшін тек ... ... ғана ... ... қатар NULL немесе NOT NULL қосымша мінездемелерді де ... ... Егер ... үшін NULL ... анықталынса, онда ол мәліметтерді енгізу барысында сол бағананың мәндерін жібере алады. Егер кері ... ... үшін NOT NULL ... анықталынса, онда SQL Server жолдарды қою барысында бағананың бос болмауын талап етеді. Сонымен NULL және NOT NULL ... ... ... ... (бұл бос жол ... және ноль ...
Ұлты кестесінің құрылуы:
CREATE TABLE nac(kodnac bigint not null PRIMARY KEY,nac char
(15)notnull)
кестесінің ... ... ... TABLE doljn(kodd bigint not null PRIMARY KEY,nazv ... ... ... ... ... TABLE ... bigint not null PRIMARY KEY,nazotd char
(15)nonull)
кестесінің редакторы
Дәрежелер кестесінің құрылуы:
CREATE TABLE Stepen (kodst bigint not null PRIMARY ... ...
... ... бағыты кестесінің құрылуы:
CREATE TABLE napr(kodn bigint not null PRIMARY ... ... null, kodst bigint not ... key References Stepen (kodst))
Атағы кестесінің құрылуы:
CREATE TABLE ... bigint not null PRIMARY ... ...
кестесінің редакторы
Әріптестер кестесінің құрылуы:
CREATE TABLE person (nud int not null PRIMARY KEY, ... char(15) not null, ... char(10) not null, ... char(15) not null,
sik char (15) not null,
pnn char (10) not ... char(1) not ... bigint not ... key References nac (kodnac),
kodd bigint not ... key ... doljn ... bigint not ... key ... otdel ... bigint not ... key References Stepen (kodst),
kodn bigint not ... key ... napr ... bigint not ... key ... zvanie (kodz),
staj int not ... int not ... datetime not ... datetime not ... ... құрылымының өзгеруі
ALTER TABLE командасының көмегімен кестенің құрылымының өзгеруі
Аймақтың қосылуы. person ... ... ... ол ... ... келісім шарттардың номерлері сақталынады:
USEkadry
ALTER TABLE person
ADD Npers ... ... ... ... ... ... өшіреміз:
ALTER TABLE person
DROP COLUMN Npers
Қосылудың шектелуі. Егер кестеде бастапқы болмаса сыртқы кілттер анықталынбаса, онда оны ALTER ... ... ... болады. Person кестесінде бастапқы кілт анықталынбады делік:
ALTER TABLE ... ... ... PRIMARY KEY ... person кестесінде сыртқы кілттердің біреуі жазылмаса:
ALTER TABLE person
ADD CONSTRAINT VK_ person FOREIGN KEY (kodotd)
REFERENCES otdel ... ... ... ... ... ... үшін қолданылады
Мысалы, DROP person. Мәліметтерді манипуляциялау командасы
Кестеге дол ... ... ... екі жазу қосу үшін мына ... ... ... INTO otdel
VALUES (1, 'бухгалтерия')
INSERT INTO otdel
VALUES (2,'Оқу бөлімі').
Егер бос мән енгізу керек болса (NULL) ... бұл ... ... ... ... ... (кестенің берілуі кезінде NULL болып сипатталуы ... ... INTO ... ... ... ұлы', 'Айдар'', 'ZH001LG532', NULL, 'M',1, 2, 1, 1, 2, 10, 15, 11/05/87, 4/04/07)
2.10.2. ... ... ... ... барлық мазмұнды өшіру үшін мынадай команда қолданылады:
DELETE FROM person
Бұл команданың орындалуы аса талап етілмейді! Әдетте ... тек ... ... бір ... ғана өшіру керек болады. Дәл қай жолды өшіру керектігін анықтау үшін таңдау шартын қарастырамыз. Мысалы, ... ... бір ... ... үшін, мынаны қолданамыз:
DELETE FROM person
WHERE sik = ... ... ... ... ... ... ... 10 жыл етіп жазу кререк, олай болса:
UPDATE person SET Staj = 10
Сол сияқты DELETE командасы, UPDATE ... ... ... ... таңдау үшін қолданылатын шарт есебінде қолдануға болады.Әріптестердің жалпы еңбек стажын былай өзгертуге болады:
UPDATE person SET ostaj = ... ... ... ҚОРҒАУ ЖӘНЕ ӨМІРТІРШІЛІК КАУІПСІЗДІГІ
3.1. Техникалық кауіпсіздік
Дербес компьютер мен ... ... ... мен ... ток соғу ... бар. Оның ... сымдардың изоляциясының зақымдалуынан болуы мүмкін.
Ондай жағдайларды ... ... ... ток ... ... изоляциясын бақылайды. Арнайы приборлардың көмегімен 50 Гц жиілікпен сымдардың бұтіндігі үздіксіз бақыланып отырады.Ал жиілік төмендеп ... ... ... ... ... ... желіден 220В 50Гц қорек етеді. Адам үшін ол өте қауіпті, сол ... әр ДК де ... ... ... ... ... ... өткізбейтін бөлшектер және жерсіндіргіш. Жерсіндіргіштін бір басы ғимараттың бетонына немесе жерге бекітіледі, оның салдарынан ... ток ... емес ... ... ... ... ... жақын жерде дәрі-дәрмек салынған аптечка болуы міндетті.
3.2. Желдету жүйесінің есептеулері
Желдету жүйелерінің барлығындағы есептеу негізінде ... ... әсер ... ... ... ... көмегімен жуықтау әдістері жатыр. Есептеу формалаларына неғұрлым ... ... ... ... ... факторларды ескереді және нәтижесін дәлірек береді.
Желдету жүйелерінің есептеуі ... ... ... Желдету желісінің сызбасы бұрылыстарды, өту жолдарын, жалюздерді есепке ала отырып сызылады; оны учаскелерге бөледі және ауа жүретін трубалар ... ... ... ... жылудың ауа алмасуы анықталады:
Qя / с*(tУХ - tПР)
Мұндағы, Qя - нақты жылудың бөлінуі, Вт;
с - ... ... ... ... ... және бөлмеге берілетін құрғақ ауаның жылу сыйымдылығы
tУХ = 20 0C, tПР = 15 0C.
Нақты бөлінетін жылу:
Qя = Q1 + Q2 + Q3 + ... Q1 - ... ... ... - ... ... бөлінетін жылу;
Q3 - адамдардан бөлінетін жылу;
Q4 - терезе арқылы түсетін күн ... ... ... ... = NN2N3N4Nном = 0,25 * 3000 = 750;
Мұндағы: N - бекітілген ... ... ... - ... ... - ... бір мезгілде жұмыс істеу коэффициенті;
N4 - бөлмедегі ауа жылуының жылу ... ... ... ... ... - барлық аппаратураның номиналды қуаты.
Шамамен есептеу кезінде барлық төрт ... ... ... тең деп ... көздерінен бөлінетін жылу:
Q2 = φ* Nосв = 0,8 * (21 * 40) = 672;
Мұндағы: φ - жылуға ауысатын ... ... ... ... φ = ... - цехтың жарық беруші құрылғысының күші (әрқайсысы 40 Вт 21 лампа)
Адамдардан бөлінетін жылу:
Q3 = n * q = 5 * 116 = ... n - ... ... - бір ... ... ... 80 - 116 Вт-қа тең.
Терезе арқылы түсетін күн ... ... = Fост * q * m * k = 4,75 *224 * 4 *1,25 = ... Fост - ... ауданы, м2;
m - терезе саны;
k - метал ұшырғыш үшін жөндеуші коэффициент k = 1,25;
q - 1м2 ... ... ... q = ... ... жылу ... ... анықталады:
Qя = Q1 + Q2 + Q3 + Q4 = 760 + 672 + 580 + 5320 = ... ... ауа ... ... = 7322 / 1* (20 - 15) = 1465 ... өнімділігі табылады:
Wв = кз * Gя;
мұнда: кз - запас коэффициенті, кз = ... = 2 * 1465 = 2930 ... ... түзу ... ... ... = ... * pв * LСР2 / 2 *dт, Па
мұнда: Lттрубаның қарсыласуын ескеретін коэффициент (темір трубалар үшін Lт2 ... - ... ... ... м;
pв - ауа тығыздығы, pв = 1 кг/м2;
LСР2 - ауа желісінің ... ... ... ... ... ... ... жақын учаскелер үшін ол 8-15 м/с болса, алыс учаскелер үшін ол - 1-4м/с болады;
dт - ... ... ... dт = 0,5 ... = ... = 6,4 ... = ... = 7,84 Па;
Hпп3 = 0,02*4*1*122/2*0,5 = 11,52 Па;
Hпп4 = 0,02*3*1*42/2*0,5 = 0,96 ... = ... = 0,36 ... Өту ... ... ... итерудің жергілікті жоғалтулары есептелінеді:
Hм = 0,5*Gмpв * LСР2, Па;
мұнда: Gм ауаның жергілікті жоғалтуларының коэффициенті
Ауа-өткізушісінің иілулеріндегі жоғалтулары:
Hм1 = 0,5*1,1* 82*1 = ... = 0,5*1,1* 142*1 = ... = 0,5*1,1* 122*1 = ... = 0,5*0,5* 122*1 = 36Па;
Hм6 = 0,5*0,5* 42*1 = 4Па;
Hм8 = 0,5*0,2* 32*1 = ... ... ... = 0,5*0,3* 42*1 = ... = 0,5*0,3* 32*1 = 1,35Па;
Жалюздердегі жоғалтулар:
Кіру: Hм = 0,5*0,5* 152*1 = ... = 0,5*3* 152*1 = ... 3-1 - ... ... ... ... ... аты
Коэффиценті
Қайырым α = ... = ... = ... асты ... асты ... ... ... Учаскелердегі итерудің қосынды жоғалтулары келесі формула бойынша анықталады:
Нуч = Нпп + Нм;
Нуч1 = Нпп1 + ... + 107,8 = 114,2 ... = Нпп2 + ... + 35,2 = 43,04 ... = Нпп3 + Нм3+ Нм4= 11,52+ 79,2 +36 = 126,72 ... = Нпп4 + Нм6 = 0,96 + 4 = 4,96 ... Нуч5= Нпп + Нм8 = 0,36 + 0,9 = 1,26 ... ... = ... = 290,18 ... айналымының саны:
nв = A / N = 3000 /4 = ... үшін ... ... ... = Нл * Wв / 3600 * 1000 * в * п ... / ... = 0,43 ... өнімділігі 2930м3/ч, қуаты 0,43 кВт және желдеткіштің айналым саны - 750 об./мин. Желдеткіш типі таңдалып алынады.
3.3 Шу
Шуыл ... ... және ... ... ... адамның көңіл-күйіне әсер тигізеді, бірақ әр түрлі ... ... шуыл ... есту ... және ... ... ішкі ағзаларға да әсерін тигізеді.
Шуыл жалпы адамның күй-жағдайына, сезімді қозғайды, ұялшақтық, ... ... ... ... ... ... ... төмендетеді, қатені туғызып, травмаға әкеліп соқтыруы мүмкін.
Шуыл - бұл ретсіз үйлестіру дыбыстардың әртүрлі жиілікте және ... ... ... шуыл дәрежесі ГОСТ 12.1.003-81 50 дб шамасынан асырмайды. ... ... ... ... зертханашылар, аналитикалық және өлшеуіш бөлмелерінің шуы ГОСТ 12.1.003-81 бойынша 50 дБ ... ... ... ЭЕМ ... ... клавиатурасыз ГОСТ 12.1.003-81 бойынша шу 65 дБ аспауы тиіс. Шекті ... ... ... ... ... жиіліктерде болатының келтірілген кестеде көрсетіледі.
Кесте 3-2. ГОСТ ... ... ... шу нормалары
Жиілігі
63
125
250
500
1000
2000
4000
8000
Дыбыс қысымының дәрежесі, дБ
71
61
54
49
45
42
40
38
Шу мен дірілге қарсы жабуыл жасау кәсіпорынды жобалаған кезден ... ... ... ... қояр ... ойлау қажет. Ол үшін техникалық және медико-профилактикалық ұйым қолдану қажет. ... ... ... ... ... және ... орынды, тұрақты еңбек тәртібін және демалыс орның жатқызуға болады.
3.4 Жұмыс орынының жарықтығын есептеу
Еңбектің қалыпты ... ... ... ... ... маңызды роль ойнайды. Өндірістік бөлмелердегі дұрыс жобаланған және ұйымдастырылған жарықтық еңбек жайлылығының артуына, жұмыс істеушілердің денсаулығын сақтауға жағдай ... ... ... ... ... талаптар қойылады:
* осы жұмыс түрі үшін жұмыс беттерінің жарықтығы гигиеналық нормаларға сәйкес болуы, бөлмедегі ... ... ... және ... ... ... ету, жұмыс беті жарықтығы мен қоршаған кеңістік жарықтығының арасындағы қарама-қарсылықтың ... көру ... ... көздерімен немесе басқа заттармен шағылысу болмауы тиіс;
* жасанды жарық өзінің спектрлік құрамы жағынан табиғи жарыққа жақындауы ... ... ... сипаттамасын ескере отырып өндірістік бөлмелердегі жарықтық ПУЭ-де (электр қондырғыларын орнату ережелері) келтірілген нормалардан төмен болмауы керек. Осы нормаларға сәйкес, лампылардың ... ... және ... ... ... ... жұмыс орынының жарықтығын есептеу үшін нүктелік әдісті таңдаймыз. Нүктелік әдіс көпшілік ... ... үшін ең ... ... ... ... бейімделген. Әдістің мәні жарық шығарушыдан түсетін жарық ағынымен нүктені жарықтандыруын анықтауда жатыр.
Бастапқы мәліметтер:
Бөлме өлшемдері: ұзындығы - 14,5м., ені - 7,9 м., ... - 3,2 ... ... ... ... IY ; ... жарықтық 300 лк.
Бөлменің төбесінде 8 дана жарықшам орнатылған. Әрбір жарықшам 18 Вт. Төрт люминесцентті лампыдан ... бір ... ... ... ... 1350 лм., бір жарықшамнан шығатын жарық ағыны 5400 ... ... ... ... ... ... осы ... дейінгі d қашықтығын табайық:
d1=d7=√1,42 + 2,42 = 2,8 м.
d2=d6=√2,52 + 2,42 = 3,5 ... + 2,42 = 4 ... + 2,42 = 4,2 ... + 2,42 = 2,5 ... ... О бақылау нүктесіне қатысты шартты жарықтығын келесі формула бойынша есептейік:
ег = I* cos3 α / h2, ... I - O ... ... ... күші, α - нүкте жатқан бетке ... ... мен ... арасындағы бұрыш, град.;
h - есептелінетін биіктік, м.
Жұмыс бетінің еденнен биіктігі hp = 0,8 м. ... ... ... биіктігі: h = 3,2 - 0,8 = 2,4 ... = 2,8 ... α1 = d1 / h = 2,8 / 2,4 = 0,4583 --> α1 = 55 0 cos α1 = ... α1 = ... = 297 кд.
e1 = ... /2,4 2 = 14,6 лк.
d2 = 3,5м.
tgα2 = d2 / h = 3,5 / 2,4 = 1,4583 --> α2 = 55 0 , cos3 α2 = ... = 185 ... = ... /2,4 2 = 6,1 ... = 4 ... = d3 / h = 4 / 2,4 = 1,6666 --> α3 = 59 0 , cos3 α3 = ... = 185 ... = 185*0,1366 /2,4 2 = 4,4 ... = ... = d4 / h = 4,2 / 2,4 = 1,75 --> α4 = 60 0 , cos3 α4 = ... = 101 ... = ... /2,4 2 = 2,2 ... = ... = d8 / h = 2,5 / 2,4 = 1,0416 --> α8 = 46 0 , cos3 α8 = ... = 297 ... = ... /2,4 2 = 17,3 лк.
Шартты қосынды жарықтықты келесі формула бойынша есептейміз:
∑eг=(e1 + e2 + e3 )*2 + e4 + ... eг =(14,6 +6,1 + 4,4) * 2 + 2,2 + 17,3 = 69,7 лк. ... ... ... ... ... анықтаймыз:
,
мұнда е - O нүктесіне дейінгі барлық жарықшамдардың шартты қосынды ...
μ - ... ... ... ескеретін коэффициент, 1,1-ге тең.
Фс - жарықшамның жарық ағыны, ... - ... ... 1,5-ке ... = 69,7 * 1,1 * 5400 / 1000 * 1,5 = 276 ... ... 20 % ... немесе кем деген шарт орындалып тұр, ол нүктенің жарықтануы нормаға сәйкес екенін көрсетеді.
(276

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
DreamWeaver, MySQL бағдарламаларының көмегімен Евросеть деректер қорының бағдарламасын құру18 бет
«Есік-терезе» құрылыс дүкені деректер қорын құру24 бет
«Компьютерлік орталық» деректер қорын құру22 бет
Деректер қорын құру және оны мысалда қарастыру28 бет
Мектепке дейінгі балалар жөнінде деректер қорына инфологиялық модель құру20 бет
Такси» деректер қорын құру19 бет
Тараз мемлекеттік университетінің «Компьютерлік жүйелер» кафедрасының оқытатын пәндері мен оқытушылары және білімгері туралы ақпаратты реттеу, жеделдетіп өңдеу жене қажетті ақпаратты тездетіп алу үшін деректер қорын құру64 бет
Құрылыс заттар сататын дүкеннің деректер қорын құру16 бет
12 жылдық білім беру жүйесінде «қазақ әдебиеті» пәнін оқыту мәселелері5 бет
1941-1970 жж. кеңес мектебі мен педагогикасы20 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь