Дамудың жас және жекелік ерекшеліктері

Мемлекетіміздің дамыған елдердің стандарттарына деген ұмтылысы еліміздің жаңа сапалық деңгейге жылдам өту қажеттілігін туындатуда. Осыған орай қазіргі кезде жасалып жатқан реформалар даму институттарының қалыптасуына немесе өсуден тұрақты даму кезеңіне өтуге және саяси бағыттардағы осындай өзгерістер өмірдің барлық саласындағы шығармашыл тұлғаның мәртебесін көтеріп, мерейін үстем етуде.Білім – адамзаттың терең және үйлесімді дамуын бекітетін құралдардың бірі, прогрестік, әлеуметтік тұрақтылық пен ұлттық қауіпсіздіктің маңызды факторы. Қазіргі білім беру үрдісі адамның ішкі табиғи мүмкіндіктерін ашып, әр адамның өзінің «Менің» сезінуге, толықтыруға көмектесетіндей, сыртқы әлеммен әлеуметтік қарым-қатынастарда өз орнын табуға, өзін шығармашылықпен өзгертуге белсенділік танытуға ықпал етуі тиіс. Бүгінгі таңдағы қоғам кәсіби білімі жетік, құзіретті, бәсекеге қабілетті мамандарды талап етеді. Білікті ұстаз, білімді маман болу үшін - әрбір мұғалім өз білімін үздіксіз көтеріп отыруы тиіс.Білімін тұрақты көтеріп отыру – мұғалімдердің құқықтары әрі міндеттері, білім беру жүйесінің тұрақты дамуының кепілі, Мемлекеттің дамуының құралы болып табылады.Мұғалімнің кәсіби құзіреттілігі-оның жан-жақты білімінен ұстаздық шеберлігімен, оқытудың жаңа әдістерін меңгерумен өлшенеді. Мұғалім қаншалықты білімді, шығармашыл болса, оның құзыреттілік аясы да соғұрлым кең болмақ. «Құзыреттілік» ұғымы педагогика саласында тұлғаның субъектілік тәжірибесіне ерекше көңіл аудару нәтижесінде ендіріліп отырған ұғым. Құзырлылық-белгілі сала бойынша жан-жақты хабардар, білгір деген мағынаны қамти отырып, қандай да бір сұрақтар төңірегінде беделді шешім шығара алады дегенді білдіреді. Мұғалімнің кәсіби құзіреттілігінің негізгі шарттары:
1. Тұлғааралық және еңбектегі байланыс.
2. Қызметтің эканомикалық, әлеуметтік, құқықтық, адамгершілік, психологиялық аспектілерін меңгеруі.
3. Қызметті жаңа жағдайға бейімдеудегі, басқару шешімін қабылдаудағы дайындығы.
4. Практикалық кәсіби тапсырмаларды орындаудағы дайындық әлеуеті
5. Нақты жағдайларға байланысты қандай да бір әдістерді пайдалану біліктілігі.
6. Тиімді шешім қабылдау қабілеті.
1. Туршинский З. Многоликая адаптация / З. Туршинский // Биология в школе. – 1996. – № 5. – С. 77-80.
2. Шайхова М. Жастардың әлеуметтік–психологиялық бейімделу мәселелері / М.Шайхова // Ұлағат. – 2004. – № 1. – 49-51 б.
3. Соляренко Л.Д. Основы психологии / Л.Д. Столяренко. - 2-е изд. - Ростов н/Д: Феникс, 1997.
4. Чичулин А.А. Социальная психология / А.А. Чичулин. – Новосибирск: Наука, 1992.
5. Маклаков А.Г. Общая психология / А.Г. Маклаков. - СПб.: Питер, 2002.
6. Агаджанян Н.А. Адаптация и резервы организма / Н.А.Агаджанян. – М.: Физкультура и спорт, 1983.
7. Ямбург Е.А. Школа для всех / Е.А. Ямбург. - М.: Новая школа, 1997.
8. Караленко Ц.П. Вселенная внутри себя / Ц.П. Караленко; Отв. ред. А.Н.Кочергин. – Новосибирск: Наука, 1979.
9. Кучер Т.В. Медицинская география / Т.В. Кучер, И.Ф. Колпашикова. - М.: Просвещение, 1996.
10. Жайтапова А. Әлеуметтік–педагогикалық бейімделу / А. Жайтапова // Ұлағат. – 2001. - № 1. – 12-16 б.
        
        Дамудың жас және жекелік ерекшеліктері.
Мемлекетіміздің дамыған елдердің стандарттарына деген ұмтылысы еліміздің жаңа сапалық деңгейге жылдам өту қажеттілігін туындатуда. Осыған орай қазіргі ... ... ... ... даму ... ... немесе өсуден тұрақты даму кезеңіне өтуге және саяси бағыттардағы осындай өзгерістер өмірдің барлық саласындағы ... ... ... ... ... үстем етуде.Білім - адамзаттың терең және үйлесімді ... ... ... бірі, прогрестік, әлеуметтік тұрақтылық пен ұлттық қауіпсіздіктің маңызды факторы. ... ... беру ... ... ішкі табиғи мүмкіндіктерін ашып, әр адамның өзінің сезінуге, толықтыруға көмектесетіндей, сыртқы әлеммен әлеуметтік қарым-қатынастарда өз орнын табуға, өзін ... ... ... ... ықпал етуі тиіс. Бүгінгі таңдағы қоғам кәсіби білімі жетік, құзіретті, бәсекеге қабілетті мамандарды талап етеді. Білікті ұстаз, білімді ... болу үшін - ... ... өз білімін үздіксіз көтеріп отыруы тиіс.Білімін тұрақты көтеріп отыру - ... ... әрі ... білім беру жүйесінің тұрақты дамуының кепілі, Мемлекеттің дамуының құралы болып табылады.Мұғалімнің кәсіби құзіреттілігі-оның жан-жақты білімінен ... ... ... жаңа ... меңгерумен өлшенеді. Мұғалім қаншалықты білімді, шығармашыл болса, оның құзыреттілік аясы да ... кең ... ... ... ... ... ... тәжірибесіне ерекше көңіл аудару нәтижесінде ендіріліп отырған ұғым. Құзырлылық-белгілі сала бойынша жан-жақты хабардар, білгір ... ... ... ... қандай да бір сұрақтар төңірегінде беделді шешім шығара алады дегенді білдіреді. Мұғалімнің кәсіби құзіреттілігінің негізгі шарттары:
* Тұлғааралық және ... ...
* ... ... ... ... адамгершілік, психологиялық аспектілерін меңгеруі.
* Қызметті жаңа жағдайға бейімдеудегі, басқару ... ... ...
* ... ... ... ... дайындық әлеуеті
* Нақты жағдайларға байланысты қандай да бір әдістерді пайдалану біліктілігі.
* ... ... ... ...
- деп ... белгілі оқымысты Т. Г. Браже. Сондықтан бүгінгі ұстаз тек ... ... ... қана ... үнемі шығармашылықпен жұмыс жасауы қажет.Қазақстан Республикасының заңында оқыту формасын, әдістерін, технологияларын таңдауда көп нұсқалық қағидасы бекітілген, бұл білім мекемелерінің ... ... ... ... ... ... процесті кез келген үлгімен, тіпті авторлық үлгімен құруға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... өзі ұстаздан шығармашылықты талап етеді. Ал шығармашылықпен жұмыс жасау үшін мұғалім өзінің кәсіби біліктілігін арттырып отыруы қажет. Мұғалімнің өз ... ... ... ... әр ... ... жұмыстарды иновациялық бағытта ұйымдастырып өткізудің ықпалы мол. Біліктілігін арттырушы мұғалім өзінің білімін, жалпы дүниетанымын ... және ... ... ... ... - ... ... қатар әдістемелік сауаттылығын жетілдіреді. Ең бастысы бұл білімдер мен білік дағдыларды құзырлылық ұстанымдарының талаптарына сәйкес өздерінің меңгеруі және сол жолдар ... ... ... ... ... өнертапқыштығын, рефлексиялық машығының дамуына жол ашады.Сол кезде ғана мұғалімнің өзіне-өзі бағ баға беру ... ... ... анықтап, үздіксіз өзін-өзі дамытуға деген қажеттілік туады.Білім-тоқтаусыз толассыз үрдіс. ХХІ ғасыр білімін біз адамның қызығушылықтарының дамуы, оның өзінің ... деп ... Бұл әр ... ... ... ... құра ... қоғамдық талаптар тұрғысынан өзіне сыни баға бере алуы, айналаны өзгерте алуға қатыса алуы. Ол арқылы адамның интеллектуалдық, рухани күші ... ... ... ... - ... үшін оның ... ... дамытудың үрдісі.Даму да, білім де ешбір адамға қолдан беріле салмайды. Кімде кім оған қол ... ... ... ... күш ... ... Бұл тұрғыдан алғанда кез келген білім-ол өз бетінше білім алу. Шығармашылық әлеуеттің дамуы өз білімін көтеруге негіз болады. ... ... ... дамыта отырып, өзінің құзіреттілік аясын кеңітеді. Кәсіби құзіреттілік маманның әлеуметтегі дәл осы ... ... ... мен ... ... өзінің кәсіби педагогикалық қызметін атқаруға дайындығы мен қабілетін анықтайтын кәсіби білімдер жиынтығы немесе жекелік-кәсіби сипаттама. Кәсіби ... ... деп ... педагогикалық әрекетті өте жоғары деңгейде атқара алуы, педогогикалық қарым-қатынасқа түсе алуы ... ... ... және тәрбиелік деңгейінің жоғары болуы деп санаймыз.Кәсіби құзіреттілік бір нәрсе жайлы беделді ой, ... ... ... ... ... ... сипаттамасы ретінде қарастырылады. Сондықтан оның құрылымына әлеуметтік психологиялық, аутопсихологиялық, комуникативті, ... ... ... ... ... ... ... байқампаздық пен өткірлік яғни тұлғааралық қарым-қатынаста баға бере алушылық, салыстыра білушілік, талдау мен ... ... ... ... ... түзіледі.Аутопсихологиялық құзіреттілік-тұлғаның өзінің сапаларын өзгертуге дайындығы мен қабілеттеріне бағытталған ... ... Оның ... ... ... мен жетілдіру, өзіндік ресурстарына әсер етуі қамтамасыз етіледі. Аутопсихологиялық құзіреттіліктің жүйе ретіндегі ... ... ... - ... ... ... ... - өзін-өзі өзгерту әрекетін жоспарлау
- өзара камуникатифтілік - ішкі диолог
- ... - ішкі ... өзін ... үшін аша ... прогностикалық - ... даму ... ... қабілеттілік жатады.
Сонымен аутопсихологиялық құзіреттілік-тұлғаның өз білімділігін өзі танып, бағалап, бақылап, дамытуға бағыттауы, мұның нәтижесінде шығармашылық әлеуеттің ... ... деп ... ... ... әрекетті жоғарылататын кәсіби-тұлғалық дамуды жеделдететін рефлексифтік үрдістерде көрінетін тұлғаның кәсіби сапасы. Ол маманның өз ... ... ... ... ... жаңа ... ... мен стандарттарды белгілеудегі ролін арттырады.Рефлексиялық қабілеттері дамыған мұғалімде оған ... ... ... ... ... Кез келген істі ол өзіне өзі сұрақ беруден бастайтындай дәрежеге жетеді. Бұл мұғалімнің шығармашылық әрекетке қосылуының құралдарының бірі-одан өзіне ... ... ... ... ... ... рефлекциялық өзіндік диагностика жасауға мүмкіндік береді.Мұғалімнің белгілі бір педагогикалық мәселелер туралы барлық ақпаратты ... ... оның ... таңдай білуі, нақты жағдайды шешуге байланысты оған өзіндік қолтаңбамен өзгерістер енгізе алу, осылайша ... ... ... ... таба білу сыни ... нәтижесінде жүзеге асады. Бұл жағдайда сонымен бірге тапқырлық пен ... ... ... ... дамуға мүмкіндік алады.Шығармашылық әлеуеті дамыған мұғалім үшін білім мазмұнын, әр оқушының ... ... ... ... ... ... сәйкес оқуды ұйымдастырудың формалары мен тактикалары жайлы ... ... ... қажет. Сонымен қатар оларды дер кезінде еске түсіріп қажетіне жарата алу оның басты құндылықтарының бірі болып табылады.
Кез келген жаңалық ең ... ... ... ... ... шығармашылық әлеуеттің құрамдас бөлігінің бірі - фантазия. ... ... ... фактілерге қатысты жаңа көзқарас тұрғысынан қарауға мүмкіндік береді. ... оның ... және ... ... ... зор. ... туындаған шығармашылық белсенділік едәуір шамада ішкі ниеттерге, ... ... және ... ... үрдісінде қалыптасатын даралық тәжірибесіне байланысты. Фантазия арқылы адамның есінде сақталған қабылдау, елес бейнелері қайтадан өңделіп, сұрыпталып, жаңартылып, солардың негізінде мида жаңа ... ... ... ... ... Ол жаңа ... бағдарламалар, технологиялар, т.б. жасауда, оны жүзеге асыруда іске ... ... ... ... ... ... елес-бейнелерді өзгертіп бір-біріне қосып, қайтадан бейнелеу арқылы, оқытуда жаңа жолдар табуға көмектеседі. Фантазия арқылы көрнекті ақын, педагог, ... ... ... , ... бар, ар ... ... көрікті қылатын, бізді асыға аяқ бастырып тәңірмен тілдестіретін сол фантазия>> - деген. Шығармашылық әрекет жоғары әлеуметтік ... ... оның ... ... ... немесе қанағаттанбау реакцияларын бастан өткізеді. Бұл эмоциямен тығыз байланысты. Эмоция - толғану, сезім, көңіл-күй деген мағына береді. Эмоцияның ... түрі ... ... өнімді болуына мүмкіндік туғызады. Эмоциясыз, сезімсіз ізденушілік болмайды.Жақсылық ашу өздігінен келе ... оған ... ... ... ... ... десек, дәл сол сәтті шабытты шақ деп ... ... ... - ... ... ... ... өрлеуі, шығармашылық толғанысы. Шабыт жаңа туындының пайда болуына, бастайды. Ол адамның жоғары белсенділігінен, әрекеттің өнімділігімен, ... ... ... пен эмоциялық ойға шолумен ұштасады. Шығармашылық үрдістің санадан тыс тәрізді болып көрінуі шығармашылықтың өзінің барынша саналығының ... ... ... ... ... мен бейнелердің өзінше бір үлгіде лықси келіп, айшықтана көрінуінің, ... ... ... ... ... құлшыныс пен ерік-жігердің жемісі. Шабытты шақтарында адам бойындағы бар күш жігермен әрекет ... ... ... ... ... ... ... сапаларының: еркіндік, шешімділік, тәуекелшілдік, тапқырлық, өнертапқыштықтың алатын орны ... ... ... ... ... ... мәдени әлемдегі өз орнын анықтай алу қабілетіндежатыр. Оның ойлау, пайымдау және әрекеттену ... жеке ... ... ... ... байланысады. Рухани және материалдық құндылықтар әлемінде еркін бағдарлай алу, педагогикалық догмалардан еркін тұлға ғана тәуекелді ... ... ... өз ... ала алады. Еркін адам өзінің өмірлік позицясы, ұстанымы болғандықтан өзгелерді қайталамай, жаңаша тың жолдармен жүреді. Дәл осы сапа ... ... үшін аса ... - адамның өз бетімен жауапты ... ... және ... ... бұлжытпай жүзеге асыруға қабілеттілігі. Әрекет белгілі бір шамада тәуекелге барудың және бірнеше баламадан біреуін таңдаудың қажеттілігін туындатады. Осы ... ... ... зор. Сол қабылданған шешім үшін жауапкершілікті өзіне батыл алуды, іс-қимылдың дер кезінде болуын оны тез орындай білуді білдіреді. ... ... ... ... бола ... шешімді әрекеттің орын алуын қамтамасыз етеді.Мұғалімнің шығармашылық әлеуетінің құрамына оның кәсіби мәнді ... ... ... ... бастылары ретінде: шеберлік, импровизация мен интуицияны атап өтеміз.Шығармашыл тұлғаның ерекше қасиеттерінің қатарына педагогикалық импровизация ... алуы ... ... ... ... алдын-ала жоспарланбаған тосыннан пайда болған педагогикалық мәселені шешу үшін өзінің білік, дағдысы мен іскерлігін шығармашылықпен іске қосуы. Педагогикалық импровизация ... ... ... ... әсер ... фактор. Өйткені импровизация кезінде мұғалімнің ішкі күштері мен қабілеттерінің жұмылуы маңызды орын алады. Дәл осы ... ... ... да ... дамуына мүмкіндік жасалады.Педагогикалық шығармашылықтың орын алуына септігін тигізетін тағы бір басты мәселе - мұғалімнің ... ... ... ... театр емес. Дегенмен мұғалім үнемі халық алдында тұратын танымал адам. Олай болса ол аудиторияны меңгере алуы, иландыра білуі, шабыттандыра алуы ... ... тек ... педагогикалық білім, білік, дағдыны тиімді пайдаланып қою ғана емес, тұлғаның шығармашылық әлеуетін дамытуды қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... міндеттерді шешу барысында көркемдік логиканы пайдалану.Педагогика ғылым ретінде ой мен сезімдерді дамытады, адамның құндылық негіздерін бекітеді. Ол педагогикалық үрдістің руханилығын ... оның ... мен ... ... пен ... ... ... шеберлік сияқты педагогикалық кәсібиліктің жаңа сапасы арқылы жасампаздыққа ... ... ... жоғары әлеуметтік қажеттіліктерден туатындықтан, сол қажеттіліктерді жүзеге асыру арқылы мұғалімнің құзіреттілігі ... ... ... ... өз кәсібін жете меңгеріп қана қоймай, өзін-өзі жан-жақты дамытуға қол жеткізеді. Нәтижесінде мұғалім ... ... қол ... Мұғалімнің кәсіби құзіреттілі-бүгінгі ғасыр талабына сай белгілі бір нәтижеге бағытталған ... ... ... болмақ.Бүгінгі заман талабы - жан-жақты ... ... ... тәрбиелеу. Оқушы болып қалыптасуы үшін оның ... ... ... ... ... өзіндік тұжырым жасай білуге, өзіндік бағалауға, сыни ақпараттарды өз бетімен табуға, талдауға логикалық операцияларды қолдана отырып дәлелдеуге жалпы алғанда жеке ... ... ... ... тірі жан ... бастап өмірінің соңына дейін қоршаған ортасына жақсы икемделуге тырысады. Бұл қасиет барлық тірі ағзаға тән, яғни дем алу, ... ... ... ... бар ... грек философы Эпидокл өсімдіктер мен жануарлар эвалюциясы жайлы гипотезасын қозғағанда ең алғаш өмір сүру және икемделу түсінігін көрсеткен.Қазіргі заманда ... ... ... байланысты кез-келген жағдайда өзін жақсы сезіну, жағдайларға икемделе, бейімделе алу өте маңызды. Ғалымдар осы күрделі процестің түрлі шегін зерттеуге, ... ... ... ... ... ... ... тоғысында адамның қоршаған орта жағдайына икемделуіне, бейімделуіне жағдай жасайтын жаңа әдістерді қарастыруда.Латын ... ... - ... ... ... ... ... Нақты уақытқа дейін түсінігінің анықтамасы жоқ. Ағылшын ғалымы ... ... оның көп ... ... ... ... бар, ... түрлі жауап қайтарылады және соның барлығыда дұрыс болып ... ... төрт ... көрсетуге болады: психологиялық, физиологиялық, биологиялық, әлеуметтік.Дәрігер - жүрек, бауыр, бүйрек т.б ішкі ... ... ... ... ... бақылайды. Психолог - адамдар мен қарым-қатынас ... ... яғни ... ... ... ... - ... адамның алатын орны, яғни бейімделудің әлеуметтік аспектісін ... ... аса ... болып табылады. Оның жетістігі көбінде обьективті, субьективті оқиғаға, функционалды жағдайға, әлеуметтік тәжірибеге, өмірлік бағдарға және т.б. байланысты. Әрбір ... сол әсер ... ... әр ... адамдарда түрлі жауап реакциясын тудыруы мүмкін.Тұлғаның әлеуметтік - психологиялық бейімделу мәселесі психология ғылымындағы және ... ... ... ... күрделі мәселелердің бірі болып табылады.Адамды қоғамға, әләуметтік топқа және ... ... адам мен ... ... ... механизімінде, қарым - қатынас және мәдени тәжірибелерде бейімделу және әлеуметтену процесі ... ... ... ... ... ... мінез - құлық, жүріс - ... ... ... ... ... мен ... ... мен байланысты болады. Негізінде әлеуметтік бейімделу әлеуметтенудің маңызды механизімі болып табылады.
Әлеуметтену және тұлғаның ... ... ... ... мен тұлғаның өзара әрекеттесуінің бірыңғай процесін сипаттайды, сондай-ақ әлеуметтену түсінігі бейімделу түсінігінен аумақты болып табылады.Әлеуметтену - тек тұлға ... мен ... ... мен ғана жиі ... ал ... - қалыптасып қойған тұлғаның икемделу ... мен ... ... ... байланысты мәнді айырмашылықтар бар. Бейімделу адамның жаңа ... іс - ... ... икемделуі, дағдылануы, әлеуметтенуі тұлғаның қалыптасу процесінен көрінеді.Тұлғаның әлеуметтік бейімделу процесінің субьективті бағыттылығы А.М. ... мен ...

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Іс - әрекет туралы жалпы түсінік3 бет
География пәнін оқытуда ақпараттық техналогияны енгізу тәжерибием12 бет
Гештальттерапия3 бет
Жанұядағы дағдарыс7 бет
Жоғары сынып оқушыларына кәсіби бағдар берудің психологиялық негіздері54 бет
Жылжымайтын мүлік нарықтарының ерекшеліктері9 бет
Заңды жауапкершіліктің түсінігі, белгілері және негіздемесі7 бет
Кіші мектеп жасындағы балаларды психодиагностикалау ерекшеліктері90 бет
Кәсіптік білімнің электрондық оқулықтарын құрастырудың функционалдық – модульдік технологиясы45 бет
Мамандық бағдар берудің психологиялық негіздері60 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь