Күрделігүлділер тұқымдасы

Жалпы сипаттамасы және алуантүрлілігі. Күрделігүлділер тұқымдасына негізінен бір, жылдық көп жылдық шөптектес өсімдіктер, жартылай бұталар, бұталар және аздаған аласа ағаштар жатады. Сонымен бірге өрмелеп өсетін және суккулентті түрлері де бар. Күрделігүлділер қос жарнақтылар класының ішіндегі ең үлкен тұқымдас. Оған 1150-ден 1300-ге дейін туыс, 20000-нан астам түр жатады. Қазақстан флорасында 139 туыска біріктірілген, 854 өсімдік түрлері кездеседі. Оларды жер бетінің барлық құрлықтарынан, тундрадан экваторға дейінгі, теңіз жағалауынан таулардың Альпа белдеуіндегі қарлы мұздақтарға дейінгі аралықтардан, шіріндісі мол қара топырақтардан және құнарсыз құмды жерлерден де кездестіруге болады. Жоғары деңгейде жетілген тұқымдастың бірі. Көптеген туыстары өзгергіш келеді, өйткені олар форма түзу сатысында тұр.
Жапырақтары көп жағдайда кезектесіп, сиректеу қарама – қарсы немесе топтасып орналасады. Кейде олар жертаған түзіп қатты қысқарады. Қосалқы жапырақшалары болмайды. Жапырақ тақталарының көлемі, формасы және тілімделуі үлкен көлемде ауытқып отырады. Көп жағдайда өсімдіктен бөлінетін әр түрлі заттар жиналатын қуыстары – сүт жолдары және шайыр жолдары болады. Клеткаларында инулин жиналады. Тұқымдасқа тән белгілер мыналар: гүлшоғыры себет, сырт қарағанда гүлге ұқсас. Кейде себеттері жиналып қалқанша немесе сыпыртқы гүлшоғырын түзеді. Себеттің астын гүласты жапырақшалары жауып тұрады, олардың жиынтығы орама түзеді. Себеттің үстіңгі беті жалпақ, ойыс немесе дөңес болуы мүмкін. Себеттің сырты жылтыр, тікенектермен немесе түктермен жабылған.
Гүлдері алуан түрлі, біреулері біршама үлкен және қанық боялған. Ал, екіншілері ұсақ, көріксіз болып келеді. Күлтесі 5 мүшелі, тостағаншасы желайдарға айналып кеткен немесе редукцияға ұшыраған. Бос орналасқан 5 аталығы және түтікшеге біріккен тозаңдығы болады. Аналығы біріккен екі жеміс жапырақшасынан тұрады. Жатыны төменгі, бір ұялы, жемісі тұқымша. Көп жағдайда олардың ұшуын қамтамасыз ететін желайдары болады. Гүлдері насекомдармен және желмен тозаңданады.
2. Гүлдерінің түрлері: к.лте жапырақшаларының құрылысына қарай күрделігүлділерде гүлдердің мынадай түрлері болады: түтікше гүл, түлше гүл, жалған тілшегүл, воронка тәрізді гүл.
        
        Күрделігүлділер тұқымдасы
Жалпы сипаттамасы және алуантүрлілігі. Күрделігүлділер тұқымдасына негізінен бір, жылдық көп жылдық ... ... ... ... бұталар және аздаған аласа ағаштар жатады. Сонымен бірге өрмелеп ... және ... ... де бар. ... қос ... ... ... ең үлкен тұқымдас. Оған 1150-ден 1300-ге дейін туыс, 20000-нан астам түр жатады. Қазақстан флорасында 139 туыска біріктірілген, 854 өсімдік түрлері ... ... жер ... ... ... ... ... дейінгі, теңіз жағалауынан таулардың Альпа белдеуіндегі қарлы ... ... ... шіріндісі мол қара топырақтардан және құнарсыз құмды жерлерден де ... ... ... ... ... ... ... Көптеген туыстары өзгергіш келеді, өйткені олар форма түзу сатысында тұр.
Жапырақтары көп жағдайда кезектесіп, сиректеу қарама - ... ... ... ... ... олар жертаған түзіп қатты қысқарады. Қосалқы жапырақшалары болмайды. Жапырақ тақталарының ... ... және ... ... ... ауытқып отырады. Көп жағдайда өсімдіктен бөлінетін әр түрлі ... ... ... - сүт ... және ... ... болады. Клеткаларында инулин жиналады. Тұқымдасқа тән белгілер мыналар: гүлшоғыры себет, сырт ... ... ... ... ... ... ... немесе сыпыртқы гүлшоғырын түзеді. Себеттің астын гүласты жапырақшалары жауып тұрады, ... ... ... түзеді. Себеттің үстіңгі беті жалпақ, ойыс немесе дөңес болуы мүмкін. Себеттің сырты жылтыр, ... ... ... ... ... ... біреулері біршама үлкен және қанық боялған. Ал, екіншілері ұсақ, ... ... ... ... 5 мүшелі, тостағаншасы желайдарға айналып кеткен немесе редукцияға ұшыраған. Бос орналасқан 5 ... және ... ... ... болады. Аналығы біріккен екі жеміс жапырақшасынан тұрады. Жатыны төменгі, бір ... ... ... Көп ... олардың ұшуын қамтамасыз ететін желайдары болады. Гүлдері насекомдармен және желмен тозаңданады.
2. Гүлдерінің түрлері: к.лте жапырақшаларының құрылысына ... ... ... ... ... ... ... гүл, түлше гүл, жалған тілшегүл, воронка тәрізді гүл.
Түтікше гүлде, күлте жапырақшалары төменгі жағынан түтікшеге ... ... ... түтікше қоңырау тәрізді кеңейеді, 5 тісшеге бөлінеді. Бұл қосжынысты, кейде дара жынысты ... гүл. Оны ... ... былай беруге болады: * Т(5) - 0 - рар. К (5) А (5) Ж(2) - ... ... ... жапырақшалары төменгі жағынан түтікшеге бірігеді, бірақ ол өте қысқа болады. Одан жоғары түтікше бір жағынан ғана ... ... ... оның ұшы 5 тісшемен аяқталады. Бұл қос жынысты бұрыс гүл. Оны формула түрінде былай ... ... Т(5) - O- рар. К (5) А (5) Ж(2) - ... гүл, тек 3 күлте жапырақшадан түзілген, оны тілшенің ... 3 тісі ... тұр. Бұл ... гүл. Көп ... ... гүл, ... жоқ. Оны ... түрінде былай беруге болады: Т(5) - O - рар. К (5) А (0) Ж(2) ... ... ... күлтесінің түтікшесінің жоғарғы жағы воронка секілді кеңейген болып келеді. Бұл жыныссыз гүл, аталығы да, аналығы да ... ... ... ... ... ... Т(5) - O - рар. К (5-7) А (0) Ж(2).
Күрделігүлділердің себеті бір жағдайда тек түтікше тәрізді гүлдерден немесе ... ... ... ... ... ... себеттің ортаңғы бөлігі түтікше гүлдерден, ал шет жағы жалғантілше гүлдерден немесе воронка тәрізді гүлдерден тұрады.
Себеті тек тілше гүлдерден ... ... ... ... және ... өсімдіктері мысал болады (80, 81 - суреттер). Бақбақтың 70-тей түрі бар, оның 59-ы Қазақстанда ... ... ... жер ... ... құрлықтарында кең таралған. Негізінен жертаған түзетін жапырақары бар, көпжылдық шөптектес өсімдіктер. Гүлдері сары түсті. Аса ... ... ... ... және ... ... Кәдімгі бақбақ аса кең таралған дәрілік өсімдік, тамырында инулин жиналады. Көксағыз эндемдік түр, ... ... 27% -ға ... сапалы шайыр болады. Табиғи жағдайда Алматы облысына қарасты Райымбек ауданының территориясында теңіз деңгейінен 1800-2000 м биіктікте, ... ... ... ... Саржаз тегістігінде, Тұзкөл аумағында өседі. Кәдімгі цикорий немесе шашыратқы ... ... кең ... өсімдік. Бірақ дәрілік қасиеті бар, тамырында инулин ... ... тек ... ... ... өсімдіктерге жусанның түрлері мысал болады. Қазақстанда жусанның 81 түрі өседі. Басым көпшілігі малазықтық өсімдіктер. Дәрілік және эфир ... ... де бар. ... ... ... ащы жусан, ермен жусаны және т.б. жатады. Себеттің ортаңғы бөлігі түтікше гүлдерден, ал шет жағы ... ... ... ... ... ... ... (астра) және түймедақ (ромашка) өсімдіктері жатады. Себетінің ортаңғы бөлігі түтікше гүлдерден, ал шет жағы воронка тәрізді ... ... ... гүлкекіренің түрлері мысал болады.
3. Күрделігүлділер тұқымдасына жататын мынадай пайдалы өсімдіктердің топтары бар: ... ... майы ... ... ... эфир майы ... бал жинайтын өсімдіктер және арамшөптер. Малазықтық өсімдіктерге жусанның көптеген түрлері, тапинамбур және т.б. ... ... және ... ... ... алынады (82 - сурет). Дәрмене ... ... ... ... ... ащы ... кәдімгі шашыратқы, өгей шөп, асқабақ лакса, үштармақ итшаған, биік ... ... ... ... өсімдіктерден дәрілік шикізат алынады. Жусанның көптеген түрлерінен: ермен жусаннан, ақшыл жусаннан, қияқ жусаннан және т.б. эфир майы алынады. Техникалық өсімдіктер ... ... ... ... ... және т.б. ... ... өсімдіктер тобына салалы нарғызгүл, қызай кесте жусан, қашқаргүл және т.б. ... ... ... ... ... ... итшаған, биік андыз, көксағыз, таусағыз, нарғызгүл, қашқаргүл, шашыратқы және т.б. жатады. Арамшөптерде гүлкекіренің ... ... ... ... ... ... сүттігеннің түрлері, ойраншөп, кәдімгі сарысояу, тікенді сарысояу (83-сурет).
1. Тұқымдас неліктен күрделігүлділер деп аталады?
2. ... ... ... тек ... гүлдерден тұрады?
3. Қандай өсімдіктердің себетінің ортаңғы бөлігі түтікше гүлдерден, ал шеті жалған тілше гүлдерден тұрады?
4. Қандай өсімдіктердің себетінің ... ... ... ... ал шеті воронка тәрізді гүлдерден тұрады.
1. Қосымша ... ... ... ... тұқымдасына жататын дәрілік өсімдіктер туралы хабарлама даярлаңдар.
2. Күрделігүлділер тұқымдасына жататын техникалық өсімдіктер туралы хабарлама даярлаңдар.
Күрделігүлділер тұқымдасына ... ... ... ... ... мына кестені толтырыңдар:
Техникалық түрлері
Дәрілік түрлері
Май өндірілетін түрлері
Сәндік түрлері
Арамшөп түрлері
Дара жарнақтылар класы
Дара жарнақтылар класына барлық гүлді өсімдіктердің 25%-ы жатады. Бұл дара ... ... қос ... ... ... аз ... ... Бірақ, олар шылғындықтарда, өзен жайылмасында, таулы және далалы аймақтарда түрлерінің саны ... да, ... саны ... да ... ... келеді.
Дара жарнақтылардың көбісі шөптектес өсімдіктер. Сиректеу жағдайда ағаш тәрізді формалары да кездеседі, бірақ олардың қос ... ... ... ... Дара ... аз бұтақтанады, сабақтары екінші рет қалыңдап, жуандамайды. Тамырлары көп жағдайда шашақты ... ... ... ... доға ... ... Ең ... дара жарнақтылардың тұқым жарнағы біреу ғана болады.
Дара жарнақтылар класына Қазақстан флорасында кең таралған және практикалық маңызы бар лалагүлділер, ... және ... ... ... ... ... және ... Лалагүлділер тұқымдасына жататын өсімдіктердің басым көпшілігі тамырсабақты немесе пиязшықты көпжылдық шөптектес өсімдіктер. Жапырақтары көп ... ... ... ... ... ... ... кезектесіп орналасады. Қос жынысты, дұрыс гүл. Көпшілігінің гүлінің мөлшері орташа немесе үлкен, көзге айқын байқалады. ... көп ... ... ... ... ... ... құрайды. Сиректеу гүлдері жалғыздан болады. Басым көпшілігінің гүлсерігі, қарапайым, күлте жапырақша ... ... Олар ... екі шеңбер түзіп орналасады.
Аналығы 3, сиректеу 4жеміс жапырақшасынан тұрады. Жатыны жоғарғы, аздаған, түрлерінде жартылай төменгі. Жемісі қорапша немесе жидекті ... ... ... ... болады, оның құрамында белок, май, сиректеу крахмал бар. Ұрығын эндосперм қоршап тұрады.
Тұқымдасқа 45 ... 300- дей түр ... ТМД ... ... ... ... ... Қазақстан флорасында 27 туысы, 229 түрі бар. Лалагүлділер Еуразияның, Африканың және Солтүстік Американың қоңыржай климатты облыстарында кеңінен таралған. Аздаған түрлері ... ... және ... ... ... өседі. Лалагүлділердің көпшілігі құрғақ аймақтарда өсуге бейімделген. Лалагүлділердің көпшілігінің практикалық маңызы бар. Олардың ішінде көкөністік, дәрілік, сәндік және жіп ... ... ... бар.
Маңызды тұқымдастары мен түрлері. Негізгі туыстарының бірі лалагүл (84-сурет). ... ... ... ... ... өсетін 80-90- дай түрлері бар. ТМД елдерінің еуропалық бөлігінде, Сібірде, Қиыр Шығыста, Кавказда 15 түрі өседі. Лалагүл пиязшығының ... ... ... ... ... ... тұрады. Гүлдері үлкен, сары, күлгін, ақ түсті ... ... ... ... Ақ ... шыққан отаны Кавказ. Гүлінің құрылысы формула түрінде былай беруге болады: К 3+3 А 3+3 Ж(3). Бір ағайынды ... ... түсі сары ... ... ... ... ... Қазіргі кезде бұл түрдің 2000-дай сорттары бор. Шығыс Азияда жеуге келетін пиязшығы үшін лалагүлді көкөніс дақылы ретінде өсіреді. Тамаққа лалагүлдің ... ... де ... ... ... ... жүрек ауруына ем болатын глюкозиттер табылған. Бұйра лалагүл, негізіненорманның ашық жерлерінде, жарық ... ... ... ... ... ... шылғындықтарда өседі. ТМД елдерінің барлық жерлерінде кездеседі деуге болады. Бірақ, Орта Азияда өспейді. Бұл түр табиғи жағдайда ... ... ... ... ... ... тағы бір ... туысы қызғалдақ (85- сурет). Туыста шамамен 100-дей түр бар. Қызғалдақтар Еуразия мен Солтүстік Африканың жазы құрғақ, әрі ... ... ... ал ... және күзде аздап ылғал түсетін шөлді, жартылай шөлді және шөлейт аймақтарында кең таралған, сиректеу орманды ... де ... Олар ... де және ... ... ... белдеулерінде өседі, бірақ мәңгі мұз басқан биіктікте ... ... ... пиязшығы 45 см тереңдікте, кейде одан да тереңдеу жатады. Пиязшығының сырты пленка ... ... ... ... ... ... қанық боялған, әр өсімдікте бірден болады. Өте сәнді өсімдік, бірақ иісі болмайды. ТМД елдерінің территориясында 60-тай түрі бар, ... ... Орта ... өседі. Қазақстанда қызғалдақтың 32 түрі бар, оның 7-еуі (Регель қызғалдағы) ала күлтелі қызғалдақ, қысқа аталық ... ... ... Грейг қызғалдағы, кеш қызғалдағы, Калпаковский қызғалдағы 1 эндемик және жойылуға жақын түрлері ретінде , 6-уы сирек кездесетін түрлер ... ... ... кітабына енген. Соңғыларына Борщев қызғалдағы, Корольков қызғалдағы, Лемони қызғалдағы, Островский қызғалдағы, ... ... ... ... ...
Қызғалдақты сәндік өсімдік ретінде өсіреді. Қазіргі кезде қызғалдақтың 2900-дей сорттары белгілі.
Батыс Еуропаға қызғалдақты отырғызу XVI ... ... ... Бұл ... өндірістік мақсатта өсіру әсіресе Голландияда жақсы жолға қойылған. Гүлсерігі қарапайым, тек күлте жапырақша түрінде берілген. Күлтежапырақшаларының мөлшері бірдей, олар ... ... екі ... ... ... Гүлдің ортасында үлкен аналық орналасады, оның қысқа мойны үш жақтауы бар аналықтың аузымен аяқталады. Жатыны жоғары. ... ... ... кең ... ... бірі - қазжуа. Туыста шамамен 70-тей түр бар. Қазжуалар ерте көктемде өсетін эфемероидтар. Олар өте ұсақ ... ... ... ... ... түсі ... сары болып келеді. Қазжуалар ерте көктемде гүлдейді де, вегетациялық кезеңін тез аяқтайды. Қазақстанда 38 түрі кездеседі, олардың ... ... ... және ... ... ... Гүлі мен жемісінің құрылысы қызғалдақпен бірдей. Попов қазжуасы деп ... ... ... ... түрі ... ... кітабына тіркелген.
Дәрілік және дәрумендік түрлері. Жоғарыда аталғандардың басқа Қазақстан ... ... ... ... ... туыстарының түрлері кең таралған. Мысалы, лапыздың Қазақстанда екі түрі ... оның ... ... лапыз) сирек кездесетін өсімдік ретінде Қызыл кітапқа енген. Лапыздың құрамындағы улы калхицин және колхамин алколоидтары ... ... ... де ... ... екі түрі бар, оның ... ... тамырдәрісі) тамырында улы алколоидтардың болуына байланысты медицина қолданылады. Сепкілгүлдің Қазақстанда 5 түрі бар, оның біреуі (ақшыл ... ... ... түр ретінде Қызыл кітапқа тіркелген. Шырыштың Қазақстан ... 13 түрі ... ... ... ... ... ... шырышы деп аталынатын түрі сирек кездесетін, эндемдік түр ретінде ... ... ... ... ... ... шырыш деп аталатын екі түрінің жаңа пайда болған жас жапырақтарын ерте көктемде тамаққа пайдаланады. Құрамында А және С дәрумендері бар. ... ... ... ...
1. ... ... белгілері бойынша дара жарнақтылар класына жатқызады?
2. Лалагүлділердің гүлінің құрылысы қандай?
3. Жай гүлсерік қосарланған гүлсеріктен қалай ажыратылады?
4. Лалагүлділерге қандай гүлшоғыры тән?
5. ... ... ... ... тән?
6. Лалагүлділерге жататын қандай дәрілік өсімдіктерді білесіңдер?
7. Лалагүлділерге жататын Қызыл кітапқа тіркелген қандай өсімдіктерді білесіңдер?
8. ... ... ... ... ... білесіңдер?
1. Қосымша әдебиеттерді пайдалана отырып қызғалдақ өсімдігі жөнінде хабарлама жасаңдар. 2. Қызғалдақтың гүліне талдау дасаңдар, ... ... ... ... ... сызыңдар.
Жуалар тұқымдасы
Жалпы сипаттамасы және алуантүрлілігі. Жуалар тұқымдасы соңғы уақытқа дейін лалагүлділер тұқымдасының бір туысы ретінде қарастырылып келді. Тұқымдасқа негізінен пиязшықты, ... және ... ... көп ... ... ... ... Жапырақтары түтік тәрізді немесе жалпақтау келген таспаға ұқсайды. Гүлдері ұсақтау, шатырша тәрізді гүлшоғырын түзеді. Кейбір тропикалық түрлерінің гүлдері үлкен, ... ... ... ... ... ... гүлшоғырын, астыңғы жағынан, екі жұқа пленка тәрізді жамылғы ... ... ... қарапайым, бос орналасқан күлте жапырақшалар түрінде болады немесе төменгі жағы біріккен болып ... Қос ... ... гүл. ... ... саны 6, олар үш-үштен екі шеңбер түзіп орналасады. Аталықтарының да саны 6, ... ... екі ... ... ... 3 ... болады, жатыны жоғары. Жемісі қорапша. Гүлдері негізінен ... ... ... көбелектермен) айқас тозаңданады. Дихолестемма секілді гүлдері үлкен, бояуы қанық, тропикалық түрлері құстармен (колибрлармен) тозаңданады. Насекомдарды олардың гүлдерінің қанық ... және ... иісі ... ... жуалар тұқымдасына 32 туыс, 750-дей түр жатады. Олар Австралиядан ... ... ... ... ТМД ... ... 2 ... 323 түрі, ал Қазақстанда бір туысы, 109 түрі өседі. ... ... ... ... ... ... ... облыстарында кең таралған. Бұл тұқымдасқа жататын түрлердің өсетін ортасы экологиялық тұрғыдан алуан түрлі ... Олар ... ... белдеуінен бастап, теңіз жағалауына дейінгі аралықтың барлығында кездеседі. Тіптен екі жақын түрлердің өзі әр түрлі экологиялық ортада ... Бір түр, ... тау ... құрғақшылыққа бейімделген болса, осыған жақын, екінші түр (бұрышты жуа), ... ... ... ... түр ... құнарлығы жоғары аллювиальды шалғындық топырақта өседі. Еуразияда кездесетін жуалардың көптеген ... ... ... ... ... ... ... жуа және т.б. таза шалғындық өсімдіктері болып табылады. Жуалардың ішінде шөп орылатын шалғындықтардда ... ... ... ... бар. ... геремиша немесе жеңіс жуасы осындай арамшөп. Жуалардың көптеген түрлері орманды жерлерде өседі. Ылғалды тропикалық ормандардың, қарашіріндісі мол құнарлы топырағында аю жуа ... ... алып ... Тұқымдастың аса маңызды және кең тараған туысы жуа. (86-сурет) Дүниежүзі бойынша жуаның 400-дей түрі бар, оның 250-уі ТМД елдерінің ... ал ... 109 түрі ... - тамырсабақты өсімдіктер. Олардың екі түрлі жапырағы болады, іші қуыс ... ... және ... ... ... ... Гүлдерінің, гүлшоғырының және жемісінің құрылысы жоғарыда айтылғандай осы тұқымдасқа тән белгілер қайталайды. Гүлсерігі қарапайым, күлте ... саны 6, олар ... ... екі ... түзіп орналасады. Аталықтарының да саны 6, оларда үш-үштен топтасып екі шеңбер түзіп орналасады, ... 3 ... ... тұратын аналығы болады. Жатыны жоғары, жемісі қорапша. Жуаның гүлінің құрылысын формула түрінде былай беруге болады: * K3+3A3+3Ж(3).
Маңызды көкөністік түрлері. Аса кең ... ... ... бірі ... жуа. Оның жапырағы түтік тәрізді, сабағының іші қуыс, ауаға толы болады. Шатырша гүлшоғыры шар тәрізді келеді. Жуаның ащы иісінің болуы, оның ... эфир ... ... ... Оның ... ... ... Сонымен бірге жуаның құрамында 5%-ға дейін қант, В, С дәрумендері және фитонцидтер болады. Қатпарлы жуаның көртеген аудандастырылған сорттары ... ... түрі ... ... жуаның пиязшығы - 2[0]температурада үсіп қалады, сондықтан да оны топырақта қалдырмай уақытында жинап алады. Жуаны ТМД елдерінің солтүстік, ... және ... ... екі ... ал ... алу үшін үш ... ... ретінде өсіреді. Қатпарлы жуаның отаны - Орта Азия.
Тұқымдастың тағы бір маңызды түрі - ... ... ... жапырағы жалпақ, түзу келеді. Жамылғысының ұзын тұмсығы болады, пиязшығы көптеген ұсақ пиязшықтардың жиынтығынан тұрады. Пиязшықтары арқылы және өнім ... ... да ... ... ... ... ... және С дәрумені болады. Қазақстанда кеңінен отырғызады. ... да ... - Орта ... ... жапырақтары мен сабақтарының жеуге келетін түп жағы үшін ... ... жуа көп ... ... бой бермейтін арамшөп болып табылады.
Жуалар тұқымдасына жататын түрлердің ішінде көптеген пайдалы өсімдіктердің ... бар: ... ... ... ... және сәндік өсімдіктер.
Қазақстан флорасында кездесетін жуаның 9 түрі сирек кездесетін, эндемдік және ... ... ... ... ... ... Олар қорғауды қажет етеді. Бұлар мына түрлер: түпті жуа, сары жуа, қастек ... ұсақ ... жуа, ... жуа, ... жуасы, Сергей жуасы, Суворов жуасы, турген жуасы. Жуалардың көптеген түрлері тамаша гүлдейтін сәндік өсімдіктер болып табылады. Бұл ... ... ... ... алатын орны ерекше.
1. Жуалар тұқымдасына жататын өсімдіктердің негізгі белгілерін атаңдар.
2. Жуалардың гүлінің, гүлшоғырының және жемісінің ... ... ... флорасында жуалар туысына қанша түр жатады және олар қандай жерлерде өседі?
4. Жуалар қалай көбейеді?
5. ... ... ... ... ... ... пайдалы өсімдіктердің қандай топтары бар?
Жуа мен сарымсақтың халық шаруашылығындағы ... ... ... ... Ол үшін қосымша әдебиеттерді пайдаланыңдар.
3. Жабайы түрлері. Қазақстан флорасында кең таралған түрлеріне қара ... ... ... қара меңдуана, нағыз сасық меңдуана және т.б. жатады. Олар үй ... жол ... бос ... ... ... және егістік жерлерде кездесетін бір жылдық арамшөптер. Қара алқа мен будан петунясы жидек жемісті өсімдіктер.
Қара меңдуананың ... ... ... ... ... ... ... сұрғылт түсті келеді, күлгін қызғылт түсті жүйкелермен жиі ... ... ... ұқсас қорапша, қақпақшасы арқылы ашылады. Сасық меңдуананың ақ түсті гүлдері ұзын түтікше түзеді. Түтікшенің жақтаулығының жоғарғы ұшы ... ... ... ... оның сыртын тікендер тығыз жауып тұрады және төрт жақтауы ... ... Бұл ... ... өте улы ... ... құрамындағы алкалоидтарды дәрі-дәрмек жасауға пайдаланады.
1. Алқалар тұқымдасына жататын өсімдіктердің ортақ белгілерін атаңдар.
2. Алқалар тұқымдасына жататын қандай маңызды көкөністік өсімдіктерді ... ... ... жататын қандай улы өсімдіктерді білесіңдер?
4. Алқалар тұқымдасына жататын қандай дәрілік өсімдіктерді білесіңдер?
5. Неге тамаққа картоптың ... ... ... ... ... алқалар тұқымдасына жататын картоп пен помидор өсімдіктеріне бақылау жасаңдар.
Помидордың көшеттеріне және ... ... ... ... ... Сабақтарын, гүлдерін, гүлшоғырларын және жемістерін қарап, ерекшеліктерін дәптерлеріңе ... ... ... ... қай ... ... өсіретінін біліп алыңдар.
1. Алқалар тұқымдасына жататын экономикалық жағынан маңызды, бірақ пайдалы деп айтуға келмейтін қандай өсімдікті білесіңдер? Қосымша әдебиеттерді пайдалана ... ... ... ... тұқымдасына жататын өсімдіктерді пайданылуына қарай мына кестені толтырыңдар.
Тағамдық түрлері
Дәрілік түрлері
Сәндік түрлері
Улы түрлері

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Георгиннен фруктоза алудың тиімді жағдайын анықтау4 бет
Педагогикалық практикадан есеп33 бет
Қос жарнақтылар класы20 бет
Өсімдіктердің зоналарға бөлінуі. Өсімдік қауымдастығы мен түрлердің экотопикалық араласуы жайлы мәлімет7 бет
Ауыл шаруашылық дақылдарының калиймен қоректенуін оңтайландыру (қолайлы, ең жақсы) шарты18 бет
Ақуыздың маңызы мен қасиеттері7 бет
Жеміс. оларға сипаттама6 бет
Нарықтың салық жүйесі6 бет
Психика мен сананың пайда болуы, бала психикасының дамуы15 бет
Эволюциялық ілім3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь